TÌNH HÌNH KINH tế TRUNG cận ĐÔNG ĐƯƠNG đại

Tới cuốinăm đó, tổng cộng 340.000 người nhập cư đã tới, và tới cuốinăm 1951 có thêm 345.000 người những người này gồm cảngười nhập cư từ các nước Ả rập, tăng gấp đôi số dân Do Thái.Những

MỞ ĐẦU

Trung Cận Đông là tên gọi các nước phương Tây dùng để chỉvùng lãnh thổ nối tiếp nhau của 3 châu lục: Á, Âu và Phi TrungCận Đông thường được xem là một khái niệm có tính chất ước

lệ, biên giới khu vực thay đổi theo đặc điểm của giai đoạn lịch

sử cụ thể hoặc theo không gian Ả – Rập Hồi giáo, hoặc là theoquan điểm chiến lược của các nước ngoài khu vực

Căn cứ theo tiêu chí địa lý, thổ nhưỡng, lịch sử thì vùng nàychia làm 4 tiểu vùng gồm:

1.Bán đảo Ả - Rập với 7 nước: Ả Rập Xê út, Yemen, Oman,UAE, Quata, Cô – oet và Barain

2.Tiểu vùng lưỡi liềm phì nhiêu với 6 nước:Iraq, Xyri, Libăng,Ixrael, Palestin, Gioocđani

3 Bán đảo tiểu á: Thổ Nhĩ Kì…

4.Tiểu vùng Trung Đông với 2 nước là Apganixtan và Iran

Toàn bộ các nước Trung Cận Đông chiếm diện tích là 9,6 triệukm2 và dân số là 300 triệu người (1999)

Nông nghiệp: ở đây chỉ có 14% đất có thể trồng được, họ xâydựng để làm kênh sản xuất nước ngầm, đưa vào ruộng Sảnphẩm nông nghiệp chủ yếu là lúa mạch, ngô và kê

Công nghiệp: Dầu lửa là ngành kinh tế có vai trò chủ đạo.Năm 1997 các nước này khai thác 672,7 tỉ thùng dầu

Theo thống kê trong 18 nước sản xuất dầu lửa hàng đầu thế giới,trong đó có 6 nước thuộc khu vực Trung Cận Đông.Cùng vớingành công nghiệp chế biến dầu mỏ, công nghiệp khai khoángcũng phát triển

Thương mại là ngành truyền thống của vùng, tuy nhiên đếnthế kỷ XX bị công nghiệp dầu lửa chi phối

NỘI DUNG

1 Tiêu chí đánh giá

Nước giàu: thu nhập bình quân đầu người trên 7.000USD/người Nước giàu cũng có thể là nước phát triển, cũng cóthể là không phát triển, nhưng nước phát triển là một nước giàu Nước phát triển: GDP đạt trên 7.000 USD/người Có nềnkinh tế phất triển bền vững, đưa ra chiến lược phát triển toàndiện, có tính khoa học và mang tính khả thi cao Cấu trúc kinh tếhợp lý dựa trên nguồn tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên nhânlực, trong đó tài nguyên nhân lực giữ vai trò chủ đạo Tạo ra nềnkinh tự chủ tự sinh và phát triển bền vững Do đó có thể tiếp cậnmọi thành tựu khoa học kỹ thuật của nhân loại để áp dụng vàocông cuộc phát triển kinh tế

Nước giàu nhưng không phát triển: nước có thu nhập GDPcao, thậm chí rất cao, luôn cao hơn 7.000 USD/người.Nhưng lại

lệ thuộc chủ yếu vào tài nguyên thiên nhiên chứ không khai tháctốt và chú trọng đến nguồn tài nguyên nhân lực Chỉ tận dụngnhững nguồn lợi tự nhiên có sẵn, không đưa ra được chiến lượcphát triển kinh tế toàn diện, lâu dài và bền vững, Vì vậy nềnkinh tế mang tính bấp bênh, lệ thuộc và dễ đổ vỡ Cơ cấu kinh tếthiếu hợp lý làm nền kinh tế mất cân đối, từ đó không có nềntảng vững chắc để có thể tiếp thu những thành tựu khoa học kỹthuật hiện đại của nhân loại vào công cuộc phát triển kinhtế.Như thế, dù là những nước giàu có thu nhập rất cao nhưngnguồn thu nhập đó rất bấp bênh và không ổn định, nền kinh tếthì mất cân đối và lệ thuộc, không có chiến lược phát triển vữngchắc

2 Sự nghiệp phát triển kinh tế và cố kết xã hội ở một số nước tiêu biểu.

2.1 Israel.

Là nước “phương Tây” duy nhất ở Trung Cận Đông, nướcduy nhất có chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và gặt hái đượcnhiều thành tựu to lớn Cũng là nước duy nhất phát triển trongkhu vực Từ khi lập quốc (1948) đến nay, Israel đã trải qua haigiai đoạn phát triển kinh tế với mốc phân kì là 1972

2.1.1 Giai đoạn 1948-1972: Tạo dựng mô hình phát triển kinh tế-xã hội đặc thù.

Là quốc gia được tạo lập thông qua phong trào phục quốc nênnhà nước Israel lập tức bị các nước Ả-rập chống phá

Nhà nước Israel đang được hình thành, giữa tháng 5 năm 1948,trong một cuộc chiến với những người Ả rập láng giềng Nhữngvấn đề kinh tế trước mắt rất nghiêm trọng: để đảm bảo đủ tiềnchi trả cho cuộc chiến, và để thu hút càng nhiều người nhập cưcàng tốt (ban đầu là những người tị nạn tại các trại ở châu Âu vàCyprus), để cung cấp các đồ dùng căn bản cho người già và dân

số mới, và để tạo lập một bộ máy chính phủ quan liêu nhằm đốiphó với những thách thức đó Việc thành lập một chính phủ diễn

ra khá êm xuôi, bởi các định chế bán chính phủ Do Thái vốn đãphát triển trong thời gian Uỷ trị hiện trở thành các cơ quan củachính phủ

Những thoả thuận ngừng bắn được ký kết năm 1949 Tới cuốinăm đó, tổng cộng 340.000 người nhập cư đã tới, và tới cuốinăm 1951 có thêm 345.000 người (những người này gồm cảngười nhập cư từ các nước Ả rập), tăng gấp đôi số dân Do Thái.Những nhu cầu cấp bách được đáp ứng bằng một chương trìnhthắt lưng buộc bụng chặt chẽ và chính sách tài chính lạm phátcủa chính phủ, được kìm nén bằng các biện pháp quản lý giá vàcung cấp các nhu yếu phẩm bằng tem phiếu Tuy nhiên, các vấn

đề như cung cấp nhà cửa và sử dụng lực lượng lao động mới chỉđược giải quyết dần dần Một Chính sách Kinh tế Mới được đưa

ra đầu năm 1952 Nó bao gồm việc phá giá trao đổi ngoại tế, dầngiảm các biện pháp quản lý giá và cung cấp tem phiếu, và kìmchế mở rộng tiền tệ, chủ yếu bằng cách kiềm chế ngân sách.Những biện pháp khuyến khích nhập cư bị cắt bớt, để chờ đợi sựhội nhập của những người di cư trước đó

Từ năm 1950 tới 1965, Israel đã đạt mức tăng trưởng cao: GNPThực (Tổng Sản phẩm Quốc dân) tăng trưởng ở mức trung bình11% và GNP trên đầu người ở mức hơn 6% Nhân tố nào đãkhiến điều này trở thành hiện thực?Israel may mắn nhận đượcnhững dòng vốn lớn: sự hỗ trợ của Hoa Kỳ dưới hình thứcchuyển vốn và những khoản cho vay đơn phương, sự bồi thườngthiệt hại của Đức và sự hoàn trả các khoản tiền tư nhân, việc bánKhế ước nợ của Nhà nước Israel ra nước ngoài, và việc đơnphương chuyển các khoản hoàn trả công cộng, chủ yếu là Cơquan Do Thái, vốn chịu trách nhiệm thu hút người nhập cư vàcác khu định cư nông nghiệp Vì thế, Israel có được nhữngnguồn tài nguyên lớn để sử dụng trong nước – cho tiêu thụ côngcộng và cá nhân và đầu tư - khoảng 25% lớn hơn chính GNP của

họ Điều này khiến họ có khả năng tiến hành một chương trìnhđầu tư ở diện rộng, chủ yếu được cung cấp tài chính thông quamột khoản ngân sách đặc biệt của chính phủ Cả những nhu cầutội phạm và triết lý xã hội của đảng chính trị lớn trong các liênminh chính phủ dẫn tới sự can thiệp sâu của chính phủ vào nềnkinh tế

Ngân sách chính phủ và các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ để thaythế nhập khẩu, cho phép phát triển các ngành công nghiệp mới,chủ yếu là dệt may, và các khoản trợ cấp giúp tăng trưởng xuấtkhẩu, ngoài món hàng xuất khẩu truyền thống là các sản phẩmcam quýt và gia công kim cương

Mô hình kinh tế được xây dựng ở thời kì này là kinh tế thịtrường có sự điều tiết tích cực của chính phủ Đó là một nềnkinh tế có kế hoạch, có chiến lược với tầm nhìn xa dựa trên mộtchính phủ thông minh và tài nguyên con người Xây dựng mộtnền kinh tế toàn diện dựa vào trí thức (công nghiệp nặng, nôngnghiệp sinh học và cải tạo sa mạc…) Tốc độ tăng trưởng bìnhquân những năm 1948-1975 là 10%.

Theo đuổi mô hình xã hội kiểu thức chủ nghĩa xã hội dân chủ:chăm lo đời sống vật chất, nhà ở cho nhân dân, nhất là ngườimới hồi cư…

2.1.2 Giai đoạn 1973-2013: Đẩy mạnh hiện đại nền kinh tế quốc dân, hình thành mô hình xã hội hiện đại kiểu phương Tây.

Israel có một nền kinh tế thị trường phát triển cao cùng với sựđiều tiết tích cực của chính phủ Nước này nhập khẩu các nhiênliệu hoá thạch (dầu thô, khí tự nhiên và than đá), ngũ cốc, thịt

bò, các nguyên liệu thô và trang thiết bị quân sự Dù có nguồntài nguyên thiên nhiên hạn chế, nhưng trong những thập kỉ quaIsrael vẫn đã luôn phát triển nhanh, nhất là trong các lĩnh vựcnông nghiệp và công nghiệp Israel tự túc được phần lớn lươngthực trừ ngũ cốc và thịt bò Kim cương, kỹ thuật cao, trang thiết

bị quân sự, phần mềm, dược phẩm, hoá chất tinh chế (finechemical) và các nông sản (hoa quả, rau và hoa) là những mặthàng xuất khẩu hàng đầu của nước này Israel thường xuyên bịthâm hụt tài khoản vãng lai, song chúng thường được bù đắpbằng các khoản tài trợ lớn từ nước ngoài và các khoản vay nướcngoài Israel sở hữu nhiều cơ sở lọc dầu, đánh bóng kim cương

và nhà máy sản xuất chất bán dẫn lớn Theo điều tra của NhómNgân hàng Thế giới, Israel là nền kinh tế có môi trường kinhdoanh tốt nhất và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ nghiêm nhất ở khuvực Trung Đông mở rộng

Do theo đuổi chiến tranh liên miên nên Israel luôn trong tìnhtrạng nhập siêu Song nhờ sự viện trợ của Mỹ và của người DoThái hải ngoại mà đất nước vẫn thực hiện được chiến lược pháttriển kinh tế xã hội định sẵn.

Khoảng một nửa khoản nợ của chính phủ là nợ Hoa Kỳ Đâycũng là nước cung cấp viện trợ kinh tế và quân sự chủ yếu choIsrael Bình quân hàng năm, Israel nhận từ Mỹ khoảng 5,5 tỷUSD viện trợ Một tỷ lệ lớn nợ nước ngoài của Israel do các nhàđầu tư cá nhân nắm giữ, thông qua chương trình Trái phiếuIsrael Những đảm bảo của Mỹ cho các khoản vay của Israel vàcác nhà đầu tư cá nhân có thể đầu tư trực tiếp vào đó giúp cholãi suất của những khoản vay này rất thấp và thỉnh thoảng cònthấp hơn tỷ lệ thị trường

Dòng người Do Thái nhập cư từ Liên bang Xô Viết cũ lên tớicực đại khoảng 750.000 người trong giai đoạn 1989–1999, khiếntổng số người Do Thái đến từ Liên Xô lên tới con số một triệu(1/6 tổng dân số), làm tăng thêm nguồn chuyên gia và nhà khoahọc- nhân tố làm tăng đáng kể giá trị nền kinh tế trong tương lai.Dòng người nhập cư, cộng với sự mở cửa của những thị trườngmới từ cuối Chiến tranh Lạnh, đã tạo thêm sức mạnh mới chokinh tế Israel, làm nó tăng trưởng nhanh chóng trong những nămđầu thập kỷ 1990 Nhưng tăng trưởng đã chậm lại vào năm 1996khi chính phủ áp đặt những chính sách tiền tệ và thuế chặt chẽcũng như ngừng trợ cấp nhập cư Các chính sách đó khiến lạmphát đã xuống mức thấp kỷ lục vào năm 1999

Về kinh tế: Hình thành một cơ cấu kinh tế phát triển toàn diện

và hiện đại Tỉ trọng cụ thể: Công nghiệp chiếm 17%, nôngnghiệp: 2% và dịch vụ: 81% GDP

Những vấn đề kinh tế nghiêm trọng phát sinh do ngân sách quốcphòng lớn và hoàn cảnh chính trị đã cản trở thương mại giữaIsrael và các nước láng giềng Israel là một trong những nước

xuất khẩu nhiều nhất hoa quả họ chanh bưởi Phần lớn diện tíchcủa Israel được canh tác do các tập thể và hợp tác xã Tàinguyên của Israel nghèo Gia công kim cương nhập khẩu lànguồn thu ngoại tệ chủ yếu Du lịch đến các vùng đất Thánhcũng đóng vai trò quan trọng cho nguồn thu ngân sách; Xuấtkhẩu đạt 23,5 tỷ USD, nhập khẩu 30,6 tỷ USD; nợ nước ngoài:18,7 tỷ USD.

Nông nghiệp, khoa học - kỹ thuật và quản lý kinh tế rất tiên tiến.Israel là một trong số những nước có thu nhập đầu người caotrên thế giới; sản xuất thực phẩm, kim cương đã chế tác, hàngdệt, thiết bị điện, giao thông, thiết bị quân sự, hàng điện tử côngnghệ cao; sản xuất điện năng đạt 35,4 tỷ kWh, tiêu thụ 31,8 tỷkWh

a Công nghiệp

Các ngành công nghiệp kỹ thuật cao đã chiếm vai trò quan trọngtrong nền kinh tế, đặc biệt là trong thập kỷ 1990 Những hạn chế

về nguồn tài nguyên thiên nhiên và mức đầu tư cao cho giáo dục

đã đóng vai trò lớn trong việc hướng công nghiệp vào lĩnh vực

kỹ thuật cao, dẫn tới thành công của Israel trong phát triển các

kỹ thuật tiên tiến trong phần mềm, thông tin và khoa học đờisống Israel thường được coi là Thung lũng Silicon thứ hai.Israel có ngành công nghiệp hóa chất phát triển cao với nhiềusản phẩm nhắm đến thị trường xuất khẩu Công nghiệp kimcương Israel là một trong ba trung tâm hàng đầu thế giới vềđánh bóng kim cương, bên cạnh Bỉ và Ấn-độ Năm 2012, xuấtkhẩu ròng kim cương đã đánh bóng của Israel giảm 22.8% còn5,56 tỷ đô-la từ mức 7,2 tỷ đô-la năm 2011 Xuất khẩu ròng kimcương thô giảm 20,1% còn 2,8 tỷ đô-la, nhập khẩu ròng kimcương thô giảm 12,9% còn 3,8 tỷ đô-la Xuất và nhập khẩu rònggiảm là do cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhất là đối vớikhu vực đồng Euro và Mỹ Mỹ là thị trường lớn nhất chiếm 36%

tổng thị trường xuất khẩu kim cương đã đánh bóng, Hồng Kôngxếp thứ hai với 28% và Bỉ xếp thứ ba với 8%.

-Công nghiệp quốc phòng

Israel là một trong những nhà xuất khẩu hàng đầu về các trangthiết bị quân sự, chiếm 10% thị trường thế giới năm 2007 Israel

có 3 công ty nằm trong danh sách năm 100 công ty cung cấp vũkhí và dịch vụ quân sự hàng đầu thế giới năm 2010 của ViệnNghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm: Elbit Systems, IsraelAerospace Industries và RAFAEL Công nghiệp quốc phòng ởIsrael là một ngành quan trọng về mặt chiến lược và cũng là mộtnhà tuyển dụng lớn trong nước Nó là một người chơi lớn trongthị trường vũ khí toàn cầu và là nhà xuất khẩu vũ khí đứng thứ

11 trên thế giới năm 2012 Tổng giá trị chuyển giao vũ khí từnăm 2004 đến 2011 đạt 12,9 tỷ đô-la Có hơn 150 công ty quốcphòng có trụ sở ở Israel với tổng doanh thu hằng năm là 3,5 tỷđô-la Xuất khẩu trang thiết bị quốc phòng của Israel đạt 7 tỷ đô-

la năm 2012, tăng 20% so với năm 2011 Hầu hết hàng đượcxuất đi châu Âu và Mỹ Những khu vực mua nhiều thiết bị quốcphòng của Israel bao gồm Đông Nam Á và Mỹ La Tinh Ấn-độ

là thị trường vũ khí lớn nhất của Israel Israel được xem là nhàxuất khẩu máy bay không người lái hàng đầu trên thế giới TheoViện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, Israel đứng đằngsau 41% số máy bay không người lái được xuất khẩu trong giaiđoạn 2001 -2011

GDP danh nghĩa bình quân đầu người của Israel vào 28 tháng 7năm 2005 là 19.248 Dollar Mỹ (đứng thứ 30 trên thế giới), cònGDP bình quân đầu người tính theo sức mua tương đương là26.200 USD (cao thứ 26 trên thế giới) Khả năng sản xuất toànthể (overall productivity) của Israel là 54.510,40 Dollar, và sốlượng bằng phát minh được cấp là 74/1.000.000 người

b Nông nghiệp

Hầu hết ngành nông nghiệp Israel dựa trên các nguyên tắc vềhợp tác có từ đầu thế kỷ thứ XX Hai loại hợp tác độc đáo:Kibbutz, một cộng đồng trong đó sản phẩm làm ra được sở hữuchung và thành quả lao động của cá nhân đem lại lợi ích chomọi người; Moshav, một dạng làng nông nghiệp trong đó mỗigia đình sở hữu riêng đất đai trong khi việc mua bán và tiếp thịđược thực hiện chung trong sự hợp tác Cả 2 loại hình cộngđồng đều nhằm giúp hiện thực hóa giấc mơ của những ngườitiên phong muốn có những cộng đồng công bằng, hợp tác vàtương trợ lẫn nhau nhưng cũng đồng thời tạo ra lợi thế về năngsuất Ngày nay, 76% nông sản quốc gia là sản phẩm từ cácKibbutz và Moshav, cũng như rất nhiều thực phẩm đóng hộp.Trên vùng đất khô cằn và thiếu nước này, người Do Thái đã cảitạo và biến Israel trở thành “ốc đảo”, là “vườn rau” của châu Âutrong mùa đông với một nền nông nghiệp có năng suất và hiệuquả cao nhất thế giới Với một số dân làm nông nghiệp ít ỏi (chỉ2,5% trên tổng số gần 8 triệu dân), Israel không chỉ tự túc “anninh lương thực”, cung cấp đủ lương thực, thực phẩm chấtlượng cao cho mình, mà mỗi năm nông nghiệp đem về 3,5 tỷUSD từ xuất khẩu Một ha đất nông nghiệp của Israel có thểtrồng được tới 300 tấn cà chua bi, còn “Cô gái Do Thái” (bòIsrael) cho ra sản lượng sữa tới 12 tấn/năm, so với 9 tấn của “Côgái Hà Lan” 2,8% GDP Israel là từ nông nghiệp Trong tổng sốlao động trên toàn lãnh thổ là 2,7 triệu người, 2,6% làm việctrong sản xuất nông nghiệp và 6,3% trong các dịch vụ liên quanđến nông nghiệp Trong khi Israel nhập khẩu một lượng lớn ngũcốc (xấp xỉ 80% lượng tiêu thụ), thì nước này đã gần như tự sảnxuất được các sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm đóng góikhác Trong nhiều thế kỷ, nông dân đã trồng được nhiều loại tráicây khác nhau thuộc chi cam chanh như bưởi, các loại cam, cácloại chanh Trái cây thuộc chi cam chanh là mặt hàng nông

nghiệp xuất khẩu chính của Israel Bên cạnh đó, Israel cũng lànước hàng đầu về xuất khẩu các thực phẩm được trồng trongnhà kính Israel xuất khẩu hơn 1,3 tỷ USD sản phẩm nôngnghiệp mỗi năm, ngoài ra còn xuất khẩu 1,2 tỷ USD các sảnphẩm và công nghệ đầu vào cho nông nghiệp

Một số nguyên nhân chính:

Khoa học nông nghiệp phát triển: Các nhà khoa học Do Tháinghiên cứu, lai tạo các cây trồng thích hợp với thổ nhưỡng khắcnghiệt (chịu nhiệt độ cao, khô cằn cần ít nước), nhưng lại chonăng suất cao;

Sử dụng có hiệu quả và triệt để “vàng trắng” là nước Israel lànước đi đầu trên thế giới về công nghệ tái sử dụng nước (khoảng70% lượng nước đã qua sử dụng); công nghệ biến nước biểnthành nước lợ hoặc nước ngọt; công nghệ tưới nhỏ giọt (họkhông dùng tưới phun vì lãng phí nước) Chẳng hạn, nước biểnđược dẫn vào các trang trại nuôi cá nước lợ (sau khi đã khử độmặn); còn nước nuôi cá lại được tái sử dụng để tưới cây Hệthống tưới nước nhỏ giọt với các đường ống dẫn nước tới từngcây trồng trong với hệ thống máy tính đo độ ẩm, mức độ hấp thụcủa cây để tự động điều chỉnh lượng nước tưới nhỏ giọt cho phùhợp

c Dịch vụ.

Khu vực dịch vụ phát triển vững chắc dựa trên nền kĩ thuật cao,hướng đến chuyển giao công nghệ và thỏa mãn các nhu cầutrong nước và quốc tế và các tài nguyên du lịch văn hóa lịch sửphong phú

Một ngành kinh tế hàng đầu khác là du lịch nhờ số lượng đôngđảo các địa điểm di tích lịch sử của cả Do Thái giáo và Kitô giáocũng như khí hậu ấm áp và khả năng tiếp cận các nguồn nướccủa Israel Du lịch là một nguồn thu lớn của nền kinh tế Israel,thu hút 3,54 triệu khách quốc tế năm 2013, với tốc độ tăng bình

quân là 2,5% từ năm 2008 với đỉnh điểm là 3% kể từ năm 2012.Israel có rất nhiều di tích lịch sử và tôn giáo, khu nghỉ mát bờbiển, địa điểm tham quan khảo cổ, địa điểm tham quan di sản và

du lịch sinh thái

Israel có số lượng bảo tàng tính trên đầu người cao nhất thế giới.Địa điểm tham quan thu phí thu hút nhiều du khách nhất là pháođài Masada

Những danh thắng dành cho du lịch, nghỉ ngơi và giải trí: Thànhphố cổ Giê-ru-xa-lem, núi Di-lon, Ta-xpha Hai-pha, biển chếtTen A-víp, Núi Be-a-ti-tu-dơ, Bet-thơ-lem

Về xã hội:

Thể chế nhà nước - Theo thể chế Dân chủ nghị viện, chế độchính trị đa đảng và hệ thống chính trị đa tầng (chính phủ, côngđoàn và các đoàn thể quần chúng) Hình thành mô hình chủnghĩa tư bản hiện đại mô hình Tây Âu, nhà nước giữ chức năngchỉ đạo, điều tiết các vấn đề kinh tế-xã hội, gọi là “Nhà nướcphúc lợi xã hội chung” Phúc lợi xã hội được phân bổ khá hàihòa Nhà nước xây dựng các khu định cư cung cấp nhà ở xã hộicho dân chúng nhất là những người mới nhập cư, chênh lệc giàunghèo không quá sâu… Trên cơ sở nền kinh tế phát triển mạnh

mà thu nhập bình quân đầu người không ngừng gia tăng, đạtmức các nước phương Tây

Người dân được bảo hiểm y tế do Nhà nước đài thọ Cho cả y tế

tư nhân hoạt động Thiết bị và chất lượng dịch vụ y tế hiện đại

và cao Mặt khác, một số chức năng kinh tế của chính phủ đãtăng lên: một hệ thống y tế quốc gia được đưa ra, dù các nhàcung cấp dịch vụ chăm sóc y tế tư nhân vẫn tiếp tục tham giavào trong hệ thống y tế quốc gia Các khoản chi phí xã hội, nhưtrợ cấp thất nghiệp, trợ cấp cho trẻ em, trợ cấp cho người già và

hỗ trợ thu nhập tối thiểu, được mở rộng liên tục, cho tới khichúng chiếm một phần lớn trong chi phí ngân sách nhà nước