Các phương pháp tư duy kỹ năng giao tiếp

Sáu chiếc nón tư duy 6 thinking hats Phương pháp này có thể giúp bạn:... Trực giác của tôi mách bảo điều gì về vấn đề này?. … Tôi không thích ý kiến hạ giá sản phẩm.… Tôi muốn bạn cho t

Trang 1

Các phương pháp tư duy

Trang 2

 Albert Einstein đã từng nói : “Điều

quan trọng là đừng bao giờ ngừng đặt câu hỏi ”

Trang 3

Trò chơi: nhân vật này là ai?

Trang 4

Giám đốc hỏi nhân viên

 Ai là đối thủ cạnh tranh của ta ?

Trang 5

“Một người biết đặt câu hỏi là một người biết tư duy”.

(William Wilen)

1 Cách đặt câu hỏi

Trang 6

Tìm kiếm thông tin

Kiểm tra sự hiểu biết

…

Đặt câu hỏi là một công cụ nhằm giúp:

Trang 8

Biết – nhằm tìm kiếm, xác định thông tin về sự vật,

sự kiện hay tình huống: phương pháp 5W 1H.

• W W hat….? (Cái gì)

• Who… ? (Ai)

• Where ? (Ở đâu)

• When…? (Khi nào)

• Why… ? (Tại sao)

• How… ? (Như thế nào)

Trang 9

 I have six honest serving-men

 They taught me all I knew

 Their names are What and

Where and When

And How and Why and Who.

N hà văn, nhà thơ người Anh Joseph Rudyard

Kipling ( 30 tháng 12 , 1865 – 18 tháng 1 , 1936 , đoạt

giải Nobel Văn học năm 1907)

Trang 11

Tổ chức sinh nhật cho anh

Trai

•Anh trai sắp sửa đi

du học

•Có nhà mới

•Vừa học khóa nấu

ăn, muốn trổ tài

Tổ chức ởnhà

Ngày chủ nhật 17/04

Mình s ẽ nấu 2 món,

nhờ Cô út nấu thê m 2

mó n nữa (kinh phí nhờ ba mẹ hỗ trợ

thê m) Nhờ Ba mẹ mua ho a,

và 5 người bạn thân nhất

Tổng cộng khoảng 15 ngừõi

Trang 12

Hiểu – nhằm tìm kiếm sự lựa chọn những thông tin – nhằm tìm kiếm sự lựa chọn những thông tin

và ý kiến, phát hiện những mối quan hệ giữa những thông tin và ý kiến đó.

 Ý kiến trung tâm của vấn đề này là gì?

 Diễn đạt lại thông tin bằng ngôn ngữ của bạn.

Trang 13

Ứng dụng – giúp chúng ta hiểu rõ vấn đề và áp – giúp chúng ta hiểu rõ vấn đề và áp

dụng chúng cho những trường hợp khác tương tự.

 Bạn áp dụng những kiến thức đã học vào công việc như

thế nào?

 Ví dụ: Khi đi làm, luôn nhớ 2 nguyên tắc: nguyên tắc 1,

“sếp” của mình không bao giờ sai; nguyên tắc 2, nếu như

“sếp” sai, quay lại nguyên tắc 1.

Trang 14

Phân tích – tách từng bộ phận của cả quá trình – tách từng bộ phận của cả quá trình

và tìm hiểu từng bộ phận của toàn bộ chỉnh thể

 Điểm đặc trưng của phần này là gì?

 Luận chứng nào chứng minh cho quan điểm này?

 Hãy giải thích lý do tại sao bạn cho rằng…

Trang 15

Tổng hợp – kết hợp các ý kiến rút ra kết luận – kết hợp các ý kiến rút ra kết luận

 Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta kết hợp…với…?

 Bạn đề nghị giải pháp nào?

 Bạn muốn thêm ý kiến nào?

Trang 16

Đánh giá – đưa ra những phán đoán và quyết – đưa ra những phán đoán và quyết

định cẩn thận trên cơ sở thông tin đáng tin cậy

và được phân tích.

 Bạn có đồng ý với……?

 Tại sao và tại sao không?

 Bạn đánh giá dựa trên tiêu chí nào?

Trang 17

Bạn sử dụng bộ não như thế nào?

2 Bản đồ tư duy (Mindmap)

Trang 18

Bộ não là một thư viện và kiến thức là những cuốn sách trong thư viện đó.

Vấn đề là phải sắp xếp tất cả những cuốn sách thật ngăn nắp và hệ thống cho việc sử dụng cái thư viện – não bộ thật hiệu quả.

Luôn nhớ rằng:

Trang 19

Tony Buzan

Trang 20

Bản đồ tư duy là một công cụ tổ chức tư duy nền tảng.

Bản đồ tư duy là phương pháp dễ nhất để chuyển tải thông tin vào bộ não của bạn rồi đưa thông tin ra ngoài bộ não Nó là một phương tiện ghi chép đầy sáng tạo và rất hiệu quả.

Trang 21

Bản đồ tư duy thường được định nghĩa như một cách

biểu diễn thị giác mà trong đó các ý tưởng được liên kết

với nhau.

Không phải ai cũng có thể trở thành họa sĩ, nhưng bất cứ ai cũng

có thể vẽ được bản đồ tư duy.

Trang 22

Trang 25

Bản đồ tư duy có thể giúp bạn:

 Tiết kiệm thời gian.

 Hiểu vấn đề tốt hơn.

 Tăng khả năng ghi nhớ của bạn qua việc sử dụng 7

nguyên tắc siêu ghi nhớ:

Trang 26

Bản đồ tư duy rất hữu dụng cho việc:

 Ghi chép

 Trình bày miệng

 Viết

Trang 27

7 lưu ý khi vẽ bản đồ tư duy:

……

Trang 28

Trang 29

3 Sáu chiếc nón tư duy (6 thinking hats)

Không thể…

Trang 30

Edward de Bono

Trang 31

Làm một việc trong một thời điểm.

Tách bạch tình cảm ra khỏi lý trí, tách bạch sự sáng tạo ra khỏi thông tin, thuận lợi ra khỏi khó khăn,…

Kiểm soát hướng tư duy, chỉ đạo suy nghĩ.

Thoát khỏi lối mòn suy nghĩ và có tư duy mới lạ, sáng tạo.

Phương pháp này có thể giúp bạn:

Trang 32

Thông tin Khách quan Trung lập

Minh bạch Rạch ròi

Trang 33

Chúng ta có những thông tin gì trong tay?

Chúng ta cần thêm những loại thông tin gì?

Còn thiếu những loại thông tin nào?

Chỉ được nói về thông tin, sự kiện , không được phép bình luận hay đánh giá.

Trang 34

… Như tôi đã nói, anh ta trở về căn hộ của mình lúc 6 giờ 30 phút sáng bởi vì anh ta đã đánh bài cả đêm.

… Ông John, có thật ông nhìn thấy bị cáo đánh bài vào đêm hôm đó?

… Không, thưa tòa Nhưng gần như đêm nào ông ta cũng đánh bài.

… Ông John, nếu ông đội chiếc nón trắng thì ông có thể nói gì?

phút sáng.

… Cám ơn Ông có thể ngồi.

Trang 35

… Tôi nghĩ mình đúng khi nói rằng đội thương thuyền

của Nga chuyên chở một lượng hàng hóa khá lớn trên

thế giới.

trị người Nhật có các khoản chi cho công tác phí lớn là

bởi vì họ đưa tất cả lương cho vợ.

được từ một người bạn rằng Churchill thầm ngưỡng

mộ Hitler.

Trang 36

… Tất cả các chuyên gia kinh tế đều dự đoán lãi suất sẽ giảm xuống vào cuối năm.

… Tôi đã nói chuyện với bốn chuyên gia kinh tế, mỗi người trong số đó đều tiên đoán lãi suất sẽ hạ xuống từ 5-3% vào cuối năm.

Suarez, tất cả mọi người đều cho rằng lãi suất sẽ giảm 3% vào cuối năm.

Trang 37

Xúc cảm Cảm giác Linh cảm Không cần lý giải

Trang 38

Cảm giác của tôi ngay lúc này là gì?

Trực giác của tôi mách bảo điều gì về vấn đề này? Tôi thích hay không thích vấn đề này?

Trang 39

… Đừng hỏi tôi lý do tại sao Thật đơn giản, tôi chỉ không thích ý kiến này tý nào Nó thật đáng sợ.

… Tôi không thích con người này và tôi không muốn làm ăn với ông ta.

…Tôi có linh cảm là mảnh đất phía sau nhà thờ sẽ lên giá rất cao trong một vài năm tới.

… Tôi có cảm giác đây là một tình huống bất khả thi Làm cũng chết mà không làm cũng chết.

Trang 40

Những cảm xúc thông thường: sợ hãi, ghét bỏ, nghi ngờ,…

Những cảm xúc nhận định: linh cảm, trực giác, khiếu thẩm mỹ,…

Trang 41

Thận trọng Rủi ro

Khó khăn Tiêu cực Đòi hỏi lý do

Trang 42

Những rắc rối, nguy hiểm nào có thể xảy ra?

Những khó khăn nào có thể phát sinh khi tiến hành làm điều này?

Những nguy cơ nào đang tiềm ẩn?

Trang 43

… Tôi không thích ý kiến hạ giá sản phẩm.

… Tôi muốn bạn cho tôi biết những suy nghĩ dưới chiếc nón đen Tôi muốn bạn nêu ra những lý do hợp lý.

… Được thôi! Đây là các số liệu về tình hình kinh doanh của chúng ta

Trang 44

… Du lịch trong những ngày nghỉ có chiều hướng tăng lên bởi thu nhập trong các gia đình cao hơn, giá vé máy bay rẻ hơn, hình thức tổ chức tốt hơn và có thể là vì các gia đình có ít trẻ em hơn trước.

… Tôi lại nghĩ khác, có thể mọi người sẽ chán đi du lịch Kỹ thuật hiện

du lịch.

Trang 45

… Tôi thấy có nguy cơ trong cạnh tranh khi ta hạ nâng giá bán rượu.

… Tôi nhìn thấy nhiều hiểm họa khi một công ty mới như chúng ta tăng giá bán mặt hàng rượu so với các đối thủ cạnh tranh cùng mặt hàng.

ta là mấy.

Trang 46

Lợi ích Tích cực Thuận lợi Mong đợi Biện minh logic

Trang 47

Những lợi ích khi chúng ta tiến hành dự án này là gì? Đâu là mặt tích cực của vấn đề này?

Liệu vấn đề này có khả năng thực hiện được không?

Trang 48

… Có rất ít khả năng con người có thể sống sót khi máy bay bị rơi

sao.

của năm Chúng ta phải chuẩn bị thật tốt, nhất là việc kết hợp với giới truyền thông Cũng có thể điều đó sẽ không xảy ra, nhưng

Trang 49

… Chiếc nón vàng của tôi gợi ý rằng chúng ta có thể biến

cũng có thể nói rằng ngày nay, món trứng rán không chỉ là

Trang 50

… Tôi tán thành chủ trương đa dạng hóa sản phẩm găng tay của

người dân đã quan tâm đến việc chăm sóc bản thân họ nhiều hơn

Trang 51

Đánh giá hợp lý, mơ ước, tầm nhìn, niềm hy vọng.

Trình bày ý tưởng dưới quan điểm lạc quan, tin tưởng nhưng không phải lạc quan tếu.

Mang lại giá trị, lợi ích và tìm kiếm những lý lẽ và lập luận cho những ý tưởng mới.

Trang 52

Phát triển Sáng tạo Giải pháp Những điều khả dĩ Ngẫu hứng

Trang 53

Có những cách thức khác để thực hiện điều này không? Chúng ta có thể làm gì khác trong trường hợp này?

Các giải pháp cho vấn đề này là gì?

Trang 54

… Tôi có ý kiến đóng góp rằng chúng ta nên cấp cho những người

Khoản tiền đó có thể giúp họ tái hòa nhập với xã hội, giảm thiểu khả năng sa ngã và trở lại con đường phạm pháp.

cơ hữu.

Trang 55

… Giả sử chúng ta làm những chiếc bánh hamburger hình vuông , việc này có thể tạo cảm giác mới lạ nơi khách hàng.

giữa tuần vào ngày thứ tư Các ý kiến khác thế nào?

Trang 56

Tầm nhìn tổng quát Nhạc trưởng

Mục đích Tóm tắt Tổng kết

Trang 57

Sơ đồ tư duy

thông tin, hướng giải quyết, những

việc cần làm,… một cách hệ thống và

rõ ràng.

ràng sẽ tạo điều kiện cho những sáng tạo được hoạch định hay những phóng vượt ngoài dự đoán.

Trang 58

Kỹ thuật 6 chiếc mũ tư duy

Trang 59

Chìa khóa giải quyết xung đột ý kiến trong nhóm

Trang 60

Ứng dụng của kỹ thuật 6 chiếc

mũ tư duy

 Điều phối cuộc họp, quản lý cuộc họp, đào tạo.

 Tăng năng suất làm việc và trao đổi trong

nhóm.

 Cải tiến sản phẩm và quá trình quản lý dự án.

 Phát triển tư duy phân tích, và ra quyết định.

 Kích thích suy nghĩ toàn diện

 Tách riêng cá tính (như là bản ngã, các thành

kiến …) ra khỏi cuộc tranh luận.

Trang 61

Ứng dụng trong tranh luận

được hiệu quả vì mỗi thành viên thường

suy nghĩ bằng những hình thức tư duy khác nhau.

trong việc đưa ra lập luận khi nhầm lẫn

giữa những địa hạt như cảm xúc, thông tin, khó khăn, thuận lợi, sáng tạo, …

nhóm thường nhìn cùng một vấn đề bằng nhiều hướng khác nhau.

Trang 62

 + Phương pháp này giúp tất cả thành viên

trong nhóm cùng nhìn về một hướng (tư duy, chứ không phải là cùng đồng thuận).

chiếc nón có màu khác nhau, biểu hiện một hướng nhìn (hình thức) của tư duy: nón trắng (thông tin), nón đỏ (cảm xúc), nón đen (khó khăn), nón vàng (thuận lợi), nón xanh lá

(sáng tạo), nón xanh da trời (chỉ huy).

cùng tư duy bằng một chiếc nón (tượng trưng cho một hình thức tư duy), xong chiếc nón

này sẽ đến chiếc nón khác Như vậy, tư duy của nhóm sẽ mạch lạc và hệ thống

Trang 63

 Khi chúng ta tưởng tượng đang đội chiếc mũ

trắng, chúng ta chỉ cần suy nghĩ về các thông tin, dữ kiện liên quan đến vấn đề đang cần

giải quyết.

- Chúng ta có những thông tin gì về vấn đề này?

- Chúng ta cần có những thông tin nào liên

quan đến vấn đề đang xét?

- Chúng ta thiếu mất những thông tin, dữ

kiện nào?

Mũ trắng:

Trang 64

Mũ đỏ

ta chỉ cần đưa ra các cảm giác, cảm xúc, trực giác, những ý kiến không có chứng minh hay giải thích, lí lẽ của mình về vấn đề đang giải quyết

- Cảm giác của tôi ngay lúc này là gì?

- Trực giác của tôi mách bảo điều gì về vấn

đề này?

- Tôi thích hay không thích vấn đề này?

Trang 65

Mũ vàng

 Mang hình ảnh của ánh nắng mặt trời, sự lạc quan,

các giá trị, các lợi ích, vàng 9999

 Khi tưởng tượng đang đội chiếc mũ vàng, bạn sẽ đưa

ra các ý kiến lạc quan, có logic, các mặt tích cực, các lợi ích của vấn đề, mức độ khả thi của dự án

 Một số câu hỏi có thể sử dụng:

- Những lợi ích khi chúng ta tiến hành dự án này là gì?

- Đâu là mặt tích cực của vấn đề này?

- Liệu vấn đề này có khả năng thực hiện được không?

Trang 66

Mũ đen

 Mang hình ảnh của đêm tối, đất bùn

 Người đội mũ đen sẽ liên tưởng đến các điểm yếu, các

lỗi, sự bất hợp lý, sự thất bại, sự phản đối, chần trừ, thái độ bi quan Chiếc nón đen để dùng cho “sự thận trọng”, nó chỉ ra các lỗi, các điểm cần lưu ý, các mặt yếu kém, bất lợi của vấn đề hay dự án đang tranh cãi

 Chiếc nón đen đóng vai trò hết sức quan trọng, giúp

chỉ ra những điểm yếu trong quá trình suy nghĩ của chúng ta, nó đảm bảo cho dự án của chúng ta tránh được các rủi ro, nó ngăn chúng ta làm điều sai, bất

hợp pháp hay nguy hiểm

- Những rắc rối, nguy hiểm nào có thể xảy ra?

- Những khó khăn nào có thể phát sinh khi tiến hành làm điều này?

- Những nguy cơ nào đang tiềm ẩn?

Trang 67

Mũ xanh lá cây

 Hãy liên tưởng đến cây cỏ xanh tươi, sự nảy mầm, sự

đâm chồi, sự phát triển Chiếc nón xanh lá cây tượng trưng cho sự sinh sôi, sáng tạo Trong giai đoạn đội nón này, chúng ta sẽ đưa ra các giải pháp, ý tưởng

cho vấn đề đang thảo luận

- Có những cách thức khác để thực hiện điều này

không?

- Chúng ta có thể làm gì khác trong trường hợp này?

- Các lời giải thích cho vấn đề này là gì?

Trang 68

Mũ xanh da trời

 Chiếc nón xanh da trời sẽ có chức năng giống như

nhạc trưởng, nó sẽ tổ chức các chiếc nón khác - tổ

chức tư duy

 Nón xanh da trời sẽ kiểm soát tiến trình tư duy Đây

là chiếc nón của người lãnh đạo hay trưởng nhóm

thảo luận

 Vai trò của người đội nón xanh da trời là:

 - Xác định trọng tâm và mục đích thảo luận cho nhóm

(Chúng ta ngồi ở đây để làm gì? Chúng ta cần tư duy

về điều gì? Mục tiêu cuối cùng là gì?)

 - Sắp xếp trình tự cho các chiếc nón trong suốt buổi

thảo luận Người đội nón xanh da trời cần bảo đảm nguyên tắc vàng sau: “Tại một thời điểm nhất định, mọi người phải đội mũ cùng màu”

 - Cuối cùng, tập hợp mọi ý kiến, tóm tắt, kết luận và

ra kế hoạch (Chúng ta đã đạt được gì qua buổi thảo luận? Chúng ta có thể bắt đầu hành động chưa?

Chúng ta có cần thêm thời gian và thông tin để giải quyết vấn đề này?)

Trang 69

Bài tập

quyết của chính các bạn, tư duy với 6 chiếc nón để giải quyết nó.

Trang 71

CÂU HỎI PHẢN BIỆN

giải quyết vấn đề? Liệu có cần phải quan tâm đến chiếc nón màu đỏ( cảm xúc hay trực giác) trong quá trình giải quyết vấn đề?

Định dạng
Số trang	71
Dung lượng	1,41 MB