ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- HUỲNH MINH DIỆU NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU VÀ TÊ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
HUỲNH MINH DIỆU
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
TRONG BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU VÀ TÊN THƯƠNG MẠI TẠI ĐỊA BÀN
TỈNH BẠC LIÊU
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
Hà Nội, 2014
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
HUỲNH MINH DIỆU
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG BẢO HỘ QUYỀN
SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU VÀ TÊN THƯƠNG MẠI
TẠI ĐỊA BÀN TỈNH BẠC LIÊU
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
MÃ SỐ: 60 34 04 12
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Quế Anh
Hà Nội - 2014
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 6
1 Lý do chọn đề tài 8
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 9
3 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
5 Mẫu khảo sát Error! Bookmark not defined
6 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
7 Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined
8 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
9 Kết cấu của Luận văn Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ BẢO HỘ QUYỀN SHCN ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU, TÊN THƯƠNG MẠI VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG BẢO HỘ
QUYỀN SHCN ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU, TÊN THƯƠNG MẠIError! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan về bảo hộ quyền SHCN đối với Nhãn hiệu và Tên thương mại
Error! Bookmark not defined
1.1.1 Khái niệm quyền SHCN Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Bảo hộ quyền SHCN Error! Bookmark not defined.
1.1.3 Tổng quan về bảo hộ quyền SHCN đối với Nhãn hiệu Error!
Bookmark not defined.
1.1.3.1 Khái quát Nhãn hiệu Error! Bookmark not defined.
1.1.3.2 Điều kiện bảo hộ Nhãn hiệu Error! Bookmark not defined.
1.1.3.3 Nội dung bảo hộ quyền SHCN đối với Nhãn hiệu Error!
Bookmark not defined.
Bookmark not defined.
Trang 41.1.4.1 Khái niệm Tên thương mại Error! Bookmark not defined.
1.1.4.3 Nội dung bảo hộ quyền SHCN đối với Tên thương mại Error!
Bookmark not defined.
defined.
1.1.6 Tổ chức dịch vụ đại diện SHTT Error! Bookmark not defined.
1.1.7 Hệ thống bảo hộ quyền SHTT theo quy định của Hiệp định TRIPS
Error! Bookmark not defined.
defined.
việc xây dựng hệ thống bảo hộ quyền SHTTError! Bookmark not
defined.
1.2 Tổng quan về hoạt động QLNN trong bảo hộ quyền SHCN đối với Nhãn
hiệu và Tên thương mại Error! Bookmark not defined
1.2.1 Mục tiêu QLNN về SHTT Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Nội dung QLNN về SHTT Error! Bookmark not defined.
Error! Bookmark not defined.
Kết luận Chương 1 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG BẢO HỘ QUYỀN SHCN ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU VÀ TÊN THƯƠNG MẠI TẠI
ĐỊA BÀN TỈNH BẠC LIÊU Error! Bookmark not defined
2.1 Tổng quan về địa bàn tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng xâm phạm và bảo hộ quyền SHCN đối với Nhãn hiệu và Tên
thương mại tại địa bàn tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark not defined
Trang 52.2.1 Thực trạng xâm phạm quyền SHCN đối với Nhãn hiệu và Tên thương
mại tại địa bàn tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark not defined.
tại địa bàn tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark not defined.
2.3 Kết quả khảo sát, điều tra, phỏng vấn Error! Bookmark not defined
2.3.1 Khảo sát, điều tra, phỏng vấn đối tượng là các chuyên gia làm việc
liên quan đến lĩnh vực SHTT Error! Bookmark not defined.
not defined.
defined.
2.4 Thực trạng QLNN trong bảo hộ quyền SHCN đối với Nhãn hiệu và Tên
thương mại tại địa bàn tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark not defined
2.5 Đánh giá thực trạng hiệu quả QLNN trong bảo hộ quyền SHCN đối với
Nhãn hiệu và Tên thương mại tại địa bàn tỉnh Bạc LiêuError! Bookmark not defined
Kết luận Chương 2 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG BẢO HỘ QUYỀN SHCN ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU VÀ TÊN THƯƠNG
MẠI TẠI ĐỊA BÀN TỈNH BẠC LIÊU Error! Bookmark not defined
3.1 Xây dựng, ban hành các văn bản pháp luật về SHCN tại địa bàn tỉnh Bạc
Liêu Error! Bookmark not defined
3.2 Tăng cường năng lực các cơ quan QLNN trong việc bảo hộ quyền SHCN
đối với Nhãn hiệu và Tên thương mại tại địa bàn tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark not defined
3.3 Tăng cường công tác ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHCN
Error! Bookmark not defined
Trang 63.4 Nâng cao nhận thức về SHTT Error! Bookmark not defined
3.5 Tăng cường các hoạt động dịch vụ, tư vấn về SHTTError! Bookmark not defined
3.6 Thành lập Ban chỉ đạo chống xâm phạm quyền SHCN cấp trung ương và
cấp tỉnh Error! Bookmark not defined
3.7 Giải pháp hoàn thiện về tổ chức và nâng cao năng lực của Tòa án Error! Bookmark not defined
3.7.2 Nâng cao năng lực của Toà án và tuyên truyền pháp luật bảo hộ
quyền SHCN bằng biện pháp dân sự Error! Bookmark not defined.
3.8 Tra cứu thông tin về Nhãn hiệu và Tên thương mại trước khi đăng ký
Error! Bookmark not defined
3.9 Xây dựng hệ thống liên kết thông tin, dữ liệu Nhãn hiệu và Tên thương mại
Error! Bookmark not defined
Kết luận Chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 7LỜI CẢM ƠN
Để thực hiện được luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ quý báu trong suốt quá trình học tập, viết và hoàn thành luận văn Tôi xin trân trọng gửi lời cảm
ơn đến Quý thầy cô giáo Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Đặc biệt, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến TS Nguyễn Thị Quế Anh, là giảng viên hướng dẫn khoa học đã giúp tôi hoàn thành luận văn này Đồng thời, tôi cũng xin trân trọng cảm ơn các đồng nghiệp tại các sở, ban, ngành tỉnh Bạc Liêu đã
hỗ trợ và tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong việc điều tra, thu thập tài liệu phục vụ cho việc viết và hoàn thành luận văn
Tác giả luận văn
Huỳnh Minh Diệu
Trang 8DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
KH&CN: Khoa học và Công nghệ
NH: Nhãn hiệu
QLNN: Quản lý nhà nước
QLTT: Quản lý thị trường
SHCN: Sở hữu công nghiệp
SHTT: Sở hữu trí tuệ
TTM: Tên thương mại
UBND Ủy ban nhân dân
Trang 9PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới, hiện nay chúng ta đang chứng kiến quá trình tự do hoá thương mại mạnh mẽ với việc phá bỏ các rào cản thương mại, tạo nên một sân chơi chung toàn cầu với luật lệ chung, bình đẳng SHTT có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, nhất là đối với nền kinh tế tri thức
mà Việt Nam đang hướng tới; đây là một trong những điều kiện quan trọng giúp tạo ra, bảo vệ và phát triển tài sản trí tuệ - một trong những yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của nền kinh tế hiện đại
Nhận thức được vai trò của hệ thống bảo hộ SHTT đối với việc khuyến khích hoạt động nghiên cứu, sáng tạo, áp dụng và đổi mới công nghệ, thúc đẩy đầu
tư, thương mại, Nhà nước Việt Nam đã rất coi trọng vấn đề SHTT bằng việc thiết lập được một hệ thống SHTT có bộ máy tổ chức, quản lý, quy định pháp luật và những bộ phận hợp thành về cơ bản tương tự như mô hình phổ biến trên thế giới
Hệ thống SHTT Việt Nam đã thiết lập chế độ bảo hộ đầy đủ các đối tượng SHTT liên quan đến hoạt động của danh nghiệp trong đó có NH
NH có vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày liên quan đến sự lựa chọn của người tiêu dùng NH giúp người tiêu dùng có thể mua nhiều lần một thứ hàng hoá, dịch vụ mà không cần phải xem xét tất cả mọi yếu tố liên quan đến hàng hoá, dịch vụ đó trong mỗi lần mua
NH là biểu tượng mang những thành quả đầu tư của nhà sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ Mọi nỗ lực của nhà sản xuất hàng hoá, cung cấp dịch vụ trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành đều được tích tụ trong NH
Vấn đề bảo hộ NH đang nhận được sự quan tâm đặc biệt không chỉ ở góc độ QLNN mà còn là sự quan tâm của toàn xã hội Về phía lợi ích quốc gia, NH là một công cụ để khẳng định và nâng cao uy tín sản phẩm trong nước, mở đường ra thị trường nước ngoài, ở cấp doanh nghiệp, NH giữ vai trò tích tụ uy tín cho sản phẩm,
Trang 10dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp từ đó xây đắp nên uy tín của doanh nghiệp, còn với đông đảo công chúng, NH giúp cho họ có được thông tin về sản phẩm, dịch vụ thông qua đó có sự lựa chọn đúng đắn
Tuy nhiên, việc bảo hộ quyền SHCN đối với NH và TTM còn nhiều bất cập, chồng chéo và vì vậy chưa đáp ứng được sự phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt là tại địa bàn tỉnh Bạc Liêu; để khắc phục thực trạng này, cần phải có giải pháp mới để nâng cao hiệu quả QLNN trong bảo hộ quyền SHCN đối với NH và TTM tại địa bàn tỉnh Bạc Liêu
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Hiện nay đã có một số luận văn nghiên cứu vấn đề có liên quan đến chính sách quản lý và bảo hộ quyền SHTT, cụ thể:
Luận văn: “Quản lý nhà nước đối với sở hữu trí tuệ nhãn hiệu hàng hóa của Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam tại địa bàn Hà Nội” của tác giả Phan Văn Hùng, bảo
vệ năm 2008, nghiên cứu về thực trạng bảo hộ NH tại địa bàn Hà Nội, thực trạng quản lý nhà nước về SHCN đối với NH của Cục SHTT; Kiến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về SHCN đối với NH như: Khi ban hành luật cần nghiên cứu và ban hành cả thông tư, hướng dẫn do chính người làm luật soạn thảo ra, có như vậy tính nhất quán, thống nhất mới được đảm bảo, tránh sự giải thích tùy tiện của các Bộ, Ban, Ngành và không làm cho Luật bị biến dạng và có hiệu lực hơn với cuộc sống; Giải pháp quản lý hệ thống thông tin NH; Thanh tra, kiểm tra về NH nên có chế tài đủ mạnh, có khả năng răn đe và ngăn ngừa các hành vi xâm phạm và làm giả NH thay vì các chế tài còn yếu và thiếu tính răn đe hiện nay; Sự phối hợp giữa các cơ quan cần phân công lại chức năng, quyền hạn của từng cơ quan theo hướng bố trí một cơ quan làm đầu mối tiếp nhận, thụ lý các đơn yêu cầu xử lý hành chính, từ đó đề xuất các biện pháp xử lý
Luận văn: “Nâng cao hiệu quả thực thi quyền SHCN bằng biện pháp hành chính”, bảo vệ năm 2004 của tác giả Trần Minh Dũng nghiên cứu về phương
Trang 11hướng hoàn thiện chính sách và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi quyền SHCN bằng biện pháp hành chính Luận văn đã nêu ra các nguyên tắc xử lý
vi phạm hành chính trong Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính được cụ thể hoá cho phù hợp với xử lý vi phạm trong lĩnh vực SHCN Tránh “dân sự hoá” các quan
hệ hành chính, đồng thời tránh “hành chính hoá” các quan hệ dân sự trong thực thi quyền SHTT Phân biệt rạch ròi phạm vi, điều kiện, trình tự thủ tục, thẩm quyền áp dụng các chế tài dân sự và chế tài xử phạt hành chính trong xử lý vi phạm trong lĩnh vực SHTT Làm rõ sự khác biệt giữa biện pháp hành chính và biện pháp dân
sự trong thực thi quyền SHTT, trong đó đặc biệt nhấn mạnh vai trò chủ động của
cơ quan hành chính trong phát hiện và xử lý hành vi và hàng hoá xâm phạm quyền SHTT; trách nhiệm của người có thẩm quyền, cơ quan quản lý nhà nước và của các bên trong xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT Ngoài các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi quyền SHCN bằng biện pháp hành chính luận văn còn nêu ra giải pháp hoàn thiện văn bản pháp luật như một công cụ pháp lý cần thiết cho việc áp dụng các biện pháp hành chính trong xử lý xâm phạm quyền SHTT, các cơ quan quản lý về SHTT, cơ quan thông tin đại chúng và các cơ quan thực thi cần kết hợp
để thực hiện các biện pháp hỗ trợ nhằm nâng cao nhận thức của công chúng, doanh nghiệp về thực thi quyền SHTT nói chung, và áp dụng biện pháp hành chính trong
xử lý xâm phạm quyền nói riêng
Luận văn: “Nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi quyền SHTT tại Thanh Hoá trên cơ sở liên kết các nguồn thông tin” của tác giả Trần Duy Bình, bảo vệ năm 2011, chuyên ngành Chính sách KH&CN nghiên cứu về xây dựng các tiêu chí
để liên kết các nguồn thông tin KH&CN về quyền SHTT nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi quyền SHTT; đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi quyền SHTT trên cơ sở liên kết các nguồn thông tin KH&CN như: Xây dựng trang websites đảm bảo các tiêu chí để liên kết các nguồn thông tin KH&CN
Trang 12DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2006), Nghị định số
105/2006/NĐ-CP về Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật SHTT về bảo vệ quyền SHTT và quản lý nhà nước về SHTT
2 Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2006), Nghị định
106/2006/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về SHCN
3 Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2010), Nghị định
97/2010/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực SHCN (thay thế Nghị định 106/2006/NĐ-CP)
4 Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2010), Nghị định số
119/2010/NĐ-CP về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 105/2006/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật SHTT về bảo vệ quyền SHTT và quản lý nhà nước về SHTT
5 Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2010), Nghị định
122/2010/NĐ-CP, là Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 105/2006/NĐ-CP
6 Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2013), Nghị định số
99/2013/NĐ-CP (thay thế Nghị định 97/2010/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực SHCN)
7 Công ước Paris (1883), và được sửa đổi vào năm 1979
8 Cục SHTT, Báo cáo tổng quan về hoạt động quản lý nhà nước về SHCN năm
2009 phần hoạt động tại địa phương
9 Cục SHTT, Báo cáo thường niên hoạt động SHTT năm 2010
10 Cục SHTT (2013), Tài liệu tập huấn Sở hữu trí tuệ, Nhà xuất bản Khoa học
và Kỹ thuật
11 Thế Dũng, Buôn lậu nhiều do quản lý thị trường yếu kém, http://nld.com.vn/kinh-te/buon-lau-nhieu-do-qltt-yeu-kem-20140107233327688.htm, cập nhật ngày 07/01/2014
Trang 1312 Vũ Cao Đàm (2007), Giáo trình phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nhà
xuất bản Giáo dục
13 PGS TS Trần Văn Hải & Hoàng Lan Phương (2012), Thực trạng bảo hộ NH
http://thongtinphapluatdansu.edu.vn/2012/02/07/Thực trạng bảo hộ nhãn hiệu của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu, cập nhật ngày 07/02/2012
14 PGS TS Trần Văn Hải (2011), Bảo vệ quyền SHTT trong quá trình hội nhập
http://www.tapchicongsan.org.vn/Home/kinh-te-thi-truong-XHCN/2011/13682/Bao-ve-quyen-so-huu-tri-tue-trong-qua-trinh-hoi-nhap.aspx, cập nhật ngày 17/11/2011
15 Hiệp định TRIPS (1994)
16 Hội nghị toàn quốc về quản lý Sở hữu trí tuệ (2014)
17 Nguyễn Hồng (2013), Khốn đốn vì sản phẩm bị làm nhái,
http://www.anninhthudo.vn/Kinh-doanh/Khon-don-vi-san-pham-bi-lam-nhai/508708.antd, cập nhật ngày 24/07/2013
18 Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luật Doanh
nghiệp 2005
19 Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luật SHTT
2005
20 Quốc hội nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam (2009), Luật sửa đổi,
bổ sung một số điều của Luật SHTT số 36/2009/QH12
21 Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2010), Luật thanh tra
2010
22 Thanh tra Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2006),
Quyết định 2151/2006/QĐ-TTCP về Quy chế hoạt động của Đoàn thanh tra