Tính cấp thiết của đề tài: Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại là trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ bậc cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và nghề, nghiên cứu và thực nghiệm khoa học công
Trang 1Nhu cầu tin của người dùng tin tại Trường Cao
đẳng Kinh tế Đối ngoại
Đỗ Thị Tầm Xuân
Trường Đại học KHXH&NV Luận văn ThS Chuyên ngành: Khoa học Thông tin – Thư viện; Mã số: 60 32 02 03
Người hướng dẫn: TS Nguyễn Thu Thảo
Năm bảo vệ: 2014
Keywords: Khoa học thư viện; Nhu cầu tin; Người dùng tin; Trường Cao Đẳng Kinh tế đối
ngoại
Content
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài:
Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại là trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ bậc cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và nghề, nghiên cứu và thực nghiệm khoa học công nghệ phục vụ công tác đào tạo, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong ngành Công thương và xã hội, góp phần phát triển kinh tế xã hội và sự nghiệp Giáo dục – Đào tạo của quốc gia.Trường thực hiện hợp tác đào tạo và nghiên cứu khoa học với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước,
tổ chức hội thảo khoa học, thực hiện tư vấn dịch vụ thương mại cho các tổ chức kinh tế xã hội
Trước xu thế không ngừng phát triển và hội nhập của xã hội, Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại tiến hành đổi mới quy mô và chất lượng giáo dục Tại đại hội đảng bộ Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại khóa V đã xác định: Nhiệm vụ quan trọng đặt ra là xử lý đúng mối quan hệ giữa cung và cầu, giữa nhà trường và xã hội Nhà trường cần thiết phải đổi mới nội dung chương trình, phương pháp dạy và học tập, đào tạo đa ngành học, đa cấp học đáp ứng nhu cầu xã hội, tăng cường quản lý của nhà nước, tạo dựng đội ngũ cán bộ có học vị khoa học cao, giảng dạy tốt
và đội ngũ quản lý giỏi, phát triển toàn diện nhà trường
Trang 2Nhu cầu tin của người dùng tin trong nhà trường vì thế có nhiều biến đổi Việc nghiên cứu nhu cầu tin tại trường sẽ là cơ sở khoa học để tổ chức và phát triển hoạt động thông tin theo đúng hướng, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nhà trường trong tương lai
Xuất phát từ những lý do trên tôi lựa chọn đề tài: “Nhu cầu tin của người dùng tin tại trường
Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại” làm luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, với mong muốn vận dụng
những kiến thức và kỹ năng tiếp thu được từ khoá học cao học Từ đó nghiên cứu đề xuất những kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác, đáp ứng tốt nhất nhu cầu tin cho người dùng tin tại trường Cao đẳng Kinh tế đối ngoại
2 Tình hình nghiên cứu
Nhiều năm gần đây, đã có khá nhiều công trình khoa học tập trung nghiên cứu nhu cầu tin của ở các cơ sở đào tạo và trường Đại học Các công trình nghiên cứu đều tập trung làm rõ đặc điểm, nhu cầu tin của người dùng tin tại một địa bàn cụ thể Tuy nhiên, mỗi cơ quan có tính chất, đặc thù riêng và mỗi người khi nghiên cứu có cách tiếp cận và giải quyết vấn đề khác nhau: tác
giả Dương Thị Vân với luận văn thạc sỹ “nghiên cứu nhu cấu tin ở trường Đại học Cần thơ”, bảo vệ năm 2003; tương tự tác giả Nguyễn Thanh Tùng trong đề tài: “Nghiên cứu nhu cầu tin và
đảm bảo thông tin tại Thư viện trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh”, bảo
vệ năm 2005; Đề tài: “nghiên cứu nhu cầu tin và đảm bảo thông tin tại Trung tâm Thông tin - Thư viện trường Đại học sư phạm Hà nội trong giai đoạn mới” của tác giả Đào Thị Thanh Xuân bảo vệ năm 2007; tác giả Phạm Thị Thanh Huyền “Nghiên cứu nhu cầu tin của người dùng tin tại Viện Thông Tin Khoa học Xã hôi”, bảo vệ năm 2007 Bên cạnh việc nghiên cứu đặc điểm nhu cầu tin của người dùng tin, tác giả của các công trình này cũng nêu lên một số kiến nghị nhằm tăng cường hoạt động thư viện – thông tin tại các đơn vị, trong đó việc nâng cao chất lượng phục vụ nhằm đảm bảo thông tin và đáp ứng nhu cầu tin của người dùng tin
Ngoài ra còn có những hội thảo và nhiểu bài nghiên cứuvề nhu cầu tin và người dùng tin
đăng trên các tạp chí chuyên ngành như: “Hỗ trợ và nâng cao kiến thức thông tin đối với người
dùng tin trực tiếp tại viện Khoa học xã hội Việt Nam” đề cập đến các giải pháp nâng cao kiến
thức thông tin và kích thích nhu cầu tin cho người dùng tin tại Viện khoa học xã hội Việt Nam của Ths.Trần Mạnh Tuấn đăng trên tạp chí thông tin khoa học xã hội, số 3 năm 2007; Bài viết:
“Phổ biến kiến thức thông tin trong các trường đại học tại thành phố Hồ Chí Minh” của Ths
Trang 3Dương Thúy Hương đăng trên Bản tin thư viện – công nghệ thông tin tháng 6/2011; Công trình nghiên cứu: “Phát triển năng lực thông tin cho người dùng tin- một cách tiếp cận tối ưu hóa hiệu quả sử dụng các sản phẩm và dịch vụ thông tin phục vụ nghiên cứu giáo dục và đào tạo” của Ths.Nghiêm Xuân Huy – giảng viên trường Đại học KHXH&NV, ĐH Quốc gia Hà Nội
Từ xưa tới nay chưa có một đề tài nghiên cứu nào thực hiện việc khảo sát nhu cầu tin của người dùng tin tại trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại Chọn vấn đề này làm đề tài luận văn, tôi
hy vọng có thể kế thừa những thành tựu của các tác giả đi trước và những kinh nghiệm làm việc của bản thân nhằm đi sâu nghiên cứu vấn đề cụ thể về người dùng tin và nhu cầu tin tại trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại Trên cơ sở đó, đề xuất những kiến nghị và giải pháp thích hợp nhằm thỏa mãn và phát triển nhu cầu tin của người dùng tin trong mối quan hệ với những điều kiện và thách thức của giai đoạn hiện nay – giai đoạn đổi mới trong ngành giáo dục và đào tạo nói chung trong đó có trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Mục đích: Luận văn tiến hành nghiên cứu đặc điểm nhu cầu tin và tập quán sử dụng thông tin của người dùng tin tại trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thỏa mãn và phát triển nhu cầu tin
Nhiệm vụ:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về nhu cầu tin và người dùng tin
- Nghiên cứu đặc điểm người dùng tin tại trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại
- Khảo sát nhu cầu tin của người dùng tin tại trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại
- Khảo sát mức độ thỏa mãn nhu cầu tin tại trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại
- Đề xuất và kiến nghị các giải pháp nhằm đáp ứng và kích thích phát triển nhu cầu tin cho người dùng tin tại trường tại trường
4 Giả thuyết nghiên cứu
Trang 4Nhu cầu tin của người dùng tin là yếu tố chi phối toàn bộ hoạt động thông tin – thư viện của một cơ quan, tổ chức Việc nghiên cứu nhu cầu tin và đưa ra các giải pháp nhằm phát triển nhu cầu tin cho người dùng tin tại trường Kinh tế Đối ngoại nếu thực hiện thành công sẽ khẳng định rõ hơn vai trò quan trọng của hoạt động thông tin - thư viện trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học của nhà trường
Sau khi phân tích, so sánh giữa lý luận và thực trạng thì luận văn sẽ đưa ra một số giải pháp cụ thể như: Tăng cường nguồn lực thông tin, đa dạng hóa các sản phẩm, dịch vụ thông tin – thư viện, đào tạo người dung tin, tăng cường cở sở vật chất trang thiết bị Những giải pháp này nhằm thu hút người dùng tin đến khai thác nguồn tin, đồng thời làm cho hoạt động của trung tâm Thông tin - Thư viện ngày càng hiệu quả
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Nhu cầu tin của người dùng tin trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại
- Phạm vi nghiên cứu: người dùng tin của trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại trong phạm
vi năm 2013
6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch
sử Trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê nin kết hợp với các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam
- Phương pháp nghiên cứu cụ thể:
+ Phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê, so sánh các vấn đề lý thuyết trên cơ sở tài liệu thu thập được
+ Phương pháp điều tra, khảo sát, phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp thông qua phiếu điều tra nhu cầu tin
7 Ý nghĩa khoa học và ứng dụng của đề tài
Trang 5Ý nghĩa khoa học: Luận văn làm rõ khái niệm và hoàn thiện lý luận về nhu cầu tin và người dùng tin, định vị vai trò to lớn trong việc đáp ứng nhu cầu tin cho người dùng tin trong việc dạy và học tại trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại
Ý nghĩa ứng dụng: Luận văn đưa ra những giải pháp cụ thể, khả thi trong việc đáp ứng nhu cầu tin của người dùng tin tại trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học của cán bộ, giáo viên và sinh viên đang làm việc, học tập, giảng dậy tại trường
8 Dự kiến kết quả nghiên cứu
Luận văn sau khi hoàn thành dự kiến có độ dài trên 100 trang Kết quả chủ yếu của luận văn là nhận dạng được nhu cầu tin của người dùng tin tại Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại hiện nay và đề xuất được các giải pháp đáp ứng cũng như kích thích các nhu cầu đó phát triển mạnh hơn
9 Cấu trúc của Luận văn: Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục, nội dung của luận văn
được chia ra làm 3 chương:
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NHU CẦU TIN VÀ NGƯỜI DÙNG TIN TẠI TRƯỜNG
CAO ĐẲNG KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NHU CẦU TIN CỦA NGƯỜI DÙNG TIN TẠI TRƯỜNG CAO
ĐẲNG KINH TẾ ĐỐI NGOẠI CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP THỎA MÃN VÀ PHÁT TRIỂN NHU CẦU TIN TẠI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
REFERENCES
Tiếng Việt
[1] Trần Trọng Bảy (2006), Nắm vững nhu cầu thông tin để phục vụ tốt cho công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học trong các trường đại học, địa chỉ:
http://www.glib.hcmus.edu.vn/images/PDF/12-2000-4.pdf, truy cập ngày 24/02/2013
Trang 6[2] Bộ Giáo dục và Đào tạo, (2007), Quy chế số 43/ 2007/ QĐ-BGĐT ngày 15/8/2007 ban hành
quy chế đào tạo đại học cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ
[3] Bjorn Olstad, Vũ Văn Sơn dịch, Tổ chức nội dung đến tăng cường sức mạnh cho người dùng tin, địa chỉ: http://www.vjol.info/index.php/VJIAD/article/view/3160/3082, truy cập ngày 15/02/2013
[4] Nguyễn Tiến Đức (1992), “Nhu cầu tin và phương pháp điều tra nhu cầu tin”, Hoạt động
thông tin thư viện, (3), Tr.11-13
[5] Nguyễn Văn Hành (1994), “Vấn đề tổ chức hoạt động thông tin khoa học trong trường đại
học”, Tạp chí thông tin tư liệu, (2), Tr.5
[6] Tô Thị Hiền Tăng cường kiến thức thông tin cho sinh viên – giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo trong các trường đại học // Ngành thông tin-thư viện trong xã hội thông tin: kỷ yếu hội thảo khoa học – H.: Khoa Thông tin-Thư viện ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN, 2006 –
Tr 108 – 114
[7] Nguyễn Hữu Hùng (2005), Nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ thông tin – thư viện ở Việt Nam, Thông tin từ lý luận tới thực tiễn: Information from theory to practice, Văn hóa Thông tin, Hà Nội, Tr 763 – 772
[8] Nghiêm Xuân Huy Kiến thức thông tin với giáo dục đại học // Ngành thông tin – thư viện trong xã hội thông tin: kỷ yếu hội thảo khoa học – H.: Khoa Thông tin – Thư viện ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN, 2006 – Tr 135 – 144
[9] Nghiêm Xuân Huy (2012), Hướng đến một mô hình thư viện đại học hiện đại phục vụ chiến lược nâng cao chất lượng giáo dục đại học, địa chỉ: http://vietnamlib.net/headlines/huong- den-mot-mo-hinh-thu-vien-dai-hoc-hien-dai-phuc-vu-chien-luoc-nang-cao-chat-luong-giao-duc-dai-hoc, truy cập ngày 15/05/2013
[10]Hoàng Hương (2009), Đánh giá các dịch vụ thư viện, địa chỉ: http://vietnamlib.net/tham-dinh/san-pham-dich-vu-thong-tin/danh-gia-cac-dich-vu-thu-vien, truy cập ngày 12/08/2012
Trang 7[11] Huỳnh Minh Khải (2012), Vai trò của cán bộ thư viện – thông tin Việt Nam trong kỷ nguyên thông tin, Hội thảo khoa học Đào tạo cán bộ ngành Thư viện – Thông tin đáp ứng nhu cầu thực tiễn, Tp Hồ Chí Minh, Tr 107 – 113
[12] Nguyễn Thị Lan (2012), Các yêu cầu về kỹ năng của cán bộ thư viện - thông tin trong giai đoạn hiện nay, Hội thảo khoa học Đào tạo cán bộ ngành Thư viện – Thông tin đáp ứng nhu cầu thực tiễn, Tp Hồ Chí Minh, Tr 6 – 15
[13] Vũ Văn Nhật (2009), Đảm bảo thông tin cho người dùng tin trong xã hội, địa chỉ: http://js.vnu.edu.vn/xhnv_2_10/5.pdf, truy cập ngày 22/04/2013
[14] Nguyễn Hữu Nghĩa (2002), Nghiên cứu nhu cầu tin của cán bộ nghiên cứu và giảng dạy
tại Trường đại học Văn Hoá Hà Nội, luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Trường Đại học
Văn hóa Hà Nội, Hà Nội
[15] Trần Thị Minh Nguyệt (2007), “Đổi mới hoạt động thông tin thư viện tại các trường đại
học phục vụ đào tạo theo học chế tín chỉ”, Tạp chí Giáo dục, (166),tr.16-20
[16] Trần Thị Minh Nguyệt (2012), Nhu cầu tin: Tập bài giảng dùng cho sinh viên cao học khoa thư viện
[17] Trần Thị Quý, Kiến thức thông tin – lượng kiến thức cần có cho người dùng tin trong hệ thống giáo dục đại học ở Việt Nam hiện nay // Ngành thông tin-thư viện trong xã hội thông tin: kỷ yếu hội thảo khoa học – H.: Khoa Thông tin-Thư viện ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN,
2006 – Tr 168 – 172
[18] Sử dụng Blog để phổ biến dịch vụ thông tin thư viện (2013) http://www.nlv gov v
n/nghiep-v u-thu-v ien/su-dung-blog-de-pho-bien-dich-v u-thong-tin-thu-v ien Truy cập
ngày 14/07/2013
[19] Đoàn Phan Tân (2001), Thông tin học, NXB ĐHQG HN 2001
[20] TCVN 5453 : 2009 – Thông tin và tư liệu Từ vựng = Information and documentation,
2009, 203tr; A4
Trang 8[21] Nguyễn Việt Tiến (2003), Nghiên cứu nhu cầu tin tại Trường đại học Sư phạm Hà Nội 2, luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, ĐHVH, Hà Nội
[22] Phạm Hồng Thái sưu tầm (2009), Người dùng tin và Nhu cầu tin, địa chỉ http://cdspdongnai.violet.vn/present/show/entry_id/1627297, truy cập ngày 02/ó/2013
[23] Lê Gia Thanh (2010), Đổi mới kiểm tra đánh giá là động lực để đổi mới phương pháp dạy học, địa chỉ: http://binhson.edu.vn/home/nghien-cuu-khoa-hoc/220-de-tai-doi-moi-kiem-tra-danh-gia-la-dong-luc-de-doi-moi-phuong-phap-day-hoc.html
[24] Nguyễn Huy Thắng, (2010) “Phát triển các dịch vụ thông tin trong các cơ quan thông tin thư viện”, Thông tin và tư liệu, Số 1
[25] Bế Quỳnh Trang (2011), Dịch vụ tư vấn thông tin, địa chỉ: http://vietnamlib.net/chuyen-mon-nghiep-vu/goc-nhin-cua-toi/dich-vu-tu-van-thong-tin, truy cập ngày 01/03/2013
[26] Trường Cao đẳng Kinh tế đối ngoại (2009), "Trường Cao đẳng Kinh tế - Đối ngoại trong
tiến trình đổi mới giáo dục", Kỷ yếu trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại, Thành phố Hồ
Chí Minh
[27] Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại (2012), “Giới thiệu chung về trường Cao đẳng Kinh
tế đối ngoại”, Website trường Cao đẳng Kinh tế đối ngoại, truy cập ngày 02/08/2012, địa
chỉ: http://ktdn.edu.vn/zone/126-giơi-thieu-chung
[28] Trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại (2013), Báo cáo tự đánh giá để đăng kiểm chất lượng giáo dục của trường Cao đẳng Kinh tế Đối ngoại (2013), địa chỉ http://www.ktdn.edu.vn/files/news/3871/content/3868/B%C3%A1o%20c%C3%A1o%20t
%E1%BB%B1%20%C4%91%C3%A1nh%20gi%C3%A1-n%C4%83m%202012(ch%C3%ADnh%20th%E1%BB%A9c).pdf, truy cập ngày 04/09/1013
[29] Dương Thị Vân (2003), Nghiên cứu nhu cầu tin tại Trường đại học Cần Thơ: luận văn
thạc sỹ khoa học thư viện, ĐHVH, Hà Nội
Trang 9[30] Lê Văn Viết (2007), Giáo trình văn bản pháp quy Việt Nam về thƣ viện, Đại học Quốc gia
Hà Nội
Tiếng Anh
[31] Miguel E Ruiz, Introduction and basic definitions of information