Mở đầu 1. Tính cấp thiết của đề tài Đứng trước nhiệm vụ mới của lịch sử đất nước,đảng cộng sản đã nhất quán xác định : phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng đảng là nhiệm vụ then chốt. Có thể nói, đảng ta đã xác định đúng đắn nhiệm vụ của mình khi mà công cuộc đổi mới đang diễn ra trong điều kiện vừa có thời cơ và thuận lợi,khó khăn và thách thức đan xen. Vì vậy, để thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng ấy, đòi hỏi đảng ta phải không ngừng xây dựng và chỉnh đốn, bảo đảm cho đảng thực sự vững mạnh ngang tầm với nhiệm vụ của mình trong giai đoạn hiện nay. Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của chúng ta đã từng nói: Gốc có vững,cây mới bền Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân Câu nói của Bác đối với công tác xây dựng đảng, có thể hiểu rằng: đảng muốn thắng lợi trong sự nghiệp lãnh đạo của mình thì phải biết lấy dân làm gốc, không chỉ thế, muốn xây dựng đảng vững mạnh thì phải làm cho đảng vững mạnh từ các tổ chức cơ sở lên tới trung ương. Trong bộ máy tổ chức của đảng ta,chi bộ nói chung và chi bộ thôn nói riêng là nền tảng của đảng, là hạt nhân chính trị ở địa bàn dân cư,là cầu nối giữa đảng với nhân dân.Chi bộ thôn có vị trí, vai trò quan trọng trong hệ thống tổ chức và hoạt động của Đảng; trong quá trình thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nhận thức được vị trí, vai trò và tầm quan trọng đó, Đảng ta đã đặc biệt quan tâm đến việc củng cố, xây dựng và chỉnh đốn Đảng để nâng cao NLLĐ và SCĐ của các TCCSĐ nói chung và chi bộ thôn nói riêng; nhất là từ khi thực hiện Nghị quyết TW 3 (khóa VII ) về “Một số nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng” và Nghị quyết TW 6 lần 2 ( khóa VIII) về “Một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay”. Qua thời gian thực hiện, chất lượng của các TCCSĐ nói chung và chi bộ thôn nói riêng đã được nâng lên, số lượng chi bộ thôn trong sạch vững mạnh ngày càng tăng, số lượng chi bộ thôn yếu kém giảm dần. Nhiều chi bộ thôn đã lãnh đạo và thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình, góp phần to lớn trong công cuộc đổi mới, trong sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn,trong phong trào tự quản của cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, so với yêu cầu đặt ra trong tình hình mới hiện nay, vẫn còn không nhỏ số lượng chi bộ thôn chưa đủ NLLĐ và SCĐ ngang tầm với nhiệm vụ mới. Tình trạng mất đoàn kết, kèn cựa, thiếu hợp tác trong cấp ủy vẫn còn xảy ra; chế độ sinh hoạt, chế độ tự phê bình và phê bình không được duy trì thường xuyên và nghiêm túc; nguyên tắc tập trung dân chủ chưa được tôn trọng; vẫn còn đảng viên suy thoái về đạo đức, lối sống vẫn còn. Nhiều vụ việc tiêu cực, vi phạm điều lệ Đảng và pháp luật không được phát hiện và xử lý kịp thời; một số vụ việc phát hiện nhưng việc xử lý không đến nơi, đến chốn. Đáng chú ý là tình trạng chạy theo thành tích, phô trương hình thức vẫn còn xảy ra phổ biến, có nhiều chi bộ thôn đạt “trong sạch, vững mạnh” nhưng thực tế chất lượng và hiệu quả của thực hiện nhiệm vụ thấp. Trong những năm gần đây, Đảng bộ huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang đã rất chú trọng tới công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, nhìn chung các chi bộ thôn đã có chuyển biến tích cực; số lượng chi bộ thôn trong sạch, vững mạnh ngày càng nhiều góp phần to lớn thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị đã đề ra, nhất là trong phát triển kinh tế xã hội, trong xây dựng nông thôn mới và CNHHĐH công nghiệp nông thôn. Vì vậy mà việc tìm hiểu nguyên nhân của những kết quả đạt được cũng như những tồn tại, hạn chế của NLLĐ và SCĐ của chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang để đưa ra những giải pháp nhằm đáp ứng yêu cầu đặt ra trong tình hình mới là điều rất cần thiết về cả lý luận lẫn thực tiễn. Từ những lý do trên, em chọn đề tài: Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang hiện nay thực trạng và giải pháp làm đề tài tiểu luận môn Xây dựng Đảng về tổ chức.
Trang 1Mở đầu
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đứng trước nhiệm vụ mới của lịch sử đất nước,đảng cộng sản đãnhất quán xác định : "phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng đảng
là nhiệm vụ then chốt" Có thể nói, đảng ta đã xác định đúng đắn nhiệm vụcủa mình khi mà công cuộc đổi mới đang diễn ra trong điều kiện vừa có thời
cơ và thuận lợi,khó khăn và thách thức đan xen Vì vậy, để thực hiện thắng lợi
sự nghiệp cách mạng ấy, đòi hỏi đảng ta phải không ngừng xây dựng và chỉnhđốn, bảo đảm cho đảng thực sự vững mạnh ngang tầm với nhiệm vụ của mìnhtrong giai đoạn hiện nay
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của chúng ta đã từng nói:
Gốc có vững,cây mới bềnXây lầu thắng lợi trên nền nhân dânCâu nói của Bác - đối với công tác xây dựng đảng, có thể hiểu rằng:đảng muốn thắng lợi trong sự nghiệp lãnh đạo của mình thì phải biết lấy dânlàm gốc, không chỉ thế, muốn xây dựng đảng vững mạnh thì phải làm chođảng vững mạnh từ các tổ chức cơ sở lên tới trung ương
Trong bộ máy tổ chức của đảng ta,chi bộ nói chung và chi bộ thôn nóiriêng là nền tảng của đảng, là hạt nhân chính trị ở địa bàn dân cư,là cầu nốigiữa đảng với nhân dân.Chi bộ thôn có vị trí, vai trò quan trọng trong hệthống tổ chức và hoạt động của Đảng; trong quá trình thực hiện thắng lợi cácchủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Nhậnthức được vị trí, vai trò và tầm quan trọng đó, Đảng ta đã đặc biệt quan tâmđến việc củng cố, xây dựng và chỉnh đốn Đảng để nâng cao NLLĐ và SCĐcủa các TCCSĐ nói chung và chi bộ thôn nói riêng; nhất là từ khi thực hiện
Nghị quyết TW 3 (khóa VII ) về “Một số nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng” và Nghị quyết TW 6 lần 2 ( khóa VIII) về “Một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay” Qua thời gian thực hiện,
chất lượng của các TCCSĐ nói chung và chi bộ thôn nói riêng đã được nâng
Trang 2lên, số lượng chi bộ thôn trong sạch vững mạnh ngày càng tăng, số lượng chi
bộ thôn yếu kém giảm dần Nhiều chi bộ thôn đã lãnh đạo và thực hiện tốtchức năng nhiệm vụ của mình, góp phần to lớn trong công cuộc đổi mới,trong sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn,trong phong trào tựquản của cộng đồng dân cư
Tuy nhiên, so với yêu cầu đặt ra trong tình hình mới hiện nay, vẫn cònkhông nhỏ số lượng chi bộ thôn chưa đủ NLLĐ và SCĐ ngang tầm với nhiệm
vụ mới Tình trạng mất đoàn kết, kèn cựa, thiếu hợp tác trong cấp ủy vẫn cònxảy ra; chế độ sinh hoạt, chế độ tự phê bình và phê bình không được duy trìthường xuyên và nghiêm túc; nguyên tắc tập trung dân chủ chưa được tôntrọng; vẫn còn đảng viên suy thoái về đạo đức, lối sống vẫn còn Nhiều vụviệc tiêu cực, vi phạm điều lệ Đảng và pháp luật không được phát hiện và xử
lý kịp thời; một số vụ việc phát hiện nhưng việc xử lý không đến nơi, đếnchốn Đáng chú ý là tình trạng chạy theo thành tích, phô trương hình thức vẫncòn xảy ra phổ biến, có nhiều chi bộ thôn đạt “trong sạch, vững mạnh” nhưngthực tế chất lượng và hiệu quả của thực hiện nhiệm vụ thấp
Trong những năm gần đây, Đảng bộ huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
đã rất chú trọng tới công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, nhìn chung các chi
bộ thôn đã có chuyển biến tích cực; số lượng chi bộ thôn trong sạch, vữngmạnh ngày càng nhiều góp phần to lớn thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị
đã đề ra, nhất là trong phát triển kinh tế - xã hội, trong xây dựng nông thôn mới
và CNH-HĐH công nghiệp nông thôn
Vì vậy mà việc tìm hiểu nguyên nhân của những kết quả đạt được cũng nhưnhững tồn tại, hạn chế của NLLĐ và SCĐ của chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn,tỉnh Tuyên Quang để đưa ra những giải pháp nhằm đáp ứng yêu cầu đặt ra trongtình hình mới là điều rất cần thiết về cả lý luận lẫn thực tiễn Từ những lý do
trên, em chọn đề tài: " Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các chi bộ thôn
ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang hiện nay- thực trạng và giải pháp" làm đề
tài tiểu luận môn Xây dựng Đảng về tổ chức.
Trang 32.Tình hình nghiên cứu đề tài
Kể từ khi thành lập đến nay, Đảng ta luôn quan tâm đến công tác xâydựng và chỉnh đốn Đảng, nhất là từ khi thực hiện Nghị quyết TW 3 (khóa
VII) về “ Một số nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng” và Nghị quyết TW 6 lần 2 ( khóa VIII) về “ Một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay” Chính vì vậy, có rất nhiều cá nhân, tập thể và cơ quan khoa học đã chọn đề tài nâng cao NLLĐ và SCĐ để nghiên cứu khoa học,
khai thác và sử dụng kết quả này như:
-Đề tài khoa học cấp bộ: “Thực trạng và những yêu cầu xây dựng TCCSĐ ở nông thôn một số tỉnh miền núi, vùng cao phía Bắc nước ta hiện nay”, do tác giả Nguyễn Minh Bích làm chủ nhiệm, Hà Nội, tháng 10 năm
1998 Đề tài tập trung phân tích thực trạng TCCSĐ và xây dựng một số giảipháp để củng cố và kiện toàn các TCCSĐ ở vùng núi, cao phía Bắc tổ quốc
- Đề tài luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Đức Ái (2001) “Nâng cao NLLĐ và SCĐ của tổ chức cơ sở Đảng nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước” Tác giả tập trung làm những rõ cơ sở
lý luận và thực trạng NLLĐ và SCĐ, từ đó tác giả đưa ra những những giải pháp
cơ bản để nâng cao NLLĐ và SCĐ của TCCSĐ ở nông thôn vùng cao phíaBắc…
Các công trình nghiên cứu trên đã góp phần làm sáng tỏ cả về lý luận vàthực tiễn về TCCSĐ Cùng với đó là những giải pháp thiết thực để giải quyếtthực trạng của các TCCSĐ
1 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
-Mục đích của tiểu luận là góp phần nâng cao NLLĐ và SCĐ của các chi
bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang trong giai đoạn hiện nay
- Để đạt được mục đích đó, tiểu luận thực hiện một số nhiệm vụ sau:+ Làm rõ những vấn đề lý luận và quan điểm nâng cao NLLĐ và SCĐcủa chi bộ thôn: khái niệm, xây dựng tiêu chí đánh giá v.v…
+ Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng, nguyên nhân của những kết
Trang 4quả đạt được và những tồn tại, hạn chế và những kinh nghiệm trong thời gianqua của NLLĐ và SCĐ của các chi bộ thôn ở huyện Hậu lộc, tỉnh Thanh Hóa + Trên cơ sở đó, xác định phương hướng và đề xuất những giải pháp chủyếu để nâng cao NLLĐ và SCĐ của các chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnhTuyên Quang
-Phạm vi nghiên cứu: tiểu luận tập trung nghiên cứu các chi bộ thôn ởhuyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang Các số liệu dùng để phân tích thực trạng cácchi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang , em tổng hợp báo cáo hàngnăm của Ban tổ chức và Ủy ban kiểm tra huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp
nghiên cứu của luận văn.
- Cơ sở lý luận và thực tiễn: Tiểu luận được nghiên cứu trên cơ sở lýluận chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, cácchủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng và chỉnh đốn Đảng, nhất là vềNLLĐ và SCĐ của các TCCSĐ Đồng thời, tiểu luận còn dựa trên cơ sở thựctiễn trong công cuộc đổi mới, xây dựng và chỉnh đốn Đảng ở huyện Hậu Lộc.-Phương pháp nghiên cứu: Em sử dụng chủ yếu các phương pháp luậncủa chủ nghĩa Mác-Lênnin để thực hiện đề tài Đối với những phương phápnghiên cứu cụ thể, em sử dụng: Phương pháp phân tích, phương pháp tổnghợp, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp quy nạp, kếthợp nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn v.v…
Trang 5
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO VÀ SỨC CHIẾN ĐẤU
CỦA CHI BỘ THÔN
1.1 CHI BỘ THÔN LÀ HẠT NHÂN CHÍNH TRỊ Ở ĐỊA BÀN DÂN CƯ,
LÀ CẦU NỐI GIỮA ĐẢNG VỚI NHÂN DÂN
1.1.1 Vị trí, vai trò, tổ chức, chức năng và nhiệm vụ của chi bộ
Trang 6Đối với tổ chức và hoạt động của Liên đoàn cũng được quy định hết sứcchặt chẽ: Để trở thành hội viên của Liên đoàn, ngoài các điều kiện cần, còn
nhất thiết phải có “được một chi bộ nhất trí kết nạp”, “việc kết nạp hội viên mới của liên đoàn do chủ tịch chi bộ và hội viên giới thiệu của liên đoàn tiến
hành, với điều kiện là đã có sự đồng ý trước của chi bộ” t37, tr.732- 733.
Điều đó cho thấy, hội viên của Liên đoàn phải sinh hoạt ở một tổ chức cấp cơ
sở của Liên đoàn đó là chi bộ Hơn nữa, điều lệ không những quy định đối với
hội viên mà còn có cả đối với tổ chức của chi bộ: “Chi bộ gồm ít nhất là 3 và nhiều nhất là 20 hội viên của liên đoàn”, “…… sống trong cùng một địa
Trang 7nhân và biến mỗi chi bộ thành trung tâm và hạt nhân của các Hội liên hiệp công nhân”[ 39, tr 348]
Những tư tưởng quan điểm cơ bản của C.Mác và Ph.Ăngghen, đượcVI.Lênin lấy làm cơ sở, vận dụng, phát triển có sáng tạo thành hệ thốngnhững tư tưởng, quan điểm về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Nga Cơ
sở của Đảng vô sản của nước Nga là “liên minh đấu tranh giải phóng giai cấp công nhân” do V.I.Lênin thành lập năm 1858 Trong tác phẩm “về việc cải tổ Đảng” và nhiều tác phẩm khác của Người, cũng như trong bài báo “Đi vào con đường thẳng”, Người đã thể hiện tư tưởng xuyên suốt là các chi bộ Đảng
ở các công xưởng, nhà máy là nền tảng, trên đó cả tòa nhà của ĐảngBônsêvích được xây dựng V.I Lênin đã nhấn mạnh và đặc biệt quan tâm đếnviệc thành lập chi bộ Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga ở nhà máy, côngxưởng, các địa phương và coi trọng việc xây dựng các chi bộ đã trở thành hạt
nhân lãnh đạo ở cơ sở
“Những chi bộ Đảng ở các địa phương và nhất là ở các nhà máy dưới
sự lãnh đạo của các phần tử tiên tiến xuất thân ngay từ hàng ngũ công nhân
và sâu sát với quần chúng Đó là cơ sở mà trên đó chúng ta đã xây dựng và xây dựng hạt nhân vững chắc không gì lay chuyển nổi của phong trào công nhân cách mạng và dân chủ xã hội.” t35, tr 8.
Chính từ đặc điểm đó, chi bộ Đảng đã trở thành cầu nối Đảng với các cơquan cấp trên của Đảng với quần chúng, trực tiếp liên hệ với quần chúng, lànơi phản ánh kịp thời tâm tư nguyện vọng và những kiến nghị chính đáng củaquần chúng với Đảng
Ra đời ở một nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến, giai cấp công nhâncòn nhỏ bé nhưng ngay từ đầu, Đảng ta đã xác định vị trí của Đảng và hệthống tổ chức của Đảng Điều lệ đầu tiên Đảng Cộng sản Đông Dương đã xác
Trang 8định: “Chi bộ gồm tất cả đảng viên trong một nhà máy, một công xưởng, một hầm mỏ, một sở xe lửa, một chiếc tàu, một đồn điền, một đường phố….”t 20,
tr 22 Đảng Cộng sản Đông Dương đã xác định: “Căn bản tổ chức của Đảng là chi bộ (nhà máy, công sở, nhà buôn, trường học) tất cả Đảng viên
làm ở trong những chỗ ấy đều phải dựa vào chi bộ” t9, tr 72
Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người sáng lập tổ chức Đảng phân tích khá sâu
sắc vị trí, vai trò của chi bộ: “Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt” t43, tr 210 Người còn nhấn mạnh mối quan hệ giữa chất
lượng chi bộ với chất lượng toàn Đảng Theo Người, để lãnh đạo cách mạng
thì Đảng phải mạnh “Đảng mạnh là do chi bộ tốt” t43, tr 210, “chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt”, ngược lại “xây dựng chi
bộ tốt, cho vững mạnh là một việc vô cùng quan trọng” t43, tr 77 Như vậy,
chất lượng của chi bộ có quan hệ chặt chẽ và biện chứng với chất lượng của
Đảng Đối với quần chúng, Người viết “chi bộ là gốc rễ của Đảng trong
Trang 9quần chúng Chi bộ tốt thì mọi chính sách của Đảng đều được thi hành tốt,
mọi công việc đều tiến bộ không ngừng Trái lại, chi bộ yếu kém thì công việc
không trôi chảy” t42, tr 161
Trong quá trình xây dựng Đảng, Đảng ta luôn luôn xác định chi bộ cómột vị trí, vai trò quan trọng: là hạt nhân lãnh đạo chính trị, là cầu nối quantrọng giữa Đảng với quần chúng, vận động quần chúng thực hiện đường lối,chính sách của Đảng Đồng chí Lê Duẩn - cố Tổng Bí thư của Đảng đã viết:
“Nói đến xây dựng Đảng, trước hết phải nói đến xây dựng chi bộ, vì chi bộ
là tổ chức cơ sở Đảng, là nơi gắn liền Đảng với quần chúng, là nơi vận động
quần chúng thực hiện đường lối, chính sách của Đảng… Chi bộ còn là nơi giáo
dục rèn luyện Đảng viên, mọi nhân tài của Đảng, trước hết nảy nở ở chi bộ và
từ đó mà đưa dần lên cấp lãnh đạo Đảng từ huyện, tỉnh cho tới Trung ương”
Trang 10vượt qua bao thác ghềnh để đi đến thắng lợi Đặc biệt, trong tình hình đổimới hịên nay, vị trí, vai trò nền tảng của chi bộ Đảng còn được thể hiệnhơn bao giờ hết Thật vậy, qua các Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, VII,VIII và IX cũng đã thể hiện rõ, cụ thể tại Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam
được Đại hội Đảng lần thứ IX thông qua đã xác định: “Tổ chức cơ sở Đảng (chi bộ cơ sở, Đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị
đường lối chủ trương của Đảng vào quần chúng và tổ chức thực hiện đườnglối ấy, đồng thời qua hiện thực sinh động của cuộc sống, từ tâm tư nguyện vọng của quần chúng để phản ảnh với Đảng Hơn nữa, chi bộ Đảng là nơi hàng ngày đảng viên sinh hoạt, học tập, chiến đấu, là trường học giáo dục rèn luyện đảng viên, nơi sàng lọc đảng viên và giới thiệu quần chúng ưu tú cho Đảng
1.1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của chi bộ
* Chức năng
Trang 11Điều 24 Điều lệ Đảng do Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX thôngqua ngày 22 tháng 4 năm 2001 quy định chức năng của chi bộ như sau:
“Chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị, giáo dục, quản
lý và phân công công tác cho đảng viên, làm công tác vận động quần chúng và công tác phát triển đảng viên, kiểm tra, thi hành kỷ luật Đảng viên, thu nộp Đảng phí Chi bộ, chi ủy họp thường lê mỗi tháng một lần” 17, tr 36.
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng, các Nghịquyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) đã quy định rất cụ thểchức năng của các loại hình tổ chức cơ sở Trên cơ sở quy định chức năng,nhiệm vụ của từng tổ chức cơ sở Đảng mà lãnh đạo thực hịên nhiệm vụ cụthể Điều 1 Quy định số 95-QĐ/TW ngày 03/3/2005 của Ban Chấp hành
Trung ương Đảng quy định về chức năng Đảng bộ, chi bộ cơ sở xã “Đảng
bộ, chi bộ cơ sở xã là hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, lãnh đạo phát triển kinh tế -xã hội; xây dựng hệ thống chính trị ở xã vững mạnh, nông thôn giàu đẹp, văn minh, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, động viên nhân dân làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước.”
Chức năng của tổ chức cơ sở Đảng nói chung và chức năng của chi bộ
bộ phận nói riêng là lãnh đạo thực hiện các nhịêm vụ theo đúng đường lối,chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đạt hiệu quả cao,không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, hoànthành nghĩa vụ với Nhà nước
Trong quá trình đổi mới đất nước hiện nay, chức năng lãnh đạo của tổchức cơ sở Đảng, chi bộ bộ phận còn thể hiện ở việc phải biến được cácđường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thànhhiện thực và đi vào cuộc sống
* Nhiệm vụ
Đảng bộ, chi bộ ở nông thôn có nhiệm vụ: quán triệt và thực hiện CNH,HĐH nông nghiệp và nông thôn, phát huy vai trò kinh tế hộ gia đình; đồng
Trang 12thời từng bước xây dựng kinh tế hợp tác phát triển từ thấp đến cao, phù hợpyêu cầu phát triển của lực lượng sản xuất, phát triển sự nghiệp văn hóa, thôngtin, giáo dục, y tế, dân số và kế hoạch hóa gia đình, thực hiện chính sách xãhội, tăng hộ giàu, giảm hộ nghèo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần củanhân dân, động viên nhân dân hoàn thành nghĩa vụ đối với nhà nước, lãnh đạophát huy dân chủ, thực hiện công bằng xã hội, chống tham nhũng, ức hiếpnhân dân, lấn chiếm ruộng đất, cho vay nặng lãi; lãnh đạo tốt nhịêm vụ quốcphòng an ninh, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội v.v… xây dựngnông thôn mới giàu đẹp, văn minh
1.1.2 Vị trí, vai trò của thôn và chi bộ thôn
1.1.2.1 Vị trí, vai trò và đặc điểm của thôn
Sau khi công xã thị tộc tan rã, người Việt với cuộc sống nông nghiệp vớinghề trồng lúa nước, lại liên tục chinh phục thiên nhiên và phải đối phó vớimôi trường xã hội, do vậy, họ phải cần hợp tác, liên kết chặt chẽ với nhau,quan hệ xóm làng trở nên hết sức gần gũi, thân thiết Làng xã Việt Nam chính
là sản phẩm của tổ chức sinh hoạt nông thôn theo địa bàn cư trú, sản phẩmcủa tính cộng đồng “trong sinh hoạt nông thôn chính là một tập thể” Làng xãmang tính tự trị, nó khẳng định sự độc lập, nét riêng biệt của từng cộng đồng:mỗi làng, mỗi tập thể hoạt động độc lập với các tập thể khác, có quy ướcriêng, lề thói sinh hoạt riêng nên tinh thần tự quản trong cộng đồng rất mạnh
mẽ Do vậy, có thể hiểu khái quát về thôn như sau: Thôn là cụm dân cư trên địa bàn xã, được hình thành tự nhiên trong quá trình hình thành và phát triển của cộng đồng dân cư.
Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp Trung ương Đảng khoá IX “Về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị cơ sở xã, phường, thị trấn” quy định:
“Thôn, làng, ấp, bản, sóc( gọi chung là thôn) là địa bàn quan trọng để phát huy các hình thức tự quản của cộng đồng dân cư trên cơ sở huyết thống gắn bó
Trang 13trong đời sống vật chất và văn hoá.”[ 4, tr 89]
Hay tại điều 1 quy chế tổ chức và hoạt động của thôn và tổ dân phố ngày6/12/2002 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ (ban hành kèm theo Quyết định số13/2002/QĐ-BNV ngày 6/12/2002) quy định:
“Thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc…(gọi chung là thôn), tổ dân phố, khu phố, khóm…(gọi chung là tổ dân phố) không phải là cấp hành chính mà
là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, nơi thực hiện dân chủ một cách trực tiếp và rộng rãi để phát huy các hình thức hoạt động tự quản và tổ chức nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước và nhiệm vụ của cấp trên giao Dưới xã là thôn, dưới phường, thị trấn là tổ dân phố” [ 12].
Trước hết, khẳng định thôn không phải là một cấp hành chính trong hệthống hành chính ở nước ta Bởi vì, tại điều 118 Hiến pháp 1992 (sửa đổi)quy định hệ thống hành chính của nước ta gồm 4 cấp: Trung ương, tỉnh (thànhphố), huyện (quận) và xã (phường) Về cơ cấu tổ chức, mỗi thôn có 01 trưởngthôn và 01 phó thôn ( giúp việc cho trưởng thôn), nếu có số dân trên 1.500 thì
có thể bố trí thêm 1 phó thôn Trưởng thôn do dân trực tiếp bầu ra, vừa làngười đại diện cho dân vừa là người đại diện cho chính quyền xã để thực hiệnmột số công việc hành chính tại thôn Thôn có một vị trí, vai trò rất quantrọng trong phát triển kinh tế xã hội, giải quyết những vấn đề xã hội trên địabàn dân cư thôn, giữ vững an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội, giữ vững
và phát huy truyền thống tốt đẹp Đồng thời, thôn là nơi vận động quần chúngnhân dân giữ gìn an toàn trật tự, phòng chống các tệ nạn trên địa bàn dâncư… Có thể nói,thôn không phải là một cấp hành chính trong hệ thống hànhchính ở nước ta, mà là hệ thống chân rết của chính quyền xã đồng thời nó còn
là chân rết của các tổ chức đoàn thể hoạt động
1.1.2.2.Vai trò, chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm của các chi bộ thôn
Như trình bày ở trên, thôn không phải là cấp chính quyền trong hệ thống