Xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ và nhân viên kho lưu trữ văn phòng Huyện ủy, Phòng Nông nghiệp, Phòng Thống kê… của huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương đã tận tình giúp đỡ tác giả trong
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯ ỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
VŨ THỊ LƯƠNG
ĐẢNG BỘ HUYỆN CẨM GIÀNG (TỈNH HẢI DƯƠNG)
LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
HÀ NỘI, 2014
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯ ỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
VŨ THỊ LƯƠNG
ĐẢNG BỘ HUYỆN CẨM GIÀNG (TỈNH HẢI DƯƠNG)
LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60.22.03.15
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
Người hướng dẫn khoa học: TS Đặng Kim Oanh
HÀ NỘI, 2014
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các tài liệu và số liệu trích dẫn trong luận văn là hoàn toàn trung thực và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng
Hà Nội, ngày tháng 11 năm 2014
Tác giả
Vũ Thị Lương
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn Thạc sĩ, tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới
TS Đặng Kim Oanh - cô giáo hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô giáo trong khoa Lịch sử, bộ môn Lịch sử Đảng, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, nơi tác giả đã học
Xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ và nhân viên kho lưu trữ văn phòng Huyện ủy, Phòng Nông nghiệp, Phòng Thống kê… của huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương đã tận tình giúp đỡ tác giả trong quá trình khai thác
và tìm kiếm tư liệu
Xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã hỗ trợ, động viên, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và làm luận văn
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả
Vũ Thị Luơng
Trang 5DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Trang 6MỤC LỤC Trang
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
5 Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not
defined
6 Đóng góp của luận văn Error! Bookmark not defined
7 Kết cấu của luận văn Error! Bookmark not defined
Chương 1 ĐẢNG BỘ HUYỆN CẨM GIÀNG LÃNH ĐẠO KINH TẾ NÔNG NGHIỆP (1997 - 2005) Error! Bookmark not defined
1.1 Những yếu tố tác động đến quá trình xây dựng chủ trương của Đảng bộ huyện
về phát triển kinh tế nông nghiệp Error! Bookmark not defined 1.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined 1.1.2 Thực trạng kinh tế nông nghiệp huyện Cẩm Giàng trước năm 1997 Error!
Bookmark not defined
1.1.3 Chủ trương của Đảng 23 1.1.4 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hải Dương 28 1.2 Quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng 35
1.2.1 Chủ trương của Đảng bộ huyện Error! Bookmark not defined.5
1.2.2 Đảng bộ huyện Cẩm Giàng chỉ đạo phát triển kinh tế nông nghiệp và kết quả đạt được 39
Chương 2 CHỦ TRƯƠNG VÀ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN CẨM GIÀNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 2006 - 2010
Error! Bookmark not defined
Trang 72.1 Yếu tố tác động đến chủ trương mới của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng Error!
Bookmark not defined
2.1.1 Yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined 2.1.2 Chủ trương mới của Đảng Error! Bookmark not defined
2.1.3 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hải Dương 59
2.2 Đảng bộ huyện Cẩm Giàng lãnh đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp (2006 – 2010) Error! Bookmark not defined 2.2.1 Chủ trương của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng Error! Bookmark not defined 2.2.2 Quá trình Đảng bộ chỉ đạo thực hiện và những kết quả đạt được 69
Chương 3 NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM Error! Bookmark not defined 3.1 Một sô nhận xét Error! Bookmark not defined 3.1.1 Thành tựu và nguyên nhân Error! Bookmark not defined 3.1.2 Hạn chế và nguyên nhân 88
3.2 Những kinh nghiệm chủ yếu 91
KẾT LUẬN 98
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 101 PHỤ LỤC
Trang 8
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 1.1 Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng nông nghiệp qua các năm 2001 - 2005 46 Bảng 1.2 Số lượng đàn gia súc, gia cầm qua các năm (Đơn vị: con) 47
Bảng 2.1 Diện tích, năng suất, sản lượng lúa qua các năm 2006 - 2010 Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.2 Diện tích, năng suất, sản lượng ngô qua các năm 2006 - 2010 Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.3 Số lượng đàn gia súc, gia cầm qua các năm 2006 - 2010 Error!
Bookmark not defined
Trang 91
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng, vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra lương thực thực phẩm, cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến Xét về mặt lịch sử phát triển, nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất hình thành đầu tiên của xã hội loài người Cùng với sự phát triển của ngành công nghiệp, nông nghiệp luôn luôn
là một ngành kinh tế lớn, có vai trò rất quan trọng trong lịch sử phát triển kinh
tế, xã hội của hầu hết các quốc gia trên thế giới Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: nước ta là một nước nông nghiệp, mọi việc đều dựa vào nông nghiệp, cho nên các cơ quan Nhà nước phải quan tâm hơn nữa đến nông nghiệp, phát huy nhiều hơn nữa tác dụng của ngành mình trong sản xuất nông nghiệp
Trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế của đất nước, Đảng luôn đặt ngành nông nghiệp ở vị trí quan trọng trong hệ thống các ngành kinh tế Đại hội lần thứ V của Đảng (3/1982) khẳng định: trong những năm 1981 -
1985 và những năm 80, cần tập trung sức phát triển nông nghiệp, coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, đưa nông nghiệp một bước lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa kết hợp nông nghiệp, công nghiệp hàng tiêu dùng và công nghiệp nặng trong một cơ cấu công - nông nghiệp hợp lý Đây chính là những nội dung chính của CNH xã hội chủ nghĩa trong những năm đầu chặng đường xây dựng chủ nghĩa xã hội của đất nước Trong thời kì đổi mới được bắt đầu
từ Đại hội VI (1986) và qua các kỳ Đại hội tiếp theo VII, VIII, IX, X của Đảng, nhiệm vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn lại được cụ thể hơn và nhận thức rõ nét hơn cho phù hợp với điều kiện mới, hoàn cảnh mới
Năm 1997, thực hiện Nghị định số 11/NĐ - CP ngày 17/2/1997 của Chính phủ, Chỉ thị số 03/CT - TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Kế hoạch số
Trang 102
108/KH - UB của UBND tỉnh, ngày 1/4/1997 huyện Cẩm Bình (tỉnh Hải Dương) đã được chia tách ra thành hai huyện: Cẩm Giàng và Bình Giang Sau khi tách Đảng bộ huyện Cẩm Giàng đã nỗ lực lãnh đạo nhân dân sáng tạo thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, khai thác, phát huy được các tiềm năng, thế mạnh của địa phương trong phát triển kinh tế, xã hội đặc biệt là phát triển nông nghiệp theo hướng CNH, HĐH
Cẩm Giàng là một huyện có tiềm năng to lớn về tài nguyên thiên nhiên, đất đai và du lịch Đồng thời đây còn là mảnh đất “địa linh nhân kiệt”, có nhiều di tích lịch sử, văn hóa nổi tiếng như: văn miếu Mao Điền, chùa Cẩm Sơn thờ danh y Tuệ Tĩnh; làng nghề truyền thống như rượu Phú Lộc, làng nghề Đông Giao Cẩm Giàng còn nằm ở vị trí giao thông thuận lợi cho phát triển kinh tế, có tuyến quốc lộ 5 chạy qua từ Hà Nội về Hải Phòng Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Cẩm Giàng, nhân dân Cẩm Giàng đã nêu cao tinh thần đoàn kết, phát huy truyền thống của địa phương, bắt tay vào việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế Ngành nông nghiệp đã sản xuất ra nhiều loại hàng hóa, đáp ứng yêu cầu của thị trường đạt giá trị sản xuất ngày càng cao Những khu công nghiệp, trung tâm công nghiệp, thị trấn, khu chợ
đã và đang được hình thành Các công trình xây dựng phục vụ sản xuất và dân sinh được đưa vào sử dụng ngày càng nhiều Những thành tựu đó làm cho Cẩm Giàng không chỉ được biết đến với tư cách là một vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, mà còn được nhắc đến với tư cách như một mô hình điển hình trong tỉnh trong việc xây dựng nông thôn mới Cẩm Giàng đang được biết đến như một vùng kinh tế khởi sắc và hứa hẹn phát triển mạnh mẽ trong tương lai không xa
Đảng bộ huyện Cẩm Giàng sau khi quán triệt và vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ tỉnh Hải Dương, tinh thần
nỗ lực cố gắng của nhân dân, sản xuất nông nghiệp huyện đã đạt được những
Trang 113
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hải Dương (2005), Các kỳ Đại hội Đảng bộ
tỉnh Hải Dương (1940 - 2000), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
2 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hải Dương (1997), Văn kiện Đại hội đại biểu
tỉnh lần thứ XII, Lưu trữ văn phòng Tỉnh uỷ Hải Dương
3 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hải Dương (2000), Văn kiện Đại hội đại biểu
tỉnh lần thứ XIII, Lưu trữ văn phòng Tỉnh uỷ Hải Dương
4 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hải Dương (2005), Văn kiện Đại hội đại biểu
tỉnh lần thứ XIV, Lưu trữ văn phòng Tỉnh uỷ Hải Dương
5 Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn (2002), Con đường Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp
nông thôn Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội
6 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hải Dương (7/1997), Các chương trình, đề án
thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XIV
7 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Cẩm Giàng (2000), Lịch sử Đảng bộ huyện
Cẩm Giàng (1930 - 1977), Cẩm Giàng
8 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Cẩm Giàng (2005), Lịch sử Đảng bộ huyện
Cẩm Giàng (1975 - 2005), Cẩm Giàng
9 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Cẩm Giàng (2000), Báo cáo trình Đại hội
Đảng bộ huyện Cẩm Giàng lần thứ XXII nhiệm kỳ 2001 - 20005, Lưu trữ
văn phòng huyện ủy Cẩm Giàng
10 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Cẩm Giàng (2005), Báo cáo trình Đại hội
Đảng bộ huyện Cẩm Giàng lần thứ XXIII nhiệm kỳ 2005 - 2010, Lưu trữ
văn phòng huyện ủy Cẩm Giàng
11 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Cẩm Giàng (2010), Các văn kiện trình
Đại hội Đảng bộ huyện Cẩm Giàng lần thứ XXIV (nhiệm kỳ 2010 - 2015),
Lưu trữ văn phòng huyện ủy Cẩm Giàng
Trang 124
12 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Cẩm Giàng (2006), Các chương trình, đề án
thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Cẩm Giàng lần thứ XXIII
13 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Cẩm Giàng (2010), Đề cương bài giảng
Lịch sử huyện Cẩm Giàng (Dùng trong các trường Trung học cơ sở và
Trung tâm chính trị huyện)
14 Ban Thường vụ Huyện uỷ Cẩm Giàng (2004), Cẩm Giàng văn hiến, Cẩm
Giàng
15 Ban Thường vụ Huyện uỷ Cẩm Giàng (2010), Kỷ yếu Đại hội Đảng huyện
Cẩm Giàng lần thứ XXIV (nhiệm kỳ 2010 - 2015), Nxb Nông nghiệp, Hà Nội
16 Nguyễn Văn Bách, Chu Tiến Quang chủ biên (1999), Phát triển nông
nghiệp, nông thôn, trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội
17 Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (2003), Nông nghiệp Việt Nam trên
con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh
18 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2007), Một số chính sách về
phát triển ngành nghề nông thôn, Viện chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội
19 Nguyễn Văn Bích (1994), Đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp, thành
tựu, vấn đề và triển vọng, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
20 Trần Xuân Châu (2003), Phát triển nền nông nghiệp hàng hóa ở Việt
Nam thực trạng và giải pháp, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
21 Nguyễn Sinh Cúc (2003), Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thời kỳ đổi
mới, Nxb Thống kê, Hà Nội
22 Nguyễn Sinh Cúc (2003), Nông nghiệp nông thôn Việt Nam 61 tỉnh thành,
Nxb Nông nghiệp, Hà Nội
23 Công ty cổ phần thông tin kinh tế đối ngoại (2004), Hải Dương thế và lực
mới trong thế kỷ XXI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
Trang 135
24 Cục thống kê tỉnh Hải Dương (2002), Niên giám thống kê tỉnh Hải Dương
2001, Nxb Thống kê, Hà Nội
25 Cục thống kê tỉnh Hải Dương (2007), Niên giám thống kê tỉnh Hải Dương
2006, Nxb Thống kê, Hà Nội
26 Lê Doãn Diên (1990), Nông nghiệp và vấn đề phát triển nông nghiệp
nông thôn ở Việt Nam, Tạp chí cộng sản, tr44-47, 53
27 Phan Diễn (2002): “Tạo bước chuyển biến hơn nưa tiến trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn”, Tạp chí Cộng sản, tháng 10 (số 28)
28 Nguyễn Tấn Dũng (2002): “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp,
nông thôn, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Báo Nhân dân ngày 19 tháng 3
29 Nguyễn Tấn Dũng (2002): “Để nông nghiệp, nông thôn phát triển bền
vững người dân giàu lên”, Tạp chí Cộng sản, tháng 10 (số 28)
30 Nguyễn Tấn Dũng (2005): “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp,
thôn, thành tựu và giải pháp”, Báo Nhân dân, ngày 28 tháng 7
31 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
32 Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Nghị quyết số 05-NQ/TW Hội nghị
Trung ương 6 (lần 1) khóa VIII “Về nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 1999
và vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn”
33 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
34 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
35 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
36 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Đảng Cộng sản Việt Nam - chặng
Trang 146
đường qua hai thế kỷ, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
37 Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Nghị quyết số 26 - NQ/TW của Hội nghị Ban
Chấp hành Trung ương khóa X về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn
38 PGS TS Nguyễn Điền (1991), Công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông
nghiệp, nông thôn ở các nước Châu Á và Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc
39 Đào Trọng Độ (2007), Đảng bộ Thái Bình lãnh đạo phát triển kinh tế
nông nghiệp (1986 - 2000), Luận văn Thạc sĩ khoa học lịch sử, Trường
Đại học KHXHNV, Hà Nội
40 Đỗ Đình Giao (1994), Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp
hóa, hiện đại hóa nền kinh tế quốc dân, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
41 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (2000), Khảo sát những điều
kiện để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
ở một số tỉnh đồng bằng sông Hồng, Đề tài khoa học cấp cơ sở 1989 -
1999, Hà Nội
42 Hội đồng nhân dân huyện Cẩm Giàng (2009), Nghị quyết về tình hình thực hiện
nhiệm vụ năm 2009, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2010
43 Hội đồng nhân dân huyện Cẩm Giàng (2009), Báo cáo thẩm tra Về tình
hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2009, những giải pháp phát triển kinh tế - xã hội năm 2010; tình hình thực hiện dự toán thu - chi ngân sách năm 2009 và sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2009, biện pháp, nhiệm vụ thu chi ngân sách năm 2010
44 Hội đồng nhân dân huyện Cẩm Giàng (2009), Nghị quyết về kế hoạch sử
dụng đất năm 2010 và điều chỉnh, bổ sung kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2006 - 2010
45 Vũ Ngọc Kỳ (2005), “Một số vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân,
hội nông dân ở Việt Nam”, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội