Cấm vận kinh tế - Bất kỳ viện trợ quốc tế cho Nga đều không khả dĩ do kết quả của sự can thiệp quân sự Nga tại Ukraina năm 2014.[3] Các quan chức Nhà Trắng Mỹ cũng cho biết, bất chấp cu
Trang 1Team 10
THÀNH VIÊN:
1 LÊ THỊ KIM DIỄM
2 TÔ THỊ THANH HIỆP
3 NGUYỄN THỊ MỸ LINH
4.
MỤC LỤC
I TÌNH HÌNH KINH TẾ NGA 3
1 Tình hình hiện tại 3
2 Những cố gắng cứu vãn đồng Rúp của Nga 4
II SỰ BIẾN ĐỘNG CỦA ĐỒNG RÚP 5
1 Giá trị đồng rúp Nga tăng trở lại vào ngày 26/12/2013 sau khi chính phủ nước này áp dụng các biện pháp khẩn cấp cứu nguy nền kinh tế 5
2 Đồng Rúp của Nga tiếp tục suy giảm giá trị sau khi kinh tế Trung Quốc không ngừng biến động, đẩy giá dầu xuống thấp năm 2015 6
3 Nhịp điệu đồng Rúp: Phương Tây "mắc lỡm" Nga 7
4 Thảm họa của đồng Rúp qua biểu đồ 9
III NGUYÊN NHÂN ĐỒNG RÚP BỊ XUỐNG DỐC 11
1 Sự tụt dốc của giá dầu 11
2 Cấm vận kinh tế 12
3 Nguyên nhân khả dĩ khác 12
IV BIỆN PHÁP CỦA NGA VỚI TÌNH HÌNH KINH TẾ KHI XUỐNG DỐC 14
1 Biện pháp nga với nền kinh tế 14
2 Biện pháp với đồng rup 15
CÂU HỎI ÔN TẬP 20
CHỦ ĐỀ: NGUYÊN NHÂN NỀN KINH TẾ NGA BỊ XUỐNG DỐC
1 Tình hình hiện tại.
Trước khi lao dốc tự do từ giữa năm 2014, đà tăng giá liên tục của giá dầu cùng với sự bùng nổ trong hoạt động sản xuất dầu thô đã mang lại cho chính phủ Nga khoảng 600 tỷ USD Tuy nhiên do dầu thô trượt giá mạnh, con số này đã giảm dần
Trang 2xuống còn 364 tỷ USD, theo số liệu mới nhất của ngân hàng trung ương Nga Trong
đó, chính phủ Nga đã chi gần 100 tỷ USD kể từ tháng 7/2014 để cứu ruble.
Cứ với tốc độ này, kho dự trữ ngoại hối của Nga dự báo sẽ giảm xuống 200 tỷ USD vào cuối năm nay.
2 Những cố gắng cứu vãn đồng Rúp của Nga
Tuần trước, đồng rúp Nga giảm giá kỷ lục do ảnh hưởng của giá dầu và lệnh trừng phạt từ Mỹ, phương Tây Moscow tìm mọi cách ngăn không cho đồng rúp tiếp tục lao dốc nhằm kiềm chế lạm phát.
Trang 3II SỰ BIẾN ĐỔI CỦA ĐỒNG RÚP
Trang 41 Giá trị đồng rúp Nga tăng trở lại vào ngày 26/12/2013 sau khi chính phủ
nước này áp dụng các biện pháp khẩn cấp cứu nguy nền kinh tế.
Tuần trước, đồng rúp Nga giảm giá kỷ lục do ảnh hưởng của giá dầu và lệnh trừng phạt từ Mỹ, phương Tây Moscow tìm mọi cách ngăn không cho đồng rúp tiếp tục lao dốc nhằm kiềm chế lạm phát.
Chính quyền Tổng thống Putin đề ra một số biện pháp cấp bách như tăng lãi suất cho vay, hạn chế xuất khẩu ngũ cốc, kiểm soát vốn và yêu cầu can thiệp ngoại tệ
từ hai công ty xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt Gazprom và Rosneft.
Tới 26-12, đồng rúp giao dịch ở mức 52,78 rúp mua được 1 USD, mức cao nhất từ đầu tháng này Trước đó, vào thời điểm thấp nhất, 80 rúp mới đổi được 1 USD.
Đồng rúp tăng giá sau 3 tuần lao dốc Ảnh: Reuters
Dù giá trị đồng rúp phục hồi mạnh nhưng kinh tế Nga vẫn gặp nhiều trở ngại Ngân hàng Trung ương Nga vừa thông báo sẽ cho vay 2 tỉ USD để cứu ngân hàng Trust Bank khỏi bị phá sản Đây được xem là “nạn nhân” đầu tiên của cuộc khủng hoảng tiền tệ tại Nga và là ngân hàng lớn thứ 11 được giải cứu trong năm nay.
Trang 5Những tháng gần đây, Ngân hàng Trung ương Nga phải chi rất nhiều tiền nhằm hỗ trợ đồng rúp, thông qua can thiệp trực tiếp hoặc cho các ngân hàng vay vốn.
Ngoài khoản tiền 99 tỉ rúp (1,9 tỉ USD) cho Trust Bank vay trong khoảng 10 năm, Ngân hàng Trung ương Nga còn rót 28 tỉ rúp trong vòng 6 năm cho ngân hàng Otkritie.
Như vậy, tính từ đầu năm 2014, 262 tỉ rúp được chi để hỗ trợ 10 ngân hàng Nga thoát khỏi phá sản.
2 Đồng Rúp của Nga tiếp tục suy giảm giá trị sau khi kinh tế Trung Quốc không ngừng biến động, đẩy giá dầu xuống thấp năm 2015.
Giá dầu Brent quốc tế cũng giảm 1,2% xuống còn 46 USD/thùng, trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc ảm đạm, làm giảm nhu cầu mua khí đốt và dầu Điều này tăng áp lực cho Moscow vì Bắc Kinh là khách hàng nhập khẩu dầu chính, chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu của Nga.
Trang 6Hôm 21-8, đồng rúp Nga tiếp tục mất giá Ảnh: The Moscow Times
Các chuyên gia phân tích của ngân hàng Sberbank CIB (Nga) nhận định đồng rúp trượt giá hôm 21-8 chưa mạnh bằng những ngày trước đó Nguyên nhân chủ yếu
là do các nhà xuất khẩu đẩy mạnh việc bán đồng ngoại tệ lấy đồng rúp để nộp thuế
-dự kiến 717 tỉ rúp (10,5 tỉ USD) - vào tuần tới.
“Khi giá dầu tiếp tục giảm, sự giảm giá của đồng rúp so với đồng USD là không thể tránh khỏi” – các nhà phân tích của Sberbank CIB nhận định.
Cùng chung tình hình ảm đạm trên toàn cầu, chỉ số chứng khoán của Nga cũng giảm mạnh Chỉ số RTS tính bằng đồng USD giảm 2,9% còn 772 điểm, chỉ số MICEX giảm 1,3% xuống 1.674 điểm Duy nhất giá cổ phiếu của nhà sản xuất Uralkali tăng 0,6% sau khi công ty cân nhắc tiếp tục mua lại cổ phiếu.
Tăng trưởng kinh tế Nga phụ thuộc vào sản xuất dầu và khí đốt Đó là một điểm yếu mà chính Tổng thống Vladimir Putin thừa nhận trong một bài phát biểu trên truyền hình đầu năm nay Nga từng đối mặt khó khăn khi giá năng lượng giảm mạnh trong quá khứ nhưng ông Putin cho biết Moscow đã thất bại trong việc đầu tư vào các lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Trang 7Hiện chưa rõ Ngân hàng Trung ương Nga có sử dụng dự trữ ngoại tệ để cứu đồng rúp một lần nữa hay không.
3 Nhịp điệu đồng Rúp: Phương Tây "mắc lỡm" Nga?
*Tỷ giá đồng Rúp biến động mạnh trong vòng 1 năm trở lại đây và chính quyền Putin luôn kêu gọi doanh nghiệp phải tận dụng lợi thế hiện tại.
Ngày 15/6, Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) tiếp tục cắt giảm lãi suất đồng Rúp, từ 12,5% xuống còn 11,5%/năm nhằm hỗ trợ tăng trưởng
Đây là tháng thứ tư liên tiếp lãi suất đồng Rúp được cắt giảm Những động thái cắt giảm lãi suất liên tục này được thực hiện sau khi CBR đẩy lên mức 17%/năm vào tháng 12/2014 trong nỗ lực đối phó với lạm phát tăng vọt và sự lao dốc chóng mặt của tỷ Giá đồng Rúp.
Trong vòng 1 năm trở lại đây, tỷ giá đồng tiền của Nga biến động mạnh Năm ngoái, đồng Rúp từng là đồng tiền mất giá mạnh nhất thế giới (46%) khiến kinh tế Nga lao đao, đồng Rúp bị giới đầu tư bán tháo khi phương Tây tung lệnh trừng phạt lên Nga do nước này sáp nhập Crimea và bị cho là đứng sau lực lượng nổi dậy ở miền Đông Ukraine Chính thời điểm này, Nga đã mua lại hàng loạt những nhà máy của các nhà đầu tư phương Tây.
Sang năm 2015, nó lại trở thành đồng tiền tăng giá mạnh nhất, từ mức đáy 70 Rúp đổi 1 USD tăng lên lên mức 55 Rúp đổi 1 USD Từ đầu tháng 6/2015, đồng Rúp lại đang rơi vào xu hướng rớt giá so với đồng USD Ngân hàng Trung ương Nga chủ động giảm lãi suất huy động để đồng Rúp xuống thấp hơn nữa.
Sự suy yếu của đồng Rúp mang lại lợi thế đáng kể cho các nhà sản xuất Nga Một năm trước đây 1 USD có giá trị quy đổi khoảng 34-35 Rúp thì nay tương đương
Trang 8Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng, "việc tỷ giá đồng Rúp yếu đi càng làm tăng tính cạnh tranh về giá thành sản xuất trong nước”, đồng thời kêu gọi các doanh nhân cần nhanh chóng tận dụng "những cơ hội vốn không phải là vô tận này, cần phải tận dụng chúng một cách triệt để và càng khẩn trương càng tốt để đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng không phải nguyên liệu và phát triển thị trường riêng của mình".
Hiện chưa thể đánh giá được mức độ nhanh nhạy của doanh nghiệp Nga để tận dụng lợi thế này Tuy nhiên, Moscow vẫn có nguồn thu không thể mất đi bất chấp các lệnh cấm vận.
Đầu tháng 5/2015, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn xuất nhập khẩu vũ khí quốc doanh Nga Rosoboronexport, ông Sergei Goreslavsky cho biết, tập đoàn này đang thực hiện đúng kế hoạch xuất khẩu vũ khí và thiết bị quân sự của Moscow Dự kiến, kim ngạch xuất khẩu vũ khí của Rosoboronexport trong năm 2015 đạt khoảng 13 tỷ USD.
Ông Goreslavsky đồng thời cho rằng “các biện pháp trừng phạt tuy có gây khó khăn cho một số hợp đồng nhưng rốt cuộc đã không thể đạt được mục đích”.
Với Mỹ, nhu cầu mua vũ khí của Moscow cũng không vì thế mà ngưng lại Các công ty tư nhân về quốc phòng của Mỹ đã vận động để được nới rộng lệnh trừng phạt, cho phép họ được mua động cơ tên lửa đẩy của Nga Sau đó Bộ Quốc phòng
Mỹ cũng yêu cầu được hưởng đặc quyền này.
"Rõ ràng, ai đó đã tính tới một sự đổ vỡ nào đó nhưng chẳng có sự đổ vỡ nào xảy ra Kinh tế Nga đã vượt qua tương đối dễ dàng các rào cản này", ông Putin nói.
Tổng thống Nga cho biết, các doanh nghiệp nước này đã dễ dàng thanh toán tất
cả các khoản tín dụng của mình - năm 2014 là 130 tỷ USD, và thanh toán phần đáng
kể số nợ 60 tỷ USD của năm 2015 vào quí I năm 2015.
Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev thậm chí còn bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới phương Tây vì đã trừng phạt Nga Theo ông, những đòn trừng phạt kinh tế này chính là động lực để Moscow "xoay trục" sang châu Á.
"Xét về phương diện kinh tế, mọi biện pháp cấm vận chống lại chúng tôi đã thúc đẩy chúng tôi tăng cường hợp tác một cách chủ động hơn với châu Á".
Cuối tháng 5/2015, cơ quan xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody's đã phải nâng mức dự báo về GDP của Nga trong tài khóa 2015-2016.
Trang 9Theo Moody's, GDP của Nga trong năm 2015 sẽ giảm 3% so với dự báo giảm 5,5% đưa ra trước đó, và sẽ tăng trưởng 0% trong năm 2016, khác với dự báo giảm 3% được đưa ra trước đó.
Giới chuyên gia Moody's nhận định sau khi trải qua quý IV năm 2014 khó khăn, kể từ cuối tháng 1/2015, thị trường tài chính Nga đã ổn định trở lại.
4 Thảm họa của đồng Rúp qua biểu đồ
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thử tất cả mọi cách trong khả năng của mình, từ việc bán USD đến đe dọa các nhà đầu cơ, nhằm ngăn chặn sự sụt giảm của đồng Rúp Nhưng không biện pháp nào thực sự đem lại hiệu quả.
Biểu đồ dưới đây cung cấp một cái nhìn cận cảnh về sự giảm giá mạnh của đồng Rúp trong 2 tháng qua.
Trang 10Đồng Rúp đã giảm 25% trong 2 tháng qua và 38% kể từ đầu năm nay xuống mức 53,4 Rúp/USD.
Đồng tiền duy nhất trên thế giới mất giá hơn đồng Rúp là đồng tiền Hryvnia của Ucraina, nguồn cơn của cuộc khủng hoảng tại Nga khi ông Putin đưa quân đội vào bán đảo Crimea hồi tháng 3/2014.
Sự lo lắng của ông Putin đối với đồng Rúp được thể hiện trong bài phát biểu thường niên tại Nghị viện tuần trước, trong đó ông cam kết có những biện pháp mạnh tay đối với những kẻ đầu cơ, đồng thời tuyên bố sẽ đẩy lùi bất kỳ nỗ lực nào buộc Nga phải lùi bước tại Ucraina.
Ông cũng cho biết sẽ yêu cầu các công ty xuất khẩu quốc doanh hỗ trợ cho đồng Rúp và đang xem xét việc kiểm soát thị trường tiền tệ nếu dự trữ ngoại hối thu được từ dầu cạn kiệt.
Có 3 nguyên nhân dẫn chính
• Sự tụt dốc của giá dầu.
• Cấm vận kinh tế (các biện pháp trừng trị kinh tế quốc tế đối với Nga sau vụ Nga nhập Crimea vào nước mình).
• Nguyên nhân khả dĩ khác.
1 Sự tụt dốc của giá dầu
Giá dầu đã giảm từ 100 USD mỗi thùng vào tháng 6 năm 2014 xuống mức 60 USD một thùng vào tháng 12 năm 2014.
- Nguyên nhân Sự sụt giảm giá dầu : do sự sụt giảm nhu cầu dầu trên toàn thế giới, cũng như việc tăng sản xuất dầu tại Hoa Kỳ.
- Đợt giảm giá dầu này đã tác động rất lớn đối với Nga, vì khoảng một nửa doanh thu của chính phủ Liên bang Nga đạt được từ việc bán dầu hỏa và khí đốt.
- Cung dầu mỏ tăng lên trong khi nhu cầu dầu mỏ và khí đốt giảm.
- Cầu dầu mỏ của thế giới đang giảm trong bối cảnh các quốc gia đang tìm cách khai thác các nguồn năng lượng thay thế cho dầu mỏ
- Về phía cung, tại Mỹ “cuộc cách mạng dầu khí đá phiến” đang được triển khai rầm rộ Từ 1 nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, Mỹ đã trở thành nước sản xuất dầu lớn thứ 3 toàn cầu
Trang 11- Hiện nay, lượng khai thác dầu thô của Mỹ đã đạt mức 8,7 triệu thùng/ngày (chỉ
đứng sau Nga - trên 10 triệu thùng/ngày và Saudi Arabia - gần 10 triệu thùng/
ngày).Theo dự báo, nếu vẫn với đà tăng trưởng như hiện nay, chỉ sau khoảng 5 năm nữa, Mỹ sẽ vượt Ảrập Xê út và rất có thể sẽ “qua mặt” cả Nga Chính vì
lý do này mà “Vương quốc dầu mỏ” đã “mất ăn mất ngủ”.OPEC sẽ không giảm sản lượng ngay cả khi giá dầu đang ở mức 60 USD/thùng, thậm chí xuống đến 40 USD/thùng Nghĩa là dầu mỏ của Nga nếu muốn có người mua phải chấp nhận hạ thấp đến mức có thể hủy hoại nền kinh tế nội địa nước này.Cũng cần phải thấy rằng, nhiều quốc gia vùng vịnh trong OPEC là đồng minh thân cận của người Mỹ trong nhiều năm qua.
2. Cấm vận kinh tế
- Bất kỳ viện trợ quốc tế cho Nga đều không khả dĩ do kết quả của sự can thiệp quân sự Nga tại Ukraina năm 2014.[3] Các quan chức Nhà Trắng Mỹ cũng cho biết, bất chấp cuộc khủng hoảng tài chính ở Nga, Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu sẽ không dễ dàng giảm nhẹ việc áp đặt trừng phạt kinh tế đối với Nga do việc sát nhập Crimea vào Nga và sự giúp đỡ của Nga cho các chiến binh Novorossiya chiến đấu chống Ukraina trong cuộc chiến tranh ở Donbass.[4]
- Mỹ tin rằng các biện pháp trừng phạt đã có ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế của Nga cho đến nay và cũng hy vọng các biện pháp trừng phạt kinh
tế dẫn đến sự tiếp tục suy giảm của nền kinh tế Nga.[4]
Donbas general elections
Central Bank intervention
Trang 12Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bị chỉ trích vì điều hành một chế độ đạo tặc , trong
đó một số lượng nhỏ các nhà tài phiệt tầm tô vắt kiệt nền kinh tế Nga đứng thứ hai
trên thế giới về chỉ số tư bản nhóm lợi ích trong năm 2014 Nền kinh tế vốn đã yếu
của Nga còn lại nó ít có khả năng chịu được những thách thứcđặt ra bởi giá dầu thấp
và lệnh trừng phạt quốc tế Mặt khác, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã cáo buộc
các nước phương Tây đã gây ra cuộc khủng hoảng kinh tế của Nga.Tuy nhiên bộ
trưởng kinh tế Nga Alexej Uljukajew trong cuộc phỏng vấn với tờ báo hàng ngày
"Wedomosti", một phiên bản tiếng Nga của tờ báo Anh "Financial Times", cho là
người Nga tự gây nên cuộc khủng hoảng này, vì quá chậm trễ trong vấn đề cải tổ kinh
tế.Theo ông cuộc khủng hoảng này có 3 nguyên nhân, cấu trúc của hệ thống kinh tế
tư bản nhà nước, mà tốn kém ngày càng gia tăng, chu kỳ kinh tế thế giới đang đi
xuống, việc trừng phạt kinh tế của phương Tây do cuộc khủng hoảng "địa chính trị ”
IV BIỆN PHÁP NGA VỚI TÌNH HINH KINH TẾ NGA KHI XUỐNG DỐC
- Giữa tháng 7 vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bất ngờ ký sắc lệnh
giảm 110.000 nhân viên thuộc Bộ Nội vụ, tương đương 10% Hồi tháng 3, ông Putin đã tự cắt 10% lương sau khi yêu cầu tất cả các bộ trong chính phủ, trừ Bộ Quốc phòng, cắt giảm chi tiêu.
Donbas general elections
Central Bank intervention
Donbas general elections
Central Bank intervention
Trang 13 Đây là một vài trong số các biện pháp khắc khổ của chính phủ Nga nhằm giảm 10% chi tiêu chính phủ trong năm 2015 nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng khiến nền kinh tế nước này sụt giảm 2,2% trong quý đầu năm
- Nền kinh tế Nga có thể giảm tới 5% trong năm 2015 Chính phủ Nga khi đó sẽ phải tăng lãi suất trở lại để bảo vệ đồng rúp, thay vì điều chỉnh giảm như trong giai đoạn đầu năm 2015 Nga thậm chí sẽ rơi vào tình trạng buộc phải áp dụng các biện pháp kiểm soát vốn giống như của Hy Lạp.
Một nền kinh tế với gần 60% ngân sách phụ thuộc vào nguồn thu từ dầu lửa hoặc liên quan đến dầu lửa thì mỗi dịch chuyển của giá mặt hàng này cũng ảnh hưởng rất lớn tới nền kinh tế.
Trong cuộc chiến dầu khí, Mỹ đang yếu thế dần so với OPEC và mang thêm lợi ích tới cho Trung Quốc nhưng lại gây áp lực lên nền kinh tế Nga Tuy nhiên, trong khi Mỹ có thể áp đặt biện pháp trừng phạt đánh vào ngành xuất khẩu dầu mỏ của Nga giống như đã từng làm với Iran, thì Nga vẫn còn một vũ khí lợi hại là khí đốt Nếu tình hình thêm căng thẳng, châu Âu có thể là nạn nhân trong cuộc chiến giữa Nga và phương Tây.
- Nhưng ngay cả trong bối cảnh như vậy thì quyết định của ngân hàng trung ương Nga tăng lãi suất cơ bản từ 10,5% lên 17% là động thái gây sửng sốt.
Nó có thể có tác dụng là đồng rúp đỡ mất giá Rồi sau đó quyết định này sẽ khiến các nhà đầu tư lo ngại rằng chính phủ đang ngày càng tuyệt vọng và bất lực khi đối mặt với một cơn sóng thần của thị trường.
- Gợn sóng toàn cầu
Nga chưa phá sản Vào giữa năm nay IMF dự đoán Mosocw có ngoại hối
dự trữ tương đương với giá trị khoảng một năm nhập khẩu Mức này có thể giảm xuống còn gần 10 tháng vào lúc này, nhưng cũng đóng vai trò chống đỡ phần nào.
Có kho dự trữ ngoại hối lớn hơn nhưng dường như Nga đang mất dần kiểm soát đối với đồng nội tệ Nhiều khả năng, bước đi tiếp theo của Nga
sẽ là bán vàng và biện pháp cuối cùng là kiểm soát thị trường vốn, siết chặt dòng tiền vào ra sẽ được dùng đến Tuy nhiên, đi kèm với các biện pháp này là những tác động không mong muốn đối với nền kinh tế Nga cũng như vị thế của ông Putin.
2 Biện pháp với đồng rup
Trang 14Sau khi rớt giá mạnh, đồng rúp đã hồi phục trở lại, về mức 70 rúp đổi 1 USD và trên 90 rúp đổi một Euro vào đầu giờ sáng 17/2 Bộ Trưởng Tài chính Nga cho biết, Nga đang bán ngoại tệ và tuyên bố đồng rúp đang bị "định giá vô cùng thấp".
Tuy nhiên, tình hình dường như vẫn chưa được cải thiện khi mà đồng tiền của Nga liên tục dao động trong phạm vi rất rộng, từ 63-72 rúp/USD trong phiên giao dịch ngày 17/12 Trong khi đó, giá dầu WTI tiếp tục phá đáy xuống dưới 55 USD/thùng.
Nga đã rất mạo hiểm với quyết định tăng lãi suất đột ngột và lên rất cao nhưng lại thất bại trong việc kìm đà đi lao dốc của đồng rúp Thông thường, những quyết định tăng lãi suất mạnh sẽ ảnh hưởng mạnh tới hoạt động của các doanh nghiệp Lãi cao
có thể sẽ khiến nền kinh tế Nga lún sâu vào suy thoái
- Quyết định bất ngờ
Ngày 5/11, Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) đã thông báo bán tối đa 350 triệu đô
la Mỹ/ngày để hỗ trợ tỷ giá đồng rúp Động thái thiết lập giới hạn trần được các tổ chức tài chính quốc tế xem là dấu hiệu Nga đã căng thẳng và hướng tới việc thả nổi
tự do đồng rúp sớm hơn dự định.
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương Nga trước đó liên tục phải tiêu hao dự trữ, có hôm lên tới 2,5 tỷ USD/ngày, để giảm sự mất giá của đồng rúp nhưng không mang lại kết quả nào Nó khiến dự ngoại hối của đất nước xuất khẩu năng lượng lớn nhất thế giới giảm hơn 70 tỷ USD trong năm 2014, xuống dưới 440 tỷ USD, mức thấp nhất 4 năm qua Trong khi, đồng rúp liên tục rớt xuống các mức thấp mới so với đồng USD trong tất cả các ngày của tháng 10.
Trong phiên giao dịch ngày 10/11, đồng rúp đã tăng khoảng 3% sau khi CBR cho biết
sẽ cho phép đồng rúp thả nổi tự do vào cuối năm 2014 Trong phiên giao dịch ngày 12/11, đồng rúp tăng mạnh nhất trong khối các thị trường mới nổi, tăng 1,5% lên mức 45,6495 rúp đổi 1 USD.
Trang 15Rõ ràng, các động thái và tuyên bố “buông lỏng” đồng rúp của Ngân hàng Trung ương Nga ngay lập tức có tác động tích cực Đồng tiền này đã mất giá khoảng 30% tính từ đầu năm do nhiều quan ngại, trong đó có cuộc khủng hoảng Ukraine, giá dầu giảm mạnh
Quyết định giới hạn lượng ngoại tệ được phép bơm ra thị trường tiền tệ được xem giúp làm tăng độ linh hoạt của tỷ giá rúp trên thị trường Nó cũng đồng nghĩa tỷ giá đồng rúp sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào các yếu tố thị trường, thay vì chịu áp lực đầu cơ lớn.
Đây là biện pháp tiếp theo và mang tính đột phá theo hướng thay đổi chính sách tiền tệ Hồi cuối tháng 10, CBR đã nâng lãi suất lên 9,5% và liên tục bơm tiền để ngăn chặn đà giảm giá của rúp và kìm hãm lạm phát nhưng không đạt được mấy kết quả.
Các bước đi gần đây táo bạo, không giống như dự đoán của giới đầu tư và được xem là cách mà Nga đang muốn dập tắt “chiến lược đầu cơ” vào đồng tiền của một nền kinh tế đang đối mặt với lệnh trừng phạt của phương Tây cũng như giá dầu tụt giảm này.
Theo nhiều tổ chức tài chính thế giới, quyết định giới hạn trần của CBR hướng đến việc thả nổi đồng rúp và giúp đồng tiền này chạm đáy nhanh hơn, thoát ra khỏi vòng xoáy của giới đầu cơ.
Trả lời trên Bloomberg, Vadim Bit-Avragim từ Công ty quản lý quỹ Kapital
Asset Management LLC ở Moscow cho rằng, giới đầu cơ đang nghỉ ngơi và quyết định của CBR đã chứng tỏ là một biện pháp hiệu quả.
Trang 16Ông tin tưởng đồng rúp sẽ sớm ổn định và mời chào các nhà đầu tư châu Á đầu
tư vào Nga nhằm giảm mức độ phụ thuộc của Nga vào thị trường châu Âu Vị tổng thống này khẳng định, chính phủ Nga sẽ đơn giản hóa thủ tục về đầu tư, thuế và các quy định khác.
- Bơm tiền
Đồng rúp ngày 17/12 đã ghi nhận mức thấp kỷ lục: 80 rúp đổi 1 USD
Ngân hàng Trung ương Nga được cho là đã chuẩn bị sẵn sàng số tiền hơn 70 tỷ USD để rót vào thị trường trong thời gian tới Đây là động thái mới nhất nhằm ngăn chặn sự mất giá kỷ lục của đồng nội tệ thời gian qua
Số tiền này tương đương với 1/6 số dự trữ nội tệ của ngân hàng Trung ương Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế khó khăn này, nhất là khi phương án tăng lãi suất ngân hàng từ 10,5% lên 17% không đạt hiệu quả như mong đợi, động thái này là thực sự cần thiết.
- Bán ngoại tệ
Đồng thời, Bộ tài chính Nga cũng bắt đầu bán ra tất cả số ngoại tệ còn dự trữ trong tài sản quốc dân và tuyên bố rằng, đồng rúp đang mất giá rất nhiều Theo những con số thống kê từ Bloomberg, số ngoại tệ đang được rao bán trên thị trường vào khoảng 7
- Tình hình sẽ sớm được cải thiện như thế nào?
Cũng theo dự báo của 9/18 chuyên gia kinh tế từ Bloomberg, những động thái mới nhất này sẽ có tác dụng ngay trong mấy ngày tới và đưa tỷ giá của đồng Rúp lên mức tốt hơn thay vì trượt giá thê thảm như thời gian gần đây
Tartiana Orlova, chuyên gia kinh tế từ Royal Bank of Scotland đã đánh giá rằng " Những biện pháp cứng rắn và mạnh mẽ cùng sự kết hợp của Tổng thống Nga
Trang 17V Putin và Chính phủ nước này sẽ nhanh chóng ổn định được tình hình, đặc biệt là
sự can thiệp về buôn bán ngoại tệ"
Ông Putin nói: "Chúng tôi không thấy có điều gì bi kịch trong việc điều chỉnh giá dầu Tôi cho rằng những thay đổi về giá dầu là hoàn toàn được dự kiến Tất cả rồi sẽ trở lại hoàn toàn bình thường và theo quy luật tự nhiên".
• Các biện pháp cứu vãn Nga vừa thực hiện thời gian qua có tác động thể nào đến kinh tế Nga?
Việc tăng lãi suất cơ bản như Nga vừa thực hiện là biện pháp tình thế để cứu đồng Rúp khỏi nguy cơ trượt giá quá sâu Tuy nhiên, nhìn trên tổng thể, động thái này sẽ kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế Nga.
Sở dĩ như vậy là vì, khi tăng lãi suất cơ bản, hoạt động sản xuất, vay ngân hàng đầu tư sản xuất sẽ giảm rõ rệt Có thể nói, Nga đang hi sinh phát triển kinh tế để cứu vãn đồng Rúp khi khả năng thanh khoản bằng đồng rúp trongxã hội sẽ giảm Thêm vào đó, việc bán khí đốt cho Trung Quốc sẽ giúp Nga đầu tư thêm vào vùng Viễn Đông rộng lớn, nhiều tài nguyên nhưng chưa được đầu tư đúng mức Ngoài hệ thống đường ống dẫn sang Trung Quốc, mạng ống sẽ được phát triển để cung cấp cho khu vực xa xôi này.
Bên cạnh đó, Nga vẫn tiếp tục củng cố lực lượng vũ trang, việc nâng cao mức
độ tinh nhuệ, sẵn sàng chiến đấu là một con bài cần thiết để đối phó với Mỹ và châu Âu.
Trang 18Còn vấn đề khí đốt, Nga vẫn đảm bảo việc cung cấp cho châu Âu trên các tuyến dẫn khí cũ Điều này cho thấy Nga đang chứng tỏ mình là đối tác an toàn, uy tín chứ không thể có hành động phiêu lưu như cắt khí.
Ngoài ra, dầu khí là nguồn thu chính của nền kinh tế Nga, vì vậy họ không thể
tự bỏ đi lợi ích của mình
NHỮNG CÂU HỎI ÔN BÀI 1 Nguyên nhân chính nền kt nga bị xuống dốc:
A.Mất kiểm soát của đồng Rúp
B.Giá dầu tuột dốc
C.cả 2 đều đúng
2 Biện pháp của nước nga đối với nền kinh tế
A.Cắt giảm ngân sách
B.Thu mua ngoại tê
4 Sự suy giảm của đồng Rúp mang lại lợi ich gì
A.Tăng tính cạnh tranh về giá thành trong sản xuất trong nước B.Tăng lợi nhuận cho cac nuoc hop tac
C.Thu hút đầu tư nước ngoài.
Con đường dẫn tới khủng hoảng nợ của Hy Lạp
15:33 Thứ sáu, 25 Tháng 11 2011 |
Từ lúc bắt đầu tham gia sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Euro) vào giữa năm 2001 cho đếnnăm 2008 - khi khủng hoảng tài chính toàn cầu nổ ra, ngân sách quốc gia Hy Lạp luôn nằmtrong tình trạng thâm hụt với mức trung bình 5% GDP/năm trong khi tính trung bình cho toànkhu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), con số này chỉ dừng lại ở mức 2%/năm.Cùng với thâm hụt ngân sách, cán cân vãng lai của quốc gia này cũng liên tục bị thâm hụt,trung bình vào khoảng 9% GDP hàng năm (so với mức trung bình của toàn khu vực Eurozone
là 1%)
Cả hai mức thâm hụt ngân sách và thâm hụt cán cân vãng lai của Hy Lạp đều vượt quá trầnquy định cho phép của Liên minh Tiền tệ và Kinh tế châu Âu (EMU), đặc biệt là Hiệp ước Bình
ổn và Tăng trưởng của Liên minh châu Âu (EU) với quy định trần thâm hụt ngân sách 3% GDP
và trần nợ nước ngoài 60% GDP Tuy nhiên, không chỉ có mình Hy Lạp mà trong số 27 quốcgia thành viên EU, cũng có tới 20 thành viên hiện tại đang vi phạm mức trần mà Hiệp ước Bình
ổn và Tăng trưởng đặt ra Để bù đắp cho khoản thâm hụt kép này, Hy Lạp đã đi vay trên thị
Trang 19trường vốn quốc tế và trong suốt một thập kỷ trước khi diễn ra cuộc khủng hoảng tài chínhtoàn cầu năm 2008, chính phủ này đã vay mượn khá nặng nề từ bên ngoài, trở thành một con
nợ triền miên với tổng số nợ nước ngoài lên tới 115% GDP vào năm 2009
Sự phụ thuộc quá nhiều của Hy Lạp vào nguồn tài trợ nước ngoài đã khiến cho nền kinh tếnước này trở nên dễ tổn thương trước những thay đổi trong niềm tin của giới đầu tư Cuộckhủng hoảng tài chính toàn cầu bùng nổ vào mùa thu năm 2008 khiến nhiều quốc gia gặp khókhăn trong vấn đề thanh khoản, trong đó có cả một vài quốc gia Trung và Đông Âu Mặc dùvậy, chính phủ Hy Lạp bước đầu cho thấy những ứng phó khá tốt với cuộc khủng hoảng và đã
có thể tiếp tục tiếp cận những nguồn vốn mới từ thị trường quốc tế Tuy nhiên, suy thoái toàncầu bắt nguồn từ khủng hoảng tài chính vẫn tạo căng thẳng cho ngân sách của nhiều chínhphủ, trong đó Hy Lạp không phải là ngoại lệ, do nhu cầu chi tiêu tăng lên trong khi nguồn thu
từ thuế lại giảm đi Và cũng từ đây, bi kịch nợ công của Hy Lạp bắt đầu được vén màn
Bùng nổ khủng hoảng nợ
Bắt đầu từ cuối năm 2009, niềm tin của các nhà đầu tư vào chính phủ Hy Lạp bắt đầu bị lunglay khi vào tháng 10, chính phủ mới do Thủ tướng George Papandreou lãnh đạo đưa ra con sốước tính thâm hụt ngân sách mới cho năm 2009 là 12,7% GDP, gần gấp đôi con số ước tínhhiện tại lúc đó là 6,7% Lập tức công bố này đã khiến cho trái phiếu chính phủ Hy Lạp bị ba tổchức định mức tín dụng lớn của thế giới đánh tụt hạng Tới cuối tháng 11, thì những lo ngại vềtình trạng vỡ nợ của Dubai World lại dấy lên những quan ngại về khả năng xảy ra tình trạng vỡ
nợ quốc gia hàng loạt của các chính phủ dưới sức ép của khủng hoảng tài chính, trong đó HyLạp với những khoản nợ nước ngoài lớn đã trở thành mối quan tâm đặc biệt của các nhà đầu
tư Những nghi ngờ về việc chính phủ Hy Lạp đã làm sai lệch số liệu thống kê và cố tình chegiấu mức độ nợ thật sự nhờ vào các công cụ tài chính phức tạp đã khiến các nhà đầu tư giảmsút lòng tin nặng nề vào quốc gia này Trước khủng hoảng, lãi suất trái phiếu kỳ hạn 10 nămcủa Hy Lạp cao hơn từ 10 đến 40 điểm cơ sở so với trái phiếu cùng kỳ hạn của Đức thì khikhủng hoảng nợ nổ ra, khoảng cách này tăng lên tới 400 điểm cơ sở vào tháng 01/2010, mức
kỷ lục bấy giờ
Bất chấp những lo ngại ngày càng tăng xung quanh nền kinh tế Hy Lạp, chính phủ nước nàyvẫn tiếp tục thành công trong việc bán ra 8 tỷ euro (tương đương 10,6 tỷ đô la Mỹ) trái phiếuvào cuối tháng 01/2010, 5 tỷ euro (6,7 tỷ đô la Mỹ) vào cuối tháng 3 và 1,56 tỷ euro (2,07 tỷ
đô la Mỹ) vào giữa tháng 4, tất nhiên với mức lãi suất rất cao Tuy nhiên số tiền này vẫn chưa
đủ, Hy Lạp vẫn cần phải vay mượn thêm khoảng 54 tỷ euro (71,8 tỷ đô la Mỹ) để chi trả chocác khoản nợ và lãi phải trả đến hạn của mình và người ta bắt đầu lo ngại về khả năng củachính phủ trong việc xoay xở với số tiền này
Sự nghi ngờ của giới đầu tư lên đến đỉnh điểm lần nữa vào tháng 4/2010 khi Cơ quan Thống kêcủa Liên minh châu Âu (Eurostat) công bố ước tính về thâm hụt ngân sách của Hy Lạp Với con
số 13,6% GDP, ước tính của Eurostat cao hơn hẳn so với con số ước tính được chính phủ HyLạp đưa ra trước đó vào tháng 10/2009 Điều này lặp lại một câu hỏi về khả năng trả nợ của
Hy Lạp với 8,5 tỷ euro (11,1 tỷ đô la Mỹ) đến hạn vào giữa tháng 5/2010
Đến ngày 23/4/2010, chính phủ Hy Lạp đã phải chính thức kêu gọi hỗ trợ tài chính từ Quỹ Tiền
tệ quốc tế (IMF) và các quốc gia thành viên Eurozone khác Sau cuộc họp diễn ra ở Brussels tối2/5, Bộ trưởng Tài chính các nước Eurozone đã quyết định khởi động cơ chế hỗ trợ tài chínhdành cho Hy Lạp Theo đó, Hy Lạp sẽ được hỗ trợ 110 tỷ euro trong vòng 3 năm với mức lãisuất bình quân ưu đãi là 5%, trong đó các nước thuộc Eurozone bỏ ra 80 tỷ euro và 30 tỷ cònlại sẽ do IMF đảm nhận Đổi lại, Hy Lạp phải cam kết cắt giảm thâm hụt ngân sách xuống còn11% GDP và xuống dưới mức quy định 3% của EU vào năm 2013
Trang 20Nhìn vào cuộc khủng hoảng nợ của Hy Lạp, có thể thấy các vấn đề kinh tế hiện nay của Hy Lạp
là kết quả của một tập hợp nhiều nhân tố trong và ngoài nước, mà ở đó có không ít điều ViệtNam phải nhìn nhận một cách thận trọng trở lại cho chính trường hợp của mình
Chi tiêu tăng cao trong khi nguồn thu chính phủ lại yếu
Từ năm 2001 đến năm 2007, tăng trưởng GDP của Hy Lạp vẫn được ca ngợi với tốc độ tăngtrung bình hàng năm là 4,3% so với mức trung bình của khu vực Eurozone là 3,1% Tuy nhiên,trong 6 năm này, trong khi chi tiêu chính phủ tăng 87% thì thu chính phủ chỉ tăng 31%, khiếncho ngân sách thâm hụt vượt quá mức cho phép 3% GDP của EU Theo nhận định của nhiềunhà quan sát thì bộ máy công quyền cồng kềnh và thiếu hiệu quả ở Hy Lạp chính là nhân tốchính đằng sau sự thâm hụt của quốc gia này
Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), vào năm 2004, chi tiêu cho quản lý côngtrong tổng số chi tiêu công ở Hy Lạp đã cao hơn nhiều so với các nước thành viên OECD khác,
mà không có bằng chứng nào cho thấy chất lượng hay số lượng dịch vụ ở nước này cao hơnhẳn Dân số già đi - dự đoán tỷ lệ số người trên 64 tuổi sẽ tăng từ 19% năm 2007 lên 32%năm 2060 - cũng là một trong những gánh nặng cho chi tiêu công và hệ thống lương hưu vàoloại hào phóng bậc nhất khu vực châu Âu của quốc gia này (người về hưu được hưởng mộtkhoản tiền tương đương với 70-80% mức lương của mình chưa kể những lợi ích từ những cơchế hỗ trợ khác với đủ 35 năm cống hiến so với mức 40 năm ở các quốc gia châu Âu khác).Ước tính tổng số tiền chi trả cho lương hưu khu vực công của Hy Lạp sẽ tăng từ 11,5% GDPvào năm 2005 lên 24% vào năm 2050
Bên cạnh đó, việc gia nhập Eurozone năm 2001 là cơ hội lớn để Hy Lạp có thể tiếp cận với thịtrường vốn quốc tế bởi việc sử dụng một đồng tiền được những nền kinh tế lớn như Đức vàPháp bảo đảm cùng với sự quản lý chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương châu Âu(ECB), các quốc gia thành viên nói chung và Hy Lạp nói riêng nghiễm nhiên có được hình ảnh
ổn định cao và chắc chắn trong mắt các nhà đầu tư Dễ dàng thu hút vốn đầu tư nước ngoàivới mức lãi suất thấp, trong gần một thập kỷ qua, chính phủ Hy Lạp liên tục bán trái phiếu đểthu về hàng trăm tỷ đôla Số tiền này lẽ ra có thể giúp kinh tế Hy Lạp tiến rất xa nếu chínhphủ có kế hoạch chi tiêu hợp lý Nhưng điều này không xảy ra, các đời chính phủ Hy Lạp đã chitiêu quá tay (phần lớn cho cơ sở hạ tầng) mà hầu như không quan tâm đến các kế hoạch trả
nợ, trong đó có thể kể đến như thế vận hội Olympic 2004 - kỳ thế vận hội hoành tráng nhất vàcũng tốn kém nhất trong lịch sử nhưng chính phủ lại không cho phép sự xuất hiện của bất kỳmột biển hiệu quảng cáo nào trên đường phố
Không thể phủ nhận rằng để có vốn tiến hành công nghiệp hoá và hiện đại hoá, việc vay nợnước ngoài là cần thiết Nhiều quốc gia có những bước phát triển kinh tế đáng nể nhưSingapore, Hàn Quốc và Trung Quốc đều phải vay nợ nước ngoài Tuy nhiên, chính phủ cácquốc gia đó chỉ vay tiền để đầu tư vào hạ tầng cơ sở thiết yếu nhất để phục vụ phát triển kinh
tế và xoá đói giảm nghèo Tiền vay được họ quản lý chặt chẽ và sử dụng có hiệu quả Hạ tầng
cơ sở ở những quốc gia này một khi đã được xây dựng thì chất lượng rất tốt, được quy hoạchvới tầm nhìn dài hạn chứ không phải ngay lập tức hay một thời gian ngắn sau đã phải làm lại,cải tiến hay mở rộng Họ không vay tiền nước ngoài để dùng vào những dự án nhỏ lẻ, khôngthực sự đem lại nhiều giá trị lợi ích xã hội Họ cũng không dùng những món nợ phải trả trongtương lai này để theo đuổi những siêu dự án trong khi hạ tầng kỹ thuật thiết yếu trong nướccòn chưa đầy đủ
Có lẽ cơ hội được tiếp cận dễ dàng nguồn tín dụng rẻ từ khi gia nhập Eurozone đã khiến chochính phủ Hy Lạp chi tiêu quá tay mà quên mất những nghĩa vụ nợ phải trả trong tương lai.Đây là bài học rõ ràng cho những quốc gia đang phát triển nóng theo đuổi những con số đẹp
Trang 21về chỉ tiêu tăng trưởng, nếu cứ tiếp tục đi vay và sử dụng tiền vay như Hy Lạp đã làm trongthập kỷ vừa qua, chắc chắn di sản có thể để lại cho tương lai sẽ là một món nợ khổng lồ.Bên cạnh việc chi tiêu quá mức, nguồn thu giảm sút cũng là một nhân tố dẫn tới tình trạngthâm hụt ngân sách của Hy Lạp, mà theo nhiều nhà kinh tế, thì việc trốn thuế và hoạt độngkinh tế ngầm ở quốc gia này là nhân tố chính đứng đằng sau Theo một số nghiên cứu thì nềnkinh tế không chính thức ở Hy Lạp chiếm tới 25 - 30% GDP của quốc gia này Như vậy, nếunhìn vào con số 15,6% GDP do Ngân hàng Thế giới (WB) ước tính về khu vực kinh tế ngầm củaViệt Nam, thì so với Hy Lạp và với tư cách là một quốc gia đang phát triển ở châu Á, Việt Nam
có vẻ như có thể an tâm rằng hoạt động kinh tế ngầm còn chưa phát triển Việt Nam đangđược xếp cùng hạng với các nước tiến bộ nhất trong khu vực châu Á như Trung Quốc vàSingapore (13,1% GDP), Nhật Bản (11,3% GDP) Tuy nhiên, không ít người hoài nghi về sốliệu được đưa ra khi nhìn vào thực trạng hoạt động kinh tế và đời sống của người dân ViệtNam Về mặt lý thuyết và cả trên thực tiễn thì, ngoài đặc tính của một nền kinh tế đang pháttriển và mới chuyển đổi, hệ thống luật lệ quá nhiều, quá phức tạp, không rõ ràng, được lý giảikhông thống nhất và nhất quán của các cơ quan quản lý được cho là nguyên nhân trước hếtcủa tình trạng ngầm phổ biến và qui mô lớn trong hoạt động kinh tế Hy Lạp cũng không nằmngoài quy luật này Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, hệ thống thuế với nhiều mức thuế cao
và bộ luật phức tạp cùng với sự điều tiết dư thừa và thiếu hiệu quả của cơ quan quản lý lànguyên nhân dẫn đến tình trạng trốn thuế và kinh tế ngầm phát triển ở Hy Lạp Để tăng nguồnthu và cải thiện tình trạng ngân sách, quốc gia này phải tích cực giải quyết những trở ngạitrên
Chi tiêu chính phủ cao, trốn thuế và tham nhũng được xem là những nguyên nhân chính dẫnđến sự tích lũy nợ của Hy Lạp trong suốt thập kỷ qua Tuy nhiên, nhìn vào con số nợ công của
Hy Lạp và các quốc gia khác, câu hỏi được nhiều người đặt ra là tại sao Hy Lạp, mức nợ với con
số còn thấp hơn các quốc gia như Mỹ, Singapore hay Nhật Bản lại gặp khủng hoảng nợ công.(Bảng1)
Bảng nợ công các quốc gia năm 2009
Trang 22Nguồn: CIA - The World Factbook, https://www.cia.gov
Câu hỏi trên đặt ra vấn đề về cách tính nợ công, nợ nước ngoài và công tác thống kê của mỗi quốc gia
Theo Luật Quản lý nợ công của Việt Nam, nợ công bao gồm: nợ chính phủ, nợ được chính phủbảo lãnh và nợ chính quyền địa phương Nợ nước ngoài của quốc gia là tổng các khoản nợ nướcngoài của chính phủ, nợ được chính phủ bảo lãnh, nợ của doanh nghiệp và tổ chức khác đượcvay theo phương thức tự vay, tự trả theo quy định của pháp luật Việt Nam Theo khuyến cáocủa các tổ chức quốc tế, đối với trường hợp các nước đang phát triển, thì tỷ lệ nợ công và nợnước ngoài so với GDP hợp lý là dưới 50% Hiện tại, theo con số công bố chính thức thì nợcông Việt Nam chiếm 41,9% GDP Theo số liệu của WB thì nợ công Việt Nam phải ở mức47,5% và theo CIA (Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ), thì con số này lên tới 52% Dùtheo số liệu nào thì nợ công của Việt Nam cũng đang tiệm cận ngưỡng 50% cho phép và nếu
so sánh với các nước khác, chẳng hạn như Singapore, nợ công lên tới 118% GDP thì nhiều