Du lịch biển nói chung, du lịch sinh thái cộng đồng vùng ven biển nói riêng đang đứng trước những cơ hội phát triển trong xu thế du lịch thế giới chuyển dần sang khu vực Đông Á Thái Bình Dương và Đông Nam Á. Bên cạnh đó là xu hướng yêu thích du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng biển và du lịch trải nghiệm của phần đông du khách trên thế giới. Các yếu tố này, cùng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, chính quyền và cộng đồng các địa phương ven biển đối với việc phát triển và xây dựng thương hiệu du lịch biển Việt Nam.
Trang 1DU LỊCH SINH THÁI CỘNG ĐỒNG
TẠI CÁC VƯỜN QUỐC GIA VÀ KHU BẢO TỒN BIỂN
VIỆT NAMTrung tâm Bảo tồn Sinh vật biển và Phát triển Cộng đồng
Trang 3DU LỊCH SINH THÁI CỘNG ĐỒNG
TẠI CÁC VƯỜN QUỐC GIA VÀ KHU BẢO TỒN BIỂN
VIỆT NAM
Trang 5Những năm gần đây, thị trường du lịch biển được mở rộng, sản phẩm du lịch không ngừng tăng
và được đa dạng hóa Lượng khách, thu nhập và GDP du lịch, tỷ trọng dịch vụ du lịch trong thu nhập quốc dân tăng hàng năm, thúc đẩy các ngành kinh tế, xã hội phát triển, góp phần chuyển đổi cơ cấu kinh tế của từng địa phương, vùng và cả nước
Du lịch biển nói chung, du lịch sinh thái cộng đồng vùng ven biển nói riêng đang đứng trước những cơ hội phát triển trong xu thế du lịch thế giới chuyển dần sang khu vực Đông Á - Thái Bình Dương và Đông Nam Á Bên cạnh đó là xu hướng yêu thích du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng biển và du lịch trải nghiệm của phần đông du khách trên thế giới Các yếu tố này, cùng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, chính quyền và cộng đồng các địa phương ven biển đối với việc phát triển và xây dựng thương hiệu du lịch biển Việt Nam
Các Vườn Quốc gia và Khu bảo tồn biển Việt Nam, với những giá trị đa dạng sinh học độc đáo,
có tầm quan trọng quốc gia và quốc tế, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, người dân nồng hậu, hiếu khách và những nét văn hóa mang đặc trưng vùng miền hấp dẫn, có tiềm năng vô cùng to lớn trong việc phát triển các hoạt động du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái cộng đồng
Nhằm quảng bá tiềm năng du lịch sinh thái cộng đồng tại các khu vực này, góp phần xây dựng hình ảnh du lịch sinh thái cộng đồng vùng ven biển, đồng thời thu hút sự quan tâm của các bên liên quan tới công tác quản lý, phát triển và khai thác sản phẩm du lịch biển, đem lại lợi ích cho cộng đồng ven biển, Trung tâm Bảo tồn Sinh vật biển và Phát triển Cộng đồng (MCD) phối hợp với Hợp phần Phát triển sinh kế trong và xung quanh các khu bảo tồn biển Việt Nam (LMPA) -
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cũng như Ban Quản lý các Vườn Quốc gia và Khu bảo tồn biển Việt Nam xây dựng cuốn “Du lịch sinh thái cộng đồng tại các Vườn Quốc gia và Khu bảo tồn biển Việt Nam”
“Du lịch sinh thái cộng đồng tại các Vườn Quốc gia và Khu bảo tồn biển Việt Nam” gồm những thông tin cơ bản về tiềm năng, thực trạng và định hướng phát triển du lịch sinh thái cộng đồng các vùng ven biển Việt Nam cũng như những cơ hội hợp tác phát triển tại các điểm đến hấp dẫn
Trang 7Các Vườn Quốc gia và Khu bảo tồn biển Việt Nam
Vịnh Hạ Long – Tỉnh Quảng Ninh 6
Vườn Quốc gia Bái Tử Long – Tỉnh Quảng Ninh 8
Vườn Quốc gia Cát Bà – Thành phố Hải Phòng 10
Vườn Quốc gia Xuân Thủy – Tỉnh Nam Định 12
Khu bảo tồn biển Cồn Cỏ - Tỉnh Quảng Trị 14
Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm – Tỉnh Quảng Nam 16
Khu Bảo tồn biển vịnh Nha Trang – Tỉnh Khánh Hòa 18
Khu bảo vệ hệ sinh thái biển Rạn Trào – Tỉnh Khánh Hòa 20
Vườn Quốc gia Núi Chúa – Tỉnh Ninh Thuận 22
Vườn Quốc gia Côn Đảo – Tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu 24
Vườn Quốc gia Phú Quốc – Tỉnh Kiên Giang 26
Trang 8Vịnh Hạ Long – Tỉnh Quảng Ninh
Phả đến hết phần huyện đảo Vân Đồn
Vạn, Ba Hang, Cặp Dè (thuộc phường Hùng Thắng, thành phố
Hạ Long)
Công nhận
Cách tiếp cận
Sân bay Gia Lâm (Trực thăng của Công ty bay dịch vụ miền Bắc)
Cảng tàu gần nhất Cảng tàu Hòn Gai
Ga tàu gần nhất
Tiềm năng
một nghìn loài, trong đó có 7 loài đặc hữu;
- Hệ sinh thái biển và ven bờ (bao gồm hệ sinh thái đất ngập nước với 6 dạng sinh thái khác nhau và hệ sinh thái biển)
- Nhiều tuyến điểm tham quan hấp dẫn
- Văn hóa Soi Nhụ;
Trang 9- Văn hóa Cái Bèo
- Khu du lịch giải trí quốc tế (Đảo Tuần Châu)
- Công viên Vạn Cảnh (Hang, động, đảo Soi Sim, lầu ngắm cảnh đảo Titốp)
- Thung lũng biển (Hồ Ba Hầm, đảo Hang Trai)
- Công viên giải trí trên biển (Khu ngủ trên Vịnh, bãi tắm…)
- Công viên san hô (Đảo Đầu Bê, Cống Đỏ)
- Công viên đá xếp (Hòn Xếp)
- Khu vực thể thao (Đảo Cống Đông)
- Thiên đường mặt trời (Đảo Ngọc Vừng - Phượng Hoàng)
- Khu du lịch sinh thái (Đảo Trà Bản, Đống Chén, Vạn Cảnh)
- Công viên Văn hoá - Lịch sử (Đảo Quan Lạn)
- Công viên rừng nguyên sinh (Đảo Ba Mùn)
- Làng cổ sinh TT văn hoá nổi Cửa Vạn (Bảo tàng Sinh thái Hạ Long)
Chiến lược phát triển
2010 - 2015
Thông tin liên hệ
Ban Quản lý Vịnh Hạ Long
Địa chỉ: Số 166 Lê Thánh Tông, TP Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh Điện thoại: 033.824867
Fax: 033.821307 Email: btsthalong@hn.vnn.vn
Website: http://halong.org.vn
Trang 10Vườn Quốc gia Bái Tử Long – Tỉnh Quảng Ninh
Từ 107o 30’ 10’’ đến 107o 46’ 20’’ kinh độ Đông
biển
- Phần đảo gồm trên 40 hòn đảo lớn nhỏ, thuộc địa hình núi thấp; Diện tích đảo núi đất chiếm hơn 4.000 ha; diện tích đảo núi đá vôi chiếm hơn 2.000 ha
Minh Châu, Quan Lạn, Bản Sen)
Công nhận
vôi; hệ sinh thái rừng ngập mặn; hệ sinh thái vùng triều; hệ sinh thái vùng nước nông ven đảo; hệ sinh thái rạn san hô; hệ sinh thái hồ hang động
- Đa dạng nguồn gen: đã thống kê được 1.909 loài sinh vật, có
102 loài có tên trong sách đỏ Việt Nam và Thế giới
- Giá trị đa dạng sinh học
- Dấu tích thương cảng Vân Đồn;
- Hệ thống đình – chùa – miếu – nghè tại Quan Lạn;
- Các lễ hội văn hóa
Trang 11Sản phẩm du lịch
hiện có
- Du lịch sinh thái cộng đồng xã Minh Châu;
- Du lịch sinh thái nhân văn tại Quan Lạn;
- Các dịch vụ nghỉ dưỡng, tham quan di tích văn hóa lịch sử;
- Công ty du lịch Đình Anh
Các dự án sẽ triển
khai
- Khu du lịch sinh thái cao cấp Bãi biển Vàng;
Chiến lược phát triển
2010 - 2015
Thông tin liên hệ
Ông Ngô Văn Định
Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác Quốc tế Vườn Quốc gia Bái Tử Long
Huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh Điện thoại: 0333 793 365 Fax: 0333 793 365 Email: ngodinhbtlnp@gmail.com
Website: www.baitulongnationalpark.vn
Trang 12Vườn Quốc gia Cát Bà – Thành phố Hải Phòng
Từ 1060 59’ – 1070 06 ’Kinh độ Đông
Vị trí địa lý
- Vùng đệm 2 (ngoài VQG): 13.358 khẩu
Công nhận
Cơ quan quản lý
Cách tiếp cận
Sân bay Quốc tế Nội Bài
Bến xe gần nhất
Cảng tàu gần nhất
Ga tàu gần nhất
Tiềm năng
loài trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới
- Sinh vật biển ở Quần đảo Cát Bà phong phú và đa dạng vào bậc nhất của vùng đảo miền Bắc Việt Nam; bao gồm 1.313 loài;
xanh trên núi đá vôi hầu như là nguyên sinh, là nôi sống của nhiều loài chim, thú quý hiếm, là mẫu rừng nguyên sinh độc đáo còn lại của rừng miền Bắc cũng như của Việt Nam;
- Cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ với các hang động, các hệ sinh thái Tùng – Áng, các hệ sinh thái San hô, các bãi tắm lý tưởng;
- Ngoài đảo chính còn có trên 366 hòn đảo nhỏ khác với cảnh quan độc đáo, kết hợp hài hòa giữa rừng biển, đảo, rất hấp dẫn
- Nhiều hang động và bãi biển đẹp;
- Lễ hội truyền thống
Sản phẩm du lịch
hiện có
- Tuyến Trung tâm Vườn - vườn thú - Hồ Hới - vườn thực vật;
- Tuyến Rừng Kim giao - Đỉnh Ngự Lâm;
Trang 13- Tuyến động Trung Trang;
- Tuyến Đường du lịch sinh thái - giáo dục môi trường;
- Tuyến Ao ếch - Việt Hải - vịnh Lan Hạ;
- Tuyến Mây Bầu - Khe Sâu - hang Quân Y;
- Tuyến Việt Hải - Đỉnh Hải Quân;
- Tuyến đảo Cát Dứa - vịnh Lan Hạ;
- Tuyến Gia Luận - Trà Báu - Vạn Tà;
- Tuyến Nam Cát -Vạn Bội - vịnh Việt Hải
- Tuyến Kim Giao - Mé Cồn – Tùng Di
- Tuyến Rừng ngập mặn Phù Long - Động Thiên Long
- Tuyến xem thú ban đêm: Mây Bầu – Ao Ếch
- Tuyến Động Trung Trang – Hang Ủy Ban- Khu vực Treo Cơm
- Tuyến du lịch mạo hiểm: Tuyến Mé Gợ - De Bờ Đa – Trà Báu
- Cảng Cây Cau – Gia Luận
- Tuyến du lịch mạo hiểm Mé Gợ- Áng De- Mây Bầu
- Tuyến du lịch đặc biệt vào khu vực bảo tồn Vooc;
- Các tuyến Du lịch sinh thái biển, lặn biển, câu cá, chèo kaiark trong vịnh Lan Hạ- Vạn Bội và khu vực đảo Đầu Bê
b Các điểm (phát triển các loại hình DLST nghỉ dưỡng, vui chơi
giải trí kết hợp bảo tồn):
- Xây dựng Trung tâm du khách và giáo dục môi trường;
- Hồ hới, Vườn thực vật, Vườn thú;
- Vườn vải thiều;
- Đồng Ninh Tiếp - Việt Hải
Chiến lược phát triển
2010 - 2015
- Xây dựng một số mô hình du lịch cộng đồng ở một số xã vùng đệm và tiến hành công tác du lịch sinh thái trong Vườn theo
Đề án phát triển du lịch sinh thái Vườn quốc gia Cát Bà (Hiện đang xây dựng để trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt)
Thông tin liên hệ
Ông Nguyễn Văn Hách
Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Du lịch sinh thái và Giáo dục Môi trường;
Vườn Quốc gia Cát Bà Địa chỉ: Cát Bà – Cát Hải – Hải Phòng
Trang 14Vườn Quốc gia Xuân Thủy – Tỉnh Nam Định
xã Giao Thiện, Giao An, Giao Lạc, Giao Xuân và Giao Hải thuộc huyện Giao Thủy, với sức ép lớn về khai thác tài nguyên thiên nhiên
Công nhận
nhiên và sinh cảnh nhân tạo , đặc biệt là các bãi bồi và rừng ngập mặn tự nhiên ít bị tác động;
- Là nơi dừng chân và trú đông quan trọng của các loài chim nước di cư; thường xuyên ghi nhận 8 loài chim bị đe dọa và sắp bị đe dọa ở mức toàn cầu; có tầm quan trọng quốc tế trong công tác bảo tồn các loài chim
- Hệ thống chùa – nhà thờ độc đáo trong khu vực
sông Hồng;
- Nghệ thuật hát Chèo truyền thống
Trang 15Sản phẩm du lịch
hiện có
- Tuyến Du thuyền cửa sông;
- Tuyến xem chim;
- Phòng nghỉ trong Vườn Quốc gia;
- Nhà lưu trú tại gia (homestay) tại xã Giao Xuân (10 hộ)
- Các dịch vụ du lịch sinh thái cộng đồng (hướng dẫn, thuê xe đạp, nấu ăn, văn nghệ)
Thông tin liên hệ
Ông Nguyễn Viết Cách
Giám đốc Vườn Quốc gia Xuân Thủy Địa chỉ: Huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định Điện thoại: 0350 3741 501
Di động: 0912 200 602 Fax: 0350 3895 125 Email: cachxtnp@yahoo.com
Website: http://vuonquocgiaxuanthuy.org.vn
Trang 16Khu bảo tồn biển Cồn Cỏ - Tỉnh Quảng Trị
67 loài động vật đáy, 19 loài giáp xác, 224 loài cá biển khơi,
87 loài cá rạn san hô, 164 loài thực vật phù du, 68 loài/nhóm loài động vật phù du
- Nhiều loài có giá trị kinh tế cao
thành một địa danh lịch sử gắn liền với một giai đoạn hào hùng trong truyền thống giữ nước của dân tộc
- Quy hoạch phát triển du lịch đảo Cồn Cỏ đến 2015
Chiến lược phát triển
2010 - 2015
Trang 17Thông tin liên hệ
Ông Nguyễn Hoài Nam
Giám đốc Khu bảo tồn biển Cồn Cỏ
63 Trần Hưng Đạo, Thành phố Đông Hà, Quảng Trị Điện thoại: 0532 210 852
Fax: 0533 852 875 Email: hoainamcc@gmail.com
Trang 18Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm – Tỉnh Quảng Nam
Công nhận
- Hệ sinh thái rừng nguyên sinh của đảo với nhiều loài cây thuốc có giá trị;
- Loài chim Yến mang lại nguồn lợi khá lớn cho địa phương hằng năm
cái hùng vĩ của núi rừng và nét dịu dàng mát mẽ của làn sóng biển trong xanh; với sự hiện hữu đầy đủ các sinh cảnh đặc trưng của các hệ sinh thái cả trên cạn và dưới nước
của người Chăm và người Việt cổ cách đây hàng ngàn năm;
- 7 ngôi đền, miếu vinh dự được Nhà nước công nhận là di tích cấp quốc gia vào năm 2007;
- Nét đẹp văn hóa đương đại kết hợp hài hòa cùng với văn hóa Chămpa và văn hóa cổ xưa của người Việt Nam
Sản phẩm du lịch
hiện có
- Dịch vụ lưu trú nhà dân (Homestay);
- Các tour câu cá, lặn ngắm san hô;
Trang 19- Các tour tham quan các hệ sinh thái trên đảo;
- Số phòng nghỉ hiện có: 09 homestay, 15 nhà nghỉ và 50 phòng thuộc MPA
- Số tuyến tham quan hiện có: 10 tuyến
yếu là các doanh nghiệp du lịch hoạt động theo chiến lược riêng của doanh nghiệp, chưa gắn kết và thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng
- Quy hoạch phát triển DLSTCĐ tại Cù Lao Chàm
- Nâng cao năng lực cho cộng đồng, cán bộ địa phương để đáp ứng nhu cầu phát triển một cách bền vững loại hình DLSTCĐ
- Xây dựng và đưa vào hoạt động các tour, các sản phẩm của DLSTCĐ tại Cù Lao Chàm trong đó tạo được mắc xích gắn kết chặc chẽ giữa chính quyền địa phương, phòng ban liên quan, doanh nghiệp và cộng đông
- Xây dựng cơ chế quản lý điều hành, chia sẽ lợi ích cho các tổ
tự quản, các nhóm cộng đồng có tham gia trong hoạt động phát triển DLSTCĐ
- Chiến lược quảng bá, giới thiệu, thu hút đầu tư cho phát triển DLSTCĐ tại Cù Lao Chàm
Thông tin liên hệ
Bà Lê Ngọc Thảo
Trợ lý sinh kế hợp phần LMPA Quảng Nam Địa chỉ: 22 – 24 Bạch Đằng, Hội An, Quảng Nam
Số điện thoại: 0510 3911 066 Fax: 0510 3911 067
Trang 20Khu Bảo tồn biển vịnh Nha Trang – Tỉnh Khánh Hòa
mặt đất và khoảng 122 km2 vùng nước xung quanh các đảo
Dân số
Công nhận
tồn biển được lên kế hoạch thực hiện cho đến năm 2010
vào bậc nhất” về bảo tồn biển và du lịch biển của Việt Nam Rạn san hô ở đây có tầm quan trọng mang tính quốc tế và đa dạng sinh học thuộc loại cao nhất ở Việt Nam Tuy chịu áp lực phát triển về kinh tế, nhưng vịnh Nha Trang vẫn giữ được một
số rạn san hô còn nguyên vẹn của Việt Nam
- Nơi làm tổ của loài chim Yến
trên thế giới;
- Nhiều di tích lịch sử, thắng cảnh danh lam tuyệt đẹp như tháp
Bà Ponagar, chùa Long Sơn, lầu Bảo Đại…;
- Nhà lưu trú tại gia (homestay)
- Biểu diễn văn nghệ truyền thống;
- Chèo thuyền đáy kính
tồn biển Việt Nam (LMPA) - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn;
- Các công ty du lịch trên địa bàn
Các dự án sẽ triển khai
Trang 21Chiến lược phát triển
2010 - 2015
- Phát triển du lịch sinh thái cộng đồng thành một hoạt động mang lại thu nhập chính cho hầu hết các khóm đảo trong KBTB vịnh Nha Trang, cải thiện đời sống người dân, giảm thiểu tác động đến nguồn tài nguyên biển trong KBTB
Thông tin liên hệ
Ông Cao Đức Đại
Chuyên viên Khu Bảo tồn biển vịnh Nha Trang
Số 220 Ngô Gia Tự, Nha Trang, Khánh Hòa Điện thoại: 0979 779 213
Fax:
Email: caoducdai@gmail.com
Website:
Trang 22Khu bảo vệ hệ sinh thái biển Rạn Trào – Tỉnh Khánh Hòa
- Diện tích vùng lõi: 54 ha
Dân số
Công nhận
nhưng thành phần loài sinh vật ở đây rất phong phú và đa dạng khi so sánh với toàn bộ vịnh : 82 loài 37 giống và 14 họ san hô,
69 loài cá rạn, 114 loài cá, 30 loài thân mềm…có giá trị đa dạng sinh học và giá trị kinh tế cao
- Hệ sinh thái rạn san hô và thảm cỏ biển
- Người dân hiếu khách, nồng hậu;
- Có nhiều điểm tham quan lân cận: Tu viện Giác Hải, nhà thờ Vạn Xuân…
Sản phẩm du lịch hiện
có Các sản phẩm Du lịch sinh thái cộng đồng do người dân cung cấp:
- Tuyến tham quan Khám phá Vân Phong (2 ngày 1 đêm)
- Tuyến tham quan Một ngày làm ngư dân (1 ngày)
- Các tuyến tham quan khác theo nhu cầu của khách du lịch;
Trang 23Khả năng cung cấp
dịch vụ
- Nhà lưu trú tại gia (Homestay);
- Nấu ăn;
- Hướng dẫn viên địa phương;
- Biểu diễn văn nghệ truyền thống;
- Các dịch vụ vận chuyển (xe ngựa, xe ôm chở khách, thuyền tham quan Rạn Trào…);
- Lặn dùng ống thở ngắm san hô tại Khu bảo vệ hệ sinh thái biển
- Các công ty du lịch tại Nha Trang;
Điện thoại: 0583.940.914
Di động: 0169 237 8428 Email: ungpham@gmail.com
Trang 24Vườn Quốc gia Núi Chúa – Tỉnh Ninh Thuận
- Diện tích trên đất liền: 22.513 ha;
- Diện tích trên biển: 7.352 ha;
- Vùng đệm: 7.350 ha
chiếm 75%, người Raglay chiếm 22%, người Chăm chiếm 3% và một số rất ít hộ người Hoa
Công nhận
Cơ quan quản lý
khô hạn rộng lớn, đặc trưng và độc đáo của Việt Nam với 6 kiểu rừng và 3 sinh cảnh chính
- Tài nguyên biển: Phong phú và đa dạng, đặc biệt là san hô Đây cũng là khu vực có nhiều rùa biển thứ hai ở Việt Nam
hiếm thấy ở vùng duyên hải Nam Trung bộ
- Một hiện tượng thiên nhiên kỳ thú và độc đáo: “Hồ treo” trên núi
Đá vách Mặt hồ tự nhiên có đường kính từ 70 - 80m, tuy nằm trong vùng cực khô nhưng quanh năm vẫn có nước ngay cả vào thời điểm khô kiệt nhất
- Ngược dòng suối Lồ Ồ, Đông Nha, Kiền Kiền có nhiều thác nước chiều cao không quá 5 m nhưng trên nền đá hoa cương được dòng nước tự nhiên gọt dũa mài nhẵn tạo cảnh quan đẹp
và mát mẻ;
- Bờ biển dài hơn 40 km nối liền khu du lịch nổi tiếng Cà Ná, Ninh Chữ;