Hoạt động thông tin thư viện ở trường cao đẳng sư phạm đà lạt

Nâng cao chất lượng hoạt động thông tin thư viện là yêu cầu cấp bách đặt ra cho Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt nhằm đáp ứng đầy đủ, kịp thời các nhu cầu tin phục vụ cho việc giảng dạy, h

Hoạt động thông tin thư viện ở Trường Cao

đẳng Sư phạm Đà Lạt

Trần Công Khoa

Trường Đại học KHXH&NV Luận văn ThS Chuyên ngành: Khoa học Thông tin - Thư viện; Mã số: 60 32 02 03

Người hướng dẫn: PGS TS Trần Thị Minh Nguyệt

Năm bảo vệ: 2014

Keywords: Hoạt động thông tin thư viện; Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt

Content

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong tiến trình toàn cầu hóa, nền kinh tế Việt Nam đang từng bước hội nhập vào nền kinh

tế thế giới Trong môi trường mới này, nhu cầu thông tin của xã hội ngày càng đa dạng và phong phú, đòi hỏi hoạt động thông tin thư viện phải phát triển Hoạt động thông tin thư viện ngày càng trở thành nhân tố quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia

Ở Việt Nam, trong giai đoạn đổi mới đất nước, để thực hiện thành công nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nguồn nhân lực nói chung và nguồn nhân lực trong lĩnh vực sư phạm nói riêng có vai trò vô cùng quan trọng, bởi có thể coi đây là “máy cái” để tiếp tục đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao cho đất nước Vì vậy làm thế nào để đào tạo nguồn nhân lực này có chất lượng là bài toán đang đặt ra và cần có lời giải Một trong những lời giải của bài toán này là nâng cao hiệu quả hoạt động của các thư viện - nơi cung cấp và đảm bảo thông tin phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học và đào tạo trong nhà trường

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về mọi mặt như: kinh tế, chính trị, văn hóa,… đặc biệt là

sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật, sự gia tăng theo cấp số nhân của khối lượng tri thức, nhu cầu tin của người dùng tin trong Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt cũng ngày được

mở rộng, đa dạng và phong phú Tuy vậy, trong nhiều năm qua Thư viện Trường vẫn hoạt động chủ yếu theo phương thức truyền thống, khả năng đáp ứng nhu cầu tin chưa cao, nhất là với nhu cầu tin chuyên ngành, chuyên sâu

Nâng cao chất lượng hoạt động thông tin thư viện là yêu cầu cấp bách đặt ra cho Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt nhằm đáp ứng đầy đủ, kịp thời các nhu cầu tin phục vụ cho việc giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học ở Trường trong giai đoạn hiện nay

Trải qua một thời gian công tác tại Thư viện trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt, tác giả đã

có dịp quan sát, nắm bắt thực trạng, có những suy nghĩ về tương lai và định hướng phát triển

của Thư viện Xuất phát từ thực tế trên, tác giả chọn đề tài “Hoạt động thông tin thư viện ở

Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt” làm nội dung nghiên cứu của Luận văn Thạc sỹ ngành

Khoa học Thư viện

2 Tình hình nghiên cứu

Vấn đề tăng cường hoặc đổi mới hoạt động thông tin thư viện được nhiều tác giả nghiên cứu ở các mức độ và phạm vi khác nhau

Đây là đề tài được nhiều luận văn thạc sĩ quan tâm: “Tổ chức và hoạt động của thư viện Trường Đại học Bách khoa Hà Nội trong giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước” của

Tạ Minh Hà, bảo vệ năm 2000; “Tổ chức và hoạt động của Thư viện tỉnh Bình Định – Thực trạng và giải pháp” của Võ Văn Nhiếng, bảo vệ năm 2004; “Tăng cường hoạt động thông tin ở Học viện Chính trị quân sự” của Doãn Quyết Trung, bảo vệ năm 2001; “Tăng cường hoạt động thông tin – thư viện ở Học viện Tài chính trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa” của Nguyễn Thị Nghĩa, bảo vệ năm 2003; “Tăng cường hoạt động thông tin – thư viện tại Trường Đại học Y Hải Phòng trong giai đoạn đổi mới đất nước” của Nguyễn Thị Hồng Nhung, bảo vệ năm 2004; “Tăng cường hoạt động thông tin – thư viện ở Trường Cao đẳng Tài chính – Quản trị kinh doanh trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay” của Lương Thu Thủy, bảo vệ năm 2006; “Tăng cường hoạt động thông tin – thư viện Trường Đại học Lao động – Xã hội trong giai đoạn hiện nay” của Lê Cao Đại, bảo vệ năm 2007; “Tăng cường hoạt động thông tin thư viện Trường Đại học Y tế công cộng trong giai đoạn hiện nay” của Bùi Thị Ngọc Oanh, bảo vệ

năm 2012; “Nghiên cứu hoàn thiện các sản phẩm và dịch vụ thông tin thư viện của Trung tâm học liệu – Đại học Thái Nguyên” của Nguyễn Thị Thu Lan, bảo vệ năm 2011; “Nghiên cứu hoàn thiện hoạt động thông tin thư viện tại Trường Đại học Hà Nội” của Vũ Văn Thạch, bảo vệ năm 2012; “Nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động của Trung tâm Thông tin Khoa học tại Cục quản lý khoa học công nghệ và môi trường, Bộ Công an” của Hà Hồng Anh, bảo vệ năm 2013 Trong các đề tài luận văn thạc sỹ, hầu hết các tác giả đều đề cập đến các hoạt động thông tin thư viện với phạm vi nghiên cứu trong từng đơn vị cụ thể Giải pháp được đưa ra vì vậy cũng chỉ có thể ứng dụng trong phạm vi hẹp

Đây cũng là đề tài đã được tác giả nghiên cứu làm khóa luận tốt nghiệp đại học của mình, với tên đề tài “Hoạt động thư viện Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt: Thực trạng và giải pháp phát triển”, bảo vệ năm 2009 tại Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu, tác giả mới chỉ dừng lại ở mức độ nghiên cứu khái quát, sơ lược về một số hoạt động thông tin thư viện ở Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt Chưa đi sâu vào nghiên cứu lí luận, cũng như chưa đi vào điều tra, phân tích, tổng hợp nhu cầu tin và người dùng tin cũng như các hoạt động thông tin thư viện ở Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt

Ngoài ra còn có rất nhiều các bài báo, các bài thông tin khoa học cũng đã nghiên cứu, cụ thể như: ”Hướng đến một mô hình thư viện đại học hiện đại phục vụ chiến lược nâng cao chất lượng giáo dục đại học” của tác giả Vũ Bích Ngân, công bố năm 2009; ”Quản trị tri thức trong các thư viện trường đại học – hỗ trợ cho quá trình phát triển giáo dục ở Việt Nam”, của tác giả Hoàng Thị Thu Phương, Trịnh Khánh Vân, công bố năm 2012 Những công trình này đề cập đến

xu hướng phát triển của hoạt động thông tin thư viện, có tác dụng tham khảo tốt cho đề tài

Là một cán bộ của Trường, với mong muốn được đóng góp một phần nhỏ cho sự phát triển

của Thư viện, tác giả lựa chọn vấn đề “Hoạt động thông tin thư viện ở Trường Cao đẳng Sư

phạm Đà Lạt” làm đề tài luận văn, đồng thời hy vọng Luận văn bảo vệ thành công sẽ là tài liệu

tham khảo hữu ích cho việc phát triển ngành thông tin thư viện ở các trường đại học, cao đẳng

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động của Thư viện trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt, đề xuất những giải pháp thích hợp nhằm tăng cường hoạt động của Thư viện, đáp

ứng nhu cầu tin cho cán bộ, giảng viên và sinh viên của Trường trong giai đoạn đổi mới giáo dục

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài phải thực hiện những nhiệm vụ cụ thể sau:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động thông tin thư viện: các khái niệm, những yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động thông tin thư viện

- Nghiên cứu đặc điểm nhu cầu tin và các nhóm người dùng tin của Thư viện

- Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động thông tin thư viện của Trường

- Đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường chất lượng hoạt động thông tin thư viện của Trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động thông tin thư viện nhằm phục vụ nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học của Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt

* Phạm vi nghiên cứu

- Về mặt không gian

Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt

- Về mặt thời gian

Luận văn thu thập tài liệu về hoạt động thông tin thư viện ở Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt từ năm 2006 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận

Dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử

Căn cứ vào chủ trương, chính sách phát triển giáo dục, đào tạo khoa học công nghệ, pháp lệnh Thư viện của Đảng và Nhà nước

* Phương pháp nghiên cứu cụ thể

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Điều tra xã hội học: điều tra, khảo sát thực tế, phỏng vấn và bằng bảng hỏi

- Phân tích, tổng hợp thông tin, số liệu đã thu thập được

6 Ý nghĩa của đề tài

* Ý nghĩa khoa học

Luận văn sẽ góp phần hoàn thiện lý luận về hoạt động thông tin thư viện nói chung, ở thư viện các trường đại học, cao đẳng nói riêng Kết quả nghiên cứu góp phần khẳng định vai trò của thư viện trong công cuộc đổi mới giáo dục đại học của nước ta hiện nay, cũng như khẳng định vị trí, vai trò của hoạt động thông tin thư viện trong sự nghiệp đào tạo và nghiên cứu khoa học của Trường Cao đẳng Sư phạm Đà lạt trong giai đoạn hiện nay

* Ý nghĩa thực tiễn

Đưa ra những giải pháp mới, mang tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của Thư viện trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt, đáp ứng nhu cầu tin cho công tác đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cho xã hội trong giai đoạn hiện nay

7 Dự kiến kết quả nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu thành công sẽ khắc phục được những mặt còn hạn chế, đồng thời phát huy những mặt mạnh trong tổ chức hoạt động thông tin thư viện ở Trường Cao đẳng Sư phạm

Đà Lạt

Sau khi nghiên cứu thành công, đề tài sẽ đạt được dung lượng khoảng trên 100 trang in trên khổ giấy A4

8 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được chia

thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động thông tin thư viện và vai trò của thư viện đối với

nhiệm vụ đào tạo của Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt

Chương 2: Thực trạng hoạt động thông tin thư viện ở Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt Chương 3: Giải pháp tăng cường hoạt động thông tin thư viện ở Trường Cao đẳng Sư

phạm Đà Lạt

REFERENCES

Tài liệu tiếng Việt

1 Hà Hồng Anh (2013), Nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động của Trung tâm

Thông tin Khoa học tại Cục quản lý khoa học công nghệ và môi trường, Bộ Công an: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn,

Hà Nội

2 Trương Phúc Ân (2004), Có một ngôi trường như thế = Here is our beloved

school, Nxb Văn nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh

3 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), “Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng

giáo dục trường đại học” ban hành kèm theo Quyết định số

65/2007/QQĐ-BGDĐT ngày 01/11/2007

4 Bộ Văn hóa Thông tin (2007), Quyết định số 10/2007/QĐ-BVHTT “Phê duyệt qui

hoạch phát triển ngành Thư viện Việt Nam đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020” ban hành ngày 04/05/2007

5 Ngô Ngọc Chi (2009), Phân loại tài liệu: Giáo trình ngành Thư viện – Thông tin,

Nxb Đại học Quốc gia, Thành phố Hồ Chí Minh

6 Nguyễn Huy Chương (2006), “Đề xuất đổi mới thư viện đại học Việt Nam đáp

ứng nhu cầu hội nhập quốc tế”, Kỷ yếu Hội nghị Quốc tế về Thư viện “Thư viện

Việt Nam hội nhập và phát triển”, Thành phố Hồ Chí Minh, tr.1-11

7 Nguyễn Huy Chương (2010), Quá trình hình thành phát triển thư viện đại học Mỹ

và một số bài học kinh nghiệm cho thư viện đại học Việt Nam, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

8 Nguyễn Huy Chương, Trần Mạnh Tuấn (2005), “Quan điểm xây dựng chiến lược

và mục tiêu phát triển hoạt động thông tin - thư viện đại học Việt Nam giai đoạn

2006 - 2010”, Kỷ yếu Hội nghị ngành Thông tin Khoa học và Công nghệ lần thứ

5, Hà Nội, tr.43-48

9 Lê Cao Đại (2007), Tăng cường hoạt động thông tin – thư viện Trường Đại học

Lao động – Xã hội trong giai đoạn hiện nay: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện,

Đại học Văn hóa, Hà Nội

10 Tạ Minh Hà (2000), Tổ chức và hoạt động của thư viện Trường Đại học Bách

khoa Hà Nội trong giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Đại học Văn hóa, Hà Nội

11 Nguyễn Văn Hành (2008), “Thư viện trường đại học với công tác phát triển học

liệu phục vụ đào tạo theo tín chỉ”, Thông tin và Tư liệu, (1), tr.30-34

12 Nguyễn Tiến Hiển (1995), Tổ chức và quản lý công tác thông tin – thư viện, Nxb

Đại học Văn hóa, Hà Nội

13 Nguyễn Tiến Hiển, Kiều Văn Hốt (2005), Tổ chức và bảo quản tài liệu, Nxb Đại

học Văn hóa, Hà Nội

14 Nguyễn Minh Hiệp (2002), Sổ tay quản lý thông tin – thư viện, Nxb Đại học

Quốc gia, Thành phố Hồ Chí Minh

15 Trần Thị Bích Hồng, Cao Minh Kiểm (2004), Tra cứu thông tin trong hoạt động

thư viện, Nxb Đại học Văn hóa, Hà Nội

16 Trần Công Khoa (2009), Hoạt động thông tin – thư viện Trường Cao đẳng Sư

phạm Đà Lạt: Thực trạng và giải pháp phát triển: Khóa luận tốt nghiệp, Đại học

Văn hóa, Thành phố Hồ Chí minh

17 Cao Minh Kiểm (2008), “Một số suy nghĩ về tổ chức và hoạt động thông tin - thư

viện ở Việt Nam trong giai đoạn sắp tới”, Thông tin và Tư liệu, tr 7-18

18 Nguyễn Thị Thu Lan (2011), Nghiên cứu hoàn thiện các sản phẩm và dịch vụ

thông tin thư viện của Trung tâm học liệu – Đại học Thái Nguyên: Luận văn thạc

sỹ khoa học thư viện, Đại học Văn hóa, Hà Nội

19 Quí Long, Kim Thư (2009), Cẩm nang hướng dẫn nghiệp vụ công tác thư viện,

Nxb Lao động, Hà Nội

20 Phạm Thị Thanh Mai (2004), Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt

động hoạt động thông tin – thư viện trường Đại học Nông nghiệp 1 – Hà Nội: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Đại học Văn hóa, Hà Nội

21 Nguyễn Thanh Minh (2006), “Thư viện và vấn đề đổi mới giáo dục đại học ở

Việt Nam”, Kỷ yếu Hội nghị Quốc tế về Thư viện “Thư viện Việt Nam hội nhập và

phát triển”, Thành phố Hồ Chí Minh, tr 75-84

22 Nguyễn Thị Tuyết Nga (1992), Mô tả tài liệu thư viện, Nxb Đại học Văn hóa, Hà

Nội

23 Nguyễn Thị Nghĩa (2003), Tăng cường hoạt động thông tin – thư viện ở Học viện

Tài chính trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa: Luận văn thạc

sỹ khoa học thư viện, Đại học Văn hóa, Hà Nội

24 Võ Văn Nhiếng (2004), Tổ chức và hoạt động của Thư viện tỉnh Bình Định –

Thực trạng và giải pháp: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Đại học Văn hóa,

Hà Nội

25 Nguyễn Thị Hồng Nhung (2004), Tăng cường hoạt động thông tin – thư viện ở

trường Đại học Y Hải Phòng trong giai đoạn đổi mới đất nước: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Đại học Văn hóa, Hà Nội

26 Bùi Thị Ngọc Oanh (2012), Tăng cường hoạt động thông tin thư viện Trường

Đại học Y tế công cộng trong giai đoạn hiện nay: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, Hà Nội

27 Vũ Văn Sơn (2000), Biên mục mô tả: Giáo trình, Nxb Đại học Quốc gia, Hà nội

28 Đoàn Phan Tân (2006), Thông tin học, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội

29 Vũ Văn Thạch (2012), Nghiên cứu hoàn thiện hoạt động thông tin thư viện tại

Trường Đại học Hà Nội: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Đại học Khoa học

Xã hội & Nhân văn, Hà Nội

30 Tạ Thị Thịnh (1999), Phân loại và tổ chức mục lục phân loại, Nxb Đại học Quốc

gia, Hà Nội

31 Bùi Loan Thùy (2008), “Thư viện đại học phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, đáp ứng các yêu cầu của học chế tín chỉ”,

Thông tin và Tư liệu, (4), tr 14-17

32 Đào Hoàng Thúy (1990), Hệ thống mục lục trong thư viện, Nxb Đại học tổng

hợp, Thành phố Hồ Chí Minh

33 Lương Thu Thủy (2006), Tăng cường hoạt động thông tin – thư viện ở Trường

Cao đẳng Tài chính – Quản trị kinh doanh trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Đại học Văn hóa, Hà Nội

34 Nguyễn Thị Thư (2010), Thư mục học đại cương, Nxb Đại học Công nghiệp,

Thành phố Hồ Chí Minh

35 Nguyễn Thị Thư (2004), Thư viện học đại cương, Nxb Văn hóa thông tin, Hà

Nội

36 Trần Mạnh Tuấn (1998), Sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện: Giáo trình,

Trung tâm Thông tin Tư liệu Khoa học và Công nghệ Quốc gia, Hà Nội

37 Doãn Quyết Trung (2001), Tăng cường hoạt động thông tin ở Học viện Chính trị

quân sự: Luận văn thạc sỹ khoa học thư viện, Đại học Văn hóa, Hà Nội

38 Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt (2008), Đặc san khoa học và rèn luyện nghề,

Lâm Đồng

39 Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt (2012), Thông tin khoa học và rèn luyện nghề,

Lâm Đồng

40 Lê Văn Viết (2000), Cẩm nang nghề thư viện, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội

41 Nguyễn Như Ý (1999), Đại Từ điển Tiếng Việt, Nxb Văn hóa – Thông tin, Thành

phố Hồ Chí Minh

Tài liệu trên Website

42 Hoàng Thị Thu Hương, Trịnh Khánh Vân (2012), “Quản trị tri thức trong các thư viện trường đại học – hỗ trợ cho quá trình phát triển giáo dục ở Việt Nam”, địa chỉ: http://vietnamlib.net, truy cập ngày 22/09/2013

43 Vũ Bích Ngân (2009), “Hướng đến một mô hình thư viện đại học hiện đại phục

vụ chiến lược nâng cao chất lượng giáo dục đại học”,

địa chỉ: http://www.vjo.info/index.php/TCTVV, truy cập ngày 22/09/2013

44 Nguyễn Thị Thu Thủy (2012), “Hoạt động dịch vụ thông tin thư viện tại Trường

Đại học Bách khoa Hà Nội”, địa chỉ:

http://library.hut.edu.vn/tin-tux/3-tin-nghiep-vu/294-hoat-dong-dich-vu-thong-tin.html, truy cập ngày 22/09/2013