Quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên lê quý đôn tỉnh ninh thuận trong giai đoạn hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC MAI THI ̣ NGỌC HẠNH QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH NINH THUẬN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY L

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

MAI THI ̣ NGỌC HẠNH

QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH NINH THUẬN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

MAI THI ̣ NGỌC HẠNH

QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH NINH THUẬN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS NGUYỄN ĐỨC CHÍNH

HÀ NỘI – 2015

2

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮTError! Bookmark not defined MỤC LỤC 2

DANH MỤC CÁC BẢNG Error! Bookmark not defined MỞ ĐẦU 7

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Mục đích nghiên cứu 9

3 Câu hỏi nghiên cứu 9

4 Giả thuyết nghiên cứu 9

5 Đối tượng, khách thể nghiên cứu 9

6 Phạm vi nghiên cứu 10

7 Nhiệm vụ nghiên cứu 10

8 Phương pháp nghiên cứu 10

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận 10

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 10

8.3 Nhóm phương pháp hỗ trợ 11

9 Những đóng góp của đề tài 11

10 Cấu trúc luận văn 11

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊNError! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài Error! Bookmark not defined

1.2.1 Đội ngũ, đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

1.2.2 Quản lý, quản lý nhà trường, quản lý đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined 1.2.3 Lý luận về quản lý nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined

1.3 Những đặc thù của trường trung học phổ thông chuyên và đội ngũ giáo

viên ở trường THPT chuyên Error! Bookmark not defined

3

1.3.1 Trường THPT chuyên Error! Bookmark not defined

1.3.2 Giáo viên trung học phổ thông chuyên Error! Bookmark not defined

1.4 Nội dung quản lý đội ngũ giáo viên trung học phổ thông chuyênError! Bookmark not defined

1.4.1 Tuyển dụng đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

1.4.2 Sử dụng đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

1.4.3 Đánh giá đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

1.4.4 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

1.4.5 Quản lý các điều kiện đảm bảo cho việc xây dựng môi trường làm việc

của đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

1.5 Định hướng đổi mới về quản lý đội ngũ giáo viên ở trường trung học phổ

thông chuyên trong giai đoạn hiện nay Error! Bookmark not defined

1.6 Những yêu cầu về quản lý đội ngũ giáo viên ở hệ thống các trường trung

học phổ thông chuyên trong giai đoạn hiện nay Error! Bookmark not defined

1.7 Những yếu tố tác động tới việc quản lý đội ngũ giáo viên THPT chuyênError! Bookmark not defined 1.7.1 Vai trò tự chủ, tự chịu trách nhiệm của nhà trườngError! Bookmark not defined

1.7.2 Khả năng tự chủ và hoạt động sáng tạo của giáo viênError! Bookmark not defined

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN

TỈNH NINH THUẬN Error! Bookmark not defined

2.1 Khái quát về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế, xã hội

và giáo dục của tỉnh Ninh Thuận Error! Bookmark not defined

2.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hộiError! Bookmark not defined

2.1.2 Khái quát về giáo dục và đào tạo tỉnh Ninh ThuậnError! Bookmark not defined

2.2 Khái quát về trường trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh

Thuận Error! Bookmark not defined

2.2.1 Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh ThuậnError! Bookmark not defined

2.2.2 Tổ chức nhà trường và đội ngũ cán bộ, giáo viênError! Bookmark not defined

2.2.3 Chất lượng giáo dục của nhà trường Error! Bookmark not defined

4

2.2.4 Điều kiện cơ sở vật chất Error! Bookmark not defined

2.3 Khảo sát vấn đề nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.3.1 Phương pháp khảo sát Error! Bookmark not defined

2.3.2 Nội dung khảo sát Error! Bookmark not defined

2.3.3 Đối tượng khảo sát Error! Bookmark not defined

2.3.4 Tiến hành khảo sát Error! Bookmark not defined

2.4 Thực trạng đội ngũ giáo viên ở trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh

Ninh Thuận giai đoạn 2010-2015 Error! Bookmark not defined

2.4.1 Về số lượng giáo viên Error! Bookmark not defined

2.4.2 Về cơ cấu đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

2.4.3 Về cơ cấu giáo viên theo môn học Error! Bookmark not defined

2.4.4 Về chất lượng đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

2.5 Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên Lê Quý Đôn

tỉnh Ninh Thuận Error! Bookmark not defined

2.5.1 Thực trạng về tuyển dụng đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined

2.5.2 Thực trạng về sử dụng đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined

2.5.3 Thực trạng về đánh giá đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined

2.5.4 Thực trạng về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined

2.5.5 Thực trạng về các điều kiện đảm bảo cho việc xây dựng môi trường

làm việc của lý đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên ở trường THPT

chuyên Lê Quý Đôn, tỉnh Ninh Thuận Error! Bookmark not defined

2.6.1 Mặt mạnh Error! Bookmark not defined

2.6.2 Tồn tại Error! Bookmark not defined

2.6.3 Thời cơ Error! Bookmark not defined

2.6.4 Thách thức Error! Bookmark not defined

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

5

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH NINH

THUẬN Error! Bookmark not defined

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trong nhà trường

phổ thông Error! Bookmark not defined

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa Error! Bookmark not defined

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp với tình hình thực tiễnError! Bookmark not defined

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và hiệu quảError! Bookmark not defined

3.2 Mục tiêu xây dựng và quản lý ĐNGV trường THPT chuyên Lê Quý Đôn

tỉnh Ninh Thuận đến năm 2020 Error! Bookmark not defined

3.2.1 Về số lượng Error! Bookmark not defined

3.2.2 Về cơ cấu Error! Bookmark not defined

3.2.3.Về chất lượng Error! Bookmark not defined

3.3 Các biện pháp quản lý ĐNGV trường THPT chuyên Lê Quý Đôn đáp

ứng yêu cầu đổi mới của giáo dục phổ thông hiện nayError! Bookmark not defined

3.3.1 Đổi mới công tác tuyển dụng, sử dụng giáo viên nhằm phát huy tiềm

năng của đội ngũ Error! Bookmark not defined

3.3.2 Hoàn thiện cách thức đánh giá đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi

mới giáo dục hiện nay Error! Bookmark not defined

3.3.3 Đổi mới công tác đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên phù hợp với

nhu cầu quản lý của giáo dục Error! Bookmark not defined

3.3.4 Tạo lập môi trường (pháp lý – tâm lý – xã hội – văn hoá) cho ĐNGV 90

3.3.5 Thực hiện chế độ chính sách đãi ngộ đối với ĐNGVError! Bookmark not defined

3.3.6 Xây dựng mạng lưới giáo viên dạy môn chuyên giữa các trường trung

học phổ thông chuyên và các khối chuyên của các trường đại học trong nướcError! Bookmark not defined 3.4 Mối quan hệ của các biện pháp Error! Bookmark not defined

3.5 Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý đội ngũ

giáo viên trường trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh ThuậnError! Bookmark not defined 3.5.1 Mục đích ý nghĩa Error! Bookmark not defined

6

3.5.2 Nội dung và cách tiến hành Error! Bookmark not defined

Kết quả và phân tích 100

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined 2.1 Đối với UBND tỉnh Ninh Thuận Error! Bookmark not defined 2.2 Đối với Sở Giáo dục - Đào tạo Ninh ThuậnError! Bookmark not defined 2.3 Đối với trường THPT chuyên Lê Quý ĐônError! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 12 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

7

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thế kỷ XXI - Thế kỷ của đỉnh cao trí tuệ, báo hiệu sự bùng nổ của tri thức khoa học và công nghệ Trí tuệ con người sẽ phát triển cao và đóng vai trò quyết định đối với sự tiến bộ cũng như tốc độ phát triển của nền văn minh nhân loại Do đó vấn đề nhân lực và nhân tài là vấn đề sống còn của mỗi quốc gia Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển Hơn bao giờ hết, chất lượng nguồn nhân lực được coi trọng như hiện nay Để có được nguồn nhân lực chất lượng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao cho sự phát triển đất nước, trước hết phải quan tâm, đầu tư cho phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo Đầu tư phát triển giáo dục - đào tạo là đầu tư cơ bản, một loại đầu tư

có lợi nhất vì đó là đầu tư trực tiếp vào con người và nguồn nhân lực Trong

đó đội ngũ giáo viên là nguồn nhân lực chủ yếu đóng góp vào việc đảm bảo chất lượng của quá trình giáo dục - đào tạo Do đo vấn đề phát triển và quản lý đội ngũ giáo viên phải đặc biệt được coi trọng và đặt lên hàng đầu

Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám, Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã nêu rõ : “Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng

và hội nhập quốc tế” [3] Trước những yêu cầu về đổi mới giáo dục của đất nước, tháng 9 năm 2007, Hội nghị các trường chuyên đã thông qua định hướng chiến lược từ nay đến năm 2020 là “phát triển các trường chuyên trong

hệ thống trở thành các trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia chất lượng cao và có ít nhất 10 trường trọng điểm ngang tầm với các trường trung học phố thông chuyên quốc tế” Do vậy vấn đề đội ngũ giáo viên và quản lý đội ngũ giáo viên ở các trường trung học phổ thông chuyên là một trong

8

những đòi hỏi khách quan của ngành giáo dục nước ta trong giai đoạn hiện nay

Ra đời trong công cuộc đổi mới nền giáo dục Việt Nam, bảy năm học vừa qua trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận đang từng bước phát triển, trường đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện, bồi dưỡng học sinh năng khiếu để đào tạo nên các nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nhân giỏi cho việc xây dựng và phát triển tỉnh nhà nói riêng và đất nước nói chung Trước những nhu cầu đòi hỏi về nguồn nhân lực có chất lượng cao, từ những bài học kinh nghiệm rút ra qua thực tiễn và kinh nghiệm đào tạo bồi dưỡng học sinh giỏi ở các nước trong khu vực và quốc tế, cần thiết phải chú trọng đến việc bồi dưỡng, đào tạo học sinh năng khiếu ngay từ cấp học phổ thông Nếu học sinh là trung tâm của nền giáo dục thì giáo viên phải là trung tâm của nhà trường Vì thế, với trường chuyên, đội ngũ giáo viên có ý nghĩa then chốt, quyết định chất lượng của nhà trường Lâu nay, đội ngũ giáo viên trường chuyên đã có sự vượt trội so với đội ngũ giáo viên các trường khác Nhưng thật tâm mà nói, đội ngũ ấy chưa phải là “giỏi nhất” nếu xét theo tiêu chí trường chuyên chọn học sinh giỏi cho trường mình Thật vậy đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận vẫn bộc lộ nhiều tồn tại hạn chế đó là: Cơ cấu giáo viên còn mất cân đối giữa các bộ môn, lứa tuổi, giới tính; một số giáo viên trẻ mới về trường, một số giáo viên từ các trường trung học phổ thông khác trong tỉnh chuyển về nên chưa có nhiều kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi; phương pháp dạy và học chưa được đổi mới theo hướng hiện đại để có thể tiếp cận với trình độ tiên tiến trong khu vực và trên thế giới; phần lớn giáo viên sử dụng chưa thông thạo thiết bị dạy học hiện đại, chưa sử dụng được ngoại ngữ trong giảng dạy, giao tiếp; còn hạn chế về khả năng nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng chưa đáp ứng được yêu cầu của việc đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay Như vậy, bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, trường vẫn còn bộc lộ một số bất cập, hạn chế trong đó nổi bật vẫn là công tác quản lý đội ngũ giáo viên chưa đáp ứng được

9

yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới Vì vậy, việc nghiên cứu để đề xuất một số biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên là một vấn đề có tính cấp thiết nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo

Xuất phát từ những căn cứ trên, cùng với việc nghiên cứu, đề xuất một

số biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường chuyên tỉnh Ninh Thuận chưa được tác giả nào nghiên cứu cụ thể để khắc phục những bất cập, yếu kém Từ những lý do trên, tôi quyết định chọn đề tài: “Quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận trong giai đoạn hiện nay” để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Qua việc nghiên cứu, phân tích lý luận và thực tiễn đề xuất một số biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận trong giai đoạn hiện nay

3 Câu hỏi nghiên cứu

Quản lý đội ngũ giáo viên của các trường chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục đang đặt ra cho các nhà quản lý những vấn đề gì và cần có những biện pháp nào để giải quyết những vấn đề đó ?

4 Giả thuyết nghiên cứu

Quản lý đội ngũ giáo viên luôn là vấn đề trọng tâm của trường Trong quá trình này nhà trường đã đạt được những thành tích đáng ghi nhận Tuy nhiên trong công tác quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận trong bối cảnh đổi mới căn bản toàn diện giáo dục nói chung và các trường chuyên nói riêng còn bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập Nếu tìm được các biện pháp tác động một cách đồng bộ tới các khâu trong quy trình quản lý giáo viên trong trường chuyên thì sẽ tạo động lực cho đội ngũ này hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, qua đó nâng cao chất lượng của quá trình dạy học

5 Đối tượng, khách thể nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu

10

Quản lý đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận

- Khách thể nghiên cứu

Đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên

6 Phạm vi nghiên cứu

- Giới hạn về khách thể khảo sát

Đề tài tập trung khảo sát khách thể sau: 44 cán bộ quản lý là lãnh đạo, chuyên viên Sở GD - ĐT tỉnh Ninh Thuận và lãnh đạo nhà trường (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn, Chủ tịch công đoàn, Phó chủ tịch công đoàn, Bí thư Đoàn trường, Phó bí thư Đoàn trường, Thư kí hội đồng trường), 43 giáo viên

- Giới hạn về thời gian khảo sát

Số liệu được thu thập từ năm học 2010-2011 đến nay

7 Nhiệm vụ nghiên cứu

7.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên ở trường THPT chuyên

7.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên và các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên ở trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận

7.3 Đề xuất các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận

8 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ đề ra trong luận văn, chúng tôi tập trung sử dụng một số phương pháp sau:

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu, hệ thống hóa quan điểm của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, xây dựng khung lý luận cho vấn đề nghiên cứu

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra thu thập thông tin, số liệu, dữ liệu