Những trận đánh trong lịch sử Việt Nam - Chiến thắng Điện Biên Phue năm 1954 Phần 2

Theo dự kiến, chiến dịch có th ể gồm một giai đoạn tiêu diệt các cứ điểm vùng ngoài của địch th ắ t chặt vồng vây, triệ t đưừng tiếp viện, tiếp tế của chứng rồi chuyển sang tổng công kí

III

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM • • _ • _

V ào cuối thượng tuần tháng 3/1954, mọi việc chuẩn bị cho “đánh chắc, thắng chắc” đã hoàn thành và được kiểm tra kĩ lưỡng Ngày

1 3 /3 1 1 9 5 4 , quân ta được lệnh tấn công và tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Theo dự kiến, chiến dịch có th ể gồm một giai đoạn tiêu diệt các cứ điểm vùng ngoài của địch th ắ t chặt vồng vây, triệ t đưừng tiếp viện, tiếp

tế của chứng rồi chuyển sang tổng công kích tiêu diệt toàn bộ tập đoàn

cứ điểm này, song trong thực tế tác chiến, chiến dịch Điện Biên Phủ lại diễn ra qua ba đợt.

trí Him Lam và toàn bộ phân khu bắc.

tâm, khép chặt vồng vây, triệt hẳn nguồn tiếp viện và tiếp tế của địch bằng đương không lẫn đương bộ.

cứ điểm Điện Biên Phủ.

Trong phạm vi phần này, chúng tôi trình bay ngắn gọn diễn biến tình hình chiến sự gay go, ác liệt, thể hiện tinh thần chiến đấu ngoan cuồng, anh dũng hy sinh của quân dân ta và sự bạc nhược, khiếp sợ của kẻ th ù 1.

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954

Him Lam là che chở cho phân khu trung tâm, ngăn chặn hưóng tiến công chính của quân ta vào ngoại vi Điện Biên Phủ.

Mưòi bảy giơ ngày 13/3/1954, tiếng súng tiến công của quân ta vào vị trí Him Lam rền vang khắp núi rừng Điện Biên, mở m àn cho đợt tiến công th ứ nhất.

Nhiệm vụ của quân ta trong đợt này là tiêu diệt cả ba trung tâm đề kháng vồng ngoài, tiêu diệt một bộ phận sinh lực của địch, thu hẹp phạm vi chiếm đòng của chúng, tạo điều kiện cho quân ta th ắ t chặt vồng vây và mở cuộc tiến công vào khu trung tâm.

Mặc dù đã chuẩn bị về mọi m ặt hết sức đầy đủ và cụ thể, song trong việc đánh một công sự vững chắc như th ế này sẽ gặp không ít khó khăn, gian khổ Nhung đây là trậ n đầu của chiến dịch, n h ất định phải đánh thắng, thực hiện loi căn dặn của Bác Hồ trong “Thư gửi cán bộ và chiến

sĩ trước lức ra quân”: “Nhiệm vụ các chú lần này rấ t to 1ÓĨ1, khó khăn, nhưng rấ t vinh quang Bác tin chắc rằng các chú sẽ phát huy thắng lợi vừa qua, quyết tâm vượt mọi khổ khăn, gian khổ để làm tron nhiệm vụ

ba cứ điểm cách nhau từ một trăm đến hai trăm mét, có hệ thông công

sự dã chiến vững chắc, có từ bốn đến sáu lượt hàng rào dây thép gai De Castries cho rằng Him Lam là một vị trí chắc chắn, kiểu mẫu, bất khả xâm phạm của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ Ngay cả những lính lê dương chán ghét và sợ chiến tran h ra hàng cũng khuyên quân ta không nên đánh Him Lam Cùng vói khu đề kháng Him Lam cồn có các khu đề kháng Độc Lập và Bản Kéo hỗ trợ; đồi Độc Lập dài bảy trăm mét, rộng một trăm năm mươi m ét ở cách Mircmg Thanh bốn kilômét có trậ n địa

71

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ủ VIỆT NAM _ • _ • • _ _

phồng ngự kiên cố, hệ thống công sự phụ rấ t mạnh do một tiểu đoàn Bắc Phi đóng giữ Vị trí này có nhiệm vụ chặn đưòng tấn công của quân ta từ phía bắc đánh xuống Trung tâm đề kháng Bản Kéo nằm trên một quả đồi

ở tây bắc sân bay, cách khu trung tâm hai kilômét, do một tiểu đoàn nguy ngưòi Thái chiếm đóng, c ả ba trung tâm này đều được hoả lực trọng pháo

105 và 155mm của địch ở Muòĩig Thanh và Hồng Cúm yểm trợ.

Nhiệm vụ của quân ta trong đợt 1 là tiêu diệt cả ba trung tâm đề kháng này.

ở Him Lam, sau hon năm giơ từ 17g đến 22g20, trước sức m ạnh tiến công như vũ bão của ba tiểu đoàn bộ binh ta thuộc đại đoàn 312, được

sự yểm hộ m ạnh mẽ của pháo binh, cái trung tâm đề kháng “bất khả xâm phạm” ấy đã bị tiêu diệt hoàn toàn Lá cơ “Quyết chiến Quyết thắng”,

do tiểu đội trưởng Trần Can cắm, đã phấp phói tung bay trên đồi Him Lam Trong trậ n chiến thắng đầu tiên và nhanh gọn này, quân ta đã tiêu diệt gần ba trăm tên địch, bắt làm tù binh hon hai trăm tên.

Chiến thắng Him Lam là chiến thắng đầu tiên của chiến dịch Điện Biên Phủ, làm cho khu phồng ngự trung tâm của tập đoàn cứ điểm bị

uy hiếp trực tiếp.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trên mặt trận Điện Biên Phủ

72

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954 •

Đêm mưòi bốn rạng ngày mưữi lăm tháng ba năm 1954, quân ta mở cuộc tấ n công vào trung tâm đề kháng đồi Độc Lập Sau khi Him Lam

bị tiêu diệt, quân địch ở đây rấ t hoang mang Chúng tăng cuòng phồng ngự và ra sức đề phồng cuộc tiến công của ta.

Đến giơ nổ súng, tuy hai đại đội son pháo 75 ly chuyển đến chậm, nhưng ta vẫn cho lựu pháo bắn Đến 3 giơ 30 phút sáng ngày 15/3/1954, khi son pháo đến noi, bộ binh bắt đầu tiến công Cuộc chiến đấu tiếp diễn đến

mờ sáng, mũi chủ công chiếm được ba phần tư đồn, mũi dương công cũng vào được cứ điểm, 6 giơ 30 ngày 16/3/1954 quân ta hoàn toần làm chủ đồi Độc Lập, tiêu diệt gọn tiểu đoàn Bắc Phi tăng cuồng, bắt sống gần ba trăm tên, trong đó có tên quan tư chỉ huy cứ điểm, thu toàn bộ vũ khí.

Sau khi Him Lam và Độc Lập bị tiêu diệt, vị trí Bản Kéo trở nên cô lập Bọn địch ở đây hết sức hoang mang, lo sợ Chỉ sau hai mưoi phút đạn pháo binh ta bắn dọn đuờng, lức 15 giơ ngày 17/3/1954 do bọn sĩ quan Pháp khống chế, song phần lớn binh lính ngươi Thái, nhằm lức bọn chỉ huy chui xuống hầm nấp, rủ nhau mang theo vũ khí ra hàng.

Chiến thắng Bản Kéo kết thdc đợt một của chiến dịch Điện Biên Phủ Trong bốn ngày (từ 13 đến 17 tháng 3) vói hai trậ n đánh lớn then chốt, quân ta đã đập tan hệ thống phồng ngự của địch trên hướng Bắc và Đông

- Bắc, phân khu Bắc bị đập nát, hai tiểu đoàn tinh nhuệ vào bậc nhất của địch bị tiêu diệt, một tiểu đoàn khác bị tan rã Quân ta mở thông đưbĩig xuống vùng lòng chảo, tiến vào phân khu Trung tâm, chiến dịch tiếp tục phát triển thuận lọi, đến ngày 14 và 16 tháng 3 năm 1954 có ba tiểu đoàn

dù từ Hà Nội tiếp viện cho Điện Biên Phủ.

II

đ Ợm t tiến công thứ hai

Đánh chiếm các ngọn đồi phía Đông rồi sân bay, trịêt đưòng tiếp tế

và tiếp viện của địch, th ắ t chặt vồng vây, thu hẹp phạm vi chiếm đóng

và vùng trời của phân khu Trung tâm Đây là đợt tiến công quan trọng

73

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM• _ • _ _ • _ _

nhất, dài n h ất và ác liệt nhất Vì vậy nó có tính chất quyết định đối vói toàn bộ chiến dịch Phải thắng lọi trong đợt này để chuyển sang tổng công kích tiêu diệt toan bộ tập đoàn cứ điểm của địch.

Cuộc chiến đấu rấ t gay go vì phân khu trung tâm có trên ba mưoi cứ điểm, do bảy tiểu đoàn dù Phi và một tiểu đoàn ngụy phồng giữ, trong

đó có một tiểu đoàn dù cơ động Điều khó khăn là tiếp cận tập đoàn cứ điểm của địch trên một địa hình bằng phẳng và tiến hanh chiến đấu liên tục cả đêm lẫn ngày trong điều kiện pháo binh cơ giói và không quân địch hoạt động mạnh Vì vậy, quân ta phải đào chiến hào tiến công để đánh chắc thắng và ít thưrnig vong Chỉ trong khoảng mưbi ngày đêm,

bộ đội ta đã đào thêm được hơn một trăm ki-lô-mét hào giao thông, hào chiến đấu, xây đắp hàng vạn công sự đủ các kiểu trên khắp cánh đồng Điện Biên Phủ, tạo thành tấm luới khổng lồ bao vây và bóp nghẹt quân địch ở phân khu Trung tâm.

Ngày 30/3/1954, quân ta bắt đầu tiến công vào năm điểm cao phồng ngự phía Đông của phân khu Trung tâm Đây là nhũng cứ điểm quan trọng nhất của địch để yểm hộ cho phân khu Trung tâm và chỉ huy sở của De Castries Đó là các đồi C l, A l, E l, DI và D2 được phồng thủ rấ t kiên cố Chỉ trong đêm đầu tiên quân ta đã đánh chiếm xong ba ngọn đồi E l, DI

và D2 Hai trậ n đánh ác liệt và kéo dài nhất là trận đồi C1 và Al.• • ♦

Tại đồi C1 cạnh đồi A I , ta dã tiêu diệt gọn quân địch và đánh chiếm sau bốn mưoi lăm phứt tiến công Nhưng, lợi dụng việc ta chưa giải quyết xong đồi A l, địch dùng lực lượng nhảy dù phản kích đánh chiếm lại đồi C1 vào sáng ngày 9 tháng 4 Nhiều trận chiến đấu ác liệt đã liên tiếp diễn ra tại đây Kết quả ta và địch mỗi bên chiếm một nửa quả đồi.

Trận đánh trên đồi AI rấ t quyết liệt Bỏi vì, đây là điểm cao quan trọng n h ất trong năm ngọn đồi phía Đông, là “chìa khoá” và “cổ họng” của cả tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ Đêm 30 tháng 3, ta bắt đầu nổ súng tiến công đồi A l Địch dựa vào hệ thông hầm ngầm, lô cốt kiên cố

và được quân tăng viện thưừng xuyên nên đã cô" sông cố chết chông giữ Cuộc chiến đấu kéo dài từ đêm 30 tháng 3 đến ngày 4 tháng 4 ta và địch giành nhau từng tấc đất; mỗi bên giữ một nửa quả đồi.

74

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954 •_ _ _

Cuộc chiến đấu ác liệt tại cứ điểm A 1 • 9 9

Tuy chưa hoàn thành được tấ t cả những mục tiêu đề ra, nhưng trong

đợt tiến công th ứ hai này ta đã thu được những thắng lọi rấ t quan trọng

Tính từ lúc chiến dịch bắt đầu đến lúc đợt tấn công th ứ hai kết thúc

chúng ta đã tiêu diệt được năm ngàn tên lính tinh nhuệ của địch, tưong

đương với sáu tiểu đoàn, trong đó có ba tiểu đoàn bị diệt gọn Sô" địch

bị tiêu diệt chiếm tỹ lệ một phần hai tổng số địch ở phân khư Bắc và

phân khu Trung tâm Nếu so với toàn bộ lực lượng địch ở Điện Biên Phủ

thì sô" địch bị tiêu diệt chiếm hơn hai phần năm, lực lượng địch cồn lại

đông, song tinh thần, ý chí đã giảm sút nhiều.

Chúng ta chủ trương tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ đề ra cho đợt tiến

công th ứ hai là tiến vào gần địch hơn nữa th ắ t chặt vồng vây, đánh

chiếm sân bay Trong giai đoạn này theo chỉ thị của Bộ chỉ huy m ặt trận,

bộ đội ta thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu mới có các hình thức mói:♦ • t ♦ ♦ »

- Tiếp tục xây dự ng trận địa tiến công và bao vây, cải tạo địa hình, tiến thêm một bước th ắ t chặt vồng vây, đạt đến mục đích triệ t tiếp tế va tiếp

75

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH SỪ VIỆT NAM• _ _ _ • •

viện của địch, uy hiếp m ạnh phân khu Trung tâm hon nữa, cắt đứt liên lạc giữa Mưcmg Thanh và Hồng Cúm.

- Đ ánh lấn tức là dùng những đon vị bộ binh nhỏ tran h thủ tiêu diệt từng hoả điểm, đánh chiếm từng bộ phận cứ điểm của địch, hết ngày này sang ngày khác tiến tói tiêu diệt toàn bộ cứ điểm Thực hiện chiến th uật này, bộ đội ta đã tiêu diệt được nhiều cứ điểm địch tạo điều kiện thuậnV ' • • • • • • # •

lợi cho quân ta tổng công kích ở giai đoạn sau.

- Đ ánh tiả để bao vây địch th ậ t chặt, buộc chứng phải sống khôn khổ trong các chiến hao bùn lầy, ẩm ướt, không đi lại tự do vầ n hất là để tiêu hao tùng tên địch làm cho lực lượng chúng giảm sút và lo sợ, hoảng hốt Trong các đem vị bộ đội đang bao vây địch ở Điện Biên Phủ dấy lên phong trào thi đua bắn tiả Nhiều câu thơ xuất hiện nhắc nhở mọi ngưữi:

“Mỗi ngày làm một hai tên Nhiều ngày cộng lại rất phiền cho Tây”.

- Đoạt d ù tiếp tế: Vì phạm vi chiếm đóng của địch ngày càng bị thu hẹp, nên một phần ba sô" dù tiếp tế lưtmg thực, đạn duợc của địch lọt vào trận địa của ta Bộ Tô’ng tư lệnh chỉ thị cho bộ đội ta ra sức đoạt dù tiếp tế của địch để “lấy súng địch đánh địch”, lấy lương thực, thực phẩm thu được để cải thiện và tự túc một phần Địch càng tăng cường tiếp tế để cứu nguy cho quân lính của chứng ở Điện Biên Phủ bằng đuừng không thì sô" dù tiếp tế lại roi nhiều vào tay bộ đội ta.

- Cắt đ ứ t sàn bay địch. Liên tiếp trong các ngày 1 và 2 tháng 4, quân

ta chiếm các cứ điểm 106 và 311 ở phía Tây bảo vệ sân bay Mương Thanh Ngày 18 tháng 4, ta tiêu diệt vị trí 105 ở phía Bắc sân bay và ngày 22 tháng 4, đánh chiếm tiếp vị trí 206 bảo vệ phía Tây sân bay Trận địa của ta tiến vào sân bay, liên lạc với nhau, cắt ngang sân bay Cuối cùng

cả sân bay trung tâm của địch đã bị quân ta chiếm giữ.

- Đưa pháo vào tiếp cận để yểm hộ cho bộ binh xây d ự n g trận địa tiến công, chiến đấu phồng ngự những noi ta đã chiếm được và tham gia đánh lấn, bắn tiả, kiềm chế sân bay, uy hiếp vùng trơi làm cho tình cảnh quân địch ở Điện Biên Phủ ngày càng nguy khôn.

76

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954 _ • _ _ _

Tuy nhiên, trong lúc này, trong cán bộ và chiến sĩ ta xuất hiện tư tưỏng hữu khuynh tiêu cực, biểu hiện ở ngại thương vong, mệt mỏi, ngại khó, ngại khổ và chủ quan khinh địch, tự mãn Vì vậy, Bộ Chính trị kịp thòi chỉ thị cho Đảng ủy, Bộ Tư lệnh mặt trận Điện Biên Phủ, tổ chức học tập, khắc phục các biểu hiện sai lầm, chuẩn bị tốt tư tưỏng để chiến thắng.

III

Đêm mồng 1 tháng 5 năm 1954, đợt tiến công thứ ba của quân ta bắt đầu, nhằm đánh chiếm các cao điểm còn lại, phát triển sâu hon trận được tiến công, chuẩn bị chuyển sang tổng công kích mở đầu đợt này, quân ta chiếm toàn bộ ngọn đồi C1 và tiêu diệt hai vị trí 505 và 505A Sau đó từ đồi C1 quân ta đánh thẳng sang đồi C2 và chiếm được vị trí này.

Chiều ngày 7/5/1954 bộ dội đã đánh chiếm Sở c h ỉ huy quân Pháp

tại tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

77

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM• • •

Trận đánh đồi A l, đêm 6 tháng 5, cũng rấ t gay go, quyết liệt vì địch chiếm giữ m ạnh mẽ Song, được tấm gưong của Phan Đình Giót lấy thân m ình lấp lỗ châu mai, Bế Văn Đàn lấy th ân làm giả súng cổ vũ, quân ta chia làm nhiều mũi tiến theo các đương hào giao thông, xung phong tiêu diệt cấc lô cốt và dùng thuốc nổ phá các hầm ngầm Trước sức tiến công ào ạ t của quân ta, tên quan tư chỉ huy đồi A I đã phải xin đầu hàng cùng vói tấ t cả bọn sĩ quan và binh lính còn sông sót, khoảng gần bốn trăm tên.

Sau khi đã cắt đứt “cổ họng” của Điện Biên Phủ là đồi A l, vào hồi 15 giơ ngày 7 tháng 5 quân ta được lệnh mở cuộc tổng công kích vào tập

đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ Tất cả các cỡ súng của ta đều bắn dồn dập

%

vào khu Trung tâm, sau đó bộ binh ào ạt xung phong vód khí th ế vũ bão

17 giơ 30 phứt ngày 7/5/1954 quân ta đánh chiếm sở chỉ huy của địch, tướng De Castries và toàn bộ Bộ tham mưu của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị quân ta bắt sông Toàn bộ địch cbn lại ở các cứ điểm khác đều lũ lượt kéo nhau ra hàng, chúng bị bắt làm tù binh và được ta đối

xử tốt Lá cơ “Quyết chiến quyết thắng” của quân ta tung bay trên nóc hầm sở chỉ huy địch.

Ngay đêm đó, quân ta tiến công quân địch ở phân khu Nam ỏ đây địch có hon hai ngàn tên tìm đưồĩig tháo chạy về phía Thuựng Lào Quân

ta lập tức chặn bắt, đến hai mưoi bốn giơ thì toàn bộ quân địcli đã bị bắt làm tù binh.

Thế là, sau năm mưoi lăm ngay đêm chiến đấu liên tục và anh dũng, quân ta đã toàn thắng ở Điện Biên Phủ Cuộc tấn công chiến lược Đông Xuân 1953 — 1954 của quân ta đã kết thúc bằng một chiến thắng vĩ đại.

78

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954

Bản đồ Chiến dịch Điện Biên Phủ (từ 13-3 đến 07/5/1954)

79

NHỮNG TRẬN ĐẢNH TRONG LỊCH SỪ VIỆT NAM

Tướng De Castries cùng toàn bộ Bộ tham mưu quân Pháp ở Điện Biên Phủ b ị bắt sống,

chiều ngày 7/5/1954.

Hàng ngàn quân Pháp bị bắt làm tù binh ở Điện Biên Phủ, tháng 5/1954.

80

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954

Bức thư của Hồ Chủ Tịch gửi nhân dân và bộ đội ở Điện Biên Phủ. • w / ( < *

81

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM • _ _ _ * _ •

Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn huy hiệu cho các chiến s ĩ chiến đấu

và chiến thắng ở Điện Biên Phủ, tháng 5/1954 Huy hiệu chiến s ĩ Điện Biên Phủ dùng tặng thưởng cho các chiến s ĩ

tham gia chiến đấu ở Điện Biên Phủ, năm 1954.

Cờ QUYẾT CHIẾN QUYẾT THANG, giải thưởng luân lưu của Hồ Chủ Tịch

tặng bộ đội chiến đấu ở Điện Biên Phủ, năm 1954.

82

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954

(đối chiếu tình hình th ế giới)

trăm tám mươi lăm triệu

Cogny chuẩn bị chiếm đóng Điện Biên Phủ.

mỏi của nước Pháp trong khi đeo đuổi một

những đòi hỏi của quốc gia liên hiệp khiến cho

dư luận ngày càng ít nhạy cảm”.

•

lệnh tiến quân lên Tây Bắc

- Cogny viết thư cho Navarre không tán thành việc chiếm đóng Điện Biên Phủ.

83

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH SỪ VĨỆT NAM _ • _ • •

hành quân lên Tây Bắc.

17/11

19/11 đến

23/11

- Hội nghị Bộ Tổng tư lệnh phổ biến nhiệm vụ quân sự và kế hoạch Đông Xuân 1953-1954.

- Hội nghị chuẩn bị cuộc hành quân “Castor”

(chiếm Điện Biên Phủ) họp ở Hà Nội, do Navarre chủ toạ, chỉ định tướng Gilles làm chỉ huy đoàn quân không vận, đại tá Berteil phó chĩ huy phụ trách “chiến dịch của Navarre” Tất

cả sĩ quan Pháp tham dự hội nghị phản đối mở cuộc hành quân “Cas- tor”, Navarre vẫn quyết định thực hiện vì lí do chiến lược (giữ Lào) và kinh tế (chiếm gạo).

Tây Bắc đánh lạc hướng địch, sau đó quay về

- Quân Pháp do tướng Gilles chỉ huy mở cuộc hành quân “Con hải li”

trả lời nhà báo Thụy Điển khẳng định lập trường của Việt Nam sẵn sàng giải quyết cuộc chiến ở Việt Nam bằng thương lượng hoà bình.

84

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954

lên Tây Bắc.

- Navarre, Cogny lên Điện Biên Phủ, cử De Castries thay Gilles làm chỉ huy tâp đoàn cứ điểm

Castries vạch kế hoạch phòng thu Đ iên Biên PhD

rút quân khỏi Lai Châu,

quân ủy báo cáo quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ, thành lập Ban chỉ huy chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp được cử làm C hỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng

ủy mạt trận

•

nhanh chóng tiêu diệt

308 hành quân lên phòng tuyến Nậm Hu bao vây

- Navarre chỉ thị mở chiến dịch Aílanta chiếm đóng vùng tư do Liên khu V.

Navarre cử lên Điện Biên Phủ chỉ huy binh đoàn tác chiến Tây Bắc thay cho tướng Gilles.

85

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM • _ » •

•

18/12

•

- Pháp chở xe tăng, đại bác tháo rời lên Điện Biên Phủ.

- Cogny thông báo cho Navarre về cuộc hành quân ở Sốp Nạo sẽ bắt đầu ngày 21/12 và cho rằng sự đe doạ của cuộc hành đối với Việt Minh là khó.

lên Tây Bắc.

- Navarre dự lễ Noẽl với quân lính ở Điện Biên Phủ, khẳng định quân Pháp nhất định chiến thắng.

Thượng Lào, thiết lập một tập đoàn cứ điểm mới.

giải phóng thị xã Thà Khẹt, cắt đường số 13,

uy hiếp đường số 9.

•%

Baudet họp về “yểm trợ của không quân” tại sở chỉ huy Điện Biên Phủ.

31/12

•

Cogny nghiên cứu kế hoạch rút lui của Điện Biên Phủ (kế hoạch Xénophon)ế

•

86

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM• • • Ễ

20/1

%

- Pháp điều động hai mươi hai tiểu đoàn đổ bộ lên Tuy Hoà (Phú Yên)

đóng vùng tự do Liên khu V.

Biên Phủ.

23/1

«

- Chỉ thị mật củaC ogny gửi De Castries, nhận định khả năng tiến công

nhiệm vụ phải giữ vững trung tâm đề kháng của

trước Jacquet và Dejean

Dương.

- Liên quân Lào - Việt giải phóng tỉnh Atôpơ, nối liền vùng giải phóng của Hạ Lào với Bắc Tây Nguyên.

Navarre, Cogny thăm

Navarre về hướng đi chuyển của đại đoàn 308

cứ điểm Điện Biên Phủ

và tỏ ý rất hài lòng.

88

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM • • 4

20/1

•

- Pháp điều động hai mươi hai tiểu đoàn đổ bộ lên Tuy Hoà (Phú Yên)

đóng vùng tự do Liên khu V.

Biên Phủ.

23/1

•

- Chỉ thị mật của Cogny gửi De Castries, nhận định khả năng tiến công

nhiệm vụ phải giữ vững trung tâm đề kháng của

trước Jacquet và Dejean

Dương.

- Liên quân Lào - Việt giải phóng tỉnh Atôpơ, nối liền vùng giải phóng của Hạ Lào với Bắc Tây Nguyênệ

Navarre, Cogny thăm

Navarre về hướng đi chuyển của đại đoàn 308

cứ điểm Điện Biên Phủ

và tỏ ý rất hài lòng.

8 8

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954 • _

bắn vào sân bay Mường Thanh.

- Pháp thả truyền đơn thách thức ta tấn công.

-T ạ i Hạ Lào, Liên quân Lào - Việt bao vây Păcxế và Xaravan.

công việc kéo pháo ra khỏi trận địa Bản Nghịu, Bản Tàu, Nà Tem và Nà Hy.

]

•

- Cuộc đi thăm của

quan viện trợ của Mĩ Chi phí quân sự của Mĩ cho Đông Dương năm

- 1953 gần năm trăm triệu

Eisenhower tuyên bố: phản đối việc can thiệp của M ĩ vào cuộc chiến tổng lực ở Đông Dương

và Đông Nam Á.

quốc phòng Pháp cùng một phái đoàn tướng lĩnh cao cấp đến Hà nội.

KonT um.

- Bộ chỉ huy Mặt trận họp hội nghị bàn về kế hoạch tấn công Điện Biên Phủ theo phương châm <đánh chắc tiến chắc”

89

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM _ _ • _ _ _ _ _ • • _

18/2

Navarre và Cogny lên

- Navarre phải tạm thời đình chỉ chiến dịch At- lanta để tăng cường cho quân chiếm giữ Plâycu,

- Liên quân Lào - Việt tiến sát Luông Phabăng (Thượng Lào).

- Hội nghị bốn ngoại trưởng Liên Xô, Mĩ, Anh,

19/2

•

- Pleven cùng Thứ trưởng Bộ Chiên tranh Pháp và nhiều tướng lĩnh khác thăm Điên Biên Phủ.

- Navarre nhận định

“ngọn trào tiến công”

của Việt Minh đã đến lúc xuống” và ra lệnh phản công trên khắp các chiến trường Đông Dương.

•

hội nghị cán bộ chiến dịch để kiểm điểm công tác chuẩn bi tấn công đơt

- Liên quân Lào - Việt giải phóng thị trấn Phông Sa Lỳ, sầm Nưa,

mở rộng vùng giải phóng lưu vực sông Nậm Hu.

- Từ 1952, M ĩ đã viện trợ cho Pháp hơn một ngàn tỉ phrăng.

90

- Pleven về Paris tuyên bố: “Ở Đông Dương không có vấn đề quân

Pháp bắt đầu thảo luận

về Đông Dương.

- Tại Matxcơva, ông Savari tiếp xúc với đại

nhưng mọi việc kéo dài.

pháo cao xạ của ta bắt

1

Cogny báo cáo có thể Việt Minh sẽ tấn công Điện Biên Phủ vào ngày 15/3

Navarre xác nhận, nhưng cho rằng quân ta khó có thể đưa pháo đến gần lòng chảo Điện Biên Phủ.

Cogny về việc không bổ sung thêm lực lượng cho đồng bằng Bắc Bộ, yêu cầu phải tự tổ chức bảo

vệ các căn cứ không

phương tiện hiện có.

nhũng cuộc thương lượng

về độc lập của Việt Nam.

91

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM.ệ ! _ _ * ♦ _

động viên tới toàn thể cán bộ, chiến sĩ và dân côngở Đ iện Biên Phủ.

- Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra lệnh động viên tất cả cán bộ, chiến sĩ, các đơn vị kiên quyết tiêu diệt quân địch ở Điện Biên Phủ.

cùng của ta đã chiếm lĩnh trận địa (Điện Biên Phủ).

- Quân ta bắt đầu đào trận địa xuất phát tiến công vào Him Lam.

- De Castries báo cho Cogny Việt Minh sắp tấn công và Cogny xác nhận trận đánh xảy ra ngày 13-3 có thể chính xác.

lệnh không quân phải luôn sẵn sàng ở đồng bằng bốn mươi máy bay Dakota quân sự và ở Sênô hai mươi lăm chiếc.

Pháp phản kích định phá trận địa tiến công Him Lam, bi hoả lưc ta bắn mạnh phải rú tlu iề -C ogny lên thị sát Điện Biên Phủ, đến trung tâm

đề kháng Him Lam ra những chỉ thị cần thiết khi bị ta tấn công.

bộ lên Quy Nhơn thực

92

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BÌẼN PHỦ 1954 • _ .

mươi phát đạn đầu tiên vào Him Lam và Mường Thanh.

- 17g pháo ta tập kích dồn dập vào khu Trung tâm , sân bay Mường Thanh, ba cứ điểm của trung tâm đề kháng Him Lam Đợt tiến công thứ nhất của chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu.

- 22g30 phút quân ta

cứ điểm Him Lam.

- Bộ tổng tư lệnh Quân

trường toàn quốc tích cực

phối họp với chiến trường

và xe tăng đánh phá trận địa xuất phát tiến công của ta ở Him Lam,

Cogny phải tìm mọi cách hạn chế những rủi ro đối với máy bay vận tải.

Him Lam hoàn toàn bị tê liệtể Ba trăm tên bị tiêu diêt, hai trăm tôn bi bắt sống,xoá sổ hoàn toàn

đoàn lê dương thứ 13.

- De Castries gửi thư cho vợ: “Người Việt tiến công chúng ta từ hôm qua, tình hình hoàn toàn không như điều anh mong đợi Pháo binh giã vào các anh

Một trung tâm đề kháng

93

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM • •_ •

công bằng đạn pháo 105

ly vào cứ điểm đồi Độc Lập 3g30phút chính thức tiến công bằng sơn pháo

75 và bộ binh, đến 6g30phút ta tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm.

- 6g De Castries tung hai tiểu đoàn và sáu xe tăng phản kích lên đồi Độc Lập nhưng bị quân ta đánh lui.

- 12g45phút Piroth chỉ huy pháo binh tập đoàn

- Tiểu đoàn dù thuộc địa

số 6 nhảy dù xuống tăng

- Navarre chỉ thị cho Gambiez - Tổng tham mưu trưởng quân đội viễn chinh Pháp ỞĐông Dương phải thực hiện gấp kế hoạch làm mưa nhân tạo trên đường giao thông từ hậu phương của

ta ra mặt trận Điện Biên Phủ để ngăn chặn sự tiếp tế của ta.

ra chỉ thị nghiên cứu

•

94

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954

f De Castries gọi điện

cho Cogny: việc mất Điện Biên Phủ là không thể tránh được trong một thời gian ngắn nữa và đề nghị phải tìm con đường rút lui sang Lào.

ba mươi sáu tỉ, còn lại

Giáp gửi thư cho bộ đội động viên tiếp tục xây dựng trận địa tiến công và bao vây sát địch hơn nữa.

- Cogny điện cho De Castries: chỉ thị gồm năm điểm, bàn về phòng thỏ Điện Biên PhủẾ

cầu De Castries phải có biện pháp chống bộc phá và phá các hào giao thông của Việt Minh

Cuộc thí nghiệm thả dù

ở độ cao một ngàn năm trăm mét đạt kết quả tốt.

í

đề ra kế hoạch cứu vãn Điện Biên Phủ: dùng từ bảy mươi đến tám mươi máy bay oanh tạc hạng nặng B29 với sự yểm hộ của một trăm năm mứơỉ

7 Mĩ đến oanh tạc xung quanh Điện Biên Phủ.

95

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM_• _ _ _ _ _• _ • _

triêu tâp hôi nghi cán bô • • 1 • V / • •

khu đông, uy hiếp trực tiếp khu trung tâm Mường Thanh, tiêu diệt bộ phận

cho tổng công kích.

quân ta vẫn tiếp tục bò vào trung tâm và các điểm cao ở khu đông Mường Thanh.

- Cogny viết thư cho Navarre yêu cầu tăng cường lực lượng cơ động

và công binh để giải

phòng tuyến quân ta.

- Tướng Ely gửi báo cáo lên ông Pleven về công việc của phái đoàn sang VVashington.

V

thượng nghị sĩ VViley tuyên bố: “ Nếu người Pháp không tiếp tục

chúng ta sẽ rơi vào tình trạng lúng túng khủng khiếp”.

29/3 quân ta đã đào hơn

giao thông.

Giáp gửi thư động viên quân ta bước vào chiến

- Đường liên lạc giữa Mường Thanh và Hồng Cúm hoàn toàn bị cắt đút.

- Bộ Quốc Phòng Pháp họp nghiên cứu thực hiện kế hoạch “ Diều hâu” của Mĩ.

- Tại Mĩ, Dalet tiếp các đại sứ Anh, Ấn, Tân Tây

nghiên cứu tình hình ở Viễn Đông.

30/3

-Đ ợ ttiế n công thứ II bắt đầu.

-1 7 g pháo ta tập kích dữ dội vào khu trung tâm và các điểm cao khu đông.- 18g bộ binh bắt đầu nổ súng tiến công.

- Pháp bị mất các cứ điểm C1, E, D1.

- Các cứ điểm C2, D2, A1 bị tiến công.

96

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 19546

phần ba cứ điểm A1.

- Bộ ch ỉ huy Mặt trận quyết định thay lực lượng tiếp tục tiến còng A1, chỉ thị cho mặt đông và tây cùng hoạt động để phân

- Quân Pháp chiếm được một phần ba căn

cứ A1, tiếp tục chống cự

chiều, quân Pháp chiếm được hai phần ba cứ điểm.

Eisenhovver khiển trách Dalet bằng lời đính chính: Hoa Kì chống lại

Cogny: phải kéo dài cuộc chống giữ đến mùa nước

phá hủy triệt để pháo, xe tăng, đồ tiếp tế trước khi rơi vào tay Việt Minh.

3/4

\

đoàn dù thuộc địa lên

có những giải pháp khác cho Đông Dương hơn là gửi sang các đơn vị lục quân M ĩ’.

tạm ngừng, quân ta giữ mỏm thìa lìa.

ta vào khu đông Mường Thanh chấm dứt.

Pháp bị loại khỏi vòng chiến hai ngàn ba trăm tên, bốn máy bayẻ

Dalet tuyên bố: “Sự tồn

việc Hoa Kì sẵn sàng sử dụng sức mạnh ấy tạo

do chống lại sự đe doạ của cộng sản”.

97

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH SỪ VIỆT NAM _ _ _ « _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _I _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ • _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Điện Biên Phủ họp hội

thắng lợi, sai lầm trong đợt chiến đấu vừa qua

Đề ra nhiệm vụ mới: tiêu

lực lượng mới của địch, đánh chiếm thêm một số

cứ điểm, tiếp tục thắt chặt vòng vây, chuẩn bị mọi điều kiện có lợi chuyển sang tổng công kích.

- Pháp thả dù tăng viện

tiểu đoàn dù thuộc địa

- Máy bay trinh sát của

Mĩ bay trên bầu trời Điện Biên Phủ để nghiên cứu thực hiện kế hoạch “Diều hâu”

Eisenhower tuyên bố: Những cơ may về một

Genève không thấy nhưng sẽ không có hành động đơn phương về phía Hoa Kì Phương Tây không thể chấp nhận việc bỏ Đông Dương cho cộng sản.

nửa cứ điểm.

- Quân Pháp dồn lực lượng phản kích định

vào bản Long Nhai, làm chết bốn trăm bốn mươi bốn đồng bào ta.

11/4

Daỉet đến Luân Đôn gặp ông Eden để bàn về các vấn đề Đông Dương

12/4

t

- Navarre nghiên cứu

Condor đánh tháo cho quân đội đồn trú Điện Biên Phủ chạy sang Lào.

•

hiện dưới quyền chỉ huy của trung tá Goda.

98

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954

15/4

•

- Cogny tiếp Tư lệnh

Partridge, tại Hà Nội,

để nghiên cứu lại kế

16/4

9

- Navarre tổ chức cuộc họp tại Hà Nội để quyết định về cuộc hành quân Condor.

18/4 - Ta tiêu diệt cứ điểm

105.

- T ướng Mĩ Cađêra cùng phái đoàn đến Sài Gòn trực tiếp kiểm tra việc chuẩn bị thực hiện kế hoạch “ Diều hâu”.

kích của địch ra cứ điểm 105.

•

- Hàng không mẫu hạm Saipan của Mĩ đưa vào

Đà Nắng hai mươi tám máy bay “Consair” được huy động từ số máy bay dựtrữởPhilippines.

bản báo cáo tình hình quân sự Đông Dương,

đề nghị chính phủ hoặc ngừng bắn trước khi

thương lượng mà không ngừng bắn, trong lúc đó chuẩn bị một quân đoàn tác chiến mới, tiến hành

bằng những phương tiện khổng lồ.

tham gia nói chuyện ở VVashington, thông qua bức điện của ông ta gửi cho tướng De Castries.

21/4

ỉ

- Đại tướng Võ Nguyên Giáp trả lời phỏng vấn của nhà báo Đảng Cộng sản Italia, phân tích tình hình Điện Biên Phủ, khẳng định dù không quân Mĩ có can thiệp cũng không giải quyết được những khó khăn cho Pháp ở Điện Biên Phủ.

- Navarre gửi cho chính phủ Pháp những ý kiến

về tình hình quân sự ở Đông Dương trước khi hội nghị Genève họp.

99

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM _ # _ _ Ỳ _ •

toàn sân bay Mường Thanh, cắt đứt hoàn toàn việc tiếp tế đường không

- Bộ chỉ huy Mặt trận kêu gọi các chiến sĩĐiện Biên Phủ đẩy mạnh phong trào “Săn Tây, bắn tỉa” và chuẩn bị tiến công đợt III:

tiếp tục tiêu diệt sinh lực địch, đánh chiếm các điểm cao còn lại ở phía đông và các cứ điểm đột xuất ở phía tây, uy hiếp khu Trung tâm, tranh đoạt tiếp tế, tiến tới tổng công kích tiêu diệt hoàn

Biên PhủỂ

•

- D' Argenlieu - Cao ủy Pháp ở Đông Dương gửi điện lên chính phủ Pháp trình bày về sự nghiêm trọng của tình thế, khẳng định quân Pháp ở

chuyển sang thế có lợi khi có sự can thiệp trực tiếp của Mĩ, nhưng phía

Mĩ chưa sẵn sàng tiến hànhỂ

- Ngoại trưởng Pháp và Anh gặp nhau tại Paris bàn về kế hoạch “ Diều hâu”.

quân ta từ hai phía đông

và tây cắt ngang sân bay

đã gặp nhau.

- Thủ tướng Ấn Độ Nêru

đề nghị một kế hoạch chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương.

cự nếu có tăng viện trợ

và Việt Minh không tổng công kích Nếu ngừng tăng viện chỉ cầm cự được tám ngày.

100

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954 _ ẹ

tập hội nghị Bí thư Đảng

ủy các đại đoàn, phê phán các hiện tượng “hữu khuynh tiêu cực”.

- Quyền chỉ huy thuộc hành quân Condor giao

Crèvecoeur làm Tư lệnh các lực lượng quân viễn chinh Pháp ở Lào.

- Đô đốc hạm đội Anh

- Charles Flambert,

Callaghan,Tư lệnh hải quân Mĩ, Anh gặp nhau tại Tokyo.

- Tổng thống Mĩ và Thủ tướng Anh đều từ chối việc can thiệp vào Đông Dương Đó là

“tiếng chuông báo của của Điện Biên Phủ”.

Eisenhovver tuyên bố tại hội đồng Bảo an:

“chính phủ M ĩchờ biết những kết quả của hội nghị Genève trước khi

có những sáng kiến nhằm giúp đỡ nước Pháp ở Đông Dương”

đầu: phía đông tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm C1,

505, 505A; phía tây tiêu diệt cứ điểm 311A; phía nam (Hồng Cúm) ta đánh

- Cogny chỉ thị cho De

tháo chạy khác gọi là kế

nhưng tất cả sĩ quan Pháp chỉ huy ở Điện Biên Phủ đều mất tin tưởng Dẹ Castries quyết định ở lại với thương binh.

101

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM• _ _ • * _

không cần tiếp tục chiến đấu ở Điện Biên Phủ và quyết định tổ chức một phiên họp để nghiên cứu vấn đề chạy thoát

và rút lui sang Lào.

-T ạ i Colombo (Xănglan nay là Sri Lanca) thông báo cuối cùng của hội nghị các nước ấn Độ,

sta lin tuyên bố: “các nước tham gia hội nghị chống lại mọi sự can thiệp của những tổ chức cộng sản, chống cộng sản và những tổ chức khác”.

3/5

•

- Đêm 2/5 ta tiêu diệt cứ điểm 3 1 1B phía Tây Mường Thanh.- Trận địa quân ta bao vây sát trung tâm, chỉ còn cách sở chỉ huy De Castries trên dưới

“Albatros” tuyệt mật.

- Dalet trở về Washing- ton.

5/5

•

- Quân Pháp thả tiếp tiểu đoàn dù thuộc địa

số 1 xuống Điên Biển Phủ.

- Dejean và Navarre rời

Hà Nội vào Sài Gòn.

- Các cứ điểm 506,507,

310 của Pháp bị quân ta tiến công.

*

*

- Dalet trở về VVashing- ton.

- Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mĩ tuyên bố chúng ta không thể đơn độc chịu trách nhiệm làm cảnh sát cho cả thế giới> (sen đầm quốc tế).

- Báo Pravđa (Liên Xô) viết: “ Bộ trưởng Bọ Ngoại giao Dalet trốn khỏi Genève sau khi đã ngồi chứng kiến sự thất bại của nền ngoại giao của mình.

102

CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954

của khối bộc phá một ngàn kilôgam đặt trong lòng đồi A1 !à hiệu lệnh tiến công.

ề

chiến quyết thắng” của quân ta tung bay trên cao điểm A1 ử

- 9g trung đoàn 98 tiêu

diêt hoàn toàn cứ điểm

509, tiến sát bờ sông

- Bộ chỉ huy Mặt trận ra lệnh Tổng công kích tiêu diệt toàn bộ quân

- 16g đơn vị đầu tiên

qua cầu Mường Thanh.

- 16g30 phút quân ta tiến sát đến sở chỉ huy

De Castries.

- 1 7h30 phút lá cờ quyết chiến quyết thắng bay trên nóc hầm sở chỉ huy

-T ên quan tư chỉ huy ở

cứ điểm A1 bị bắt sống.

- 5g30 phút sáng quân Pháp phản kích đánh lên cứ điểm A1, nhưng

- Khu vực chiếm đóng của quân Pháp chỉ còn lại mỗi chiều trên dưới một ngàn mét Tinh thần binh lính hoàn toàn tan rã.

- 1 0g Cogny nói chuyện qua vô tuyến điện với De Castries.

- Hầu hết trong các trận

hiện cờ trắng, nhiều nơi quân Pháp phá hủy, quẳng vũ khí xuống sông Ngay trung tâm Mường Thanh cũng xuất hiện cờ trắng.

Cogny báo cáo các tiếng súng chống cự sẽ ngừng vào 7h sáng mai.

- Pagit-tham mưu trưỏng tập đoàn cứ điểm gọi điện cho Lalande ở Hồng Cúm phải gấp rút thực hiện kế hoạch tháo chạyế

•

103

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH SỪ VIỆT NAM _ _ _ • ” _ * _ •

- 17g55 phút đại đoàn

312 báo cáo: ‘T ấ t cả quân địch trong khu trung tâm đã đầu hàng De Castries và cả ban tham mưu của hắn đã bị bắt”.

- 1 9g trung đoàn 57 truy kích sát địch về phía Lào.

- 24g ngày 7/5/1954, sau năm mươi sáu ngày đêm chiến đấu ác liệt, chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ đã kết thúc thắng lợi.

- 17g thiếu tướng De Castries cùng toàn bộ Bộ tham mưu bị bắt sống.

- Cogny điện báo cho Lalande tìm mọi cách tháo chạy.

- 1 8g30 phút Lalande ra lệnh cho quân lính rời khỏi Hồng Cúm.

- 24g toàn bộ quân Pháp ở Hồng Cúm gồm hai ngàn tên rút chạy đã đầu hàng.

“ Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ - toàn thư ’, Phan Ngọc Liên tuyển chọn, Nxb Từ điển Bách Khoa,

tuyển công trình khoa học, Nxb CTQG, HN, 2005, tr 1202 -1 2 2 5 ).

QUÂN DÂN VIỆT - LÀO LIÊN MINH CHlẾN đ a u

TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ

Tình đoàn kết, hữu nghị đặc biệt giữa nhân dân hai nước Việt Nam

- Lào có truyền thống lâu đồi, đặc biệt phát triển dưới thơi kỳ Đảng Cộng sản Đông Duong lãnh đạoệ Sau Cách mạng tháng Tám 1945 ở Việt Nam và cách mạng tháng Muòd 1945 ở Lào, liên minh chiến đấu giữa hai dân tộc th ể hiện cụ th ể trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trở lại xâm luợcẵ Đỉnh cao của thời kỳ này là sự phối họp chiến đấu trong chiến cuộc Đ ông-X uân 1953-1954, nhất là trong chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ.

Trong kế hoạch tác chiến đánh chiếm Đông Duững tăng cưòng phòng thủ ở Thưạng Lào, xây dựng sầm Nưa thành một tập đoàn cứ điểm mạnh

để bảo vệ Tây Bắc Việt Nam và chặn quân ta tiến vặ động Phối hợp với

104

CH1EN THẢNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954 • _

quân dân Lào, ta mở chiến dịch Tây Bắc, nhằm thực hiện lồi dạy của Bác

Hồ "Giúp nhân dân nước bạn tức là mình tự giúp mình”1.

Thắng lợi của chiến dịch Tây Bắc, Đông - Xuân 1952-1953, quân ta

đã giải phóng một khu vực rộng lán gồm hai mưoi tám ngàn năm trăm ki-lô-mét vuông, hai mưoi lăm vạn dân, nhơ đó mà ta đã phá vỡ th ế uy hiếp của địch đối vói Việt Bắc và đối vói Thuợng Lào từ phía Đông; đồng thoi tạo điều kiện th u ận lợi hơn nữa để phối hợp với cách mạng nước Bạn Trong chiến dịch này, quân ta đã thực hiện đúng lơi Bác Hồ căn dặn: “Vượt mọi khó khăn, thi đua diệt địch”, “Nêu cao tinh th ần quốc tế, tôn trọng chủ quyền, tôn trọng phong tục tập quán, kính yêu nhân dân của nước Bạn”, “Tuyệt đối giữ gìn kỷ lu ật”2.

Trước sức uy hiếp của liên quân Lào - Việt, quân Pháp rú t chạy khỏi Sầm Nưa Lập tức các chiến sĩ Lào - Việt truy kích địch suốt bảy ngày đêm, trên một chặng đuxmg dài hai trăm bảy mưoi ki-lô-mét ở một vùng núi non hiểm trở Vói tinh thần chiến đấu anh dũng, vượt khó khăn, liên quân đã đuổi kịp địch, tiêu diệt và bắt sống gần toàn bộ quân địch, c ả một vùng rộng lớn gồm toàn tỉnh sầm Nưa, một phần tỉnh Xiêng Khoảng và tỉnh Phông Sa Lỳ với ba trăm ngàn dân được giải phóng Vùng Thượng Lào giải phóng nối liền với Tây Bắc của Việt Nam đã trực tiếp uy hiếp tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, mà quân Pháp dự định xây dựng và cô" thủ.

Quân Pháp cũng hiểu th ế bị uy hiếp này, nên tướng Navarre đã ra lệnh cho quân viễn chinh Pháp ở Lào, ngày 25/11/1953, dùng sáu tiểu đoàn mở rộng cuộc hành binh từ Luông Pha Băng lên khu giải phóng Lào ở khu vực sông Nậm Hu để nối liền với Điện Biên Phủ.

Khi Nayarre đổ quân xuống Điện Biên Phủ, Bộ Tổng tư lệnh chủ tnrong phải phân tá n lực lượng cơ động của địch lên Điện Biên Phủ, để

có điều kiện tiêu diệt tập đoàn cứ điểm quan trọng này Vì vậy, việc IĨ 1 Ở mặt trậ n Trung Lao là một biện phấp thực hiện ý đồ chiến đấu.

1 Hồ Chí Minh, toàn tập, sđd, tập 7, tr.64

2 Sđd

105

NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRONG LỊCH s ử VIỆT NAM • • •

ĐÓI VỚI CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam (1945- 1954) ngày càng được nhân dân th ế giói, kể cả nhân dân Pháp, hiểu rõ và ủng hộ Tiêu biểu là những gưong đấu tranh chống “chiến tranh bẩn thỉu” của Pháp ở Việt Nam của các tầng lóp nhân dân Pháp mà nổi bật là Henri Martin, Raymondien Đó cồn là sự bãi công của công nhân bến tàu ở Algérie không chịu chuyển vũ khí của Pháp sang Đông Dưong.

Sau thắng lợi của chiến dịch Biên Giới năm 1950, hậu phương của Việt Nam kháng chiến mở rộng đến các nước xã hội chủ nghĩa Á, Âu Chuyến đi Bắc Kinh, Mátxcơva của Chủ tịch Hồ Chí Minh (tháng 1 đến tháng 3 năm 1950) đưa tới việc Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thiết lập quan hệ ngoại giao vói các nước, trước hết là Trung Quốc, Liên Xô và trực tiếp nhận sự viện trợ vật chất, tinh thần của các nước xã hội chủ nghĩa, của nhân dân một sô" nước đang đấu tran h giải phóng dân tộc.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, sự ủng hộ này rấ t to lón, góp phần vào cuộc chiến đấu anh hùng của nhân dân Việt Nam.

Trung Quốc nhận của Liên Xô một số vũ khí mới để trang bị một trung đoàn cao xạ 37 ly, ba muoi xe vận tải Môlôtôva (xe vận tải sản xuất

ở nhà máy ô tô mang tên ngoại trưởng Liên Xô Môlôtốp) và một sô" thứ quân dụng để chuyển giao cho Việt Nam Trung Quốc cũng trang bị vũ khí cho một sô" đặc quân bộ binh, đon vị pháo binh, cử bảy mươi chín cô" vấn sang Việt Nam, nhận đào tạo cán bộ Việt Nam tại Trung Qưôc.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Trung Quốc đã viện trợ cho Việt Nam một ngàn bảy trăm tấn gạo (bằng 6,8% tổng sô" gạo dùng trong chiến dịch), ba ngàn sáu trăm viên đạn 105 ly cùng hai mưoi bôn khẩu pháo (chiếm 18% tổng số đạn 105 ly dùng trong chiến dịch; một tiểu đoàn Kachiusa (của Liên Xô) cùng một ngàn một trăm ba mươi sấu viên đ an 1.

1 Hồ sơ viện trợ quốc tế của Tổng cục Hậu cầu, cấp số 20, 21.

106

CHIẾN THẮNG ĐIÊN BIÊN PHỦ 1954

Sự ủng hộ và giúp đỡ của nhân dân th ế giói của các niróc xã hội chủ nghĩa góp phần không nhỏ vầo thắng lọi của cuộc kháng chiến chống Pháp

nói chung, vào chiến thắng Điện Biên Phủ nói riêng Nhân dân Việt Nam

ghi nhớ mãi công lao này Song điều cần khẳng định là thắng lọi của công cuộc kháng chiến chống Pháp cũng như kháng chiến chống Mĩ, cứu nước sau này chủ yếu là do sức mạnh đấu tranh của nhân dân Việt Nam, dưói

sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Ghủ tịch Hồ Chí Minh Đúng như Chủ tịch Trung Quốc Lưu Thiếu Kỳ đã nói “sự giúp đỡ bên ngoài chỉ la sự giúp

đỡ chung”, la một nhân tố để phát huy sức mạnh trong nước làm nên thắng lọi cuối cùng Trong quyển “Trận Điện Biên P hủ”, Jules Roy cho rằng chiến thắng Điện Biên Phủ là do trí thông minh và quyết tâm chiến thắng của ngưòi Việt Nam Chính nhũng chiếc xe đạp Peugeot thồ hai trăm đến ba trăm kilôgam đã đánh bại Navarre”.

THÀNH TÍCH TIÊU DIỆT ĐỊCH TRONG

CHiẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ

I L Ự C L Ư Ợ N G C Ủ A P H Á P ở Đ I Ệ N B I Ê N P H Ủ

1 S ố quân tạ i căn cứ Điện Biên Phủ

- Ngày 21/11/1953: 4545 quân phiên chế trong 6 tiểu đoàn

- Ngày 07/5/1954: 10.133 quân phiên chế trong 17 tiểu đoàn

2 Pháo binh (đến ngày 25/1/1954)

4 Lực lượng không quân.

- 107 máy bay chiến đấu.

- 36 máy bay vận tải.

■

Ngoài ra cồn huy động cả máy bay chiến đấu và Dakota của hải quân Pháp ở Đông Dương và 5 máy bay C119 “Paket” của Mĩ (đã thực hiện 540 phi vụ, vận chuyển 3.200 tấn).

(Theo Jules Roy: Trận Điện Biên Phủ, sđd).

II THANH TICH CƯA QUAN TA

1 D iêt đich.• •

- Tổng số lực lượng địch bị tiêu diệt và bắt sống là 16.200 tên của 17 tiểu đoàn bộ binh và lính dù, 3 tiểu đoàn pháo binh và súng cối, 10 đại đội bổ sung và các đơn vị cơ giới, vận tải phồng không, không quân.

- Tổng số sĩ quan, hạ sĩ quan bị tiêu diệt và bắt sống là 1766 ngưòi, gồm 1 thiếu tưứng, 16 đại tá, 253 sĩ quan từ thiếu úy đến thiếu tá và 1396

hạ sĩ quanẵ

2 S ố m áy bay bị bắn roi và p h á hủy: 62 chiếc, gồm 57 chiếc bị bắn

roi và phá hủy ngay tại m ặt trận, 5 chiếc bị bắn rơi trên tuyến cung cấp cho m ặt trận.♦ »