Quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ cao đẳng nghề tại trường đại học công nghiệp hà nội đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC TRƯƠNG VĂN LƯƠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH HỆ CAO ĐẲNG NGHỀ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI ĐÁP ỨNG NHU CẦU DOANH NGHI

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRƯƠNG VĂN LƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH HỆ CAO ĐẲNG NGHỀ

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

ĐÁP ỨNG NHU CẦU DOANH NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRƯƠNG VĂN LƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH HỆ CAO ĐẲNG NGHỀ

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

ĐÁP ỨNG NHU CẦU DOANH NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ SỐ: 60 14 01 14

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Khánh Đức

HÀ NỘI – 201

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined

MỤC LỤC 97

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ………viii

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU………ix

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Error! Bookmark not defined MỞ ĐẦU 102

1 Lý do chọn đề tài 102

1.1.Vai trò của dạy học và quản lý dạy học trong đào tạo nghề 102

1.2 Thực trạng hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội 103

1.3 Tình hình nghiên cứu về hoạt động dạy thực hành ở các trường Cao đẳng, Đại học 103

2 Mục đích nghiên cứu 104

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 104

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 104

5 Vấn đề nghiên cứu 105

6 Giả thuyết khoa học 105

7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 105

8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 105

9 Phương pháp nghiên cứu 105

10 Cấu trúc của luận văn 106

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

THỰC HÀNH HỆ CAO ĐẲNG NGHỀ Error! Bookmark not defined 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined 1.1.1 Các công trình nghiên cứu ở ngoài nước Error! Bookmark not defined 1.1.2 Các công trình nghiên cứu trong nước Error! Bookmark not defined 1.2 Một số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined

1.2.1 Nghề và đào tạo nghề Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý đào tạo nghề Error! Bookmark not defined

1.2.3 Dạy học thực hành và quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng

nghề Error! Bookmark not defined 1.3 Các yếu tố của hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề Error! Bookmark not defined

1.3.1 Mục tiêu dạy học thực hành Error! Bookmark not defined 1.3.2 Nội dung, chương trình dạy học thực hành Error! Bookmark not defined 1.3.3 Phương pháp dạy học thực hành Error! Bookmark not defined 1.3.4 Phương tiện dạy học thực hành Error! Bookmark not defined 1.3.5 Hình thức tổ chức hoạt động dạy học và hoạt động học tập thực hành Error! Bookmark not defined

1.3.6 Thiết lập mối quan hệ hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp Error! Bookmark not defined

1.3.7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập Error! Bookmark not defined 1.4 Quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề Error! Bookmark not defined

1.4 1 Quản lý mục tiêu dạy học thực hành Error! Bookmark not defined 1.4.2 Quản lý nội dung, chương trình dạy học thực hành Error! Bookmark not defined

1.4.3 Quản lý phương pháp dạy học thực hành Error! Bookmark not defined 1.4.4 Quản lý hoạt động dạy học thực hành của giảng viên Error! Bookmark not defined

1.4.5 Quản lý hoạt động học tập thực hành của sinh viên trong trường và ngoài

doanh nghiệp Error! Bookmark not defined 1.4.6 Quản lý cơ sở vật chất Error! Bookmark not defined 1.4.7 Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên Error! Bookmark not defined

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng

nghề Error! Bookmark not defined 1.5.1 Yếu tố cơ chế, chính sách của nhà nước Error! Bookmark not defined

1.5.2.Yếu tố về môi trường Error! Bookmark not defined 1.5.3 Yếu tố thuộc về nhà trường Error! Bookmark not defined Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH HỆ CAO ĐẲNG NGHỀ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP

HÀ NỘI ĐÁP ỨNG NHU CẦU DOANH NGHIỆP Error! Bookmark not defined 2.1 Vài nét về trường Đại học Công nghiệp Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.1.1 Những thành tựu đạt được Error! Bookmark not defined 2.1.2 Tầm nhìn, sứ mạng của nhà trường Error! Bookmark not defined

2.1.3 Số liệu tuyển sinh hệ Cao đẳng nghề từ năm 2011- 2014 tại trường Đại học

Công nghiệp Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học

Công nghiệp Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.2.1 Cách thức khảo sát thực trạng Error! Bookmark not defined

2.2.2 Thực trạng thực hiện hoạt động dạy học thực hành cho sinh viên hệ Cao đẳng

nghề, trường Đại học Công nghiệp Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường

Đại học Công nghiệp Hà Nội Error! Bookmark not defined

2 3.1 Quản lý việc thực hiện mục tiêu dạy học thực hành Error! Bookmark not defined

2.3.2 Quản lý việc thực hiện nội dung, chương trình và phương pháp dạy học thực

hành Error! Bookmark not defined 2.3.3 Quản lý phân công giảng dạy của giảng viên Error! Bookmark not defined

2 3.4 Quản lý hoạt động giảng dạy trên lớp của giảng viên Error! Bookmark not defined

2.3.5 Quản lý việc thực hiện quy định về hồ sơ giảng dạy của giảng viên Error! Bookmark not defined

2.3.6 Quản lý hoạt động thực tập của sinh viên trong trường và ngoài doanh nghiệp

Error! Bookmark not defined

2 3.7 Quản lý thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên Error! Bookmark not defined

2.3.8 Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên ngành cho giảng viên Error! Bookmark not defined

2.4 Đáng giá chung Error! Bookmark not defined 2.4.1 Điểm mạnh Error! Bookmark not defined 2.4.2 Điểm hạn chế Error! Bookmark not defined 2.4.3 Nguyên nhân của những tồn tại Error! Bookmark not defined Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC

HÀNH HỆ CAO ĐẲNG NGHỀ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP

HÀ NỘI ĐÁP ỨNG NHU CẦU DOANH NGHIỆP Error! Bookmark not defined 3.1 Định hướng và nguyên tắc đề xuất Error! Bookmark not defined

3.1.1 Định hướng phát triển của trường Đại học Công nghiệp giai đoạn 2015 đến

2020 Error! Bookmark not defined

3.1.2 Nguyên tắc xây dựng biện pháp quản lý nội dung hoạt động dạy học thực

hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội Error! Bookmark not defined

3.1.3 Tăng cường và đổi mới các lĩnh vực quản lý nội dung dạy học thực hành hệ

Cao đẳng nghề Error! Bookmark not defined

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại

trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.1 Biện pháp 1: Phát triển và điều chỉnh mục tiêu, chương trình đào tạo trình độ

Cao đẳng nghề Error! Bookmark not defined

3.2.2 Biện pháp 2: Hoàn thiện công tác lập kế hoạch hoạt động dạy học thực hành

hệ Cao đẳng nghề Error! Bookmark not defined

3.2.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy

tính tích cực chủ động của người học Error! Bookmark not defined

3.2.4 Biện pháp 4: Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ trong quá

trình dạy học Error! Bookmark not defined

3.2.5 Biện pháp 5: Đổi mới công tác quản lý hoạt động thực tập của sinh viên

trong trường và ngoài doanh nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.6 Biện pháp 6: Xây dựng môi trường văn hóa và tổ chức mối liên kết với

doanh nghiệp ( Thực hiện 5S nơi làm việc) Error! Bookmark not defined 3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined

3.4 Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý trong quá trình

dạy học thực hành Error! Bookmark not defined 3.4.1 Đối tượng khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp Error! Bookmark not defined

3.4.2 Phương pháp khảo sát Error! Bookmark not defined

3.4.3 Kết quả đánh giá của CBQL, giảng viên,sinh viên trong Trường ĐHCN Hà

Nội và cựu sinh viên của trường đang công tác tại các doanh nghiệp Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined 1.1.Về lý luận Error! Bookmark not defined 1.2 Về thực trạng Error! Bookmark not defined 1.3 Đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined 2.1 Đối với Bộ Công thương, Tổng cục dạy nghề Error! Bookmark not defined 2.2 Đối với Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 107 PHỤ LỤC……….97

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đào tạo nghề cho người lao động có một vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của mỗi quốc gia trên thế giới Thực hiện tốt việc đào tạo nghề sẽ giúp cho mỗi quốc gia có được đội ngũ công nhân kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, tay nghề giỏi, khắc phục được tình trạng thừa thầy, thiếu thợ, đáp ứng nhu cầu lao động kỹ thuật chất lượng cao cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Lao động kỹ thuật là một bộ phận quan trọng của nguồn nhân lực, trực tiếp lĩnh hội, áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, công nghệ mới và sử dụng các nguồn lực khác trong xã hội Vai trò đặc biệt của người lao động kỹ thuật được thể hiện trên nhiều mặt và trong nhiều mối quan hệ với tăng trưởng kinh tế, với chuyển dịch

cơ cấu kinh tế và nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế

Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy rõ vai trò quan trọng của đào tạo nghề Điều này được thể hiện trong việc hoạch định các chiến lược kinh tế - xã hội của đất nước, đó là luôn đặt con người và vấn đề giải quyết việc làm là vị trí trọng tâm, lấy lợi ích của người lao động làm điểm xuất phát của mọi chương trình, kế hoạch phát triển của mình

1.1.Vai trò của dạy học và quản lý dạy học trong đào tạo nghề

Vai trò quan trọng của quá trình dạy nghề là hình thành kỹ năng, rèn luyện

kĩ xảo, ý thức thái độ nghề nghiệp phát triển khả năng tìm tòi, phát hiện, quản lý và

sử lí thông tin thành sản phẩm có ý nghĩa đáp ứng nhu cầu nghề nghiệp Hiện nay chúng ta đang có xu hướng thực hiện thống nhất quá trình dạy lí thuyết chuyên môn nghề với quá trình dạy thực hành nghề Hình thức đào tạo theo Môdun mà chúng ta đang triển khai thực hiện chính là ranh giới tương đối giữa dạy lý thuyết nghề và dạy thực hành nghề gắn bó chặt chẽ với nhau

Quản lý dạy nghề chính là quản lý dạy học trong khi thực hiện các nhiệm vụ

và hoạt động học tập thực hành của người học nhằm vào mục tiêu học thực hành là hình thành kĩ năng, rèn luyện kĩ xảo, phát triển khả năng hành dụng tương ứng với môn học, ngành học và chuyên môn nghề nghiệp

1.2 Thực trạng hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội

Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội được sự giúp của cơ quan hợp tác quốc tế JICA Nhật Bản với dự án JICA- HaUI từ năm 2000 với mục tiêu “ Phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật cao phục vụ cho nền kinh tế của đất nước” đã và đang thực hiện công tác quản lý đào tạo nhằm nâng cao khả năng đào tạo thực hành

và phát triển tư duy kỹ thuật năng lực nhận thức trong đào tạo thực hành các kỹ thuật viên Cao đẳng nghề có trình độ kỹ năng kỹ xảo nhằm đáp ứng được yêu cầu thực tiễn sản xuất của các doanh nghiệp Trong những năm qua do điều kiện phát triển của khoa học - kỹ thuật, máy móc hiện đại, phức tạp được sử dụng ngày càng nhiều trong sản xuất, đòi hỏi người thợ vận hành phải có kỹ năng thực hành nghề

có trình độ chuyên môn cao Để đáp ứng được nhu cầu của xã hội, nhà trường đã quan tâm tới các điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo, tuy nhiên, với sự phát triển nhanh chóng của nền công nghiệp hóa hiện đại hóa, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư của nước ngoài, chính vì vậy cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, nội dung chương trình đào tạo, công tác quản lý dạy nghề chưa thực sự chú trọng vv…so với yêu cầu phát triển còn thiếu và còn nhiều bất cập, trong đó công tác quản lý dạy học thực hành cho sinh viên hệ Cao đẳng nghề đóng một vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc nâng chất lượng đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp

1.3 Tình hình nghiên cứu về hoạt động dạy thực hành ở các trường Cao đẳng, Đại học

Đứng trước những yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao về nguồn nhân lực vấn đề đào tạo công nhân lành nghề đáp ứng với nhu cầu của xã hội đang trở thành vấn đề quan trọng và cấp bách của các cơ sở đào tạo nghề Nhằm góp phần thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X là: “ Sớm đưa đất nước ta ra khỏi tình trạng yếu kém phát triển Cải thiện rõ rệt, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Đẩy mạnh công nghiệp hóa và phát triển kinh tế tri thức, tạo nền tảng để đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020”

Trước tình hình này, nhiều năm qua trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đã

có một số giải pháp trong công tác quản lý hoạt động dạy học nói chung và quản lý

dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề nói riêng nhưng chưa có cơ sở lý luận, chưa mang tính hệ thống và còn ít đề tài nghiên cứu quản lý dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề ở trong trường Đại học Điều đó đặt ra cho trường Đại học Công nghiệp

Hà Nội phải xem xét một cách tổng thể việc tổ chức quản lý dạy học, đặc biệt là dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề Chính vì lý do đó tác giả đã chọn và nghiên cứu

đề tài: “Quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp”, làm đề tài nghiên cứu

luận văn tốt nghiệp, đồng thời cũng là việc vận dụng những kiến thức, phương pháp

đã học vào thực tiễn công tác của bản thân Hy vọng góp một phần nhỏ vào việc nâng cao chất lượng dạy nghề nói chung và quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ

Cao đẳng nghề nói riêng ở trường Đại học công nghiệp Hà Nội

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn công tác quản lý hoạt động dạy

học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, tác giả đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành nhằm nâng cao chất lượng dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lí luận quản lý hoạt động dạy học thực hành nghề ở các

cơ sở đào tạo

- Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội và ngoài doanh nghiệp

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu:

Hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội

- Đối tượng nghiên cứu:

Quản lý hoạt động dạy học thực hành hệ Cao đẳng nghề