ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- VÕ THỊ NGỌC HƯƠNG VẬN DỤNG NGHỊ ĐỊNH 43/2006/NĐ-CP VÀO VIỆC TẠO LẬP QUYỀN TỰ CHỦ, TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI ĐƠ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
VÕ THỊ NGỌC HƯƠNG
VẬN DỤNG NGHỊ ĐỊNH 43/2006/NĐ-CP VÀO VIỆC TẠO LẬP QUYỀN TỰ CHỦ, TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ
SỰ NGHIỆP KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CÔNG LẬP
THUỘC NGÀNH Y TẾ (Nghiên cứu trường hợp Bệnh viện Đa khoa tỉnh Long An)
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
VÕ THỊ NGỌC HƯƠNG
VẬN DỤNG NGHỊ ĐỊNH 43/2006/NĐ-CP VÀO VIỆC TẠO LẬP QUYỀN TỰ CHỦ, TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ
SỰ NGHIỆP KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CÔNG LẬP
THUỘC NGÀNH Y TẾ (Nghiên cứu trường hợp Bệnh viện Đa khoa tỉnh Long An)
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
MÃ SỐ: 60 34 04 12
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Ngọc Song
Hà Nội - 2014
Trang 3LỜI CẢM ƠN
- -
Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu cùng các Thầy, Cô giáo trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội đã cung cấp cho tôi kiến thức thật bổ ích và phương pháp nghiên cứu thật tốt, đồng thời đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập tại trường
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Ngọc
Song, người thầy đã tận tình hướng dẫn, cho tôi nhiều ý tưởng trong suốt quá
trình thực hiện, hoàn thành luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc, lãnh đạo các khoa phòng và toàn thể nhân viên Bệnh viện đa khoa tỉnh Long An – nơi tôi tiến hành nghiên cứu đã tạo điều kiện giúp đỡ, cung cấp số liệu cho luận văn của tôi
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, các anh chị em lớp Cao học Quản lý Khoa học và Công nghệ đã động viên, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng năm 2014
Trang 4MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 5
DANH MỤC CÁC BẢNG 6
DANH MỤC CÁC BIỂU 6
DANH MỤC CÁC HÌNH 7
PHẦN MỞ ĐẦU 8
1 Lý do nghiên cứu 8
2 Tóm tắt lịch sử vấn đề nghiên cứu Error! Bookmark not defined
3 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
5 Mẫu khảo sát Error! Bookmark not defined
6 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
7 Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined
8 Phương pháp chứng minh giả thuyết Error! Bookmark not defined
9 Kết cấu của luận văn Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ, TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CÔNG LẬP THUỘC
NGÀNH Y TẾ Error! Bookmark not defined 1.1.Một số khái niệm Error! Bookmark not defined
1.1.1 Khái niệm y tế Error! Bookmark not defined 1.1.2 Vai trò của y tế Error! Bookmark not defined 1.1.3 Vai trò của khoa học và công nghệ trong Ngành Y tếError! Bookmark not
defined.
1.1.4 Khái niệm tự chủ Error! Bookmark not defined 1.1.5 Khái niệm trách nhiệm Error! Bookmark not defined 1.1.6 Mối quan hệ giữa tính tự chủ và tính trách nhiệmError! Bookmark not defined.
1.1.7 Khái niệm về tự chịu trách nhiệm và trách nhiệm giải trình Error!
Bookmark not defined.
1.1.Khái quát về đơn vị sự nghiệp khoa học và công nghệ công lập thuộc ngành y tế
thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm Error! Bookmark not defined
1.2.1 Đơn vị sự nghiệp khoa học và công nghệ công lập thuộc ngành y tếError!
Bookmark not defined.
1.2.2 Công tác nghiên cứu khoa học- công nghệ là nhiệm vụ của bệnh viện
Error! Bookmark not defined.
1.2.3 Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm ở đơn vị sự nghiệp khoa học và công
nghệ công lập thuộc ngành y tế Error! Bookmark not defined
Trang 51.3 Nội dung thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong các đơn vị sự nghiệp
khoa học và công nghệ công lập thuộc ngành y tế Error! Bookmark not defined
1.3.1 Quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụError! Bookmark
not defined.
1.3.2 Quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tổ chức bộ máy, biên chế, nhân sự
Error! Bookmark not defined.
1.3.3 Quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chínhError! Bookmark not defined.
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong
các đơn vị sự nghiệp khoa học và công nghệ công lập thuộc ngành y tế Error! Bookmark not defined.
1.4.1 Chính sách của Bộ ban ngành liên quanError! Bookmark not defined 1.4.2 Công tác tổ chức quản lý thu, chi Error! Bookmark not defined 1.4.3 Trình độ quản lý Error! Bookmark not defined.
1.5 Kinh nghiệm trong nước và quốc tế về thực hiện tự chủError! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẬN DỤNG NGHỊ ĐỊNH 43/2006/NĐ-CP ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CÔNG LẬP BỆNH VIỆN ĐA
KHOA TỈNH LONG AN Error! Bookmark not defined 2.1 Thực trạng thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chếError! Bookmark not defined.
2.1.1 Về thực hiện nhiệm vụ Error! Bookmark not defined 2.1.2 Về tổ chức bộ máy, biên chế Error! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng thực hiện tự chủ tài chính Error! Bookmark not defined
2.2.1 Xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ Error! Bookmark not defined 2.2.2 Huy động vốn để đầu tư trang thiết bị y tế Error! Bookmark not defined 2.2.3 Thực trạng nguồn thu, chi Error! Bookmark not defined 2.2.4 Kết quả hoạt động tài chính Error! Bookmark not defined
2.3 Ảnh hưởng của việc thực hiện Nghị định 43 đến công tác chăm sóc sức khỏe nhân
dân Error! Bookmark not defined
2.3.1 Kết quả thực hiện chỉ tiêu chuyên môn Error! Bookmark not defined 2.3.2 Đa dạng hóa các loại hình dịch vụ Error! Bookmark not defined 2.3.3 Phát triển kỹ thuật mới Error! Bookmark not defined 2.3.4 Nâng cao chất lượng dịch vụ Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VÀ KHUYẾN NGHỊ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ VẬN DỤNG HIỆU QUẢ CƠ CHẾ TỰ CHỦ, TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM THEO NGHỊ ĐỊNH
43/2006/NĐ-CP TẠI BỆNH VIỆN Error! Bookmark not defined
Trang 63.1 Những mặt ưu điểm Error! Bookmark not defined
3.1.1 Những kết quả đạt được từ sự tác động của các chính sáchError! Bookmark
not defined.
3.1.2 Những kết quả đạt được về thực hiện nhiệm vụError! Bookmark not defined 3.1.3 Những kết quả đạt được về tổ chức bộ máy và biên chếError! Bookmark not
defined.
3.1.4 Những kết quả đạt được về tự chủ tài chínhError! Bookmark not defined
3.2 Những hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện Nghị định 43Error! Bookmark not defined.
3.2.1 Những hạn chế, bất cập của các chính sáchError! Bookmark not defined 3.2.2 Những hạn chế, bất cập về thực hiện nhiệm vụError! Bookmark not defined 3.2.3 Những hạn chế, bất cập về tổ chức bộ máy và biên chếError! Bookmark not
defined.
3.2.4 Những hạn chế, bất cập về tự chủ tài chínhError! Bookmark not defined
3.3 Một số giải pháp thúc đẩy triển khai Nghị định 43 tại Bệnh việnError! Bookmark not defined.
3.3.1 Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm
và các văn bản pháp quy có liên quan Error! Bookmark not defined 3.3.2 Đổi mới cơ chế hoạt động Error! Bookmark not defined 3.3.3 Giao quyền tự chủ về tổ chức bộ máy và biên chếError! Bookmark not defined.
3.3.4 Đối mới phương thức cấp kinh phí và khai thác nguồn tài chính Bệnh
viện Error! Bookmark not defined 3.3.5 Nâng cao năng lực quản lý bệnh viện Error! Bookmark not defined 3.3.6 Xây dựng bệnh viện hướng về khách hàngError! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined Phụ lục 1 Hướng dẫn phỏng vấn sâu dành cho cán bộ quản lý phòng TCKT Error! Bookmark not defined.
Phụ lục 2 Hướng dẫn phỏng vấn sâu dành cho cán bộ quản lý phòng TCCB Error! Bookmark not defined.
Phụ lục 3 Số lượng TTB thực hiện liên kết lắp đặt theo hình thức xã hội hóa Error! Bookmark not defined.
Trang 7DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BVĐK : Bệnh viện đa khoa
CBYT : Cán bộ y tế
CĐHA : Chẩn đoán hình ảnh
CNTT : Công nghệ thông tin
CT : Chụp cắt lớp (Computed Tomography) DVYT : Dịch vụ y tế
ĐD : Điều dƣỡng
HĐ : Hội đồng
HHTM : Huyết học truyền máu
Trang 8KCB : Khám chữa bệnh
KH&CN : Khoa học và công nghệ
KTV : Kỹ thuật viên
LDLK : Liên doanh liên kết
NVYT : Nhân viên y tế
NHS : Nữ hộ sinh
NĐ : Nghị định
NSNN : Ngân sách nhà nước
QĐ : Quyết định
TCTC : Tự chủ tài chính
TTB : Trang thiết bị
TTBYT : Trang thiết bị y tế
WHO : Tổ chức Y tế thế giới (World Health Organization)
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1: Thống kê công tác nghiên cứu khoa học từ năm 2007 – 2013 40
Bảng 2.2: Tình hình nhân lực tại BVĐK Long An từ năm 2007 – 2013 43
Bảng 2.3: Biên chế được giao và thực hiện theo TT08 tại BVĐK Long An 46
Bảng 2.4: Trình độ NVYT tại BVĐK Long An từ năm 2007 – 2013 49
Bảng 2.5: Cơ cấu chuyên môn tại BVĐK Long An từ năm 2007 – 2013 51
Bảng 2.6: Tổng hợp nguồn thu sự nghiệp và NSNN cấp cho hoạt động thường xuyên tại bệnh viện 54
Bảng 2.7: Tổng hợp các mục chi thường xuyên và chi dịch vụ tại bệnh viện 57
Bảng 2.8: Phân tích kết quả hoạt động tài chính 59
Bảng 2.9: Thu nhập ngoài lương trung bình/người/tháng của NVYT 60
Trang 9Bảng 2.10: Một số chỉ tiêu hoạt động của BVĐK Long An từ năm
2006 – 2013 61
Bảng 2.11: Một số chỉ số cận lâm sàng tại bệnh viện từ năm 2006 – 2013 62
Bảng 2.12: Danh mục kỹ thuật tại các khoa có liên kết lắp đặt TTB 63
Bảng 2.13: Kết quả thực hiện chỉ tiêu chuyên môn từ năm 2006 – 2013 65
DANH MỤC CÁC BIỂU Biểu đồ 2.1: Tuyển dụng NVYT tại BVĐK Long An từ năm 2007 – 2013 44
Biểu đồ 2.2: Số lượng NVYT tại BVĐK Long An từ năm 2007 – 2013 45
Biểu đồ 2.3: Chỉ tiêu NVYT tại BVĐK Long An từ năm 2006 – 2013 45
Biểu đồ 2.4: Số lượng TTB LDLK tại các khoa 53
Biểu đồ 2.5: Tổng giá trị TTB LDLK tại các khoa 53
Biểu đồ 2.6: Định mức cấp NSNN trên giường kế hoạch các năm 55
Biểu đồ 2.7: Cơ cấu nguồn thu sự nghiệp tại BV các năm 56
Biểu đồ 2.8: Cơ cấu chi thường xuyên tại BV các năm 58
DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy của BVĐK Long An 42
Trang 10PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do nghiên cứu
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay, Ngành y tế đang phải đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn Một trong những khó khăn lớn là phải đảm bảo công bằng, hiệu quả trong chăm sóc sức khoẻ và phát triển trong bối cảnh nền kinh tế thị trường; điều chỉnh cơ chế tài chính theo hướng công bằng trong khi khả năng đầu tư công còn hạn chế Việc đảm bảo nguồn lực tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động của các bệnh viện (BV) là những vấn đề đang được quan tâm hàng đầu Chính sách giao quyền tự chủ theo Nghị định 10/2002/NĐ-CP và sau này là Nghị định 43/2006/NĐ-CP cho các bệnh viện công lập được hy vọng sẽ làm tăng hiệu quả hoạt động, tiết kiệm chi phí, tăng nguồn thu cho bệnh viện đồng thời nâng cao tính đáp ứng của cơ sở y tế đối với nhu cầu khám chữa bệnh thực tế của địa phương Việc thực hiện chính sách tự chủ tạo ra những tác động nhất định trong cung ứng, sử dụng và chi trả dịch vụ y
tế
Trang 11Bệnh viện có 07 chức năng, nhiệm vụ trong đó nhiệm vụ chính là cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh, ngoài ra còn có nhiệm vụ là nghiên cứu khoa học Theo quy chế bệnh viện [1], nghiên cứu khoa học – công nghệ và ứng dụng các tiến bộ
kỹ thuật mới là một nhiệm vụ quan trọng của bệnh viện Hàng loạt bệnh viện tổ
chức ra các viện nghiên cứu, vì vậy tác giả xem Bệnh viện như là một tổ chức khoa
học và công nghệ
Chủ trương tạo lập quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong các tổ chức KH&CN công lập đã có Nghị định 115/2005/NĐ-CP, vậy mà ngành Y tế không chọn Nghị định 115 mà chọn Nghị định 43 là do:
Tổ chức KH&CN là đối tượng áp dụng Nghị định 115 và nếu có đủ các điều kiện áp dụng Nghị định 115 thì không được chuyển đổi tổ chức và hoạt động theo quy định của Nghị định 43 với lý do: Khoản 3, Điều 1, Nghị định 43 đã quy định:
“Các tổ chức KH&CN thực hiện theo quy định tại Nghị định 115”
Ngoài ra, khi thực hiện Nghị định 43 có một số thuận lợi:
Huy động sự đóng góp của cộng đồng xã hội để phát triển các hoạt động sự nghiệp, giảm dần sự bao cấp từ ngân sách Nhà nước có nghĩa là chưa cắt hoàn toàn kinh phí chi cho hoạt động thường xuyên, nhà nước vẫn cấp kinh phí cho hoạt động này và phân biệt rõ cơ chế quản lý nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp với cơ chế quản lý đối với đơn vị KH&CN công lập
Đến nay, hầu hết các bệnh viện công trên cả nước đã triển khai thực hiện tự chủ tự chịu trách nhiệm theo Nghị định (NĐ) 43 về giao quyền tự chủ cho bệnh viện Qua đó, đã góp phần nâng cao vai trò, trách nhiệm của lãnh đạo bệnh viện, phát huy tính sáng tạo, năng động, sắp xếp lại tổ chức bộ máy của bệnh viện theo hướng tinh giản, gọn nhẹ và hiệu quả Thực hiện tốt tự chủ trong các bệnh viện công sẽ tăng cường tính cạnh tranh giữa bệnh viện công và tư, người bệnh có quyền lựa chọn những bệnh viện tốt hơn, đồng thời làm thay đổi văn hoá ứng xử của bệnh viện
Trang 12Bệnh viện đa khoa tỉnh Long An là Bệnh viện hạng II trực thuộc Sở Y tế Long An với chỉ tiêu giường bệnh là 900 giường Là bệnh viện tuyến cao nhất của tỉnh Long An, Bệnh viện phải tiếp nhận hầu hết các bệnh nhân nặng do tuyến dưới chuyển lên Trong nhiều năm nay do nhu cầu KCB của nhân dân ngày một tăng cả
về quy mô và chất lượng đã đặt ra cho Bệnh viện những thách thức và khó khăn rất lớn, đó là thiếu kinh phí hoạt động; cơ sở vật chất xuống cấp; trang thiết bị đặc biệt
là TTB chẩn đoán và điều trị thiếu và không đồng bộ; thu thập thấp nên đời sống của NVYT còn khó khăn Đây cũng là khó khăn lớn nhất của tất cả các bệnh viện công lập mà một trong những nguyên nhân chính là cơ chế hoạt động hiện hành không còn phù hợp
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Y tế (1997), Quy chế Bệnh viện, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội
2 Bộ Y tế - Bộ Nội vụ (2007), Thông tư liên tịch số 08/2007/TTLT-BYT-BNV
ngày 05/6/2007 về hướng dẫn định mức biên chế sự nghiệp trong các cơ sở y
tế nhà nước
3 Bộ Y Tế (2007), Thông tư số 15/2007/TT-BYT ngày 12/12/2007 về hướng
dẫn thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về việc sử dụng tài sản để liên doanh, liên kết hoặc góp vốn liên doanh để mua sắm trang thiết bị phục
vụ hoạt động dịch vụ của các cơ sở y tế công lập
4 Bộ Y tế - Bộ Tài chính (2012), Thông tư liên tịch số
04/2012/TTLT-BYT-BTC ngày 29/2/2012 về ban hành mức tối đa khung giá một số dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước
5 Bệnh viện Đa khoa Long An (2007), Báo cáo tổng kết hoạt động của Bệnh
viện năm 2006
Trang 136 Bệnh viện Đa khoa Long An (2008), Báo cáo tổng kết hoạt động của Bệnh
viện năm 2007
7 Bệnh viện Đa khoa Long An (2009), Báo cáo tổng kết hoạt động của Bệnh
viện năm 2008
8 Bệnh viện Đa khoa Long An (2010), Báo cáo tổng kết hoạt động của Bệnh
viện năm 2009
9 Bệnh viện Đa khoa Long An (2011), Báo cáo tổng kết hoạt động của Bệnh
viện năm 2010
10 Bệnh viện Đa khoa Long An (2012), Báo cáo tổng kết hoạt động của Bệnh
viện năm 2011
11 Bệnh viện Đa khoa Long An (2013), Báo cáo tổng kết hoạt động của Bệnh
viện năm 2012
12 Bệnh viện Đa khoa Long An (2014), Báo cáo tổng kết hoạt động của Bệnh
viện năm 2013
13 Bệnh viện Đa khoa Long An (2012), Tập san kỷ niệm mười năm hoạt động
cơ sở mới (2002 – 2012)
14 Chính phủ (2002), Nghị định số 10/2002/NĐ-CP, ngày 16 tháng 01 năm
2002 quy định Chế độ tài chính áp dụng cho đơn vị sự nghiệp có thu
15 Chính Phủ (2005), Nghị định số 115/2005/NĐ-CP ngày 05/09/2005 quy định
cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập
16 Chính Phủ (2006), Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/04/2006 quy định
quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập
17 Chính Phủ (2012), Nghị định số 41/2012/NĐ-CP ngày 08/5/2012 quy định vị
trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập