AN TOÀN SINH học TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM y SINH

• Các khái niệm và nguyên tắc kĩ thuật cơ bản• Đánh giá nguy cơ rủi ro • Các cấp độ của phòng thí nghiệm an toàn sinh học • An toàn về hóa chất trong phòng thí nghiệm y học • Câu hỏi trắ

AN TOÀN SINH HỌC TRONG PHÒNG THÍ

NGHIỆM Y SINH

AN TOÀN SINH HỌC TRONG PHÒNG THÍ

NGHIỆM Y SINH

• Các khái niệm và nguyên tắc kĩ thuật cơ bản

• Đánh giá nguy cơ rủi ro

• Các cấp độ của phòng thí nghiệm an toàn sinh học

• An toàn về hóa chất trong phòng thí nghiệm y học

• Câu hỏi trắc nghiệm

• Tài liệu tham khảo

Nội dung

I Khái niệm

• An toàn sinh học PTN: là

những nguyên tắc, kĩ thuật cần thiết để ngăn ngừa

những lây nhiễm hoặc làm thất thoát tác nhân gây hại

• Mục đích: đảm bảo an toàn

nhưng không trở thành rào cản đối với nghiên cứu và

phát triển

* NGUYÊN TẮC CƠ BẢN

II Đánh giá nguy cơ rủi ro

1 Phương pháp

Nhận diện nguy cơ VSV

Đánh giá rủi ro

Biện pháp hạn chế rủi ro

Nhận diện nguy cơ VSV

Theo tổ chức y tế thế giới WHO

• Nhóm nguy cơ 1: không có hoặc nguy cơ lây nhiễm cá thể và

cộng đồng thấp (Bacillus subtilis, Naegleria gruberi )

• Nhóm nguy cơ 2: có nguy cơ lây nhiễm cho cá thể nhưng ít

có nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng (Vi rút Viêm gan B, vi khuẩn

tả, vi rút cúm A/H1N1 )

• Nhóm nguy cơ 3 nguy cơ lây nhiễm cho cá thể cao, nguy cơ lây

nhiễm cho cộng đồng thấp (Vi khuẩn than, vi rút cúm A/H5N1, vi

rút SARS )

• Nhóm nguy cơ 4 nguy cơ lây nhiễm cho cá thể và cộng đồng cao.

( Vi rút Ebola, vi rút Marburg, vi rút Congo-Crimean hemorrhagic)

Yếu tố cần xem xét trong

đánh giá rủi ro

1 • Khả năng gây bệnh của tác nhân và liều lượng lây nghiễm • Khả năng gây bệnh của tác nhân và liều lượng lây nghiễm

2 • Con đường lây truyền

3 • Tính ổn định của tác nhân truyền nhiễm

4 • Liều gây nhiễm của tác nhân

5 • Nồng độ và thể tích vật liệu cô đặc • Nồng độ và thể tích vật liệu cô đặc

6 • Nguồn gốc của nguyên liệu có khả năng truyền nhiễm • Nguồn gốc của nguyên liệu có khả năng truyền nhiễm

7 • Những dữ liệu đã biết trước

8 • Cách phòng bệnh hoặc liệu pháp can thiệp

9 • Kiểm tra sức khỏe

10 • Đánh giá kinh nghiệm và kĩ năng• Đánh giá kinh nghiệm và kĩ năng

II Đánh giá nguy cơ rủi ro

2 Tác nhân truyền nhiễm

III Thiết kế phòng thí nghiệm

ATSH y học

• Phòng thí ngiệm an toàn sinh học cấp 1 và 2

• Phòng thí ngiệm an toàn sinh học cấp 3

• Phòng thí ngiệm an toàn sinh học cấp 4

Hình ảnh : Phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp 1 điển (Hình do CUH2A, Princeton, NJ, Hoa Kỳ cung cấp)

 Ở ngoài khu vực thí nghiệm cần

Một số loại pipet thông dụng

Phòng thí ngiệm ATSH cấp 1,2

 Trang thiết bị

Tủ cấy an toàn sinh học loại I

13

• Nồi hấp và các thiết bị khác dùng để khử trùng hoặc bảo quản các vật liệu nhiễm trùng.

14

Tủ bảo quản lạnh

15

Tủ sấy

Tủ lạnh

• Que cấy sử dụng một lần bằng plastic; bình thí nghiệm và ống nghiệm phải có nắp đậy.Pipet bằng thủy tinh, pipet bằng

plastic một lần.

16 Que cấy nhựa Pipet bằng plastic

Phòng thí ngiệm ATSH cấp 3

 Thiết kế đặc trưng

 Thiết kế tách khỏi khu vực

lối đi chung, lối vào có phòng chờ hoặc nút khí

 Cửa phòng chờ có thể

đóng và mở, màn hình quan sát có thể đặt ở cửa thoát hiểm

 Xây dựng bằng vật liệu

chống thấm, dễ lau chùi

Hình ảnh: Phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp độ 3 điển hình

(Hình do CUH2A, Princeton, NJ, Hoa Kỳ cung cấp)

18

Phòng thí ngiệm ATSH cấp 3

 Hệ thống thông hơi

phải thiết kế sao cho không khí từ phòng thí nghiệm không được hoàn lưu tới khu vực khác trong tòa nhà

 Hệ thống lọc HEPA

phải được lắp đặt theo cách cho phép khử độc và kiểm tra khí

Hình ảnh một PTN vi sinh y học cấp 3 tại

Pháp.

20

 Trang thiết bị

21

Hình ảnh : Mô hình tủ an toàn sinh học cấp II

Phòng thí ngiệm ATSH cấp 3

Hình ảnh: Phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp độ 4 điển hình

(Hình do CUH2A, Princeton, NJ, Hoa Kỳ cung cấp)

24

Phòng thí ngiệm ATSH cấp 4

 Thiết bị bảo hộ cá nhân:

• Áo bảo vệ an toàn là bộ quần áo liền, được thổi khí qua phin lọc HEPA để có áp suất dương Áo bảo vệ an toàn được mặc trong phòng được cấp khí dương và tránh gió lùa.

26

Hình ảnh : Nhân viên thay đồ bảo hộ và được thổi áp suất dương

• Cán bộ nhân viên làm việc trong phòng thí nghiệm phải với áo bảo vệ an toàn phải qua khu vực đệm để được khử trùng

27

 Trang thiết bị

Tủ cấy ATSH loại III đặt ở 1 phòng riêng biệt, phía trước

có phòng đệm

28

IV An toàn hóa chất trong PTN y sinh

1) Con đường tiếp xúc

2) Những lưu ý khi sử dụng hóa chất:

- Cần tuân thủ nghiêm các quy định sử dụng hóa chất, chú ý các ký hiệu vật tư ghi trên các chai lọ đựng hóa chất

- Các chất, dung môi dễ cháy không để gần lửa, không đun

ngọn lửa trần.

- Các chất, dung môi độc khi pha chế và sử dụng tiến hành

trong tủ hút và phải cẩn thận: VD: không đổ nước vào acid đậm

đặc, natri kim loại không để gần nước

- Không ngửi trực tiếp các chất dễ cháy, dễ bay hơi

- Các dung môi đã sử dụng nên thu gom riêng vào các can,

thùng chứa riêng để xử lý, tuyệt đối không nên xả vào nguồn nước thải.

IV An toàn hóa chất trong

PTN y sinh

Câu hỏi trắc nghiệm

1 Thiết kế đặc trưng nào sau đây KHÔNG phải là của

phòng thí nghiệm sinh học y học cấp 1 và 2 ?

A Không gian rộng rãi, đầy đủ ánh sáng, tránh ánh

sáng chói

B Có chậu rửa và vòi nước gần cửa ra vào

C Phòng thí nghiệm phải được đóng kín để khử

trùng Hệ thống ống dẫn khí được xây dựng để cho phép khử trùng khí

2 Luật làm việc có 2 người được áp dụng cho phòng thí nghiệm nào

Tài liệu tham khảo

[1] Nguyễn Văn Mùi, An toàn sinh học, 2008, NXB

Giáo dục

www.nihe.org.vn/new-vn/thuong-quy-va-huong-dan-ky-thuat-an-toan-sinh-hoc/377/An-toan-sinh-hoc-trong-phong-xet-nghiem.vhtm

[3] th-nghim-cp-3