Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở trường THCS ngô tất tố, quận phú nhuận, thành phố hồ chí minh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN ANH TUẤN QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THCS NGÔ TẤT TỐ QUẬN PHÚ NHUẬN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH L

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN ANH TUẤN

QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG THCS NGÔ TẤT TỐ QUẬN PHÚ NHUẬN

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN ANH TUẤN

QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG THCS NGÔ TẤT TỐ QUẬN PHÚ NHUẬN

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS Trần Thị Bích Liễu

HÀ NỘI – 2015

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC BẢNG Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Error! Bookmark not defined MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài 5

2 Mục đích nghiên cứu 7

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 7

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 8

4.1 Khách thể nghiên cứu 8

4.2 Đối tượng nghiên cứu 8

5 Phạm vi nghiên cứu 8

6 Câu hỏi nghiên cứu 8

7 Giả thuyết khoa học 8

8 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 8

8.1 Ý nghĩa lý luận: 8

8.2.Ý nghĩa thực tiễn: 9

9 Phương pháp nghiên cứu 9

9.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận 9

9.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 9

9.3 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: 10

9.4 Phương pháp thống kê toán học trong khoa học giáo dục 10

10 Cấu trúc của luận văn 10

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined

1.1.1 Ngoài nước Error! Bookmark not defined

1.1.2 Tại Việt Nam Error! Bookmark not defined

1.2 Một số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined

1.2.1 Ứng dụng CNTT trong dạy học Error! Bookmark not defined

1.2.2 Biện pháp quản lý CNTT trong dạy và họcError! Bookmark not defined

1.3 Đổi mới quá trình dạy và học trong giai đoạn hiện nayError! Bookmark not defined

1.3.1 Sự thay đổi phương thức học tập trong thế kỷ 21Error! Bookmark not defined

1.3.2 Những kỹ năng cần thiết trong thế kỷ 21 Error! Bookmark not defined

1.3.3 Đổi mới phương pháp dạy học ở cấp trung học phổ thông trong giai

đoạn hiện nay Error! Bookmark not defined

1.4 Ứng dụng CNTT trong dạy học Error! Bookmark not defined

1.4.1 Mô hình ba xu hướng ứng dụng CNTT trong dạy họcError! Bookmark not defined

1.4.2 Tác động của CNTT đối với quá trình dạy họcError! Bookmark not defined

1.4.3 Ứng dụng CNTT trong đánh giá kết quả HSError! Bookmark not defined

1.4.4 Các chương trình hỗ trợ học tập bằng CNTTError! Bookmark not defined

1.4.5 Các phương tiện CNTT thường được sử dụng trong dạy họcError! Bookmark not defined

1.5 Quản lý ứng dụng CNTT trong nhà trường và trong dạy họcError! Bookmark not defined

1.5.1 Chiến lược quản lý ứng dụng CNTT Error! Bookmark not defined

1.5.2 Các chính sách về quản lý ứng dụng CNTTError! Bookmark not defined

1.5.3 Triển khai các ứng dụng CNTT trong dạy họcError! Bookmark not defined

1.6 Chuẩn CNTT cho giáo viên Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ

THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THCS NGÔ TẤT TỐ,

QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHError! Bookmark not defined

2.1 Giới thiệu trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, TP Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

2.1.1 Về cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined

2.1.2 Chất lượng giáo dục Error! Bookmark not defined

2.2 Mục tiêu, nội dung và phương pháp đánh giá thực trạngError! Bookmark not defined

2.2.1 Mục tiêu Error! Bookmark not defined

2.2.2 Nội dung Error! Bookmark not defined

2.2.3 Phương pháp Error! Bookmark not defined

2.3 Kết quả đánh giá thực trạng sử dụng CNTT trong dạy học ở trường

THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

2.3.1 Tình hình cơ sở vật chất và thiết bị dạy họcError! Bookmark not defined

2.3.2 Thực trạng nhận thức và thái độ đối với việc ứng dụng CNTT trong

dạy học Error! Bookmark not defined

2.3.3 Thực trạng kỹ năng ứng dụng CNTT trong dạy họcError! Bookmark not defined

2.3.4 Mức độ ứng dụng CNTT Error! Bookmark not defined

2.4 Đánh giá tác động của việc ứng dụng CNTT vào quá trình dạy họcError! Bookmark not defined 2.5 Thực trạng quản lý ứng dụng CNTT vào dạy họcError! Bookmark not defined

2.5.1 Cơ sở vật chất và ngân sách dành cho CNTTError! Bookmark not defined

2.5.2 Kết quả khảo sát CBQL và GV về các biện pháp quản lý ứng dụng

CNTT Error! Bookmark not defined

2.5.3 Đánh giá mức độ ưu tiên của các biện pháp quản lý ứng dụng CNTT

trong dạy học đối với giáo viên và học sinh Error! Bookmark not defined

2.6 Tổng kết thực trạng chung về quản lý ứng dụng CNTT tại trường THCS

Ngô Tất Tố Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CNTT TRONG

DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THCS NGÔ TẤT TỐ, QUẬN PHÚ NHUẬN,

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Error! Bookmark not defined

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp: Error! Bookmark not defined

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và hệ thốngError! Bookmark not defined

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và tính hiệu quảError! Bookmark not defined

3.2 Đề xuất các biện pháp quản lý ứng dụng CNTT tại trường THCS Ngô

Tất Tố Error! Bookmark not defined

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng, lợi ích của việc

ứng dụng CNTT trong dạy học Error! Bookmark not defined

3.2.2 Biện pháp 2: Lập kế hoạch chiến lược và các chính sách QL ứng dụng

CNTT Error! Bookmark not defined

3.2.3 Biện pháp 3: Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật tin học, hiện

đại hóa thiết bị CSVC CNTT Error! Bookmark not defined

3.2.4 Biện pháp 4: Bồi dưỡng, đào tạo kỹ năng CNTT cho GVError! Bookmark not defined

3.2.5 Biện pháp 5: Thanh tra, kiểm tra và đánh giá việc bảo quản, sử dụng

CNTT ở nhà trường Error! Bookmark not defined

3.2.6 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined

3.2.7 Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của những biện pháp đề

xuất Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined

2.1 Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo Error! Bookmark not defined

2.2 Đối với Sở GD&ĐT thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

2.3 Đối với UBND quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

2.4 Đối với Phòng GD&ĐT quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined 2.5 Đối với Hiệu trưởng Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong thế k ỷ 21, công nghệ thông tin trở thành nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia trên thế giới thông qua nguồn nhân lực của mình Các kiến thức mới, sự sáng tạo và sự phát triển năng lực của nguồn nhân lực là cội nguồn của sự tăng trưởng kinh tế bền vững Vì thế, nó là chủ đề lớn được tổ chức văn hóa giáo dục thế giới UNESCO chính thức đưa ra thành chương trình hành động trước ngưỡng cửa của thế kỷ XXI và dự đoán “sẽ có sự thay đổi nền giáo dục một cách căn bản vào đầu thế kỷ XXI do ảnh hưởng của CNTT”

Ứng dụng CNTT trong dạy học sẽ góp phần làm cho giờ học trở nên sinh động, kích thích được tính tích cực, sáng tạo của HS Với yêu cầu dạy học theo hướng phát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức đã học để giải quyết những tình huống trong thực tiễn, rèn luyện thói quen

và khả năng tự học, tinh thần hợp tác của HS phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học

Trong thời đại CNTT phát triển mạnh hiện nay, thông tin trên Internet đã trở thành một kho tài nguyên tri thức vô tận, về mọi lĩnh vực đối với mọi người nếu biết cách khai thác nó Đối với GV, ngoài việc tìm kiếm các thông tin trên Internet thông thường, cần biết khai thác từ các nguồn từ điển mở, thư viện bài giảng… CNTT cung cấp những phương tiện DH hiện đại như ipad, bảng tương tác thông minh, các phần mềm dạy học

Ngày nay, CNTT được ứng dụng nhiều trong công tác đánh giá nói chung và đánh giá HS, cán bộ nói riêng nhờ những lợi thế của nó về lưu trữ, thống kê, tính

toán, sắp xếp, lọc dữ liệu…Ứng dụng trong học tập của HS đang thay đổi một cách

mạnh mẽ, nhiều phương pháp, quan điểm dạy học mới ra đời, hướng tới mục tiêu tăng tính chủ động, khả năng tự học của người học Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, khối lượng tri thức được tạo ra nhanh chóng, đòi hỏi mỗi người phải học thường xuyên, học liên tục, học suốt đời, học mọi lúc, học mọi nơi CNTT đang trở thành phương tiện không thể thiếu được để thực hiện các mục tiêu trên

Để ứng dụng CNTT trong dạy học có hiệu quả, đòi hỏi lãnh đạo các trường học phải có các biện pháp QL phù hợp như có viễn cảnh/ tầm nhìn đối với việc sử

dụng CNTT trong nhà trường, có các loại kế hoạch ứng dụng CNTT, chỉ đạo triển khai thực hiện và đánh giá hiệu quả của việc ứng dụng CNTT trong DH, có các chính sách đầu tư và các chính sách khuyến khích hay chế tài bắt buộc GV sử dụng CNTT trong DH

Nghị quyết của Chính phủ về chương trình quốc gia đưa công nghệ thông tin (CNTT) vào giáo dục đào tạo (1993); Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII về định hướng chiến lược phát triển giáo dục đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và nhiệm vụ đến năm 2000; Quyết định số 1215/QĐ-BGDĐT ngày 04/04/2013, Ban hành chương trình hành động của ngành Giáo dục thực hiện chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2011-2020, Kết luận số 51-KL/TW ngày 29/10/2012 của hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI và chỉ thị số 02/CT-TTG ngày 22/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã yêu cầu ngành giáo dục phải từng bước phát triển giáo dục dựa trên CNTT, vì CNTT và đa phương tiện sẽ tạo ra những thay đổi lớn trong QL hệ thống giáo dục, trong chuyển tải nội dung chương trình đến người học, thúc đẩy cuộc cách mạng về phương pháp dạy và học”

Từ năm học 2007 – 2008, căn cứ nhiệm vụ năm học, Bộ Giáo dục và Đào tạo

đã có Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học về CNTT Đặc biệt năm học 2008 –

2009 được Bộ GD&ĐT lấy làm năm học Công nghệ thông tin Một trong những

nhiệm vụ về CNTT năm học 2011 – 2012 là “Đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong trường phổ thông nhằm đổi mới PPDH theo hướng GV tự tích hợp CNTT vào từng môn học thay vì học trong môn tin học GV các bộ môn chủ động tự soạn và tự chọn tài liệu và phần mềm (mã nguồn mở) để giảng dạy ứng dụng CNTT”

Hằng năm, ở Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo vận động, tổ chức các cuộc thi với quy mô lớn, được phổ biến hầu khắp trên cả nước, như: thiết kế đồ dùng DH, thiết kế hồ sơ bài giảng E-learning, kỹ năng ứng dụng CNTT trong việc dạy – học của GV, HS và đem lại những hiệu quả tích cực

Tuy nhiên, việc ứng dụng CNTT trong DH ở các trường học, trong đó có

trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh còn nhiều bất

cập hạn chế Mặc dù tất cả các GV đã được Phòng Giáo dục và Đào tạo cùng nhà trường thường xuyên bồi dưỡng về một số kỹ năng cơ bản về CNTT như: sử dụng

các phần mềm DH, thiết kế bài giảng điện tử, sử dụng các ứng dụng của mạng Internet, nhưng một số GV (đặc biệt là các GV lớn tuổi) còn “ngại” trong việc đổi mới các phương pháp, ứng dụng CNTT vào trong DH GV trẻ nhiệt tình, tìm tòi, khám phá khoa học am hiểu về CNTT thì kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều, chưa

có đủ kỹ năng vận dụng nhuần nhuyễn các PPDH Kiến thức, kỹ năng về CNTT ở một số GV vẫn còn hạn chế Mặc khác, PPDH cũ vẫn còn như một lối mòn khó thay đổi, sự uy quyền, áp đặt vẫn chưa thể xoá được trong thời gian tới Việc sử dụng CNTT để đổi mới PPDH chưa được nghiên cứu kỹ, dẫn đến việc ứng dụng không đúng chỗ, không đúng lúc, nhiều khi còn lạm dụng nó Những hạn chế này

do nhiều lý do nhưng một trong những lý do cơ bản là công tác QL ứng dụng CNTT trong DH của nhà trường còn nhiều bất cập như: việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng CNTT còn lúng túng; Chính sách, cơ chế QL còn nhiều bất cập, chưa tạo được

sự đồng bộ trong thực hiện; Các phương tiện, thiết bị phục vụ cho việc đổi mới PPDH bằng phương tiện chiếu projector, … còn thiếu và chưa đồng bộ và chưa hướng dẫn sử dụng nên chưa triển khai rộng khắp và hiệu quả

Xuất phát từ những lí do trên tác giả chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học ở trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn việc quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở Trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh đề tài đề xuất một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở Trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu đề ra như trên, đề tài sẽ tập trung vào các nhiệm vụ sau:

1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học

2 Khảo sát thực trạng công tác quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh và phân tích nguyên nhân của thực trạng;

3 Đề xuất một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh

4 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Ứng dụng CNTT trong dạy học THCS

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh

5 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ nghiên cứu công tác quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh

6 Câu hỏi nghiên cứu

Mục tiêu của quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học là gì và làm thế nào để hiệu trưởng có thể quản lý việc ứng dụng CNTT trong dạy học?

Những ưu điểm và hạn chế của công tác quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS và nguyên nhân của chúng?

Hiệu trưởng trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh cần có thêm những biện pháp nào để đẩy mạnh hơn nữa việc ứng dụng CNTT trong dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục?

7 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, việc ứng dụng CNTT trong dạy học sẽ góp phần làm cho giờ học trở nên sinh động, kích thích được tính tính cực, sáng tạo của HS Để ứng dụng CNTT một cách có hiệu quả, thì cần có những biện pháp quản lý thực thi và phù hợp Tuy nhiên, tại trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh công tác quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học vẫn còn nhiều hạn chế Nếu

đề xuất được một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học phù hợp với thực tiễn của nhà trường thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh

8 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

8.1 Ý nghĩa lý luận:

Hệ thống hóa lý luận về quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học THCS