MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 3 KIẾN THỨC CƠ BẢN 4 I. Khái niệm về văn hoá 4 II.Nguồn gốc của TDTT 5 KIẾN THỨC VẬN DỤNG 8 I. Khái niệm nguyên tắc toàn diện: 8 II. Áp dụng nguyên tắc toàn diện thể dục vào thể dục thể thao: 9 II.1 Lượng vận động: 9 II.2 Giáo dục thái độ tự giác và hứng thú với môn học: 9 Kết nối những nhiệm vụ, yêu cầu hoạt động với thỏa mã nhu cầu cá nhân trong hoạt động 9 II.3 Kích thích tư duy, tính tự lập và thái độ sáng tạo của người tập: 9 Tôn trọng đặc điểm cá nhân trong tập luyện và trong việc hình thành kỹ năng, kỹ xảo nếu những đặ điểm đó không ảnh hưởng đến tập thể cũng như nguyên lý của động tác. 10 II.4 Kiên trì thường xuyên tập luyện: 10 II.5 Kế hoạch hợp lý, tuần tự nâng dần: 11 II.6 Tính liên tục và sự luân phiên hợp lý giữa tập luyện và nghỉ ngơi: 11 III. Ảnh hưởng của việc áp dụng nguyên tắc toàn diện vào bài tập thể dục thể thao: 11 Kết luận 13 PHẦN MỞ ĐẦU Trong cuộc sống này, không có gì quan trọng cho bạn bằng chính con người bạn, một thân thể không bệnh tật, một tâm hồn không loạn đó là chân hạnh phúc của con người. Có câu nói: “Người có sức khỏe có một trăm ước muốn, người không có sức khỏe chỉ có 1 ước muốn duy nhất: đó là sức khỏe”. Quả đúng như vậy, bệnh tật không trừ một ai bất kể bạn là người giàu hay người nghèo, người có địa vị cao hay thấp. Nếu bạn may mắn được sở hữu một sức khỏe tốt thì đồng nghĩa với việc bạn đang cận kề với thành công về mọi lĩnh vực. Ngày nay, do nhận thức xã hội về ảnh hưởng của môi trường, tình trạng bệnh tật… mà thái độ của mọi người với sức khỏe đã được thay đổi. Không phải chỉ có người già, người đau yếu mới coi trọng giá trị của sức khỏe, mà những người trẻ, đang mạnh khỏe cũng đã nhận thức đúng về giá trị của sức khỏe. Mọi người tham gia rèn luyện thể dục thể thao hàng ngày và dần dần trở thành thói quen. Đặc biệt hơn nữa giáo dục thể chất là một bộ môn bắt buộc trong hệ thống giáo dục Việt Nam. Giáo dục và phát triển giáo dục trong Nhà trường có ý nghĩa to lớn trong việc phát huy và bồi dưỡng nhân tố con người. Đồng thời góp phần nâng cao thể lực giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh, làm phong phú đời sống văn hóa và phát huy tinh thần dân tộc của con người Việt Nam. Để đạt được mục đích cuối cùng tốt đẹp nhất của việc luyện tập thể dục, thể thao không những cần rèn luyện tích cực thường xuyên mà còn phải áp dụng nguyên tắc toàn diện vào hệ thống trong một buổi tập thể dục thể thao của mình. Mục tiêu của bài luận này là nhằm trình bày nguyên tắc toàn diện trong môn giáo dục thể chất để áp dụng lý thuyết vào trong thực hành của mỗi buổi học.
Trang 1MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 3
KIẾN THỨC CƠ BẢN 4
I Khái niệm về văn hoá 4
II.Nguồn gốc của TDTT 5
KIẾN THỨC VẬN DỤNG 8
I Khái niệm nguyên tắc toàn diện: 8
II Áp dụng nguyên tắc toàn diện thể dục vào thể dục thể thao: 9
II.1 Lượng vận động: 9
II.2 Giáo dục thái độ tự giác và hứng thú với môn học: 9
Kết nối những nhiệm vụ, yêu cầu hoạt động với thỏa mã nhu cầu cá nhân trong hoạt động 9
II.3 Kích thích tư duy, tính tự lập và thái độ sáng tạo của người tập: 9
Tôn trọng đặc điểm cá nhân trong tập luyện và trong việc hình thành kỹ năng, kỹ xảo nếu những đặ điểm đó không ảnh hưởng đến tập thể cũng như nguyên lý của động tác 10
II.4 Kiên trì thường xuyên tập luyện: 10
II.5 Kế hoạch hợp lý, tuần tự nâng dần: 11
II.6 Tính liên tục và sự luân phiên hợp lý giữa tập luyện và nghỉ ngơi:.11 III Ảnh hưởng của việc áp dụng nguyên tắc toàn diện vào bài tập thể dục thể thao: 11
Kết luận 13
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
Trong cuộc sống này, không có gì quan trọng cho bạn bằng chính con người bạn, một thân thể không bệnh tật, một tâm hồn không loạn đó là chân hạnh phúc của con người Có câu nói: “Người có sức khỏe có một trăm ước muốn, người không có sức khỏe chỉ có 1 ước muốn duy nhất: đó là sức khỏe” Quả đúng như vậy, bệnh tật không trừ một ai bất kể bạn là người giàu hay người nghèo, người có địa vị cao hay thấp Nếu bạn may mắn được sở hữu một sức khỏe tốt thì đồng nghĩa với việc bạn đang cận kề với thành công về mọi lĩnh vực
Ngày nay, do nhận thức xã hội về ảnh hưởng của môi trường, tình trạng bệnh tật… mà thái độ của mọi người với sức khỏe đã được thay đổi Không phải chỉ có người già, người đau yếu mới coi trọng giá trị của sức khỏe, mà những người trẻ, đang mạnh khỏe cũng đã nhận thức đúng về giá trị của sức khỏe
Mọi người tham gia rèn luyện thể dục thể thao hàng ngày và dần dần trở thành thói quen Đặc biệt hơn nữa giáo dục thể chất là một bộ môn bắt buộc trong hệ thống giáo dục Việt Nam Giáo dục và phát triển giáo dục trong Nhà trường có ý nghĩa to lớn trong việc phát huy và bồi dưỡng nhân tố con người Đồng thời góp phần nâng cao thể lực giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh, làm phong phú đời sống văn hóa và phát huy tinh thần dân tộc của con người Việt Nam
Để đạt được mục đích cuối cùng tốt đẹp nhất của việc luyện tập thể dục, thể thao không những cần rèn luyện tích cực thường xuyên mà còn phải áp dụng nguyên tắc toàn diện vào hệ thống trong một buổi tập thể dục thể thao của mình Mục tiêu của bài luận này là nhằm trình bày nguyên tắc toàn diện trong môn giáo dục thể chất để áp dụng lý thuyết vào trong thực hành của mỗi buổi học
Trang 4KIẾN THỨC CƠ BẢN
I Khái niệm về văn hoá
Muốn hiểu được TDTT (còn gọi là văn hoá thể chất), trước tiên cần hiểu đúng khái niệm văn hoá, một hệ thống tập hợp lớn hơn, bao gồm cả TDTT, mới có thể tạo cơ sở mở đầu chung về phương pháp luận để đi sâu vào TDTT, tìm ra những cái chung và riêng (ở mức cần thiết) so với các bộ phận văn hoá khác
Nói khái quát hơn, thuật ngữ này dùng chỉ đặc trưng vật chất và tinh thần của một thời đại (ví dụ như văn hoá cổ đại), của một dân tộc (như văn hoá Việt Nam), của một phạm vi hoạt động sinh sống hoặc sáng tạo (văn hoá lao động, văn hoá nghệ thuật, văn hoá thể chất - TDTT )
Văn hoá bao gồm những thành tựu vật chất của hoạt động con người (máy móc, công trình xây dựng, nhà thi đấu ), kết quả của nhận thức (tác phẩm nghệ thuật, chuẩn mực đạo đức, những luật lệ ngày càng chính xác, công bằng trong thi đấu thể thao ), những khả năng được hiện thực hoá trong đời sống (sự hiểu biết, tổ chức xã hội, phong tục, tập quán, trình độ thưởng thức, thành tích thể thao
Trong điều kiện xã hội có giai cấp, song song với văn hoá của giai cấp thống trị, còn có văn hoá của những người lao động bị trị, mang những yếu tố dân chủ và nhân đạo Ở Việt Nam từ Cách mạng Tháng Tám đến nay, chúng
ta đang từng bước xây dựng nền văn hoá mới, có nội dung XHCN và tính chất dân tộc Tiếc rằng lâu nay, chúng ta thường chỉ chú ý nhiều đến văn hoá tinh thần (khoa học, nghệ thuật ) mà còn coi nhẹ văn hoá thể chất.
Trang 5II.Nguồn gốc của TDTT
Có thể hiểu rõ thêm bản chất xã hội, tính chất văn hoá - giáo dục của TDTT thông qua tìm hiểu cội nguồn và lịch sử phát triển của nó TDTT ra đời phát triển theo sự phát triển của xã hội loài người
Lao động sản xuất là nguồn gốc cơ bản của TDTT Thật đúng như Ănghen
đã nói trong tác phẩm "Tác dụng của lao động trong quá trình chuyển biến từ vượn thành người": "Lao động là điều kiện thứ nhất của toàn bộ đời sống con người, thậm chí đến mức, trên một số ý nghĩa nào đó, không thể không nói rằng: Lao động sáng tạo ra bản thân con người"
Trong quá trình sản xuất lâu dài, loài người thời nguyên thuỷ đã chế tạo ra
và sử dụng các công cụ lao động Ngay trong quá trình giải quyết những vấn
đề thiết thân về ăn, ở, mặc, con người đã đồng thời nâng cao trí lực và thể lực của mình Thời đó, điều kiện lao động rất gian khổ, nguy hiểm, hoàn cảnh khắc nghiệt, công cụ rất thô sơ, lao động thể lực cực kỳ nặng nhọc Thực tế đấu tranh khốc liệt để sinh tồn đó buộc con người phải biết chạy, nhảy, leo trèo, ném, bơi, mang vác nặng và chịu đựng được trong điều kiện sống khắc nghiệt Bởi vậy, những năng lực hoạt động đó cùng với kinh nghiệm đã trở thành tiêu chuẩn hàng đầu để đánh giá trình độ, uy tín của con người lúc bấy giờ Mầm mống của TDTT đã nẩy sinh chính từ thực tế của những hoạt động
ấy và kết hợp tự nhiên ngay trong quá trình lao độngNgoài ra còn có các trò chơi vui thích trong lúc nhàn rỗi, giải trí và về sau còn thêm dần một số hoạt động rèn luyện thân thể khác để phòng chữa một số bệnh Tất cả những điều này đã góp phần quan trọng để phát triển TDTT Sau này, do trình độ sản xuất, mức sống, khoa học kỹ thuật, nhu cầu đào tạo và giáo dục ngày càng cao nên TDTT dần trở thành một lĩnh vực tương đối độc lập, có một hệ thống khoa học cho riêng mình
III Tính lịch sử, tính giai cấp và tính dân tộc của TDTT
Trang 6Điều kiện sống thô sơ, nghèo nàn và đời sống tinh thần và vật chất rất thấp của con người trong xã hội cổ sơ (chưa phân chia giai cấp) hạn chế rất nhiều khả năng phát triển TDTT Tuy vậy, so với điều kiện lịch sử thời ấy, nó cũng có ý nghĩa tiến bộ nhất định vì mọi thành viên trong xã hội đều được hưởng thụ bình đẳng Về sau, sự phân chia giai cấp xuất hiện đã làm mất đi
sự bình đẳng đó
Tuy vậy, những cuộc xung đột, chiến tranh hầu như liên miên giữa các bộ lạc, lãnh chúa, quốc gia cũng thúc đẩy TDTT phát triển nhanh để phục vụ cho quân sự Trong xã hội có bóc lột, chỉ một số ít thuộc giai cấp thống trị được hưởng thụ những giá trị đó Trong một chế độ áp bức, bóc lột, dù có thực hiện phần nào việc giáo dục thể chất cho một số người lao động, nhưng nếu không
có tự do, bình đẳng thì thực chất vẫn không thể đảm bảo tính nhân đạo thật sự Những nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin đã phân tích sâu sắc mâu thuẫn giữa quy luật phát triển của các lực lượng sản xuất đòi hỏi phát triển cân đối những người lao động và quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đã làm cản trở sự phát triển này Muốn loại bỏ mâu thuẫn đó tạo điều kiện cho TDTT phát triển một cách thật sự triệt để, cơ bản thì phải gắn với quá trình phát triển
và hoàn thiện xã hội, từng bước xây dựng nên một xã hội tự do, bình đẳng và ngày càng hạnh phúc hơn Mục đích cao nhất là củng cố chế độ chính trị hiện
có, thu được lợi nhuận càng nhiều
Ngoài ra, cũng không thể coi nhẹ áp lực của cuộc đấu tranh của những người lao động đòi cải thiện điều kiện sống, trong đó có TDTT Tính dân tộc thể hiện rất rõ trong lối sống, nếp nghĩ, tập tục, truyền thống và văn hoá nói chung (trong đó có TDTT) của từng dân tộc Nó được hình thành và phát triển trong quá trình dựng nước và giữ nước, đấu tranh trong tự nhiên và xã hội, trong phát triển TDTT của từng dân tộc ở từng điều kiện cụ thể Tính dân
Trang 7tộc của TDTT Việt Nam như thượng võ, mang đậm tính chất nhân văn, liên kết cộng đồng
Tuy vậy, cũng khơng nên nghĩ một đặc trưng dân tộc trong nền TDTT của nước nào đĩ khơng thể cĩ trong các dân tộc khác Trong quá trình phát triển, các dân tộc (đặc biệt là các dân tộc sống gần và cĩ điều kiện tương tự) luơn tiếp thu cái hay, cái đẹp của các dân tợc khác và giữa họ ngày càng cĩ nhiều điểm giao hồ Bởi vậy, khơng nên tách biệt tính dân tộc với tính hiện đại (quốc tế) hoặc lệch về một vế nào
Chúng ta trân trọng truyền thống nhưng khơng nệ cổ, đĩng cửa, giữ gìn nguyên xi những di sản của quá khứ Cần kế thừa những tinh hoa từ xưa để lại rồi từ đĩ sáng tạo nên những tinh hoa mới Xét cho cùng, xưa nay, tính lịch sử, giai cấp (trong xã hội cĩ giai cấp) và dân tộc luơn gắn với nhau
Trang 8KIẾN THỨC VẬN DỤNG I.Khái niệm nguyên tắc toàn diện:
Nguyên tắc tập luyện thể dục thể thao là những nguyên tắc chuẩn mà mọi người tham gia tập luyện thể dục thể thao đều phải tuân thủ trong quá trình tập luyện Nghĩa là những khái quát và những tổng kết kinh nghiệm tập luyện thể dục thể thao trong thời gian dài, nó cũng phản ánh quy luật khách quan của tập luyện thể dục thể thao Thực tế tập luyện thể dục thể thao đã cho chúng ta thấy bất kể một hành vi tập luyện thể dục thể thao có hiệu quả sớm thường là kết quả của việc tự giác hay không tự giác tuân theo một số nguyên tắc tập luyện Việc tập luyện thể dục thể thao không thể tách rời những nguyên tắc tập luyện đúng đắn, bắt buộc phải hiểu và nắm bắt cũng như tuân theo những nguyên tắc tập luyện thể dục thể thao
Nguyên tắc tập luyện toàn diện là chỉ thông qua tập luyện thể dục thể thao làm cho hình thái cơ thể, chức năng, tố chất cơ thể và tố chất tâm lý đều được phát triển toàn diện, hài hoà Cơ thể là một thể thống nhất hữu cơ, chức năng của các cơ quan, hệ thống trong cơ thể có sự liên quan và ảnh hưởng tương hỗ với nhau Nội dung và phương pháp bài tập được lựa chọn trong tập luyện thể dục thể thao nên cố gắng có sự toàn diện đối với cơ thể, khiến cho các tố chất cơ thể
và chức năng của các cơ quan, hệ thống trong cơ thể được phát triển toàn diện,
do vậy lựa chọn nội dung và biện pháp thực hiện không được quá đơn điệu bởi vì mọi loại nội dung hay biện pháp thực hiện đều có ảnh hưởng mang tính cục bộ đối với cơ thể Nội dung và biện pháp tập luyện nên phong phú đa dạng, nên tránh tập luyện những bài tập chỉ phát triển một loại tố chất nào đó Trong mỗi lần tập luyện thể dục thể thao có thể dùng một môn nào đó làm chính, số còn lại
là những nội dung tập luyện phụ
Trang 9VD: Những người yêu thích tập luyện thể dục thẩm mỹ nên tiến hành đồng thời việc tập luyện phát triển sức mạnh cơ bắp với việc tập luyện phát triển sức bền ưa khí và tố chất mềm dẻo, làm cho cơ thể có được sự rèn luyện toàn diện.
II.Áp dụng nguyên tắc toàn diện thể dục vào thể dục thể thao:
II.1 Lượng vận động:
Lượng vận động của các bài tập thể dục là mức độ tác động của chúng đến cơ thể của người tập Lượng vận động bao gồm khối lượng và cường độ
Các buổi tập có khối lượng lớn chỉ có thể được thực hiện với cường độ trung bình hoặc thấp Những buổi tập có cường đô lớn chỉ có thể được thực hiên với khối lượng nhỏ hoặc trung bình
Thực nghiêm đã chứng minh rằng nếu đảm bảo vào những điều kiện cần thiết trong đó lượng vận động không vượt quá giới hạn gây nên mệt mỏi quá sức thì khối lượng càng lớn bao nhiêu thì những biến đổi thích nghi càng đáng kể và vững chắc bấy nhiêu
II.2 Giáo dục thái độ tự giác và hứng thú với môn học:
Phải làm cho người tập nhận thức được nhiệm vụ, mục đích các buổi tập, hiểu được ý nghĩa cụ thể của các nhiệm vụ cần thực hiên, hiểu được tính tất yếu, cơ
sở khoa học của nhiệm vụ
Tạo hứng thú cho người tập bằng nhiều hình thức
Kết nối những nhiệm vụ, yêu cầu hoạt động với thỏa mã nhu cầu cá nhân trong hoạt động
II.3 Kích thích tư duy, tính tự lập và thái độ sáng tạo của người tập:
Tự phân tích, cảm nhận, tự đánh giá sau mỗi lần thực hiện động tác
Tự phát hiên và sửa chữa nhưng sai lệch về kĩ thuật
Trang 10Khuyến khích, tạo điều kiện để người tập tự lập giải quyết các nhiệm vụ tình huống cũng như vận dụng tri thức sáng tạo đã được tiếp thu vào trong thức tế giáo dục thể chất
Đánh giá cao và khuyến khích làm việc tập thể
Tôn trọng đặc điểm cá nhân trong tập luyện và trong việc hình thành kỹ năng,
kỹ xảo nếu những đặ điểm đó không ảnh hưởng đến tập thể cũng như nguyên lý của động tác
II.4 Kiên trì thường xuyên tập luyện:
Muốn đạt được mục đích tập luyện, bắt buộc phải thường xuyên tham gia tập luyện thể dục thể thao Tập luyện thể dục thể thao là có tính liên tục và tính hệ thống của nó, chỉ có thường xuyên tham gia tập luyện thể dục thể thao, sắp xếp hợp lý những môn vận động mà bản thân yêu thích và hứng thú, lập ra một kế hoạch rèn luyện cơ thể một cách khoa học mới có thể không ngừng tăng cường thể chất có hiệu quả
Các thực nghiệm khoa học đã chứng minh những người không thường xuyên tham gia tập luyện thể dục thể thao hoặc những người tập luyện thể dục thể thao
bỏ dở giữa chừng đều làm cho chức năng, tố chất cơ thể và kỹ thuật vận động sẵn có của bản thân giảm sút rõ rệt Rèn luyện thân thể mà bỏ giữa chừng, thời gian càng dài thì sự mất đi càng rõ rệt hơn
Do vậy, rèn luyện cơ thể trong thời gian ngắn sẽ không thể có được hiệu quả
rõ rệt, càng không thể hy vọng “một ngày làm, ngàn năm hưởng”, mà chỉ có thường xuyên tham gia tập luyện thể dục thể thao mới có thể nâng cao hiệu quả tập luyện thể dục thể thao
Trang 11II.5 Kế hoạch hợp lý, tuần tự nâng dần:
là chỉ khi sắp xếp nội dung, độ khó, thời gian và lượng vận động tập luyện cần căn cứ vào quy luật phát triển của cơ thể và nguyên lý của lượng vận động hợp mức, có kế hoạch, có tiến trình để từng bước nâng cao yêu cầu làm cho cơ thể không ngừng thích nghi, thể chất từng bước được nâng cao.Đầu tiên tăng dần lượng vận động Tiến hành quá trình rèn luyện thể dục thể thao tuần tự là quá trình có thể thích ứng đối với sự biến hoá của hoàn cảnh bên trong và bên ngoài,
là một quá trình biến đổi từ từ, từ lượng sang chất Khi tăng lượng vận động cần tăng từ nhỏ tới lớn, tăng dần từng bước
Trong từng buổi tập riêng lẻ và trong chu kỳ tuần, các bài tập phát triển tố chất thế lực thường được sắp xếp theo trật tự sau: các bài tập sức nhanh- các bài tập sức manh- các bài tập sức bền
Quán triệt các quy tắc: “ Từ biết đến chưa biết” , “Từ dễ đến khó” , “Từ đơn giản đến phức tạp” , “ Từ đơn lẻ đến tổng hợp”
II.6 Tính liên tục và sự luân phiên hợp lý giữa tập luyện và nghỉ ngơi:
Dưới sự ảnh hưởng của tập luyện trong cơ thể diễn ra những biến đổi thích nghi về hình thái và chức năng đồng thời hình thành những đường liên hệ thích nghi về hình thái và chức năng đồng thời hình thành những đường liên hệ thần kinh tạm thời Đó là cơ sở của việc nâng cao năng lực vận động Tuy nhiên, để nâng cao được năng lực vận động cần phải có “ hiệu quả tích lũy” của những biến đổi này
Liên tục, thường xuyên không có nghĩa là luyện tập không có quãng nghỉ Ngược lại, quãng nghỉ là một thành phần của vận động Chính sự luân phiên hợp
lý giữa tập luyện và nghỉ ngơi là điều kiên để đảm bảo tính liên tục
III.Ảnh hưởng của việc áp dụng nguyên tắc toàn diện vào bài tập thể dục thể thao: