Nay là Mianma... thì nh gió vào nhà tr ng.
Trang 1Ch ươ ng VI
LÃNH Đ O CU C KHÁNG CHI N, KI N Ạ Ộ Ế Ế
QU C Ố (1945 - 1954)
cướp đi sinh m ng c a hai tri u ngạ ủ ệ ườ ẫi v n còn đang đe
do ; ngân kh tr ng r ng (ch còn m t tri u đ ng b cạ ố ố ỗ ỉ ộ ệ ồ ạ rách), trình đ văn hoá r t th p kém, đa s nhân dânộ ấ ấ ốkhông bi t ch Trong khi đó, thù trong gi c ngoài: ế ữ ặ ở
mi n B c, 20 v n quân Tề ắ ạ ưởng, dưới danh nghĩa Đ ngồ minh vào tước vũ khí quân đ i Nh t, th c ch t là mu nộ ậ ự ấ ố tiêu di t Đ ng C ng s n, phá tan Vi t Minh, l t đệ ả ộ ả ệ ậ ổ chính quy n nhân dân, l p chính ph ph n đ ng làm tayề ậ ủ ả ộsai cho M - Tỹ ưởng; mi n Nam, núp sau bóng quânở ềAnh, th c dân Pháp quay tr l i đánh chi m nự ở ạ ế ước ta m tộ
Trang 2l n n a; b n ph n đ ng tay sai cũng n i lên kh p n i,ầ ữ ọ ả ộ ổ ắ ơ tìm m i cách c n tr cu c ki n qu c c a nhân dân ta.ọ ả ở ộ ế ố ủ
Đ ng trứ ước v n m nh c a nậ ệ ủ ước nhà nh ngàn cân treoư
s i tóc, Ch t ch H Chí Minh đã nh n l y trách nhi mợ ủ ị ồ ậ ấ ệ
n ng n trặ ề ước nhân dân:
“Ph n s tôi nh m t ng ậ ự ư ộ ườ i c m lái, ph i chèo ầ ả
ch ng th nào đ đ a chi c thuy n T qu c v ố ế ể ư ế ề ổ ố ượ t
kh i nh ng c n sóng gió, mà an toàn đi đ n b n b ỏ ữ ơ ế ế ờ
h nh phúc c a nhân dân” ạ ủ 1
Người cùng t p th Trung ậ ể ương Đ ng bình tĩnh, sángả
su t phân tích tình hình, k p th i đ ra đố ị ờ ề ường l i đúngố
đ n và nh ng bi n pháp hành đ ng khôn khéo đ gi iắ ữ ệ ộ ể ả quy t t ng bế ừ ước nh ng khó khăn v đ i s ng kinh t ,ữ ề ờ ố ế văn hoá - xã h i và nh ng v n đ c p bách khác Sángộ ữ ấ ề ấngày 3-9-1945, t i B c B ph , ch to phiên h p đ uạ ắ ộ ủ ủ ạ ọ ầ tiên c a Chính ph lâm th i nủ ủ ờ ước Vi t Nam Dân chệ ủ
C ng hoà, Ch t ch H Chí Minh đã nêu sáu v n đ c pộ ủ ị ồ ấ ề ấ bách đ c u nguy dân t c: ể ứ ộ
Trang 3công; m i đoàn ch quá 10 v ; m i l n xin ch quá m tỗ ớ ị ỗ ầ ớ ộ
ti ng đ ng h ế ồ ồ
Lúc này n n đói kém còn nguy hi m h n c chi n tranh, ạ ể ơ ả ế
vì v y, Ng ậ ườ i đ ngh v i Chính ph phát đ ng ngay m t ề ị ớ ủ ộ ộ chi n d ch tăng gia s n xu t đ ng th i m cu c l c quyên ế ị ả ấ ồ ờ ở ộ ạ
Hưởng ng l i kêu g i và t m gứ ờ ọ ấ ương c a Ngủ ười, cả
nước d y lên phong trào tấ ương thân tương ái “lá lànhđùm lá rách”, v i các hình th c phong phú “Hũ g o c uớ ứ ạ ứ đói”, “Ngày đ ng tâm nh n ăn”, v.v Ch sau m t tu nồ ị ỉ ộ ầ quyên góp, c nả ước đã có hàng v n t n g o c u đói.ạ ấ ạ ứ
“M t dân t c d t là m t dân t c y u” ộ ộ ố ộ ộ ế 2
“Qu c dân Vi t Nam! Mu n gi v ng n n đ c l p, ố ệ ố ữ ữ ề ộ ậ
Mu n làm cho dân m nh n ố ạ ướ c giàu,
M i ng ọ ườ i Vi t Nam ph i hi u bi t quy n l i c a ệ ả ể ế ề ợ ủ mình, b n ph n c a mình, ph i có ki n th c m i đ ổ ậ ủ ả ế ứ ớ ể
có th tham gia vào công cu c xây d ng n ể ộ ự ướ c nhà” 2
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 4, tr 31.
2 , 2, 3, 4 H Chí Minh: ồ Toàn tập, Sđd, t 4, tr 8, 36, 37, 33.
Trang 4Ngườ ềi đ ngh m m t chi n d ch ch ng n n mù ch ,ị ở ộ ế ị ố ạ ữ
và “h n trong m t năm, t t c m i ng ạ ộ ấ ả ọ ườ i Vi t Nam đ u ệ ề
ph i bi t ch qu c ng ả ế ữ ố ữ”3, v i phớ ương châm: người bi tế
ch d y ngữ ạ ười ch a bi t ch , nh ng ngư ế ữ ữ ười ch a bi tư ế
ch hãy g ng s c mà h c cho bi t, v ch a bi t thìữ ắ ứ ọ ế ợ ư ế
ch ng b o, em ch a bi t thì anh b o, cha m ch a bi tồ ả ư ế ả ẹ ư ế thì con b o Ngả ười nh n m nh: ấ ạ
“Ph n l i càng c n ph i h c, đã lâu ch em b kìm ụ ữ ạ ầ ả ọ ị ị hãm, đây là lúc ch em ph i c g ng đ k p nam gi i, ị ả ố ắ ể ị ớ
đ x ng đáng mình là m t ph n t trong n ể ứ ộ ầ ử ướ c, có quy n b u c và ng c ” ề ầ ử ứ ử 4
Ngườ ặi đ c bi t quan tâm đ n th h tr - tệ ế ế ệ ẻ ương lai c aủ dân t c, c a nộ ủ ước nhà Nhân ngày khai trường đ u tiênầ
c a nủ ước Vi t Nam đ c l p, Ngệ ộ ậ ườ ửi g i th cho các h cư ọ sinh:
“Non sông Vi t Nam có tr nên t ệ ở ươ ẹ i đ p hay không, dân t c Vi t Nam có b ộ ệ ướ c t i đài vinh quang đ ớ ể sánh vai v i các c ớ ườ ng qu c năm châu đ ố ượ c hay không, chính là nh m t ph n l n công h c t p ờ ộ ầ ớ ở ọ ậ
c a các em” ủ 1
Đ thúc đ y s nghi p giáo d c, Ch t ch H Chí Minh ể ẩ ự ệ ụ ủ ị ồ
đã ký s c l nh thành l p Nha bình dân h c v và S c l nh s ắ ệ ậ ọ ụ ắ ệ ố
44, ngày 10-10-1945, thành l p H i đ ng c v n h c chính đ ậ ộ ồ ố ấ ọ ể nghiên c u và đ trình Chính ph ch ứ ệ ủ ươ ng trình giáo d c c a ụ ủ
n ướ c Vi t Nam Dân ch C ng hoà và theo dõi th c hi n ệ ủ ộ ự ệ
ch ươ ng trình y Sau m t năm h ấ ộ ưở ng ng l i kêu g i c a ứ ờ ọ ủ
Ng ườ i, 95% dân s Vi t Nam c b n xoá đ ố ệ ơ ả ượ c n n mù ch ạ ữ
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 4, tr 33.
Trang 5Đ xoá b nh ng t tể ỏ ữ ư ưởng và t p quán l c h u c a chậ ạ ậ ủ ế
đ th c dân và phong ki n c n tr đ i v i m t xã h iộ ự ế ả ở ố ớ ộ ộ văn minh, Ch t ch H Chí Minh đ ngh Chính ph mủ ị ồ ề ị ủ ở
m t cu c v n đ ng đ i s ng m i, nh m giáo d c nhânộ ộ ậ ộ ờ ố ớ ằ ụdân ta đ o đ c m i, đ o đ c cách m ng: c n, ki m,ạ ứ ớ ạ ứ ạ ầ ệ liêm, chính
Đ xây d ng n n tài chính qu c gia, Chính ph ban hànhể ự ề ố ủ
s c l nh thành l p Qu đ c l p và phát đ ng Tu n lắ ệ ậ ỹ ộ ậ ộ ầ ễ vàng Ch t ch H Chí Minh đã g i th kêu g i đ ng bàoủ ị ồ ử ư ọ ồnhân d p Tu n l vàng Nh tinh th n hăng hái yêu nị ầ ễ ờ ầ ướ c,
đ ng bào c nồ ả ước đã t nguy n đóng góp đự ệ ược 370 kgvàng và 20 tri u đ ng.ệ ồ
Nh m mang l i nh ng quy n l i thi t th c cho nhânằ ạ ữ ề ợ ế ựdân, Ch t ch H Chí Minh và Chính ph đã ký m t lo tủ ị ồ ủ ộ ạ
s c l nh bãi b ch đ thu khoá b t công c a th c dânắ ệ ỏ ế ộ ế ấ ủ ựPháp, nh : thu thân, thu ch , thu đò, đ ng th i banư ế ế ợ ế ồ ờ
hành Lu t Lao đ ng ậ ộ , b o v quy n l i cho công nhân;ả ệ ề ợquy đ nh gi m tô 25% cho nông dân; chia ru ng c a b nị ả ộ ủ ọ
th c dân và ru ng công cho nông dân, ban b s c l nh tự ộ ố ắ ệ ự
do tín ngưỡng
Nhi m v ch y u lúc này là gi v ng và kh ng đ nhệ ụ ủ ế ữ ữ ẳ ị tính h p pháp c a chính quy n cách m ng, vì v y Chợ ủ ề ạ ậ ủ
t ch H Chí Minh đã đ ngh v i Chính ph t ch c càngị ồ ề ị ớ ủ ổ ứ
s m càng hay cu c T ng tuy n c b u Qu c h i, thànhớ ộ ổ ể ử ầ ố ộ
l p chính ph chính th c và ban hành ậ ủ ứ Hi n pháp ế dân
ch Ngày 8-9-1945, Ch t ch Chính ph lâm th i nủ ủ ị ủ ờ ướ c
Vi t Nam Dân ch C ng hoà H Chí Minh đã ký S cệ ủ ộ ồ ắ
l nh s 14-SL v cu c T ng tuy n c đ b u Qu c h iệ ố ề ộ ổ ể ử ể ầ ố ộ
g m 7 đi u; trong đó đi u th 5 ghi: S thành l p m tồ ề ề ứ ẽ ậ ộ
U ban d th o th l cu c T ng tuy n c và đi u thỷ ự ả ể ệ ộ ổ ể ử ề ứ
6 ghi rõ: S thành l p m t U ban đ d th o ẽ ậ ộ ỷ ể ự ả Hi n ế pháp đ trình Qu c h iệ ố ộ1 Người ký S c l nh s 34 ngàyắ ệ ố
1 Qu c h i n ố ộ ướ c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam - Văn ộ ộ ủ ệ
Trang 620-9-1945, l p U ban d th o ậ ỷ ự ả Hi n pháp ế , g m b yồ ả thành viên và S c l nh s 39 ngày 26-9-1945, l p ắ ệ ố ậ ra Uỷ ban t ch c T ng tuy n c g m chín thành viên U banổ ứ ổ ể ử ồ ỷ
t ch c T ng tuy n c s d th o các th l v t ngổ ứ ổ ể ử ẽ ự ả ể ệ ề ổ tuy n c , t vi c đ nh s đ i bi u cho toàn qu c, choể ử ừ ệ ị ố ạ ể ố
t ng t nh theo t l dân s , đ n cách th c b u Chính phừ ỉ ỷ ệ ố ế ứ ầ ủ quy t đ nh ch n ngày 23-12-1945 là ngày T ng tuy n c ,ế ị ọ ổ ể ử
b u ra Qu c h i đ u tiên c a nầ ố ộ ầ ủ ước Vi t Nam Dân chệ ủ
C ng hoà Sau đó, đ các cá nhân, các đ ng phái và tộ ể ả ổ
ch c chính tr khác có thêm th i gian đ c và ng c ,ứ ị ờ ề ử ứ ử ngày 18-12-1945, Ch t ch H Chí Minh ký S c l nh sủ ị ồ ắ ệ ố
76, lùi ngày b u c vào ngày 6-1-1946.ầ ử
Tuy k thù c a cách m ng tìm m i cách ch ng phá, ẻ ủ ạ ọ ố
nh ng v i sách l ư ớ ượ c m m d o, đ i sách khôn khéo và ni m ề ẻ ố ề tin vào nhân dân, Ch t ch H Chí Minh đã lãnh đ o toàn dân ủ ị ồ ạ
ti n hành th ng l i cu c T ng tuy n c b u Qu c h i đ u ế ắ ợ ộ ổ ể ử ầ ố ộ ầ tiên c a n ủ ướ c Vi t Nam đ c l p Ng ệ ộ ậ ườ i th c hi n quy n ự ệ ề công dân c a mình t i đi m b phi u s 10, ph Hàng Vôi, ủ ạ ể ỏ ế ố ố
Hà N i Toàn dân ta t rõ s tín nhi m đ c bi t v i H Chí ộ ỏ ự ệ ặ ệ ớ ồ Minh, Ng ườ i đã trúng c v i s phi u cao nh t ử ớ ố ế ấ
Ngày 2-3-1946, kỳ th nh t Qu c h i khoá I nứ ấ ố ộ ước Vi tệ Nam Dân ch C ng hoà h p t i Nhà hát l n thành phủ ộ ọ ạ ớ ố
Hà N i Phát bi u trộ ể ước Qu c h i, Ch t ch H Chíố ộ ủ ị ồMinh kh ng đ nh th ng l i to l n c a cu c T ng tuy nẳ ị ắ ợ ớ ủ ộ ổ ể
c đã t rõ cho th gi i bi t toàn dân Vi t Nam đoàn k tử ỏ ế ớ ế ệ ế
nh t trí, Ngấ ườ ềi đ ngh Qu c h i m r ng thêm 70 ghị ố ộ ở ộ ế không qua b u c , cho các đ i bi u thu c hai t ch cầ ử ạ ể ộ ổ ứ chính tr Vi t Qu c (Vi t Nam Qu c dân Đ ng) và Vi tị ệ ố ệ ố ả ệ Cách (Vi t Nam Cách m nh Đ ng minh).ệ ệ ồ
phòng Qu c h i: ố ộ L ch s Qu c h i Vi t Nam (1946-1960), ị ử ố ộ ệ Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i, 1994, t.1, tr 31 ị ố ộ
Trang 7Qu c h i nh t trí tán thành b n báo cáo nh ng công vi cố ộ ấ ả ữ ệ
đã làm trong 6 tháng qua c a Chính ph lâm th i do Chủ ủ ờ ủ
t ch H Chí Minh trình bày Đị ồ ượ ự ỷc s u nhi m c a Qu cệ ủ ố
h i, Ngộ ười gi i thi u các thành viên m i c a Chính phớ ệ ớ ủ ủ Liên hi p kháng chi n, Kháng chi n u viên h i, Đoàn cệ ế ế ỷ ộ ố
v n t i cao và U ban d th o ấ ố ỷ ự ả Hi n pháp ế
Sau khi Qu c h i thông qua, Ch t ch H Chí Minh đã ố ộ ủ ị ồ cùng các thành viên m i c a Chính ph , Đoàn c v n, U ban ớ ủ ủ ố ấ ỷ kháng chi n đ c l i tuyên th nh m ch c: ế ọ ờ ệ ậ ứ
“Tr ướ c bàn th thiêng liêng c a T qu c, tr ờ ủ ổ ố ướ c
Qu c h i, th xin c ố ộ ề ươ ng quy t lãnh đ o nhân dân ế ạ kháng chi n, th c hi n n n dân ch c ng hoà Vi t ế ự ệ ề ủ ộ ệ Nam, mang l i t do, h nh phúc cho dân t c Trong ạ ự ạ ộ công vi c gi gìn n n đ c l p, chúng tôi quy t v ệ ữ ề ộ ậ ế ượ t
m i n i khó khăn, dù ph i hy sinh tính m nh cũng ọ ỗ ả ệ không t ” ừ
Ch t ch H Chí Minh ký m t lo t s c l nh đ ki nủ ị ồ ộ ạ ắ ệ ể ệ toàn h th ng t ch c b máy nhà nệ ố ổ ứ ộ ước v i ch c năngớ ứ
và nhi m v m i, đ ng th i đ ra nh ng nguyên t c cệ ụ ớ ồ ờ ề ữ ắ ơ
b n v ho t đ ng c a chính quy n nhân dân, là côngả ề ạ ộ ủ ề
b c c a dân, gánh vác công vi c cho dân: ộ ủ ệ
“Vi c gì l i cho dân, ta ph i h t s c làm Vi c gì ệ ợ ả ế ứ ệ
h i đ n dân, ta ph i h t s c tránh Chúng ta ph i ạ ế ả ế ứ ả yêu dân, kính dân thì dân m i yêu ta, kính ta” ớ 1
Người cũng v ch rõ “nh ng l i l m r t n ng n ” c aạ ữ ỗ ầ ấ ặ ề ủ
m t s cán b có ch c, có quy n, đó là các căn b nhộ ố ộ ứ ề ệ
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p, Sđd, ậ t 4, tr 56 - 57.
Trang 8nh : trái phép, c y th , h hoá, t túng, chia r , kiêuư ậ ế ủ ư ẽ
ng o,… đòi h i cán b ph i “ạ ỏ ộ ả ghi sâu nh ng ch công ữ ữ bình, chính tr c vào lòng ự ” Người bi u dể ương nh ng cánữ
b t t, đ ng th i t thái đ nghiêm kh c ộ ố ồ ờ ỏ ộ ắ
“Ai đã ph m nh ng l i l m trên này, thì ph i h t ạ ữ ỗ ầ ả ế
s c s a ch a; n u không t s a ch a thì Chính ph ứ ử ữ ế ự ử ữ ủ
s không khoan dung” ẽ 1
V i bút danh Chi n Th ng, Ngớ ế ắ ười vi t m t lo t bài trênế ộ ạ
báo C u qu c, ứ ố đó là nh ng l i ch b o t n tình v i đ iữ ờ ỉ ả ậ ớ ộ ngũ cán b cách m ng Và b n thân Ngộ ạ ả ười luôn luôn
gương m u th c hi n Chính nh ng đi u đó đã giúp m tẫ ự ệ ữ ề ộ cách thi t th c cán b chính quy n các c p nhanh chóngế ự ộ ề ấ
kh c ph c nh ng sai sót, góp ph n kh ng đ nh b n ch tắ ụ ữ ầ ẳ ị ả ấ
t t đ p c a chính quy n m i Vì th , tuy m i có chínhố ẹ ủ ề ớ ế ớquy n, đ i ngũ cán b ch a có kinh nghi m trong vi cề ộ ộ ư ệ ệ
qu n lý đ t nả ấ ước, nh ng đã th c s đư ự ự ược dân tin, dânyêu, th c s đoàn k t đự ự ế ược toàn dân
Trong m t cu c h p báo B c B ph , Ch t ch H Chí ộ ộ ọ ở ắ ộ ủ ủ ị ồ Minh kh ng đ nh v i báo gi i ph ẳ ị ớ ớ ươ ng châm c a Chính ph ủ ủ là: “Đoàn k t toàn dân, quy t tâm vì chính nghĩa, quy t gi ế ế ế ữ
v ng đ c l p b ng m i giá” Đ có đ ữ ộ ậ ằ ọ ể ượ ự ượ c l c l ng, Ng ườ i
ch tr ủ ươ ng m r ng kh i đoàn k t toàn dân, thu hút đông ở ộ ố ế
đ o, r ng rãi các t ng l p nhân dân tham gia vào s nghi p ả ộ ầ ớ ự ệ xây d ng và b o v đ t n ự ả ệ ấ ướ c Ng ườ i ch th ph i nhanh ỉ ị ả chóng phát tri n các t ch c đã có trong M t tr n Vi t Minh, ể ổ ứ ặ ậ ệ
đ ng th i thành l p thêm các t ch c m i Theo sáng ki n ồ ờ ậ ổ ứ ớ ế
c a Ng ủ ườ i, ngày 29-5-1946, H i Liên hi p Qu c dân Vi t ộ ệ ố ệ Nam (g i t t là Liên Vi t) đ ọ ắ ệ ượ c thành l p đ thu hút t t c ậ ể ấ ả
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p, Sđd ậ , t 4, tr 58.
Trang 9các t ch c chính tr , các đ ng phái và cá nhân yêu n ổ ứ ị ả ướ c ch a ư tham gia M t tr n Vi t Minh, mi n là tán thành đ u tranh cho ặ ậ ệ ễ ấ
m t n ộ ướ c Vi t Nam đ c l p, th ng nh t, dân ch , phú ệ ộ ậ ố ấ ủ
c ườ ng Ch t ch H Chí Minh đ ủ ị ồ ượ c b u là Ch t ch danh d ầ ủ ị ự
c a h i ủ ộ
Ti p sau đó là s ra đ i c a T ng Liên đoàn Lao đ ngế ự ờ ủ ổ ộ
Vi t Nam (20-7-1946), H i Liên hi p Ph n Vi t Namệ ộ ệ ụ ữ ệ(20-10-1946), Đ ng Xã h i Vi t Nam (22-7-1946) Cácả ộ ệ
t ch c này đ u t nguy n gia nh p H i Liên hi p qu cổ ứ ề ự ệ ậ ộ ệ ố dân Vi t Nam Đó chính là s c m nh đ ch ng thù trongệ ứ ạ ể ố
gi c ngoài.ặ
Ch t ch H Chí Minh đ c bi t quan tâm đ n kh i đoànủ ị ồ ặ ệ ế ố
k t toàn dân trong đ i gia đình các dân t c Vi t Nam.ế ạ ộ ệ
Người đã tham d l khai m c H i ngh đ i bi u c aự ễ ạ ộ ị ạ ể ủ
h n 20 dân t c thi u s mi n B c G i th t i Đ iơ ộ ể ố ở ề ắ ử ư ớ ạ
h i các dân t c thi u s mi n Nam, Ngộ ộ ể ố ề ười kh ng đ nh: ẳ ị
“Đ ng bào Kinh hay Th , M ồ ổ ườ ng hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng hay Ba Na và các dân t c thi u ộ ể
s khác, đ u là con cháu Vi t Nam, đ u là anh em ố ề ệ ề
ru t th t… ộ ị
Sông có th c n, núi có th mòn, nh ng lòng đoàn ể ạ ể ư
k t c a chúng ta không bao gi gi m b t Chúng ta ế ủ ờ ả ớ quy t góp chung l c l ế ự ượ ng l i đ gi v ng quy n ạ ể ữ ữ ề
Trang 10không Ph t giáo đ u ph i đ u tranh cho n n đ c l p ậ ề ả ấ ề ộ ậ
c a n ủ ướ c nhà” 1
V i lòng thành, mong mu n đ i đoàn k t toàn dân t c,ớ ố ạ ế ộ
Ch t ch H Chí Minh đã m i đủ ị ồ ờ ược nhi u nhân sĩ danhề
ti ng nh các c Huỳnh Thúc Kháng, Nguy n Văn Tế ư ụ ễ ố tham gia Chính ph Ngủ ười tin tưởng và m nh d n sạ ạ ử
d ng nh ng thụ ữ ượng th , đ i th n c a tri u đình Huư ạ ầ ủ ề ế
nh các c Phan K To i, Bùi B ng Đoàn, Ph m Kh cư ụ ế ạ ằ ạ ắ Hoè vào nh ng ch c v quan tr ng c a chính quy nữ ứ ụ ọ ủ ề nhân dân Người nói: “Ch s lòng mình không r ng, chỉ ợ ộ ứ không s ngợ ười ta không theo mình”
Song song v i vi c gi i quy t nh ng công vi c c p báchớ ệ ả ế ữ ệ ấ
v đ i n i, Ch t ch H Chí Minh cùng Chính ph đãề ố ộ ủ ị ồ ủ
ti n hành nhi u ho t đ ng đ i ngo i kh n c p Ngàyế ề ạ ộ ố ạ ẩ ấ28-9-1945, v i t cách B trớ ư ộ ưởng Ngo i giao, Ngạ ườ itrình H i đ ng Chính ph d th o L i tuyên b vộ ồ ủ ự ả ờ ố ề chính sách ngo i giao c a nạ ủ ước Vi t Nam Dân chệ ủ
C ng hoà d a trên nh ng nguyên t c t do, bình đ ng vàộ ự ữ ắ ự ẳquy n dân t c t quy t đã đề ộ ự ế ược các nước Đ ng minhồghi nh n trong các ậ Hi n ch ế ươ ng Đ i Tây D ạ ươ và Xan ng
Phranxiđcô
Ngày 17-9-1945, Ch t ch H Chí Minh thay m t Chínhủ ị ồ ặ
ph Vi t Nam Dân ch C ng hoà g i Thông đi p choủ ệ ủ ộ ử ệLiên h p qu c và các v đ ng đ u các cợ ố ị ứ ầ ường qu c, hoanốnghênh vi c Liên h p qu c thành l p U ban t v n vệ ợ ố ậ ỷ ư ấ ề
Vi n Đông và ph n đ i vi c nễ ả ố ệ ước Pháp là thành viên
c a u ban này Đủ ỷ ược tin Liên h p qu c h p t i Luânợ ố ọ ạĐôn có l p m t ti u ban xét đ n c a các nậ ộ ể ơ ủ ước nhượ c
ti u, ngày 14-1-1946 Ch t ch H Chí Minh đã g i đi nể ủ ị ồ ử ệ
t i ông Hăngri Xpác (H Spaak), Ch t ch H i đ ng Liênớ ủ ị ộ ồ
h p qu c, cùng các v ngo i trợ ố ị ạ ưởng các cường qu c, đố ề
1 Báo C u qu c ứ ố , s 142, ngày 15-1-1946.ố
Trang 11ngh đ a v n đ công nh n n n đ c l p c a Vi t Namị ư ấ ề ậ ề ộ ậ ủ ệ
và k t n p Vi t Nam vào Liên h p qu c ra h i đ ng.ế ạ ệ ợ ố ộ ồĐây là đòi h i chính đáng c a nhân dân Vi t Nam Tuyỏ ủ ệ
v y, trong thâm tâm, Ngậ ười không hy v ng Liên h pọ ợ
qu c s gi i quy t ngay, nh ng đi u đó cũng làm choố ẽ ả ế ư ềLiên h p qu c bi t t i cu c chi n đ u và khát v ng đ cợ ố ế ớ ộ ế ấ ọ ộ
l p, t do c a nhân dân Vi t Nam.ậ ự ủ ệ
r t khôn khéo, m m d o, phân hoá cao đ k thù.ấ ề ẻ ộ ẻ
T m th i hoà hoãn v i quân Tạ ờ ớ ưởng đ gi v ng chínhể ữ ữquy n, có đi u ki n đ i phó v i quân Pháp mi n Nam.ề ề ệ ố ớ ở ềTiêu Văn, L Hán, Chu Phúc Thành… m i tên m t tínhư ỗ ộcách, nh ng cùng chung m c đích là v vét, làm giàu.ư ụ ơ
Hi u rõ đ i th , Ch t ch H Chí Minh có đ i sách phùể ố ủ ủ ị ồ ố
h p v i t ng đ i tợ ớ ừ ố ượng Người ch trủ ương trong quan
h gi a ta v i quân Tệ ữ ớ ưởng, th c hi n phự ệ ương châm:
bi n đ i s thành ti u s , ti u s thành vô s Ngế ạ ự ể ự ể ự ự ườ icăn d n: Kiên nh n không ph i là hèn nhát mà là m tặ ẫ ả ộ
phương pháp đ u tranh M t m t, nhân nhấ ộ ặ ượng choquân Tưởng m t s quy n l i v kinh t nh v n ápộ ố ề ợ ề ế ư ẫ
d ng chính sách t i hu qu c dành cho Hoa ki u, t oụ ố ệ ố ề ạ
đi u ki n cho buôn bán g o và hàng hoá sang H ngề ệ ạ ồ Kông V chính tr : ta m r ng 70 gh tham gia Qu cề ị ở ộ ế ố
h i không qua b u c cho Vi t Qu c, Vi t Cách - tay saiộ ầ ử ệ ố ệ
c a quân Tủ ưởng, đ xoá đi lý do mà các th l c thù đ chể ế ự ị trong và ngoài nướ ợ ục l i d ng ch ng phá cách m ng.ố ạNgày 11-11-1945, Đ ng C ng s n Đông Dả ộ ả ương tuyên
b t gi i tán, th c ch t là Đ ng rút vào ho t đ ng bíố ự ả ự ấ ả ạ ộ
m t M t khác, dùng s c m nh c a kh i đoàn k t toànậ ặ ứ ạ ủ ố ế
Trang 12dân, làm th t b i m i m u đ đen t i c a chúng vàấ ạ ọ ư ồ ố ủ
tr ng tr b n tay sai đã l m t phá ho i cách m ng.ừ ị ọ ộ ặ ạ ạ
Đ ng th i, Ngồ ờ ười cùng Trung ương Đ ng và Chính phả ủ
ch th đ y m nh vi c xây d ng l c lỉ ị ẩ ạ ệ ự ự ượng vũ trang nhândân, đ ng viên nhân dân c nộ ả ướ ủc ng h cu c khángộ ộchi n c a đ ng bào mi n Nam.ế ủ ồ ề
Ngày 28-2-1946, Hi p ệ ướ c Hoa - Pháp được ký k t t iế ạ Trùng Khánh, trong nh ng đi u kho n tho thu n, cóữ ề ả ả ậ
vi c phía Trung Hoa dân qu c (Tệ ố ưởng Gi i Th ch) đớ ạ ể Pháp thay th mình phía B c vĩ tuy n 16 Hà N i,ế ở ắ ế Ở ộ
đ i di n quân Tạ ệ ưởng gi c ta tho thu n v i Pháp Cácụ ả ậ ớnhà thương lượng Pháp càng nôn nóng h n, vì hi u r ngơ ể ằ
mu n đem quân ra B c Vi t Nam m t cách êm th m,ố ắ ệ ộ ấ không có đ ng đ quân s , c n ph i đi u đình và đi t iụ ộ ự ầ ả ề ớ
m t tho thu n v i Chính ph H Chí Minh.ộ ả ậ ớ ủ ồ
Trước tình hình đó, Ch t ch H Chí Minh và Thủ ị ồ ườ ng
v Trung ụ ương Đ ng ra ch th ả ỉ ị Tình hình và ch tr ủ ươ ng (3-3-1946) Trên c s phân tích khách quan nh ng thu nơ ở ữ ậ
l i và khó khăn, đi u ki n trong và ngoài nợ ề ệ ước, đi t iớ quy t đ nh hoà đàm v i Pháp, đ phá m u mô c a quânế ị ớ ể ư ủ
Tưởng và tay sai, nhanh chóng t ng c chúng ra kh iố ổ ỏ
Vi t Nam, b o toàn l c lệ ả ự ượng, dành thêm th i gianờchu n b cho cu c chi n đ u m i B n ch th nh nẩ ị ộ ế ấ ớ ả ỉ ị ấ
th n quy t chi n c a dân t c ta” ầ ế ế ủ ộ 1
1 Đ ng C ng s n Vi t Nam: ả ộ ả ệ Văn ki n Đ ng toàn t p, Sđd, ệ ả ậ t 8,
Trang 13Sau m t th i gian ti p xúc, giao thi p, các cu c đàmộ ờ ế ệ ộphán bí m t di n ra không đ t k t qu vì l p trậ ễ ạ ế ả ậ ường haibên còn xa nhau, vì phía Pháp ch mu n Vi t Nam là m tỉ ố ệ ộ
qu c gia t tr 16 gi 30 chi u ngày 6-3-1946, l ký k tố ự ị ờ ề ễ ế
Hi p đ nh S b ệ ị ơ ộ Pháp - Vi t đã di n ra t i nhà s 38ệ ễ ạ ố
ph Lý Thái T , Hà N i, sau khi Ch t ch H Chí Minhố ổ ộ ủ ị ồ
đ a ra gi i pháp: nư ả ước Pháp công nh n Vi t Nam là m tậ ệ ộ
qu c gia t do ố ự (không nh mong mu n c a ta: Vi t Namư ố ủ ệ
là m t ộ qu c gia đ c l p và th ng nh t ố ộ ậ ố ấ ) Ch ng ki n lứ ế ễ
ký còn có đ i di n B T l nh quân đ i Trung Hoa ạ ệ ộ ư ệ ộ ở
B c Đông Dắ ương, phái b M , lãnh s Anh và đ i di nộ ỹ ự ạ ệ phân b Đ ng Xã h i Pháp B c Kỳ Theo Hi p đ nh,ộ ả ộ ở ắ ệ ị
nước Pháp công nh n Vi t Nam Dân ch C ng hoà làậ ệ ủ ộ
m t qu c gia t do, có Chính ph , Qu c h i, quân đ i vàộ ố ự ủ ố ộ ộtài chính riêng, trong Liên bang Đông Dở ương và Kh iố Liên hi p Pháp, và cam đoan th a nh n k t qu cu cệ ừ ậ ế ả ộ
tr ng c u dân ý v v n đ th ng nh t ba kỳ; nư ầ ề ấ ề ố ấ ước Vi tệ Nam đ ng ý đ 15 ngàn quân Pháp vào B c Vi t Namồ ể ắ ệthay th quân đ i Trung Hoa và s rút h t sau 5 năm; haiế ộ ẽ ếbên đình chi n đ m cu c đàm phán chính th c, trongế ể ở ộ ứkhi đàm phán, quân đ i hai bên gi nguyên v trí.ộ ữ ị
B n hi p đ nh tuy ch a đem l i n n đ c l p hoàn toànả ệ ị ư ạ ề ộ ậcho dân t c ta, song đây cũng là b n hi p đ nh qu c tộ ả ệ ị ố ế
đ u tiên c a nầ ủ ước Vi t Nam đ c l p ký v i nệ ộ ậ ớ ước ngoài,
có s ch ng ki n c a đ i di n các nự ứ ế ủ ạ ệ ước M , Anh vàỹTrung Hoa, đi u đó ch ng t r ng: Vi t Nam không cònề ứ ỏ ằ ệ
tr 46.
Trang 14là thu c đ a c a Pháp Đó là th ng l i l n v chính tr vàộ ị ủ ắ ợ ớ ề ịngo i giao c a ta, đ ng th i, lo i b t k thù cho cáchạ ủ ồ ờ ạ ớ ẻ
m ng Vi t Nam:ạ ệ
“Đ ng bào và đ ng chí Nam đã khéo l i d ng ồ ồ ở ợ ụ
d p đó đ xây d ng và phát tri n l c l ị ể ự ể ự ượ ng c a ủ mình” 1
Hi p đ nh S b ệ ị ơ ộ ký ch a ráo m c, th c dân Pháp đã cóư ự ự
nh ng hành đ ng phá ho i, thi u thi n chí nh đòi quân đ i ữ ộ ạ ế ệ ư ộ
ta n p vũ khí, đánh úp quân ta Nam B và Nam Trung B , di ộ ở ộ ộ chuy n quân đ n nh ng n i không đ ể ế ữ ơ ượ c phép c a ta, nh ng ủ ư
th i gian hoà hoãn đ i v i chính quy n cách m ng lúc này có ờ ố ớ ề ạ
ý nghĩa quan tr ng và r t c n thi t đ c ng c , chu n b l c ọ ấ ầ ế ể ủ ố ẩ ị ự
nh ng cu c thăm chính th c ngo i giao gi a hai nữ ộ ứ ạ ữ ước; sẽ
m H i ngh trù b t i Đà L t (trở ộ ị ị ạ ạ ước khi có đàm phán chính
th c); phái đoàn Chính ph Vi t Nam s sang Pháp đ kýứ ủ ệ ẽ ể
hi p ệ ước chính th c Ch t ch H Chí Minh đứ ủ ị ồ ược m i làmờ
thượng khách c a Chính ph Pháp.ủ ủ
Ch t ch H Chí Minh nh n th y tho thu n H Longủ ị ồ ậ ấ ả ậ ạ
đã t o c h i t t đ p cho chúng ta trên m t tr n ngo iạ ơ ộ ố ẹ ặ ậ ạ giao, t Pari ta có th làm cho d lu n Pháp và Tây Âuừ ể ư ậ
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 6, tr 162.
2 Cao u Pháp Đông D ỷ ở ươ ng (1945-1947).
Trang 15hi u tình hình và đ ng tình v i cu c đ u tranh chínhể ồ ớ ộ ấnghĩa c a nhân dân ta.ủ
Ngày 19-4-1946, H i ngh trù b Đà L t khai m c Sauộ ị ị ạ ạnhi u ngày làm vi c, do l p trề ệ ậ ường ngoan c c a phíaố ủPháp, nh t là v v n đ Nam B nên h i ngh hoàn toànấ ề ấ ề ộ ộ ị
Ngày 31-5-1946, Ch t ch H Chí Minh lên đ ủ ị ồ ườ ng đi thăm chính th c C ng hoà Pháp Tr ứ ộ ướ c khi r i T qu c, ờ ổ ố
Ng ườ ắ i n m tay nhà cách m ng lão thành Huỳnh Thúc Kháng, ạ quy n Ch t ch n ề ủ ị ướ c và nói:
“Tôi vì nhi m v qu c dân giao phó ph i đi xa ít lâu, ệ ụ ố ả nhà trăm s khó khăn nh c cùng v i anh em
n i d ng chân, Ngơ ừ ười tranh th m i c h i bày t thi nủ ọ ơ ộ ỏ ệ
1 Võ Nguyên Giáp: Nh ng ch ng đ ữ ặ ườ ng l ch s ị ử, Nxb Chính trị
qu c gia, Hà N i, 1994, tr 457 ố ộ
2 Nay là Mianma.
Trang 16c m c a nhân dân ta đ i v i nả ủ ố ớ ước ch nhà, làm cho hủ ọ
hi u cu c đ u tranh c a chúng ta là chính nghĩa, đ ng th iể ộ ấ ủ ồ ờ cũng t rõ thi n chí v i nỏ ệ ớ ước Pháp
Chi u ngày 22-6-1946, l đón chính th c Ch t ch H ề ễ ứ ủ ị ồ Chí Minh đ ượ ổ c t ch c t i Pari Qu c kỳ c a n ứ ạ ố ủ ướ c Vi t Nam ệ Dân ch C ng hoà tung bay trên b u tr i Th đô n ủ ộ ầ ờ ủ ướ c C ng ộ
hoà Pháp, Qu c ca ố Vi t Nam vang lên hùng tráng ệ
Đ n Pari, Ch t ch H Chí Minh tr l i n i có nh ng kế ủ ị ồ ở ạ ơ ữ ỷ
ni m khó quên c a m y ch c năm trệ ủ ấ ụ ước là thân ph nậ
c a ngủ ười dân m t nấ ước, đang tìm đường c u nứ ước, nay
ba chính đ ng đang c m quy n và h u h t các đoàn th chính ả ầ ề ầ ế ể
1 Đi u mà mình không mu n thì đ ng làm cho ng ề ố ừ ườ i khác.
2 H Chí Minh: ồ Toàn t p, Sđd ậ , t 4, tr 267.
Trang 17tr l n t i Pháp Ng ị ớ ạ ườ i cũng đã ti p xúc v i đ i bi u các t ế ớ ạ ể ổ
ch c qu c t nh Liên đoàn Ph n Dân ch th gi i, Đoàn ứ ố ế ư ụ ữ ủ ế ớ Thanh niên Dân ch th gi i, Ng ủ ế ớ ườ i còn g p nhi u nhà ho t ặ ề ạ
đ ng chính tr danh ti ng, các doanh nghi p, quân nhân, trí ộ ị ế ệ
th c, nhà văn, nhà báo, v.v Thông qua nh ng cu c g p đó Ch ứ ữ ộ ặ ủ
t ch H Chí Minh bi t đ ị ồ ế ượ c tình c m và nguy n v ng c a các ả ệ ọ ủ
t ng l p nhân dân, các đ ng phái chính tr Pháp Ng ầ ớ ả ị ở ườ i làm cho h hi u rõ khát v ng t do, ý chí b o v n n đ c l p và ọ ể ọ ự ả ệ ề ộ ậ toàn v n lãnh th c a nhân dân Vi t Nam Ng ẹ ổ ủ ệ ườ i đã đ l i ể ạ
nh ng n t ữ ấ ượ ng khó phai trong tâm t ưở ng ng ườ i Pháp b i s ở ự chân thành, c i m và gi n d c a mình Ng ở ở ả ị ủ ườ i dành th i gian ờ
ti p xúc, trò chuy n v i các th h Vi t ki u đang làm ăn, sinh ế ệ ớ ế ệ ệ ề
s ng t i Pháp và các n ố ạ ướ c lân c n Ng ậ ườ i kêu g i lòng ái qu c ọ ố
c a bà con Vi t ki u hãy giúp đ và ng h Chính ph ủ ệ ề ỡ ủ ộ ủ
nh n m t chính ph liên bang; Vi t Nam b o h tài s nậ ộ ủ ệ ả ộ ả
Trang 18Ngày 6-7-1946, cu c đàm phán chính th c Vi t - Pháp khai ộ ứ ệ
m c t i lâu đài Phôngtenn blô (Fontainebleau) Ch t ch H Chí ạ ạ ơ ủ ị ồ Minh theo dõi sát và ch đ o k p th i v i nh ng di n bi n cu c ỉ ạ ị ờ ớ ữ ễ ế ộ đàm phán.
Thái đ ngoan c cùng hành đ ng tr ng tr n vi ph mộ ố ộ ắ ợ ạ
Hi p đ nh S b ệ ị ơ ộ c a phía Pháp đã làm cho cu c đàm phánủ ộ
t i Phôngtenn blô b t c Cu c chi n tranh Vi t Namạ ơ ế ắ ộ ế ở ệ
v i quy mô r ng l n h n, cớ ộ ớ ơ ường đ quy t li t h n, n uộ ế ệ ơ ế
đ n s m s hoàn toàn không có l i cho ta Đ c u vãnế ớ ẽ ợ ể ứtình th b t c, Ch t ch H Chí Minh đã ch đ ng g pế ế ắ ủ ị ồ ủ ộ ặ
B trộ ưởng M Mutê (Marius Moute) đ th o lu n thêm vể ả ậ ề quan h Vi t - Pháp và đi t i ký k t b n ệ ệ ớ ế ả T m ạ ướ c Vi t - ệ Pháp, ngày 14-9-1946 B n ả T m ạ ướ đ nh rõ hai bên đình c ị
ch xung đ t, phía Pháp b o đ m th c hi n các quy n tỉ ộ ả ả ự ệ ề ự
do, dân ch Nam B , th nh ng ngủ ở ộ ả ữ ườ ị ắi b b t; phía Vi tệ Nam b o đ m quy n l i kinh t , văn hoá c a Pháp t iả ả ề ợ ế ủ ạ
Vi t Nam; hai bên tho thu n th i gian m l i cu c đàmệ ả ậ ờ ở ạ ộphán vào tháng Giêng năm 1947 B n ả T m ạ ướ ch a đ t c ư ạ
được nh ng yêu c u nh mong mu n, nh ng đã đem l iữ ầ ư ố ư ạ
th ng l i to l n v ngo i giao và th i gian quý báu đắ ợ ớ ề ạ ờ ể chúng ta chu n b l c lẩ ị ự ượng
Ngày 18-9-1946, Ch t ch H Chí Minh v nủ ị ồ ề ướ trên c chi n h m Đuymông Đuy cvin (Dumont d’ế ạ ế Urville) Ngày 20-10 t u c p c ng H i Phòng, k t thúc chuy n đi thămầ ậ ả ả ế ế
và đàm phán v i Pháp ớ
Ngày 23-10-1946, các phương ti n thông tin đ i chúngệ ạ
đã truy n đi l i tuyên b c a Ch t ch H Chí Minh v iề ờ ố ủ ủ ị ồ ớ
qu c dân v chuy n thăm chính th c nố ề ế ứ ước Pháp Sau khi
kh ng đ nh nh ng k t qu chuy n thăm C ng hoà Pháp,ẳ ị ữ ế ả ế ộ
Người ch rõ nhi m v c a nhân dân ta trong th i gianỉ ệ ụ ủ ờ
t i là ph i đ ng tâm nh t trí, ra s c t ch c, công tác đớ ả ồ ấ ứ ổ ứ ể xây d ng nự ước nhà, phát tri n kinh t …; đ i v i ngể ế ố ớ ườ i
Trang 19Pháp c n thân thi n, l ch s , ôn hoà và th t thà h p tác,ầ ệ ị ự ậ ợ
ph i t cho th gi i bi t r ng: ả ỏ ế ớ ế ằ
“Nhân dân ta yêu chu ng hoà bình, Chính ph ta ộ ủ
mu n cho dân đ ố ượ c an c l c nghi p Chúng ta ư ạ ệ
mu n c ng tác thân thi n v i nhân dân Pháp mong ố ộ ệ ớ
có ích l i cho c hai bên” ợ ả 1
Nguy c chi n tranh đ n g n Ngày 5-11-1946, Ch t chơ ế ế ầ ủ ị
H Chí Minh vi t b n ch th ồ ế ả ỉ ị Công vi c kh n c p bây ệ ẩ ấ giờ Người nêu rõ nhi m v c a toàn Đ ng, toàn dân làệ ụ ủ ảkháng chi n và ki n qu c C hai vi c đ u c n ph i cóế ế ố ả ệ ề ầ ảnhi u ngề ười: ngườ ềi v quân s , kinh t , giao thông…ự ế
L c lự ượng đó là đ ng viên, thanh niên, là nh ng ph n tả ữ ầ ử hăng hái trong nhân dân, n u khéo v n đ ng, khéo hu nế ậ ộ ấ luy n, đào t o, bi t đ t đúng vi c thì có ích cho đ tệ ạ ế ặ ệ ấ
nước Đ ng th i ph i làm cho dân hi u cu c khángồ ờ ả ể ộchi n s trế ẽ ường kỳ, r t gay go, c c kh vì ấ ự ổ
Trang 20Đ ng và Chính ph đã đ c bi t quan tâm xây d ng l cả ủ ặ ệ ự ự
lượng vũ trang nhân dân: ký s c l nh đ i V qu c quânắ ệ ổ ệ ốthành Quân đ i qu c gia Vi t Nam, ki n toàn b máy tộ ố ệ ệ ộ ổ
ch c: l p B T ng tham m u, C c Chính tr , C c Thôngứ ậ ộ ổ ư ụ ị ụtin liên l c, Quân s u viên h i…, m trạ ự ỷ ộ ở ường đào t oạ cán b chính tr , quân s cho l c lộ ị ự ự ượng vũ trang
Ngày 26-5-1946, Ng ườ ự ễ i d l khai gi ng khoá đ u tiên ả ầ
c a Tr ủ ườ ng Võ b Tr n Qu c Tu n t i S n Tây, trao t ng ị ầ ố ấ ạ ơ ặ nhà tr ườ ng lá c thêu 6 ch vàng “Trung v i n ờ ữ ớ ướ c, hi u v i ế ớ dân” và căn d n: ặ
Đó “là b n ph n thiêng liêng, là m c đích c a anh ổ ậ ụ ủ
em, m t trách nhi m n ng n nh ng cũng là vinh d ộ ệ ặ ề ư ự
c a ng ủ ườ i chi n sĩ trong đ o quân qu c gia đ u tiên ế ạ ố ầ
c a n ủ ướ c ta” 1
Song song v i quân đ i chính quy, Ngớ ộ ười còn quan tâm
ch đ o xây d ng các l c lỉ ạ ự ự ượng n a vũ trang (dân quânử
du kích nông thôn và t v thành ph ), huy đ ngở ự ệ ở ố ộ toàn dân ng h , xây d ng l c lủ ộ ự ự ượng vũ trang Phát đ ngộ toàn dân hưởng ng phong trào ứ Mùa đông binh sĩ, g i áoử
m cho các chi n sĩ ngoài m t tr n và Ng i nêu g ng
trước Người nói:
“Tôi có 2 chi c áo rét M t chi c tôi đã m c m y ế ộ ế ặ ấ năm nay và m t chi c c a U ban v n đ ng ộ ế ủ ỷ ậ ộ Mùa đông binh sĩ v a mang bi u tôi C 2 chi c, tôi t ngừ ế ả ế ặ các binh sĩ ngoài m t tr n” ặ ậ 2.
Hi u rõ l c lể ự ượng vũ trang c a ta, đa s xu t thân tủ ố ấ ừ nông thôn - nh ng ngữ ười nông dân m c áo lính, nên dùặ
1 H Chí Minh ồ - Biên niên ti u s ể ử, Sđd, t 3, tr 227.
2 Báo C u qu c ứ ố , s 408, ngày 17-11-1946.ố
Trang 21b n b công vi c đi u hành nhà nộ ề ệ ề ước m i đ c l p, Chớ ộ ậ ủ
t ch H Chí Minh v i các bút danh Q.Th và Q.T v n dànhị ồ ớ ẫ
th i gian vi t và đăng liên ti p t gi a tháng 5-1946 trênờ ế ế ừ ữ
báo C u qu c, ứ ố dưới tiêu đ ề Binh pháp Tôn T , ử m t lo tộ ạ bài v chi n lề ế ược, chi n thu t quân s Đây là t p tàiế ậ ự ậ
li u hu n luy n ng n, nh ng r t c b n, c th và dệ ấ ệ ắ ư ấ ơ ả ụ ể ễ
hi u, v m t h th ng lu n văn quân s ph thông, để ề ộ ệ ố ậ ự ổ ể
gi ng gi i và gi i thi u n i dung và phả ả ớ ệ ộ ương pháp ti nế hành m t cu c chi n tranh nhân dân, b i mu n chi nộ ộ ế ở ố ế
th ng, ngoài tinh th n, ngắ ầ ười chi n sĩ còn c n ph i cóế ầ ảgiác ng chính tr cao, độ ị ược b i dồ ưỡng v lý lu n quânề ậ
s , có hi u bi t v chi n thu t, k thu t… Nh v y,ự ể ế ề ế ậ ỹ ậ ờ ậ Quân đ i nhân dân và dân quân t v đã phát tri n nhanhộ ự ệ ểchóng, nhi u đ n v m i đề ơ ị ớ ược thành l p, tinh th n s nậ ầ ẵ sàng chi n đ u c a b đ i r t cao, th quy t t cho Tế ấ ủ ộ ộ ấ ề ế ử ổ
qu c quy t sinh.ố ế
Đ t o c s chính tr v ng ch c cho cu c kháng chi nể ạ ơ ở ị ữ ắ ộ ế
s p t i, Ch t ch H Chí Minh đã ti n hành m t s bi nắ ớ ủ ị ồ ế ộ ố ệ pháp c ng c t ch c chính quy n Sáu ngày sau khi vủ ố ổ ứ ề ề
nước, Ch t ch H Chí Minh tham d Kỳ h p th hai,ủ ị ồ ự ọ ứ
Qu c h i khoá I Trong tình hình kh n trố ộ ẩ ương, đượ ự ỷ c s unhi m c a Qu c h i, ngày 2-11-1946, Ngệ ủ ố ộ ười đã trình
Qu c h i thông qua danh sách các thành viên Chính ph -ố ộ ủ
m t Chính ph s đ m độ ủ ẽ ả ương tr ng trách lãnh đ o cu cọ ạ ộ kháng chi n toàn qu c đi đ n th ng l i Ngày 9-11-1946,ế ố ế ắ ợ
Qu c h i thông qua ố ộ Hi n pháp ế c a nủ ước Vi t Nam Dânệ
ch C ng hoà, ủ ộ Hi n pháp ế đ u tiên c a nầ ủ ước Vi t Nam,ệ
đ ng th i cũng là ồ ờ Hi n pháp ế đ u tiên Á Đông Hi nầ ở ế pháp g m: L i nói đ u và 7 chồ ờ ầ ương v i 70 đi u, xác đ nhớ ề ị
rõ ch quy n đ c l p c a dân t c Vi t Nam, th ng nh tủ ề ộ ậ ủ ộ ệ ố ấ toàn v n lãnh th Vi t Nam, đ nh rõ quy n t do và nghĩaẹ ổ ệ ị ề ự
v xây d ng đ t nụ ự ấ ướ ủc c a công dân Hi n pháp nêu rõế
ch c năng, nhi m v , cách t ch c và quy n h n c a Nghứ ệ ụ ổ ứ ề ạ ủ ị
Trang 22vi n nhân dân, c a Chính ph , c a h i đ ng nhân dân vàệ ủ ủ ủ ộ ồ
u ban hành chính các c p, c a các c quan t pháp, v.v ỷ ấ ủ ơ ư
Đ chu n b căn c đ a cho cu c kháng chi n, Ch t chể ẩ ị ứ ị ộ ế ủ ị
H Chí Minh giao cho đ ng chí Nguy n Lồ ồ ễ ương B ngằ
tr l i Vi t B c chu n b đ a đi m cho vi c di chuy nở ạ ệ ắ ẩ ị ị ể ệ ể các c quan c a Đ ng và Nhà nơ ủ ả ước, đ ng th i t ch cồ ờ ổ ứ
l c lự ượng chuy n m t s trang thi t b k thu t, g o,ể ộ ố ế ị ỹ ậ ạ
mu i v căn c ố ề ứ
Tuy b n trăm ngàn công vi c l n c a qu c gia, nh ngậ ệ ớ ủ ố ư khi bi t tin ch và anh ru t ra thăm, Ch t ch H Chíế ị ộ ủ ị ồMinh v n dành th i gian đ gi tr n đ o làm em v i anhẫ ờ ể ữ ọ ạ ớtrai Nguy n Sinh Khiêm và ch gái Nguy n Th Thanh.ễ ị ễ ịThông c m v i Ngả ớ ười đang b n lo vi c nậ ệ ước, ông cả Khiêm và bà Thanh đã vui v tr l i quê nhà, vì bi t rõẻ ở ạ ế
c u Thành ngày x a v n kho m nh và nay là H Chíậ ư ẫ ẻ ạ ồMinh
Quân Pháp ngày càng vi ph m nghiêm tr ng nh ng tho ạ ọ ữ ả
c mà hai bên đã ký k t Nh ng hành đ ng quân s t n công
xâm chi m ngày càng tr ng tr n, li u lĩnh nh ng đ a đi m c a ế ắ ợ ề ữ ị ể ủ
ta đóng gi Phía ta v n gi thái đ h t s c m m d o, mong ữ ẫ ữ ộ ế ứ ề ẻ
mu n gi i quy t tranh ch p b ng con đ ố ả ế ấ ằ ườ ng hoà bình, nh l i ư ờ tuyên b c a Ch t ch H Chí Minh v i phóng viên báo Pari - ố ủ ủ ị ồ ớ Sài Gòn:
“Đ ng bào tôi và tôi thành th c mu n hoà bình ồ ự ố Chúng tôi không mu n chi n tranh… Cu c chi n ố ế ộ ế tranh này chúng tôi mu n tránh b ng đ m i cách… ố ằ ủ ọ
Nh ng cu c chi n tranh y, n u ng ư ộ ế ấ ế ườ i ta bu c ộ chúng tôi ph i làm thì chúng tôi s làm… Cu c ả ẽ ộ
Trang 23chi n đ u s kh c h i, nh ng dân t c Vi t Nam đã ế ấ ẽ ố ạ ư ộ ệ
s n sàng ch u đ ng t t c , ch không ch u m t t ẵ ị ự ấ ả ứ ị ấ ự do” 1
Sau r t nhi u c g ng đ vãn h i hoà bình, nh ng tìnhấ ề ố ắ ể ồ ưhình ngày càng x u Ngày 18 và 19-12-1946, Ch t chấ ủ ị
H Chí Minh đã ch to H i ngh Ban Thồ ủ ạ ộ ị ường v Trungụ
ng Đ ng (m r ng) t i làng V n Phúc, Hà Đông H i
ngh phân tích sâu s c tình hình c a ta, âm m u c a đ chị ắ ủ ư ủ ị
và quy t đ nh: ti n hành cu c kháng chi n ch ng th cế ị ế ộ ế ố ự dân Pháp trên ph m vi c nạ ả ước H i ngh cũng quy tộ ị ế
đ nh đị ường l i kháng chi n là toàn dân, toàn di n,ố ế ệ
trường kỳ H i ngh đã thông qua ộ ị L i kêu g i toàn qu c ờ ọ ố kháng chi n ế do Ch t ch H Chí Minh kh i th o.ủ ị ồ ở ả
Sáng s m ngày 19-12-1946 quân Pháp g i t i h u thớ ử ố ậ ư
th ba, h n trong 24 gi đ ng h , t v Hà N i ph i hứ ạ ờ ồ ồ ự ệ ộ ả ạ
vũ khí, đình ch ngay nh ng hành đ ng chu n b khángỉ ữ ộ ẩ ịchi n.ế
20 gi 3 phút ngày 19-12-1946, cu c kháng chi n toànờ ộ ế
qu c bùng n C dân t c theo l i h ch kháng chi n c aố ổ ả ộ ờ ị ế ủ
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p, Sđd ậ , t 4, tr 473.
2 H Chí Minh: ồ Toàn t p, Sđd ậ , t 4, tr 480.
Trang 24V y là trong 16 tháng (t tháng 9-1945 đ n tháng 12- ậ ừ ế 1946), Ch t ch H Chí Minh đã t p trung gi i quy t nh ng ủ ị ồ ậ ả ế ữ yêu c u c th và c p bách c a l ch s : ch ng gi c đói, gi c ầ ụ ể ấ ủ ị ử ố ặ ặ
d t và gi c ngo i xâm Xây d ng Nhà n ố ặ ạ ự ướ c dân ch nhân dân ủ
v i h th ng chính quy n t trung ớ ệ ố ề ừ ươ ng đ n đ a ph ế ị ươ ng V i ớ
Đ đ a cu c kháng chi n toàn dân đi đ n th ng l i thì ể ư ộ ế ế ắ ợ
ph i nâng cao năng l c lãnh đ o và s c chi n đ u c a Đ ng, ả ự ạ ứ ế ấ ủ ả
vì v y, Ch t ch H Chí Minh đ ra yêu c u ph i xây d ng ậ ủ ị ồ ề ầ ả ự
Trang 25Dưới bút danh Tân Sinh, Người vi t tác ph m ế ẩ Đ i s ng ờ ố
m i ớ B ng hình th c h i - đáp, cu n sách gi i thi u v nằ ứ ỏ ố ớ ệ ắ
t t, rõ ràng, d hi u n i dung c a đ i s ng m i và nêuắ ễ ể ộ ủ ờ ố ớyêu c u c th đ i v i m i ngầ ụ ể ố ớ ỗ ười, m i gia đình, t ngỗ ừ
gi i, t ng ngành Cu n sách còn hớ ừ ố ướng d n b đ i vàẫ ộ ộnhân dân ta s a ch a nh ng cái cũ không còn phù h p,ử ữ ữ ợ
th c hi n nh ng cái m i mà hay trong đ i s ng, trongự ệ ữ ớ ờ ốcách ăn, m c, , đi l i, cách làm vi c Đ i s ng m i đãặ ở ạ ệ ờ ố ớthi t th c giúp b đ i và nhân dân ta bi t x lý m t cáchế ự ộ ộ ế ử ộđúng đ n m i quan h gi a cái cũ và m i trong đ i m i,ắ ố ệ ữ ớ ổ ớ
và th c hi n c n, ki m, liêm, chính, làm cho trong khángự ệ ầ ệchi n dân ta “v t ch t đế ậ ấ ược đ y đ , tinh th n đầ ủ ầ ược vui
m nh h n”.ạ ơ
V i bút danh X.Y.Z, Ngớ ười vi t tác ph m ế ẩ S a đ i l i ử ổ ố làm vi c ệ , g m 6 ph n, nêu lên nh ng kinh nghi m, bàiồ ầ ữ ệ
h c th c ti n có tính lý lu n, b i dọ ự ễ ậ ồ ưỡng tác phong lãnh
đ o c a ngạ ủ ườ ải đ ng viên c ng s n; 12 đi m v xâyộ ả ể ề
d ng Đ ng trong đi u ki n Đ ng c m quy n và cự ả ề ệ ả ầ ề ả
nước có chi n tranh và nêu 5 đi u v rèn luy n đ o đ cế ề ề ệ ạ ứ cách m ng Ngạ ườ ếi k t lu n: ậ
“Ng ườ i cách m ng ph i có đ o đ c, không có đ o ạ ả ạ ứ ạ
đ c thì dù tài gi i m y cũng không lãnh đ o đ ứ ỏ ấ ạ ượ c nhân dân” 1
Ch t ch H Chí Minh quan tâm chăm lo t ch c và xâyủ ị ồ ổ ứ
d ng l c lự ự ượng vũ trang nhân dân v i ba th quân: bớ ứ ộ
đ i ch l c, b đ i đ a phộ ủ ự ộ ộ ị ương và dân quân du kích
1 , 2, 3, 4 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 5, tr 252.
Trang 26Người nêu 12 đi u đ “làm sao cho b đ i đề ể ộ ộ ược dân tin,dân ph c, dân yêu”ụ 2 Người căn d n: ặ
đường l i, chính sách, trố ước h t là đế ường l i quân số ự
c a Đ ng, ph i tăng củ ả ả ường đoàn k t, đoàn k t gi a cánế ế ữ
b v i chi n sĩ, đoàn k t quân dân và đoàn k t qu c t ộ ớ ế ế ế ố ế
V quân s , b đ i ph i ra s c rèn luy n k thu t,ề ự ộ ộ ả ứ ệ ỹ ậ chi n thu t, th l c đ nâng cao trình đ tác chi n; n iế ậ ể ự ể ộ ế ộ dung hu n luy n ph i toàn di n.ấ ệ ả ệ
Đ góp ph n đào t o, b i dể ầ ạ ồ ưỡng đ i ngũ cán b các c pộ ộ ấ cho quân đ i, Ngộ ười đã biên so n tài li u ạ ệ Cách hu n ấ luy n quân s c a Kh ng Minh ệ ự ủ ổ 5, g m 36 v n đ thu cồ ấ ề ộ
v ph m ch t, b n lĩnh và cách th c ch huy c a ngề ẩ ấ ả ứ ỉ ủ ườ i
tướng
Ngày 20-1-1948, Ch t ch H Chí Minh ký S c l nh sủ ị ồ ắ ệ ố 110/SL, phong quân hàm Đ i tạ ướng cho đ ng chí ồ
Võ Nguyên Giáp và S c l nh s 111/SL - 112/SL,ắ ệ ốphong quân hàm Trung tướng, Thi u tế ướng cho m t sộ ố cán b cao c p đang gi các tr ng trách trong quânộ ấ ữ ọ
đ i Đó là m t bộ ộ ước đ quân đ i ta ti n d n lên chínhể ộ ế ầquy hoá
Người cũng r t coi tr ng vai trò c a dân quân du kích, vìấ ọ ủđó:
“Là l c l ự ượ ng c a toàn dân t c, là m t l c l ủ ộ ộ ự ượ ng vô
đ ch, là m t b c t ị ộ ứ ườ ng s t c a T qu c Vô lu n ắ ủ ổ ố ậ
5 Cách hu n luy n quân s c a Kh ng Minh ấ ệ ự ủ ổ , Biên d ch H Chí ị ồ Minh, Phòng Chính tr ĐQCVN Liên khu III xu t b n, tháng 9-1948 ị ấ ả
Trang 27đ ch nhân hung b o th nào, h đ ng vào l c l ị ạ ế ễ ụ ự ượ ng
đó, b c t ứ ườ ng đó, thì đ ch nào cũng ph i tan rã” ị ả 1
V i ph ớ ươ ng châm ch c th ng m i đánh, đ ng th i chú ý ắ ắ ớ ồ ờ phát huy s c m nh chính nghĩa, k t h p quân s v i chính tr , ứ ạ ế ợ ự ớ ị
ra s c đ ch v n đ làm tan rã hàng ngũ đ ch, Ng ứ ị ậ ể ị ườ i khuyên các l c l ự ượ ng vũ trang: Không nên nóng v i, mu n ăn to đánh ộ ố
l n khi ch a đ đi u ki n Nh th mà: ớ ư ủ ề ệ ờ ế
“Trong 2 năm kháng chi n c u n ế ứ ướ c, t Nam đ n ừ ế
B c, quân đ i ta đã nhi u phen chi n th ng quân đ i ắ ộ ề ế ắ ộ
th c dân Pháp là m t quân đ i kinh nghi m nhi u, ự ộ ộ ệ ề khí gi i t t, là m t quân đ i có ti ng trên hoàn ớ ố ộ ộ ế
c u” ầ 2
Đ đ ng viên tinh th n quân và dân ta, Ch t ch H Chíể ộ ầ ủ ị ồMinh đã ký s c l nh v đ t và quy đ nh thắ ệ ề ặ ị ưởng huân,huy chương kháng chi n, huân chế ương Quân công chocác cá nhân và t p th có nhi u thành tích trong khángậ ể ềchi n.ế
Phát huy đ y đ s c m nh t ng h p c a chi n tranhầ ủ ứ ạ ổ ợ ủ ếnhân dân, nhân ngày Qu c t Lao đ ng 1-5-1948, Chố ế ộ ủ
t ch H Chí Minh ra ị ồ L i kêu g i thi đua yêu n ờ ọ ướ Nhân c
k ni m 1.000 ngày toàn qu c kháng chi n, Ngỷ ệ ố ế ười đã ra
l i kêu g i, chính th c phát đ ng phong trào ờ ọ ứ ộ thi đua ái
qu c ố , nêu rõ m c đích, phụ ương châm và kh u hi u, cũngẩ ệ
nh n i dung thi đua c th cho t ng gi i Ngư ộ ụ ể ừ ớ ười tin
tưởng:
“V i tinh th n qu t c ớ ầ ậ ườ ng và l c l ự ượ ng vô t n c a ậ ủ
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 5, tr 132.
2 ,2 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 5, tr 204, 446.
Trang 28dân t c ta, v i lòng yêu n ộ ớ ướ c và chí kiên quy t c a ế ủ nhân dân và quân đ i ta, chúng ta có th th ng l i, ộ ể ắ ợ chúng ta nh t đ nh th ng l i” ấ ị ắ ợ 2
Ngườ ử ụi c c Tôn Đ c Th ng làm Trứ ắ ưởng Ban Trung
ng v n đ ng Thi đua ái qu c, ông Hoàng Đ o Thuý
làm T ng th ký Ban thi đua Trung ổ ư ương Hưởng ngứ
l i kêu g i ngờ ọ ười người thi đua, ngành ngành thi đua,ngày ngày thi đua, phong trào thi đua yêu nước đã pháttri n sâu r ng trong qu n chúng nhân dân.ể ộ ầ
Đường l i kháng chi n trố ế ường kỳ c a ta bủ ước đ u làmầ
th t b i chi n lấ ạ ế ược đánh “ch p nhoáng” c a đ ch, bu cớ ủ ị ộ chúng ph i co c m v các thành ph l n Tuy v y Trungả ụ ề ố ớ ậ
ng Đ ng và Ch t ch H Chí Minh đã nh n đ nh:
Nh t đ nh th c dân Pháp s m cu c ti n công l n vàoấ ị ự ẽ ở ộ ế ớthu đông 1947, mà chi n trế ường chính là Vi t B c V iệ ắ ớ
âm m u tiêu di t c quan đ u não c a cu c khángư ệ ơ ầ ủ ộ
chi n, ngày 8-10-1947, đ ch cho quân nh y dù xu ngế ị ả ố
B c C n, m đ u cho cu c phiêu l u quân s lên Vi tắ ạ ở ầ ộ ư ự ệ
B c Trung ắ ương Đ ng và Ch t ch H Chí Minh đã k pả ủ ị ồ ị
th i ra ch th ờ ỉ ị Phá tan cu c t n công mùa đông c a gi c ộ ấ ủ ặ Pháp và ch đ o: Dùng cách đánh du kích và v n đ ngỉ ạ ậ ộ chi n, quân và dân ta đã làm cho các binh đoàn l n c aế ớ ủ Pháp b chia c t và hao mòn Sau 40 ngày (t i 13-11-ị ắ ớ1947), 3 binh đoàn v i 2 v n quân tinh nhu c a đ ch đãớ ạ ệ ủ ị
ph i tháo ch y kh i Vi t B c Cu c t n công thu đôngả ạ ỏ ệ ắ ộ ấ
c a th c dân Pháp hoàn toàn phá s n ủ ự ả
Chi n d ch k t thúc, v i bút danh Tân Sinh, Ch t ch Hế ị ế ớ ủ ị ồ Chí Minh vi t tác ph m ế ẩ Vi t B c anh dũng ệ ắ , trong đó
Ngườ ại v ch rõ nh ng th t b i c a Pháp, khái quátữ ấ ạ ủ
nguyên nhân quy t đ nh th ng l i c a ta trong chi n d chế ị ắ ợ ủ ế ị thu đông v a qua, đ ng th i d báo âm m u m i c aừ ồ ờ ự ư ớ ủ
đ ch Ngị ười cũng nh c nh quân và dân ta: Ch chắ ở ớ ủ
Trang 29quan khinh đ ch, t cao t đ i mà ph i luôn luôn chu nị ự ự ạ ả ẩ
b , c n th n đ phòng, s a ch a khuy t đi m, phát huyị ẩ ậ ề ử ữ ế ể
u đi m, đó là chìa khoá đ đi đ n th ng l i
Cu c ph n công th ng l i Vi t B c đã đ a cu cộ ả ắ ợ ở ệ ắ ư ộ kháng chi n c a nhân dân ta sang m t giai đo n m i.ế ủ ộ ạ ớ
Th t b i thu đông 1947 Vi t B c đã bu c th c dânấ ạ ở ệ ắ ộ ựPháp chuy n t chi n lể ừ ế ược “đánh nhanh, th ng nhanh”ắsang chi n lế ược đánh lâu dài và th c hi n âm m u “dùngự ệ ư
người Vi t đánh ngệ ười Vi t, l y chi n tranh nuôi chi nệ ấ ế ế tranh”, đ ng th i xin vi n tr c a đ qu c M M tồ ờ ệ ợ ủ ế ố ỹ ặ khác, sau m t th i gian m c c , tháng 6-1948, Cao uộ ờ ặ ả ỷ Pháp Đông Dở ương đã ký Tuyên b chung ố v i đ i di nớ ạ ệ Chính ph B o Đ i, theo đó Pháp th a nh n “đ c l p”ủ ả ạ ừ ậ ộ ậ
g i Chính ph các n ử ủ ướ Ấ c n Đ , Mi n Đi n, Nam D ộ ế ệ ươ ng, Cao Miên Ch t ch H Chí Minh vi t: ủ ị ồ ế
“V n m nh dân t c châu Á quan h m t thi t v i ậ ệ ộ ệ ậ ế ớ v n ậ
m nh dân t c Vi t Nam…” và bày t : ệ ộ ệ ỏ “Chúng tôi mong
đ ượ ấ ả c t t c các dân t c giúp đ ” ộ ỡ 1
Ngườ ửi c các đoàn đ i bi u đi d h i ngh qu c t , nh :ạ ể ự ộ ị ố ế ư
H i ngh Liên Á n Đ , H i ngh các nộ ị ở Ấ ộ ộ ị ước châu Á
ng h Nam D ng ch ng xâm l c Hà Lan… Đ ng
th i, v i tinh th n qu c t vô s n trong sáng, Ch t chờ ớ ầ ố ế ả ủ ị
H Chí Minh và Trung ồ ương Đ ng quy t đ nh đ a quânả ế ị ư
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 5, tr 24.
Trang 30tình nguy n Vi t Nam giúp đ cách m ng Lào và Caoệ ệ ỡ ạMiên, ph i h p chi n đ u cùng Quân gi i phóng nhânố ợ ế ấ ảdân Trung Qu c trong chi n d ch Th p v n đ i s n, giúpố ế ị ậ ạ ạ ơ
b n gi i phóng m t vùng r ng l n Qu ng Tây.ạ ả ộ ộ ớ ở ả
Cu c kháng chi n anh dũng c a nhân dân Vi t Namộ ế ủ ệ
ch ng th c dân Pháp xâm lố ự ược là m t s c vũ to l nộ ự ổ ớ
đ i v i phong trào gi i phóng dân t c châu Á, nên đãố ớ ả ộ ở
nh n đậ ượ ự ồc s đ ng tình, ng h cùng tình c m n ngủ ộ ả ồ nhi t c a Chính ph và nhân dân các nệ ủ ủ ước anh em Trên
c s đó, Chính ph Vi t Nam đã đ t c quan đ i di nơ ở ủ ệ ặ ơ ạ ệ
thường trú t i Băng C c, Rănggun, Praha đ tuyênạ ố ể
truy n, giúp nhân dân th gi i ngày càng hi u h n về ế ớ ể ơ ề
cu c kháng chi n th n thánh c a nhân dân ta.ộ ế ầ ủ
Ngày 14-1-1950, Ch t ch H Chí Minh thay m t Chínhủ ị ồ ặ
ph nủ ước Vi t Nam Dân ch C ng hoà ra ệ ủ ộ L i tuyên b ờ ố
g i Chính ph các nử ủ ước trên th gi i: ế ớ
“Chính ph Vi t Nam Dân ch C ng hoà là Chính ủ ệ ủ ộ
ph h p pháp duy nh t c a toàn th nhân dân Vi t ủ ợ ấ ủ ể ệ Nam… Chính ph Vi t Nam Dân ch C ng hoà s n ủ ệ ủ ộ ẵ sàng đ t quan h ngo i giao v i Chính ph n ặ ệ ạ ớ ủ ướ c nào tr ng quy n bình đ ng, ch quy n lãnh th và ọ ề ẳ ủ ề ổ
ch quy n qu c gia c a n ủ ề ố ủ ướ c Vi t Nam, đ cùng ệ ể nhau b o v hoà bình và xây đ p dân ch th gi i” ả ệ ắ ủ ế ớ 1
Ngày 18-1-1950, Chính ph Trung Qu c công nh nủ ố ậ Chính ph Vi t Nam Dân ch C ng hoà Ngày 30-1-ủ ệ ủ ộ
1950, Chính ph Liên Xô, r i Chính ph các nủ ồ ủ ước dân
ch nhân dân Đông Âu l n lủ ầ ượt công nh n và thi t l pậ ế ậ quan h ngo i giao v i Vi t Nam.ệ ạ ớ ệ
Đ u tháng 1-1950, Ch t ch H Chí Minh bí m t r i Tânầ ủ ị ồ ậ ờTrào đi B c Kinh, Trung Qu c Đ u tháng 2-1950,ắ ố ầ
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 6, tr 7-8.
Trang 31Ngườ ếi đ n Mátxc va, Liên Xô Trong nh ng cu c g pơ ữ ộ ặ
g v i các nhà lãnh đ o Đ ng và Nhà nỡ ớ ạ ả ước hai nướ c,
Ch t ch H Chí Minh đã thông báo tình hình đ u tranhủ ị ồ ấcách m ng và s phát tri n c a cu c kháng chi n anhạ ự ể ủ ộ ếdũng nh ng r t gian kh c a nhân dân Vi t Nam, traoư ấ ổ ủ ệ
đ i ý ki n v vai trò và v trí c a cách m ng dân t c dânổ ế ề ị ủ ạ ộ
ch nhân dân Vi t Nam trong trào l u cách m ng thủ ở ệ ư ạ ế
gi i, v s giúp đ c a qu c t đ i v i cách m ng Vi tớ ề ự ỡ ủ ố ế ố ớ ạ ệ Nam Các nhà lãnh đ o hai nạ ước đánh giá cao cu c chi nộ ế
đ u anh hùng c a nhân dân Vi t Nam, đ ng th i coiấ ủ ệ ồ ờ
vi c giúp đ cu c kháng chi n c a nhân dân Vi t Namệ ỡ ộ ế ủ ệ
là nghĩa v qu c t cao c Vi c hai nụ ố ế ả ệ ướ ớc l n Liên Xô,Trung Qu c và các nố ước dân ch m i công nh n nủ ớ ậ ướ c
Vi t Nam Dân ch C ng hoà là m t nệ ủ ộ ộ ước ngang hàngtrong đ i gia đình dân ch th gi i, đã đ a l i “th ng l iạ ủ ế ớ ư ạ ắ ợ
to l n nh t trong l ch s Vi t Nam” Và “Ch c r ngớ ấ ị ử ệ ắ ằ
cu c th ng l i chính tr y s là cái đà cho nh ng th ngộ ắ ợ ị ấ ẽ ữ ắ
l i quân s sau này”ợ ự 1
Đ c ng c và m r ng vùng căn c đ a Vi t B c, phá ể ủ ố ở ộ ứ ị ệ ắ tan s phong to c a th c dân Pháp, n i li n n ự ả ủ ự ố ề ướ c ta v i th ớ ế
gi i dân ch , tháng 7-1950, Trung ớ ủ ươ ng Đ ng và Ch t ch H ả ủ ị ồ Chí Minh quy t đ nh m Chi n d ch Biên gi i (t ngày 16-9 ế ị ở ế ị ớ ừ
đ n ngày 8-10-1950) Ng ế ườ i tr c ti p ki m tra k ho ch tác ự ế ể ế ạ chi n, phê chu n quy t tâm c a B Ch huy chi n d ch và ra ế ẩ ế ủ ộ ỉ ế ị
tr n đ a quan sát c đi m Đông Khê Chi n d ch Biên gi i ậ ị ứ ể ế ị ớ toàn th ng, gi i phóng 5 th xã, 13 th tr n, m t d i biên gi i ắ ả ị ị ấ ộ ả ớ dài 750 km v i 35 v n dân, đã n i li n n ớ ạ ố ề ướ c ta v i các n ớ ướ c dân ch anh em ủ
Th ng l i c a Chi n d ch Biên gi i đã làm thay đ i c cắ ợ ủ ế ị ớ ổ ụ
di n chi n tranh, t o ra th và l c m i, đ a cu c khángệ ế ạ ế ự ớ ư ộ
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 6, tr 81-82.
Trang 32chi n c a ta đi t i th ng l i hoàn toàn Trế ủ ớ ắ ợ ước yêu c uầ
c a tình hình m i, H i ngh Ban Ch p hành Trung ủ ớ ộ ị ấ ươ ng
Đ ng h p t ngày 21 đ n ngày 23-6-1950, đã quy t đ nhả ọ ừ ế ế ị tri u t p Đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th II c aệ ậ ạ ộ ạ ể ố ầ ứ ủ
Đ ng.ả
Tháng 1-1951, Ch t ch H Chí Minh g i th t i Đ iủ ị ồ ử ư ớ ạ
h i trù b c a Đ ng Ngộ ị ủ ả ười yêu c u các đ i bi u c nầ ạ ể ầ nghiên c u th t sâu, th o lu n th t k nh ng v n đứ ậ ả ậ ậ ỹ ữ ấ ề chính trong các văn ki n Ngệ ười nêu rõ:
“Nhi m v chính c a Đ i h i ta là đ y kháng chi n ệ ụ ủ ạ ộ ẩ ế
đ n th ng l i hoàn toàn và xây d ng Đ ng Lao đ ng ế ắ ợ ự ả ộ
Vi t Nam V y vi c th o lu n c n đ t tr ng tâm ệ ậ ệ ả ậ ầ ặ ọ vào hai vi c đó” ệ 1
Sau m t th i gian tích c c chu n b , t ngày 11 đ n ngàyộ ờ ự ẩ ị ừ ế19-2-1951, Đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th II c aạ ộ ạ ể ố ầ ứ ủ
Đ ng C ng s n Đông Dả ộ ả ương chính th c h p t i B nứ ọ ạ ả Khay, xã Vinh Quang, huy n Chiêm Hoá, t nh Tuyênệ ỉQuang Tham d đ i h i có 200 đ i bi u, thay m t choự ạ ộ ạ ể ặ
h n 76 v n đ ng viên thu c các Đ ng b Vi t Nam, Làoơ ạ ả ộ ả ộ ệ
và Campuchia Ch t ch H Chí Minh đã đ c ủ ị ồ ọ Báo cáo
chính trị t i đ i h i Sau khi đi m nh ng nét chính tìnhạ ạ ộ ể ữhình th gi i 50 năm qua và tình hình cách m ng Vi tế ớ ạ ệ Nam dướ ựi s lãnh đ o c a Đ ng C ng s n Vi t Nam tạ ủ ả ộ ả ệ ừ khi Đ ng ra đ i, Ngả ờ ười kh ng đ nh: Đẳ ị ường l i trố ườ ng
kỳ kháng chi n là hoàn toàn đúng đ n; v i phế ắ ớ ươ ngchâm: đoàn k t, đ i đoàn k t toàn dân và th c hi n bi nế ạ ế ự ệ ệ pháp: thi đua yêu nước, cu c kháng chi n đã th c s làộ ế ự ự
cu c kháng chi n toàn dân, toàn di n, là chi n tranh nhânộ ế ệ ếdân Người ch ra nh ng khuy t đi m, sai l m c a Đ ngỉ ữ ế ể ầ ủ ả
nh b nh ch quan, m nh l nh, h p hòi, công th n…,ư ệ ủ ệ ệ ẹ ầ
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 6, tr 150.
Trang 33đ ng th i nêu lên trách nhi m chính c a đ ng viên làồ ờ ệ ủ ả
s ch, cách m ng tri t đ Đ ng Lao đ ng Vi t Nam làạ ạ ệ ể ả ộ ệ
đ ng c a giai c p công nhân và nhân dân lao đ ng choả ủ ấ ộnên nó ph i là đ ng c a dân t c Vi t Nam.ả ả ủ ộ ệ
Đ i h i đã nghe, th o lu n và thông qua ạ ộ ả ậ Báo cáo chính trị, bàn v phề ương hướng, đường l i c a cách m ngố ủ ạ
Vi t Nam, v t ch c và ệ ề ổ ứ Đi u l Đ ng ề ệ ả , v chính quy nề ề nhân dân, v c ng c kh i đoàn k t, v xây d ng Quânề ủ ố ố ế ề ự
đ i nhân dân và quan h ngo i giao, v.v Trong đi uộ ệ ạ ề
ki n l ch s m i, ph i có m t đ ng công khai, t ch cệ ị ử ớ ả ộ ả ổ ứ
h p v i tình hình th gi i và trong nợ ớ ế ớ ước, đ lãnh đ oể ạ toàn dân đ u tranh cho đ n th ng l i Đ i h i quy t đ nhấ ế ắ ợ ạ ộ ế ị công tác chu n b và ti n t i thành l p chính đ ngẩ ị ế ớ ậ ả
mácxít m i nở ỗ ước trên bán đ o Đông Dả ương Đ i h iạ ộ
nh t trí theo đ ngh c a Ch t ch H Chí Minh, Đ ng taấ ề ị ủ ủ ị ồ ả
l y tên là Đ ng Lao đ ng Vi t Nam Đ i h i đã b u 29ấ ả ộ ệ ạ ộ ầ
đ ng chí vào Ban Ch p hành Trung ồ ấ ương, Ch t ch Hủ ị ồ Chí Minh được b u làm Ch t ch Đ ng, đ ng chíầ ủ ị ả ồ
Trường Chinh được b u làm T ng Bí th Ban Ch pầ ổ ư ấ hành Trung ương Đ ng.ả
Sau Đ i h i Đ ng toàn qu c l n th II, Ch t ch H Chí ạ ộ ả ố ầ ứ ủ ị ồ Minh cùng Trung ươ ng Đ ng t p trung lãnh đ o toàn quân, ả ậ ạ toàn dân ta th c hi n th ng l i ngh quy t do đ i h i đ ra ự ệ ắ ợ ị ế ạ ộ ề
Tr ướ c h t, đ c ng c và phát huy s c m nh c a kh i đ i ế ể ủ ố ứ ạ ủ ố ạ đoàn k t toàn dân, theo sáng ki n c a Ch t ch H Chí Minh, ế ế ủ ủ ị ồ ngày 3-3-1951, Đ i h i toàn qu c h p nh t M t tr n Vi t ạ ộ ố ợ ấ ặ ậ ệ Minh và H i Liên Vi t (H i Liên hi p qu c dân Vi t Nam) đã ộ ệ ộ ệ ố ệ
Trang 34quy t đ nh thành m t m t tr n dân t c th ng nh t r ng rãi, ế ị ộ ặ ậ ộ ố ấ ộ
l y tên là M t tr n Liên Vi t, và Ng ấ ặ ậ ệ ườ ượ i đ c b u làm Ch ầ ủ
t ch danh d c a M t tr n Ti p đ n là H i ngh liên minh ị ự ủ ặ ậ ế ế ộ ị nhân dân ba n ướ c Vi t - Miên - Lào, g m đ i bi u m t tr n ệ ồ ạ ể ặ ậ dân t c th ng nh t c a ba n ộ ố ấ ủ ướ c, đ ượ ổ c t ch c th ng l i là ứ ắ ợ đòn n ng n giáng vào âm m u chia đ tr c a th c dân Pháp ặ ề ư ể ị ủ ự
Ch t ch H Chí Minh kh ng đ nh: ủ ị ồ ẳ ị
“V i s đ ng tâm nh t trí c a ba dân t c anh em, v i ớ ự ồ ấ ủ ộ ớ
s c đ i đoàn k t c a ba dân t c anh em, chúng ta nh t ứ ạ ế ủ ộ ấ
đ nh đánh tan lũ th c dân Pháp và b n can thi p M , ị ự ọ ệ ỹ chúng ta nh t đ nh làm cho ba n ấ ị ướ c đ c l p và th ng ộ ậ ố
c a các ủ Đ I THANH NIÊN XUNG PHONG CÔNG TÁC Ộ này là tham gia làm đường, v n chuy n lậ ể ương th c, đ n dự ạ ượ ccho các chi n d ch l n c a cu c kháng chi n Trongế ị ớ ủ ộ ế
chuy n công tác ki m tra vi c s a ch a c u đế ể ệ ử ữ ầ ường từ Thái Nguyên đi Cao B ng, Ch t ch H Chí Minh đã g pằ ủ ị ồ ặ
Đ i thanh niên xung phong 312, t i ngày 20-3-1951, đangộ ốlàm đường Nà Cù, thu c huy n B ch Thông, t nh B cở ộ ệ ạ ỉ ắ
C n và t ng b n câu th :ạ ặ ố ơ
Không có vi c gì khó,ệ
Ch s lòng không b n,ỉ ự ề
1 ,2 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t.6, tr 181, 95.
Trang 35Đào núi và l p bi n,ấ ểQuy t chí t làm nênế ắ 2.
T ngày 27-9 đ n 5-10-1951, Ch t ch H Chí Minh tham ừ ế ủ ị ồ
d H i ngh Trung ự ộ ị ươ ng l n th hai (khoá II) H i ngh nh n ầ ứ ộ ị ậ
đ nh: Ta đã gi đ ị ữ ượ c th ch đ ng trên chi n tr ế ủ ộ ế ườ ng, nh ng ư
ch a thay đ i đ ư ổ ượ c tình th đ ng b ng B c B H i ngh ế ở ồ ằ ắ ộ ộ ị
đ ra ba nhi m v l n là: Ra s c tiêu di t sinh l c đ ch; phá ề ệ ụ ớ ứ ệ ự ị tan k ho ch “l y chi n tranh nuôi chi n tranh, dùng ng ế ạ ấ ế ế ườ i
Vi t đánh ng ệ ườ i Vi t” c a đ ch; b i d ệ ủ ị ồ ưỡ ng s c kháng chi n ứ ế
c a nhân dân, xây d ng căn c đ a, c ng c h u ph ủ ự ứ ị ủ ố ậ ươ ng đ ể
ph c v ti n tuy n, ph c v kháng chi n Ba nhi m v đó có ụ ụ ề ế ụ ụ ế ệ ụ
m i quan h m t thi t v i nhau: ố ệ ậ ế ớ
“Đánh đ ch v m t quân s và v m t chính tr là đ ị ề ặ ự ề ặ ị ể tiêu hao l c l ự ượ ng đ ch… Tăng gia s n xu t và ti t ị ả ấ ế
ki m là đ b i d ệ ể ồ ưỡ ng l c l ự ượ ng ta, đ ng tiêu hao l c ặ ự
l ượ ng đ ch Tiêu hao l c l ị ự ượ ng đ ch là đ b i d ị ể ồ ưỡ ng
l c l ự ượ ng ta Cho nên 3 nhi m v y ph i cùng ti n ệ ụ ấ ả ế hành v i nhau” ớ 1
Mu n huy đ ng s c dân cho kháng chi n, ph i b iố ộ ứ ế ả ồ
dưỡng l c lự ượng c a dân Vì v y, Ch t ch H Chíủ ậ ủ ị ồMinh đã phát đ ng phong trào tăng gia s n xu t và th cộ ả ấ ự hành ti t ki m Ngế ệ ười kêu g i nông dân Vi t Nam: ọ ệ
“Ru ng r y là chi n trộ ẫ ế ường,
Trang 36thì nh gió vào nhà tr ng Vì th , Ngư ố ế ười đã kh i xở ướ ng
cu c v n đ ng “Th c hành ti t ki m và ch ng tham ô,ộ ậ ộ ự ế ệ ốlãng phí, quan liêu”
Vi c thành l p Ngân hàng qu c gia Vi t Nam và M uệ ậ ố ệ ậ
d ch qu c doanh - m m m ng c a thị ố ầ ố ủ ương nghi p xã h iệ ộ
ch nghĩa đã thúc đ y s n xu t, giao l u hàng hoá, đ uủ ẩ ả ấ ư ấ tranh kinh t v i đ ch, m r ng buôn bán và trao đ i v iế ớ ị ở ộ ổ ớ các nước anh em
Th ng l i v chính tr , quân s và kinh t đã t o đi uắ ợ ề ị ự ế ạ ề
ki n thu n l i cho công tác văn hoá, văn ngh , giáo d cệ ậ ợ ệ ụ phát tri n Nhân d p H i ngh Văn hoá toàn qu c l n thể ị ộ ị ố ầ ứ hai, ngày 15-7-1948, Ch t ch H Chí Minh đã g i thủ ị ồ ử ư
đ n H i ngh , Ngế ộ ị ười vi t: ế
“Trong s nghi p vĩ đ i kháng chi n ki n qu c c a ự ệ ạ ế ế ố ủ dân t c ta, văn hoá gánh m t ph n r t quan tr ng… ộ ộ ầ ấ ọ Nhi m v c a văn hoá ch ng nh ng đ c đ ng ệ ụ ủ ẳ ữ ể ổ ộ tinh th n và l c l ầ ự ượ ng kháng chi n ki n qu c c a ế ế ố ủ
qu c dân, mà cũng ph i nêu rõ nh ng thành tích ố ả ữ kháng chi n ki n qu c vĩ đ i c a ta cho th gi i” ế ế ố ạ ủ ế ớ 1
Người kh ng đ nh: ẳ ị
“Văn hoá ngh thu t cũng là ệ ậ m t m t tr n ộ ặ ậ Anh chị
em là chi n sĩ ế trên m t tr n y” ặ ậ ấ 2
Anh ch em văn ngh sĩ, trí th c đã th c hi n kh u hi u ị ệ ứ ự ệ ẩ ệ
“kháng chi n hoá văn hoá, văn hoá hoá kháng chi n” do ế ế
Ng ườ ề i đ ra.
1 , 2 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 5, tr 464.
Trang 37Đ ng th i v i nh ng v n đ văn hoá, Ch t ch H Chíồ ờ ớ ữ ấ ề ủ ị ồMinh cũng r t quan tâm chăm lo đ n công tác t tấ ế ư ưởng.
Trong Báo cáo v tình hình và nhi m v ề ệ ụ trình bày t iạ
H i ngh Trung ộ ị ương l n th ba (22-4-1952), Ch t chầ ứ ủ ị
H Chí Minh nêu lên ba nhi m v l n và b n công tácồ ệ ụ ớ ốchính, trong đó quan tr ng nh t là ch nh đ ng, ch nhọ ấ ỉ ả ỉ quân, vì:
“Là m t đ ng lãnh đ o, Đ ng ta c n ph i m nh m , ộ ả ạ ả ầ ả ạ ẽ trong s ch, ki u m u Toàn Đ ng ph i t t ạ ể ẫ ả ả ư ưở ng
nh t trí, hành đ ng nh t trí, đoàn k t nh t trí m i ấ ộ ấ ế ấ ớ làm tr n nhi m v c a Đ ng” ọ ệ ụ ủ ả 1 và “Dù có bao nhiêu khí gi i tinh x o mà ng ớ ả ườ i (t c cán b và chi n sĩ) ứ ộ ế không có l p tr ậ ườ ng v ng, quan đi m v ng, tinh ữ ể ữ
th n trong s ch, m t lòng m t d ph c v nhân dân, ầ ạ ộ ộ ạ ụ ụ thì súng đó cũng b đi” ỏ 2
Người theo dõi ch t ch cu c ch nh hu n và nói r ng:ặ ẽ ộ ỉ ấ ằ
ch nh hu n là đ làm cho m i ngỉ ấ ể ọ ười đi vào con đườ ngsáng s a, tủ ươ ẹi đ p c a cu c đ i cách m ng Ngủ ộ ờ ạ ười ta aicũng có u đi m và khuy t đi m Vì v y, ph i thư ể ế ể ậ ả ươ ngyêu nhau, quý tr ng nhau, giúp nhau nâng cao t tọ ư ưở ngcách m ng, c ng c l p trạ ủ ố ậ ường, r a g t khuy t đi m,ử ộ ế ể phát tri n u đi m Cu c v n đ ng ch nh hu n, ch nhể ư ể ộ ậ ộ ỉ ấ ỉ quân đã giúp cho cán b , đ ng viên nâng cao thêm l pộ ả ậ
trường t tư ưởng, t o ra m t khí th cách m ng m i.ạ ộ ế ạ ớ
Ch t ch H Chí Minh đã ch rõ: ủ ị ồ ỉ
“N n t ng c a v n đ dân t c là v n đ nông ề ả ủ ấ ề ộ ấ ề dân, vì nông dân là t i đ i đa s trong dân t c ố ạ ố ộ
1 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t 6, tr 480.
2 L ch s Quân đ i nhân dân Vi t Nam ị ử ộ ệ , Nxb Quân đ i nhân dân, ộ
Hà N i, 1974, t.1, tr 518 ộ
Trang 38N n t ng c a cách m ng dân ch cũng là v n đ ề ả ủ ạ ủ ấ ề nông dân, vì nông dân là l c l ự ượ ng cách m ng ạ đông nh t ch ng phong ki n, ch ng đ qu c” ấ ố ế ố ế ố 1
Cu c kháng chi n bộ ế ước vào th i kỳ quy t li t, đòi h iờ ế ệ ỏ
ph i huy đ ng s c ngả ộ ứ ườ ứ ủi s c c a ngày càng nhi u, choềnên càng ph i b i dả ồ ưỡng s c dân, nh t là nông dân H iứ ấ ộ ngh Trung ị ương l n th t (t ngày 25 đ n 30-1-1953)ầ ứ ư ừ ế
đã quy t đ nh phát đ ng qu n chúng tri t đ gi m tô,ế ị ộ ầ ệ ể ả
ti n t i c i cách ru ng đ t, th c hi n ngế ớ ả ộ ấ ự ệ ười cày có
ru ng Vì: ộ
“Mu n kháng chi n hoàn toàn th ng l i, dân ch nhân ố ế ắ ợ ủ dân th t thà th c hi n, thì ph i thi t th c ậ ự ệ ả ế ự nâng cao
quy n l i kinh t và chính tr c a nông dân, ph i chia ề ợ ế ị ủ ả
ru ng đ t cho nông dân” ộ ấ 2
Trang 39tăng c ườ ng s lãnh đ o c a Đ ng v m i m t” ự ạ ủ ả ề ọ ặ 2
Mu n th ph i ti n hành c i cách ru ng đ t, vì có gi iố ế ả ế ả ộ ấ ả phóng nông dân kh i ách phong ki n, có b i dỏ ế ồ ưỡng chonông dân thì m i đ ng viên đ y đ l c lớ ộ ầ ủ ự ượng to l n đóớvào kháng chi n tranh th ng l i Trong phiên cu i cùngế ắ ợ ố
c a kỳ h p, các đ i bi u đã nh t trí thông qua ủ ọ ạ ể ấ Lu t C i ậ ả cách ru ng đ t ộ ấ
Ngày 19-12-1953, Ch t ch H Chí Minh ký S c l nh sủ ị ồ ắ ệ ố 197/SL công b thi hành ố Lu t C i cách ru ng đ t ậ ả ộ ấ
Nh s ch đ o ch t ch , theo dõi sát sao c a Trung ờ ự ỉ ạ ặ ẽ ủ
ng Đ ng và Ch t ch H Chí Minh, cu c phát đ ng qu n
chúng gi m tô và c i cách ru ng đ t giai đo n đ u đã thu ả ả ộ ấ ở ạ ầ
đ ượ c nh ng k t qu r t to l n: Hàng tri u nông dân có ữ ế ả ấ ớ ệ
ru ng; kh i liên minh công - nông đ ộ ố ượ c tăng c ườ ng; chính quy n và m t tr n đ ề ặ ậ ượ c ki n toàn; s lãnh đ o c a Đ ng ệ ự ạ ủ ả
đ ượ c đ cao H u ph ề ậ ươ ng đ ượ c c ng c và phát tri n v ng ủ ố ể ữ
m nh, nh đó s c chi n đ u c a quân đ i đ ạ ờ ứ ế ấ ủ ộ ượ c nâng cao, kháng chi n có thêm s c m nh m i đ b ế ứ ạ ớ ể ướ c sang giai đo n ạ
ph n công th ng l i ả ắ ợ
T đ u năm 1953, v i bút danh Đ.X, Ch t ch H Chíừ ầ ớ ủ ị ồMinh vi t m t lo t 50 bài ế ộ ạ Th ườ ng th c v chính tr , ứ ề ị
đăng trên báo C u qu c ứ ố Bài m đ u ở ầ Giai c p là gì? ấ , ra
ngày 16-1-1953 và bài K t lu n ế ậ , ra ngày 23-9-1953 Đây
là nh ng bài vi t nh m cung c p cho cán b và nhân dânữ ế ằ ấ ộ
nh ng ki n th c ph thông c n thi t v chính tr nh :ữ ế ứ ổ ầ ế ề ị ư Giai c p là gì? Phong ki n là gì? T b n là gì?, v.v đ nấ ế ư ả ế
nh ng v n đ v đữ ấ ề ề ường l i cách m ng và các t ch cố ạ ổ ứ cách m ng nh Đ ng, M t tr n dân t c th ng nh t,ạ ư ả ặ ậ ộ ố ấ chính quy n nhân dân, v.v M c đích c a nh ng bài vi tề ụ ủ ữ ế
2 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t.7, tr 179.
Trang 40ng n này ch y u xây d ng lý tắ ủ ế ự ưởng và ni m tin choềnhân dân, đ vể ượt qua gian khó, hy sinh, đ a cu c khángư ộchi n đ n th ng l i hoàn toàn.ế ế ắ ợ
Sau chi n th ng Chi n d ch Biên gi i - thu đông 1950,ế ắ ở ế ị ớ
đ phá v phòng tuy n đ ch đ ng b ng B c B , tể ỡ ế ị ở ồ ằ ắ ộ ừ
cu i 1950 đ n gi a năm 1951, ta liên ti p m ba chi nố ế ữ ế ở ế
d ch l n: Chi n d ch Trung du, Chi n d ch đị ớ ế ị ế ị ường s 18ố
và Chi n d ch Hà - Nam - Ninh Nh ng đây đ ch m nhế ị ư ở ị ạ
v c binh l c l n ho l c, nên tuy đã tiêu hao nhi uề ả ự ẫ ả ự ề sinh l c đ ch, nh ng ta cũng b t n th t, không đ t m cự ị ư ị ổ ấ ạ ụ tiêu đ ra.ề
Cu i năm 1951, Tátxinhi m cu c ph n công l n ra Hoàố ở ộ ả ớBình nh m c t đ t đằ ắ ứ ường liên l c ti p t gi a Khu IVạ ế ế ữ
v i Vi t B c, hòng tiêu di t quân ch l c c a ta, giànhớ ệ ắ ệ ủ ự ủ
l i th ch đ ng trên chi n trạ ế ủ ộ ế ường B c B Ngày 24-11-ắ ộ
1951, Trung ương Đ ng ra ch th v nhi m v phá cu cả ỉ ị ề ệ ụ ộ
ti n công Hoà Bình c a đ ch Ch t ch H Chí Minh đãế ủ ị ủ ị ồ
g i th cho các cán b , chi n sĩ ch l c và dân quân duử ư ộ ế ủ ựkích tham gia Chi n d ch Hoà Bình Ngế ị ười nh c nh : ắ ở
“Mu n th ng, thì ta ph i tích c c, t đ ng, bí m t, ố ắ ả ự ự ộ ậ mau chóng, kiên quy t, d o dai Ch c th ng m i ế ẻ ắ ắ ớ đánh
1 , 2 H Chí Minh: ồ Toàn t p ậ , Sđd, t.6, tr 207, 341.