Th c tr ng đ u t phát tri n Vi t Nam và ự ạ ầ ư ể ở ệ đánh giá s quán ự tri t các đ c đi m c a đ u t phát tri n vào qu n lý ho t đ ng ệ ặ ể ủ ầ ư ể ả ạ ộ
đ u t ầ ư
1.
Th c tr ng chung v đ u t phát tri n Vi t Nam ự ạ ề ầ ư ể ở ệ
V c b n, nề ơ ả ước ta luôn gi đữ ược m c đ tăng trứ ộ ưởng GDP cao trong h n mơ ười lăm năm qua Trong đó ho t đ ng đ u t phát tri n đóngạ ộ ầ ư ể góp l n vào s tăng trớ ự ưởng đó Đ c bi t y u t v n đ u t ngày càng cóặ ệ ế ố ố ầ ư đóng góp quan tr ng Đ u t phát tri n trong th i gian qua tăng c v quyọ ầ ư ể ờ ả ề
mô và t c đ , t o ngu n l c quan tr ng cho phát tri n s n xu t ố ộ ạ ồ ự ọ ể ả ấ
Bi u đ 1ể ồ : T l v n đ u t so v i GDP giai đo n 1998 -2007 ỷ ệ ố ầ ư ớ ạ ( Ngu nồ : Niên giám th ng kê tóm t t 2007)ố ắ
Th c hi n v n đ u t phát tri n thu c ngu n ngân sách nhà n ự ệ ố ầ ư ể ộ ồ ướ c
tháng 7 năm 2008 ước đ t 8.593 t đ ng; tính chung 7 tháng ạ ỷ ồ ước đ tạ 47.680 t đ ng, b ng 48,6% k ho ch năm.ỷ ồ ằ ế ạ M t s B có t l th c hi nộ ố ộ ỷ ệ ự ệ
v n đ u t cao so v i k ho ch là B Nông nghi p và phát tri n nôngố ầ ư ớ ế ạ ộ ệ ể thôn đ t 60,5%; B Công thạ ộ ương đ t 54,3%; B Giáo d c và Đào t o đ tạ ộ ụ ạ ạ 52,0%; B Y t đ t 51,5%; trong khi đó B xây d ng m i đ t 19,8%; Bộ ế ạ ộ ự ớ ạ ộ Giao thông v n t i đ t 39,1%.ậ ả ạ
Kh i lố ượng v n gi i ngân đ t th p Theo báo cáo c a B Tài chính,ố ả ạ ấ ủ ộ
6 tháng đ u năm 2008 m i gi i ngân đầ ớ ả ược 26,3% k ho ch v n đ u t tế ạ ố ầ ư ừ
Trang 2ngân sách nhà nước, trong đó trung ương đ t 20%; đ a phạ ị ương đ t 28%.ạ Nguyên nhân gi i ngân ch m bên c nh các nguyên nhân v n t n t i tả ậ ạ ẫ ồ ạ ừ nhi u năm trề ước nh khó khăn trong gi i phóng m t b ng, năng l c nhàư ả ặ ằ ự
th u kém còn do các nhà th u ch m làm th t c thanh toán đ ch bầ ầ ậ ủ ụ ể ờ ổ sung chênh l ch giá v t li u trong t ng m c đ u t ệ ậ ệ ổ ứ ầ ư
V v n tín d ng đ u t phát tri n nhà n ề ố ụ ầ ư ể ướ Tính đ n h t tháng 7 c: ế ế năm 2008 ngu n v n tín d ng đ u t ồ ố ụ ầ ư ước đ t 20,2 nghìn t đ ng, b ngạ ỷ ồ ằ 50,4% k ho ch năm, trong đó ngu n v n trong nế ạ ồ ố ước cho vay theo kế
ho ch ch đ t 8,3 nghìn t đ ng b ng 31% k ho ch năm Ngu n v nạ ỉ ạ ỷ ồ ằ ế ạ ồ ố ODA cho vay l i đ t 3,5 nghìn t đ ng, b ng 39% k ho ch năm, d nạ ạ ỷ ồ ằ ế ạ ư ợ bình quân h tr xu t kh u đ t 8,5 nghìn t đ ng, b ng 211% k ho chỗ ợ ấ ẩ ạ ỷ ồ ằ ế ạ năm
Thu hút v n ODA: ố T ng giá tr v n ODA ký k t tính đ n ngàyổ ị ố ế ế 20/7/2008 đ t 1.389 tri u USD (trong đó v n vay đ t 1.277 tri u USD, v nạ ệ ố ạ ệ ố
vi n tr không hoàn l i đ t 112 tri u USD) Trong tháng 7 có 2 d án đệ ợ ạ ạ ệ ự ượ c
ký bao g m: “H tr y t t i các t nh mi n núi phía B c” tr giá 60 tri uồ ỗ ợ ế ạ ỉ ề ắ ị ệ USD s d ng v n vay c a Ngân hàng Th gi i (WB) và “Chăm sóc s cử ụ ố ủ ế ớ ứ kho ngẻ ười nghèo t i vùng núi phía B c và Tây Nguyên” tr giá 16,35 tri uạ ắ ị ệ USD do EC vi n tr không hoàn l i u thác qua WB ệ ợ ạ ỷ Trong 7 tháng đ uầ năm, m c gi i ngân ngu n v n ODA ứ ả ồ ố ư c đ t 1.205 tri u USD, b ng 63%ớ ạ ệ ằ
k ho ch gi i ngân năm 2008 (trong đó, v n vay đ t 1.063 tri u USD vàế ạ ả ố ạ ệ
vi n tr không hoàn l i đ t 142 tri u USD) Trong t ng m c gi i ngân,ệ ợ ạ ạ ệ ổ ứ ả
ph n gi i ngân v n vay c a 3 nhà tài tr l n (WB, JBIC, ADB) đ tầ ả ố ủ ợ ớ ạ kho ng 850 tri u USD, chi m 70% t ng giá tr gi i ngân ả ệ ế ổ ị ả
V n đ u t tr c ti p c a n ố ầ ư ự ế ủ ướ c ngoài th c hi n ự ệ trong 7 tháng đ uầ năm ước đ t 6 t USD, tăng 42,9% so v i cùng kỳ năm 2007 ạ ỷ ớ T ng s v n ổ ố ố
đ u t ầ ư tr c ti p n ự ế ư c ngoài c p m i và tăng thêm ớ ấ ớ trong 7 tháng đ u nămầ
2008 đ t 45,2 t USD, tăng 373% so v i cùng kỳ năm 2007; trong đó ạ ỷ ớ v nố
d án c p m i đ t 44.497 tri u USD (riêng trong tháng 7 đ t 13.551 tri uự ấ ớ ạ ệ ạ ệ USD) tăng 446,4% so v i cùng kỳ năm 2007 và ớ v n tăng thêm đ t 788 tri uố ạ ệ USD, gi m 45% so v i cùng kỳ năm trả ớ ước
Năm 2008 Vi t Nam t p trung đ u t phát tri n, đ y m nh nângệ ậ ầ ư ể ẩ ạ
c p và xây d ng các khu kinh t , ấ ự ế đ ng th i dành nhi u u đãi nh m thuồ ờ ề ư ằ
Trang 3hút các nhà đ u t trong m c tiêu bi n các khu kinh t tr thành đ u máyầ ư ụ ế ế ở ầ kinh t trong tế ương lai g n.ầ
2 Th c tr ng ự ạ chung v qu n lý đ u t Vi t Nam ề ả ầ ư ở ệ
M t con độ ường v a xây xong đã b đào lên đ làm h th ng nừ ị ể ệ ố ướ c,
nh ng viên g ch trên v a hè v n còn giá tr s d ng nh ng l i đữ ạ ỉ ẫ ị ử ụ ư ạ ược thay
b ng m t l p g ch khác, m i h n nh ng ch a ch c đã b n Hay m t câyằ ộ ớ ạ ớ ơ ư ư ắ ề ộ
c u đang xây dang d nh ng t m d ng vì h t kinh phí d n đ n hi u quầ ở ư ạ ừ ế ẫ ế ệ ả
s d ng g n nh b ng ử ụ ầ ư ằ không Đ y là nh ng câu chuy n g n li n v i đ iấ ữ ệ ắ ề ớ ờ
s ng hàng ngày c a m i ngố ủ ọ ười dân hi n nay M t đ ng v n c a Nhàệ ộ ồ ố ủ
nước b ra, hi u qu thu đỏ ệ ả ược bao nhiêu đ u có th đề ể ược “cân đong” h pợ
lý n u c ch qu n lý, cách nghĩ và hành đ ng d a trên nh ng nguyên t cế ơ ế ả ộ ự ữ ắ
và nguyên lý khoa h c và vì l i ích toàn dân.ọ ợ Dàn tr i, lãng phí, không hi u qu là nh ng tính t quen thu c g nả ệ ả ữ ừ ộ ắ
li n v i ngu n v n đ u t t ngân sách Nhà nề ớ ồ ố ầ ư ừ ước trong nhi u năm nay.ề Nguyên nhân đ u tiên k đ n chính là năng l c qu n lý y u kém M c dùầ ể ế ự ả ế ặ
c i cách công tác qu n lý đ u t t ngân sách Nhà nả ả ầ ư ừ ước đã di n ra trênễ
m i góc đ trong h n 20 năm đ i m i n n kinh t t phân c p qu n lý,ọ ộ ơ ổ ớ ề ế ừ ấ ả
đ n phân b , qu n lý giá và v n ế ổ ả ấ
đ c p phát, thanh toán v n đ u t ề ấ ố ầ ư
M t v n đ khác trong c ch qu n lý là nh ng năm qua, r t nhi uộ ấ ề ơ ế ả ữ ấ ề quy đ nh đị ượ ửc s a đ i, b sung Nhi u đi m s a đ i giúp cho vi c hoànổ ổ ề ể ử ổ ệ thi n và ch t ch quy ch h n nh ng l i gây khó cho c s Ví d , m tệ ặ ẽ ế ơ ư ạ ơ ở ụ ộ
ch d án v a th c hi n xong m t b h s l i ph i ti p t c thay b hủ ự ừ ự ệ ộ ộ ồ ơ ạ ả ế ụ ộ ồ
s khác vì có m t văn b n khác ra đ i Đi u này đã làm ch m quá trìnhơ ộ ả ờ ề ậ
th c hi n, ch m quá trình gi i ngân N u là c ch ph i có tính dài h i, vìự ệ ậ ả ế ơ ế ả ơ
v y, c n có s chu n b th u đáo trong quá trình xây d ng c ch ậ ầ ự ẩ ị ấ ự ơ ế
M t v n đ gây ra tình tr ng qu n lý đ u t kém hi u qu là ch tộ ấ ề ạ ả ầ ư ệ ả ấ
lượng quy ho ch và thi u công khai minh b ch thông tin Vi c qu n lýạ ế ạ ệ ả
đ u t theo quy ho ch hi n nay là r t khó Quy ho ch c a Chính ph choầ ư ạ ệ ấ ạ ủ ủ phép các b ngành, đ a phộ ị ương t phê duy t Nh v y, ngự ệ ư ậ ười có đ th mủ ẩ quy n phê duy t cũng có đ th m quy n quy ho ch, gây ra nh ng v n đề ệ ủ ẩ ề ạ ữ ấ ề
b t n…ấ ổ
Trang 43
Đánh giá th c tr ng s quán tri t các đ c đi m c a đ u t phát ự ạ ự ệ ặ ể ủ ầ ư tri n vào công tác qu n lý ho t đ ng đ u t Vi t Nam ể ả ạ ộ ầ ư ở ệ
3.1.
Đánh giá s quán tri t c a đ c đi m th nh t ự ệ ủ ặ ể ứ ấ
“Quy mô ti n v n, v t t lao đ ng c n thi t cho ho t đ ng đ u t ề ố ậ ư ộ ầ ế ạ ộ ầ ư phát tri n th ể ườ ng r t l n” ấ ớ
3.1.1 Th c tr ng chu n b ngu n v n đ u t ự ạ ẩ ị ồ ố ầ ư
3.1.1.1 Kh năng t o l p huy đ ng v n đ u t phát tri n ngày ả ạ ậ ộ ố ầ ư ể càng gia tăng
Hi n nay kh năng thu hút và t o l p v n c a n n kinh t nệ ả ạ ậ ố ủ ề ế ước ta
đã được nâng lên r t nhi u.Trấ ề ước đây, n n kinh t k ho ch t p trungề ế ế ạ ậ quan liêu bao c p các doanh nghi p nhà nấ ệ ước chi m h u h t các ngànhế ầ ế
ch ch t c a n n kinh t nh ng l i làm ăn không hi u qu , luôn x y raủ ố ủ ề ế ư ạ ệ ả ả tình tr ng thua l Chính vì v y mà n n kinh t luôn trong tình tr ng trìạ ỗ ậ ề ế ạ
tr , không có kh năng tích lu , đó là ch a k đ n đ i s ng nhân dân g pệ ả ỹ ư ể ế ờ ố ặ nhi u khó khăn và chính sách c m t nhân hóa do đó ngề ấ ư ười dân không có
ti n đ đ u t ho c có ti n nh ng l i là nh ng đ ng ti n nhàn r i.ề ể ầ ư ặ ề ư ạ ữ ồ ề ỗ
Tuy nhiên kh năng t o l p v n c a n n kinh t trong giai đo nả ạ ậ ố ủ ề ế ạ
hi n nay có nh ng d u hi u t t T năm 1986 khi đệ ữ ấ ệ ố ừ ường l i c ch đố ơ ế ượ c thay đ i, toàn b n n kinh t đã chuy n sang m t giai đo n m i Trổ ộ ề ế ể ộ ạ ớ ướ c tiên là lu t doanh nghi p cho phép thành l p các công ty t nhân, cho phépậ ệ ậ ư phát tri n n n kinh t nhi u thành ph n và do đó nâng cao tính c nh tranhể ề ế ề ầ ạ
c a các đ n v trong n n kinh t Nhà nủ ơ ị ề ế ước không can thi p sâu vào ho tệ ạ
đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p nhà nộ ủ ệ ước và do đó các doanh nghi p này t ch v s n xu t làm ăn hi u qu h n, t đó ngu n v nệ ự ủ ề ả ấ ệ ả ơ ừ ồ ố dùng đ tích lu m r ng s n xu t tăng s n lể ỹ ở ộ ả ấ ả ượng ngày càng tăng Đó là
ch a k đ n khi cho phép các thành ph n kinh t t nhân phát tri n đãư ể ế ầ ế ư ể
t o l p m t ngu n v n nhàn r i trong xã h i Nhà nạ ậ ộ ồ ố ỗ ộ ước luôn có chủ
trương khuy n khích xã h i hoá huy đ ng t i đa ế ộ ộ ố
các ngu n v n nhàn r i.ồ ố ỗ V i s gia tăng không ng ng c a các ngân hàngớ ự ừ ủ
thương m i, ngu n v n ti t ki m c a nhân dân ngày càng nhi u gópạ ồ ố ế ệ ủ ề
ph n quan tr ng vào s tăng trầ ọ ự ưởng kinh t ế
Bước ngo t n a đó là s ra đ i c a Lu t đ u t nặ ữ ự ờ ủ ậ ầ ư ước ngoài vào năm 1987 đã thúc đ y các ngu n v n nẩ ồ ố ước ngoài vào Vi t Nam Khi lu tệ ậ
Trang 5đ u t nầ ư ứơc ngoài ra đ i, chúng ta đã có nh ng c s pháp lý đ cácờ ữ ơ ở ể doanh nghi p nệ ước ngoài yên tâm đ u t vào Vi t Nam và chúng ta đãầ ư ệ
t o l p đạ ậ ược m t kênh ngu n v n th c s quan tr ng đó là ngu n v nộ ồ ố ự ự ọ ồ ố FDI Bên c nh đó, nh chính sách bình đ ng, Vi t Nam luôn mu n quanạ ờ ẳ ệ ố
h v i t t c các nệ ớ ấ ả ước trên th gi i v i quan đi m bình đ ng đôi bênế ớ ớ ể ẳ cùng có l i Cùng v i s tham gia c a Vi t Nam vào các t ch c, cácợ ớ ự ủ ệ ổ ứ
di n đàn trên th gi i đã nâng cao vai trò c a Vi t Nam trên trễ ế ớ ủ ệ ường qu cố
t Chính vì v y mà chúng ta đã giành đế ậ ược s quan tâm gíup đ c aự ỡ ủ nhi u nề ước, đ c bi t là ngu n v n ODA, các ngu n v n vay h tr tặ ệ ồ ố ồ ố ỗ ợ ừ các t ch c tài chính nh IMF,WB…ổ ứ ư
Kênh huy đ ng qua th trộ ị ường ch ng khoán cũng là m t hình th cứ ộ ứ giúp huy đ ng ngu n v n c a xã h i cho ho t đ ng đ u t phát tri n.ộ ồ ố ủ ộ ạ ộ ầ ư ể
3.1.1.2 Tình hình các ngu n v n cho đ u t phát tri n ồ ố ầ ư ể
Sau m t năm Vi t Nam gia nh p WTO, các ngu n v n đang có xuộ ệ ậ ồ ố
hướng chuy n đ ng v i m c đóng góp ngày càng l n C th :ể ộ ớ ứ ớ ụ ể
V n vi n tr phát tri n chính th c ODA ố ệ ợ ể ứ
Sau h n 10 năm n i l i quan h v i các t ch c tài chính ti n t qu cơ ố ạ ệ ớ ổ ứ ề ệ ố
t , đ n nay Vi t Nam đã nh n đế ế ệ ậ ượ ổc t ng s g n 35 t USD v n vi n trố ầ ỷ ố ệ ợ phát tri n ODA C th năm 2000 s v n cam k t là 2,4 t USD và sể ụ ể ố ố ế ỷ ố
v n đã gi i ngân đ t 1,65 t USD; con s tố ả ạ ỷ ố ương ng c a năm 2001 là 2,4ứ ủ
t /1,5 t USD, năm 2002 là 2,5 t /1,528 t USD, năm 2003 là 2,83 tỷ ỷ ỷ ỷ ỷ USD/1,421 t USD, năm 2004 là 3,44 t /1,65 t USD , năm 2005 là 3,747ỷ ỷ ỷ
t USD/2,1 t USD, năm 2006 là 3,9 t USD/1,78 t USD Năm 2007,ỷ ỷ ỷ ỷ
t ng giá tr ODA cam k t c a các nhà tài tr cho Vi t Nam đ t con s kổ ị ế ủ ợ ệ ạ ố ỷ
l c 5,4 t USD Đây cũng là năm th 3 liên t c k ho ch gi i ngânụ ỷ ứ ụ ế ạ ả v nố ODA được th c hi n và vự ệ ượ ết k ho ch đ ra đ t kho ng 16,5 t USD.ạ ề ạ ả ỷ
Nh v y s v n cam k t và s v n gi i ngân trong năm 2007, năm đ uư ậ ố ố ế ố ố ả ầ tiên gia nh p WTO có tăng khá.ậ
Trang 6
V n đ u t tr c ti p n ố ầ ư ự ế ướ c ngoài – FDI
S d án ố ự
V n đăng ký ố (Tri u đô la M ) ệ ỹ (*)
T ng s ổ ố
v n ố
T ng s ổ ố
Trong đó: V n đi u l ố ề ệ th c hi n ự ệ
T ng s ổ ố
Chia ra
(Tri u đô ệ
la M ) ỹ
N ướ c
S b 2007 ơ ộ 1544 21347,8 8183,6 6800,0 1383,6 8030,0
B ng s 1 ả ố Đ u t tr c ti p c a n ầ ư ự ế ủ ướ c ngoài đ ượ ấ cc p gi y phép 1988 ấ – 2007
(Ngu n: T ng c c Th ng kê) ồ ổ ụ ố
V n c a ng ố ủ ườ i Vi t Nam n ệ ở ướ c ngoài qua kênh ki u h i ề ố
N u nh lế ư ượng ki u h i chuy n v nề ố ể ề ước th ng kê đố ược năm 2000
m i đ t 1,757 t USD, năm 2001 là 1,82 t USD, năm 2003 là 2,154 tớ ạ ỷ ỷ ỷ USD thì năm 2004 tăng lên 3,2 t USD, năm 2005 đ t g n 4,0 t USD,ỷ ạ ầ ỷ năm 2006 đ t 5,2 t USD và năm 2007 đ t trên 6,5 t USD Nh v y,ạ ỷ ạ ỷ ư ậ
Trang 7lượng v n c a ngố ủ ười Vi t Nam chuy n v nệ ể ề ước cũng tăng đ t bi n vàộ ế
tương đương v n FDI th c hi n cũng trong năm 2007.ố ự ệ
Theo th ng kê trên t New York Times, thì s ti n ngố ờ ố ề ười Vi t Namệ chuy n v nể ề ước năm 2006 là 6,82 t USD, đ ng hàng th hai khu v cỷ ứ ứ ở ự Đông Nam Á ch sau Philippines (14,8 t USD) Con s này tỉ ỷ ố ương đươ ng
v i 11,21% GDP và tính bình quân m i ngớ ỗ ười Vi t Nam nệ ở ước ngoài
g i v nử ề ước trong năm 2006 là 3.398,42 USD Tính chung châu Á, Vi tở ệ Nam đ ng hàng th t v s ti n g i v , sau n Đ , Trung Qu c vàứ ứ ư ề ố ề ử ề Ấ ộ ố Philippines
Huy đ ng v n trên th tr ộ ố ị ườ ng ch ng khoán ứ
U ban Ch ng khoán Nhà nỷ ứ ước cho bi t, năm 2007, quy mô th trế ị ườ ng
ch ng khoán tăng m nh, giá tr giao d ch tăng cao T ng giá tr v n hoá thứ ạ ị ị ổ ị ố ị
trường đ t g n 500 nghìn t đ ng So v i GDP tính theo giá th c t nămạ ầ ỷ ồ ớ ự ế
2007 thì t ng giá tr v n hoá th trổ ị ố ị ường đ t 43,8%, cao h n r t nhi u soạ ơ ấ ề
v i năm 2006, ch đ t 22,7% Th trớ ỉ ạ ị ường ch ng khoánứ cũng thu hút h nơ
500 tri u trái phi u các lo i, bao g m: Trái phi u Chính ph , Trái phi uệ ế ạ ồ ế ủ ế
đô th , Trái phi u công trình, Trái phi u NHTM T ng giá tr v n hoá tráiị ế ế ổ ị ố phi u lên t i 82 nghìn t đ ng, chi m 8,4% GDP năm 2006 Năm 2007,ế ớ ỷ ồ ế
th trị ường ch ng khoán huy đ ng đứ ộ ược m c v n đ t 90.000 t đ ngứ ố ạ ỷ ồ thông qua đ u giá, phát hành thêm trên th trấ ị ường chính th c, tăng g p 3ứ ấ
l n so v i năm 2006 Cũng trong năm 2007, có 179 công ty đầ ớ ược chào bán 2,46 t c phi u ra công chúng tỷ ổ ế ương ng v i kho ng 48 ngàn t đ ng,ứ ớ ả ỷ ồ
g p 25 l n so v i năm 2006 D báo h t năm 2008, t ng s v n hoá thấ ầ ớ ự ế ổ ố ố ị
trường ch ng khoán Vi t Nam s đ t 35-40 t USD, chi m t i trên 60%ứ ệ ẽ ạ ỷ ế ớ GDP năm đó
V n tín d ng đ u t phát tri n c a Nhà n ố ụ ầ ư ể ủ ướ c
Theo báo cáo c a Ngân hàng phát tri n Vi t Nam (VDB), ch m i tínhủ ể ệ ỉ ớ
đ n h t tháng 9/2007, VDB đang qu n lý cho vay, thu h i n vay 5.475ế ế ả ồ ợ
d án tín d ng đ u t phát tri n t ngu n v n vay trong nự ụ ầ ư ể ừ ồ ố ước, v i t ngớ ổ
s v n theo h p đ ng tín d ng đã ký k t là 99.900 t đ ng, v i s v nố ố ợ ồ ụ ế ỷ ồ ớ ố ố đang d n là 48.810 t đ ng, riêng d án nhóm A chi m 41% Bên c như ợ ỷ ồ ự ế ạ
đó, VDB cũng đang qu n lý 336 d án tín d ng đ u t phát tri n tả ự ụ ầ ư ể ừ
Trang 8ngu n v n vay ODA, v i t ng s v n vay theo h p đ ng đã ký k t là trênồ ố ớ ổ ố ố ợ ồ ế 6,6 t USD, d n h n 47.350 t đ ng.ỷ ư ợ ơ ỷ ồ
Huy đ ng v n c a h th ng ngân hàng ộ ố ủ ệ ố
Năm 2007 cũng đ t m c cao nh t c v quy mô và t c đ tăng trạ ứ ấ ả ề ố ộ ưở ng
t trừ ước đ n nay.ế
(1) Huy đ ng v n qua phát hành c phi u tăng v n đi u l c a cácộ ố ổ ế ố ề ệ ủ NHTM
Ch riêng trong tu n cu i tháng 11 và tháng 12/2007, hàng lo t NHTMỉ ầ ố ạ
c ph n phát hành trái phi u và c phi u tăng v n đi u l nh NHTM cổ ầ ế ổ ế ố ề ệ ư ổ
ph n Sài Gòn, NHTM c ph n Các doanh nghi p ngoài qu c doanh,ầ ổ ầ ệ ố NHTM c ph n Quân đ i, NHTM c ph n Qu c t Ch riêng nh ngổ ầ ộ ổ ầ ố ế ỉ ữ ngân hàng này đã thu hút được kho ng 10.000 t đ ng v n trên thả ỷ ồ ố ị
trường Đ c bi t là vi c Ngân hàng Ngo i thặ ệ ệ ạ ương Vi t Nam th c hi nệ ự ệ thành công c ph n hoá trong tháng 12/2007 theo hình th c đ u giá IPOổ ầ ứ ấ
đã huy đ ng độ ược hàng ch c nghìn t đ ng.ụ ỷ ồ
(2) Huy đ ng v n thông qua phát tri n d ch v ngân hàngộ ố ể ị ụ
Các ngân hàng và t ch c tín d ng m nh d n đ u t s v n l n vàổ ứ ụ ạ ạ ầ ư ố ố ớ nhân l c cho hi n đ i hoá công ngh và phát tri n d ch v Công nghự ệ ạ ệ ể ị ụ ệ ngân hàng hi n đ i và d ch v ngân hàng ti n ích đó ch ng nh ng tăngệ ạ ị ụ ệ ẳ ữ
t c đ chu chuy n v n trong n n kinh t , gi m th i gian v n đ ng trongố ộ ể ố ề ế ả ờ ố ọ thanh toán, mà còn thu hút được v n c a ngố ủ ười Vi t Nam nệ ở ước ngoài chuy n v ể ề
Bên c nh đó, v i k t qu phát tri n đạ ớ ế ả ể ược kho ng 8,2 tri u tài kho nả ệ ả
cá nhân; h n 6,0 tri u th thanh toán, th ATM, th tín d ng qu c t …ơ ệ ẻ ẻ ẻ ụ ố ế
v i s d ti n g i bình quân đ t trên 12.000 t đ ng Trong c nớ ố ư ề ử ạ ỷ ồ ả ước đã
l p đ t đắ ặ ược trên 4.500 máy ATM S d ti n g i bình quân trên tàiố ư ề ử kho n c a khách hàng cá nhân là ngu n v n r t quan tr ng đ các NHTMả ủ ồ ố ấ ọ ể
s d ng cho vay, đ u t ,… đ i v i các nhu c u c a n n kinh t ử ụ ầ ư ố ớ ầ ủ ề ế
(3) V huy đ ng ti n g i ti t ki m và kênh huy đ ng v n khác trên thề ộ ề ử ế ệ ộ ố ị
trường
Trang 9Các NHTM c nh tranh m r ng huy đ ng v n b ng nhi u hình th c vàạ ở ộ ộ ố ằ ề ứ
gi i pháp khác nhau Trả ước h t đó là m r ng m ng lế ở ộ ạ ưới chi nhánh và phòng giao d ch trên toàn qu c, đ m b o g n dân, sát dân, thu n ti n choị ố ả ả ầ ậ ệ huy đ ng v n Th hai là hi n đ i hoá công ngh g n li n v i đ i m iộ ố ứ ệ ạ ệ ắ ề ớ ổ ớ phong cách giao d ch c a nhân viên, t o s tôn tr ng c a ngân hàng đ iị ủ ạ ự ọ ủ ố
v i ngớ ườ ửi g i ti n Th ba là đ y m nh các ho t đ ng Marketing, ti pề ứ ẩ ạ ạ ộ ế
th , qu ng cáo, khuy n m i… trong huy đ ng v n, t o thông tin minhị ả ế ạ ộ ố ạ
b ch, công b thông tin r ng rãi cho ngạ ố ộ ười dân ch đ ng l a ch n cácủ ộ ự ọ hình th c g i ti n v i lãi su t, kỳ h n khác nhau Th t là đa d ng cácứ ử ề ớ ấ ạ ứ ư ạ
s n ph m g i ti n ti t ki m, đa d ng các hình th c huy đ ng v n,… phùả ẩ ử ề ế ệ ạ ứ ộ ố
h p v i nhu c u c a đông đ o ngợ ớ ầ ủ ả ười dân
T ng ngu n v n huy đ ng c a các NHTM và t ch c tín d ng trongổ ồ ố ộ ủ ổ ứ ụ toàn qu c đ t t c đ tăng trố ạ ố ộ ưở kho ng 20% - 25%/năm trong 5 nămng ả
g n đây, g p h n 3 l n t c đ tăng trầ ấ ơ ầ ố ộ ưởng kinh t C th năm 2000 v nế ụ ể ố huy đ ng c a h th ng ngân hàng tăng 26,5% so v i năm trộ ủ ệ ố ớ ước, năm
2001 tăng 25,53%, năm 2002 tăng 17,7%, năm 2003 tăng 24,94%, năm
2004 tăng 30,39%, năm 2005 tăng 32,08%, năm 2006 tăng 36,53% và năm
2007 tăng trên 40%
Ngu n v n tăng trồ ố ưởng cao t o đi u ki n cho h th ng ngân hàng chạ ề ệ ệ ố ủ
đ ng m r ng tín d ng có ch t lộ ở ộ ụ ấ ượng cho tăng trưởng kinh t D n choế ư ợ vay năm 2005 tăng 31,1% so v i năm 2004; năm 2006 tăng 25,44% so v iớ ớ năm 2005 và h t năm 2007 tăng 35% so v i năm 2006.ế ớ
V i t ng th các kênh huy đ ng v n nói trên có th kh ng đ nh, hớ ổ ể ộ ố ể ẳ ị ệ
th ng ngân hàng đóng vai trò ch l c đáp ng nhu c u v n cho đ u tố ủ ự ứ ầ ố ầ ư phát tri n n n kinh t , trong đó kh i các NHTM Nhà nể ề ế ố ước chi m trênế 70% th ph n huy đ ng v n, song th ph n c a các NHTM c ph n tuyị ầ ộ ố ị ầ ủ ổ ầ còn khiêm t n nh ng đang có xu hố ư ướng tăng nhanh Đ ng th i, m tồ ờ ộ
lượng v n ngo i t không nh đang đố ạ ệ ỏ ược m t s NHTM đ u t trên thộ ố ầ ư ị
trường ti n g i qu c t do ch a cho vay ra đề ử ố ế ư ược
Bên c nh các kênh huy đ ng v n nói trên thì h th ng ngân hàngạ ộ ố ệ ố còn là đ u m i đàm phán và ký k t, t ch c ti p nh n v n và cho vay l iầ ố ế ổ ứ ế ậ ố ạ nhi u d án tài tr v n qu c t c a WB, ADB,… cho các d án đi n l c,ề ự ợ ố ố ế ủ ự ệ ự giao thông nông thôn, c i thi n môi trả ệ ường, xoá đói gi m nghèo,…ả
Trang 103.1.1.3 M t s b t c p trong vi c huy đ ng v n hi n nay ộ ố ấ ậ ệ ộ ố ệ
Tuy nhiên, trong v n đ huy đ ng v n hi n nay còn b c l nhi u b tấ ề ộ ố ệ ộ ộ ề ấ
c p ậ M t là ộ , công ngh ngân hàng hi n đ i và d ch v phát tri n,ệ ệ ạ ị ụ ể
nh ng so v i yêu c u thì v n ch a đáp ng đư ớ ầ ẫ ư ứ ược
Hai là, trong đi u ki n ch s tăng giá tiêu dùng CPI còn cao, giá vàngề ệ ỉ ố
bi n đ ng l n, t giá đô la M trên th trế ộ ớ ỷ ỹ ị ường nhìn chung n đ nh, tuyổ ị nhiên cá bi t trên th trệ ị ường t do t giá VND/USD có th i đi m bi nự ỷ ờ ể ế
đ ng l n,… bên c nh đó ngu n ngo i t ti n m t t ki u h i, t ngộ ớ ạ ồ ạ ệ ề ặ ừ ề ố ừ ườ i
Vi t Nam làm ăn và sinh s ng nệ ố ở ước ngoài chuy n v , t khách du l chể ề ừ ị
qu c t , t buôn l u còn l n… m t lố ế ừ ậ ớ ộ ượng l n ngớ ười dân v n c t tr vàẫ ấ ữ
s d ng ngo i t , song c ch đi u hành m t s công c chính sách ti nử ụ ạ ệ ơ ế ề ộ ố ụ ề
t ch a linh ho t.ệ ư ạ
Ba là, vi c ph i h p gi a kênh huy đ ng v n c a h th ng ngân hàngệ ố ợ ữ ộ ố ủ ệ ố
và kênh huy đ ng v n c a ngân sách ch a đ ng b , nên không nh ngộ ố ủ ư ồ ộ ữ
hi u qu huy đ ng v n ch a cao, mà hi u qu s d ng v n ngân hàngệ ả ộ ố ư ệ ả ử ụ ố huy đ ng độ ược cũng h n ch ạ ế
B n là ố , th trị ường ch ng khoán Vi t Nam đang trên đà phát tri nứ ệ ể
nh ng ch a n đ nh và ch a b n v ng, đã đi u ch nh sâu trong quý II vàư ư ổ ị ư ề ữ ề ỉ quý III/2007, có nguyên nhân quan tr ng là Ngân hàng Nhà nọ ước ban hành
Ch th 03 kh ng ch t l cho vay đ u t ch ng khoán c a các NHTMỉ ị ố ế ỷ ệ ầ ư ứ ủ không được vượt quá 3% t ng d n Đ u năm 2008, Ch th này đã đổ ư ợ ầ ỉ ị ượ c
s a đ i, nh ng s đi u ch nh v n ch a đúng nh mong mu n c a nhàử ổ ư ự ề ỉ ẫ ư ư ố ủ
đ u t , ch a đ s c "đ y" th trầ ư ư ủ ứ ẩ ị ường ch ng khoán đi lên Bên c nh đó thứ ạ ị
trường ch ng khoán Vi t Nam so v i trình đ chung c a các nứ ệ ớ ộ ủ ước thì
m i giai đo n đ u, m i ch y u là các ho t đ ng mua đi, bán l i, đ uớ ở ạ ầ ớ ủ ế ạ ộ ạ ầ
c ch ng khoán, c phi u trên th trơ ứ ổ ế ị ường th c p.ứ ấ
Năm là, v n đ u t qua kênh ngân sách b th t thoát, lãng phí, tìnhố ầ ư ị ấ
tr ng tham ô, tham nhũng đáng lo ng i Đ c bi t ngu n v n ODA chuy nạ ạ ặ ệ ồ ố ể qua kênh ngân sách đang t o ra s lo ng i c a d lu n, c a các nhà tài trạ ự ạ ủ ư ậ ủ ợ
qu c t v tình tr ng tham nhũng, th t thoát,… ngu n v n này.ố ế ề ạ ấ ồ ố
3.1.2 Th c tr ng v chu n b , s d ng ngu n nhân l c ự ạ ề ẩ ị ử ụ ồ ự