ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- VŨ THỊ PHƯƠNG NHẬN DIỆN NHỮNG RÀO CẢN TRONG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
VŨ THỊ PHƯƠNG
NHẬN DIỆN NHỮNG RÀO CẢN TRONG VIỆC THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG
Trang 2LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Khoa học quản lý
Hà Nội, 2014
Trang 3ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
VŨ THỊ PHƯƠNG
NHẬN DIỆN NHỮNG RÀO CẢN TRONG VIỆC THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG
Trang 4LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Khoa học quản lý
Mã số: Đào tạo thí điểm
Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Phan Hữu Tích
Hà Nội, 2014
Trang 6MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 11
DANH MỤC TỪ VIÊT TẮT 12
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU 14
PHẦN MỞ ĐẦU 15
1 Lý do chọn đề tài 15
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
2.1 Ở nước ngoài Error! Bookmark not defined.
2.2 Ở trong nước Error! Bookmark not defined.
3 Mục tiêu ngiên cứu Error! Bookmark not defined.
4 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
5 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
6 Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
7 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
8 Kết cấu luận văn: Error! Bookmark not defined.
Chương 1: XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI, MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN Error! Bookmark not defined 1.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Khái niệm nông thôn Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined.
Trang 71.1.2.1 Khái niệm nông thôn mới Error! Bookmark not defined.
1.1.2.2 Mô hình nông thôn mới Error! Bookmark not defined.
1.2 Chủ trương chỉ đạo của Trung ương về xây dựng nông thôn mớiError! Bookmark not defined.
1.2.1 Phương châm, nguyên tắc xây dựng nông thôn mớiError! Bookmark not defined
1.2.2 Nội dung xây dựng và bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mớiError! Bookmark not defined
1.2.2.1 Nội dung xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined.
1.2.2.2 Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới của Chính phủError! Bookmark not defined
1.3 Tình hình xây dựng nông thôn mới ở một số địa phươngError! Bookmark not defined.
1.3.1 Tình hình xây dựng nông thôn mới ở Nam ĐịnhError! Bookmark not defined
1.3.2 Tình hình xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh PhúcError! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined.
Chương 2 ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG – NHẬN DIỆN MỘT SỐ RÀO CẢN
2.1 Đặc diểm nông nghiệp, nông dân, nông thôn tỉnh Bắc GiangError! Bookmark not defined.
2.1.1 Giới thiệu chung về tỉnh Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
2.1.2 Đánh giá thực trạng xây dựng nông thôn Bắc GiangError! Bookmark not defined
2.2 Chủ trương của Tỉnh ủy, chính sách của HĐND, UBND tỉnh Bắc Giang về xây dựng nông thôn mới Error!
Bookmark not defined
2.2.1 Chủ trương của Tỉnh ủy; Cơ chế, chính sách của HĐND tỉnhError! Bookmark not defined
Trang 82.2.2 Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện các nội dung xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined.
2.3 Đánh giá kết quả thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Error! Bookmark not defined
2.3.1 Kết quả thực hiện ở xã điểm Tân Thịnh (huyện Lạng Giang)Error! Bookmark not defined
2.3.2 Kết quả thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới ở 40 xã xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 -
2015 Error! Bookmark not defined.
2.3.2.1 Kết quả hoạt động của Ban chỉ đạo và bộ phận giúp việc Ban chỉ đạo ở các cấp: Error! Bookmark not defined.
2.3.2.2 Công tác tuyên truyền, vận động Error! Bookmark not defined
2.3.2.3 Về Công tác Quy hoạch và lập Đề án xây dựng NTM, 57
2.3.2.4 Về xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn 57
2.3.2.5 Về phát triển sản xuất nâng cao thu nhập cho người dânError! Bookmark not defined
2.3.2.6 Về phát triển giáo dục, y tế, văn hoá và bảo vệ môi trường Error! Bookmark not defined
2.3.2.6 Về xây dựng hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh và gìn giữ an ninh, trật tự xã
hội 64
2.3.3 Kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh và 40 xã xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2015 Error! Bookmark not defined.
2.4 Nhận diện những rào cản trong việc thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Error!
Bookmark not defined
2.4.1 Rào cản về nhận thức chưa đầy đủ về chính sách xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined.
Trang 92.4.2 Rào cản trong công tác chỉ đạo, định ra tiêu chí chưa phù hợp cho các vùng, miền; đặt ra mục tiêu về thời gian và số lượng hoàn thành xã nông thôn mới của Bắc Giang thể hiện sự nóng vội, khó thực hiện Error! Bookmark not defined.
2.4.3 Nhóm rào cản về cơ chế chính sách và nguồn lựcError! Bookmark not defined
2.4.3.1 Về cơ chế chính sách Error! Bookmark not defined.
2.4.3.2 Rào cản về nguồn lực Error! Bookmark not defined.
2.4.4 Khó khăn trong phát huy hiệu quả hoạt động các thiết chế văn hóa gắn với việc xây dựng nông thôn mới Error!
Bookmark not defined
Tiểu kết chương 2 …93
Chương 3 QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP THÁO GỠ RÀO CẢN
3.1 Quan điểm, mục tiêu xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Quan điểm, mục tiêu xây dựng nông thôn mớiError! Bookmark not defined
3.1.1.1 Quan điểm, mục tiêu của cả nước Error! Bookmark not defined.
3.1.1.2 Quan điểm, mục tiêu xây dựng nông thôn mới tỉnh Bắc GiangError! Bookmark not defined
3.2 Một số giải pháp tháo gỡ những rào cản trong thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Bắc Giang Error!
Bookmark not defined
3.2.1 Giải pháp nâng cao nhân thức của các cấp lãnh đạo, cán bộ, đảng viên; tổ chức cơ sở đảng về xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined.
3.2.2 Cần thiết điều chỉnh chỉ tiêu, giữ nguyên mục tiêu xây dựng NTM của Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
Trang 103.2.3 Giải pháp về cơ chế chính sách Error! Bookmark not defined.
3.2.4 Nhóm giải pháp về nguồn lực Error! Bookmark not defined.
3.2.4.1 Giải pháp về vốn Error! Bookmark not defined.
3.2.4.2 Giải pháp về nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined.
3.3 Giải pháp thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào nông thônError! Bookmark not defined.
3.4 Giải pháp về công tác quy hoạch và quản lý quy hoạchError! Bookmark not defined.
3.5 Giải pháp về văn hóa Error! Bookmark not defined.
3.5.1 Giải pháp xây dựng cơ sở vật chất văn hóa Error! Bookmark not defined.
3.5.2 Giải pháp xây dựng đời sống văn hóa tinh thần ở nông thôn mới Bắc Giang Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 3: Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17
Trang 11LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình, trong quá trình triển khai nghiên cứu, khi những kinh nghiệm về nghiên cứu khoa học, những kinh nghiệm về thực tế cũng như năng lực của bản thân còn hạn chế, em đã nhận được sự chỉ bảo rất tận tình của giáo viên hướng dẫn, sự động viên, giúp đỡ của các thầy cô trong khoa Khoa học Quản lý, thầy cô trong nhà trường và sự chia sẻ, giúp đỡ của bạn bè, người thân
Qua đây, em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS Phan Hữu Tích- người đã hết mực nhiệt tình, tận tâm hướng dẫn em trong suốt thời gian thực hiện đề tài, từ việc định hướng khoa học đến việc lựa chọn các phương pháp nghiên cứu và cách trình bày kết quả nghiên cứu
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các anh, chị trong bộ phận Văn phòng điều phối xây dựng Nông thôn mới tỉnh Bắc Giang đã hợp tác, chỉ bảo và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện đề tài này
Cảm ơn gia đình và bạn bè đã luôn ở bên cạnh động viên, khuyến khích và tạo điều kiện để em hoàn thành luận văn tốt nghiệp thạc sỹ của mình
Trang 13DĐĐT Dồn điền đổi thửa
Trang 15PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nông thôn là nơi sinh sống của một bộ phận dân cư chủ yếu làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp Nước ta hiện nay vẫn là một nước nông nghiệp với hơn 70% dân cư đang sống ở nông thôn Phát triển nông nghiệp, nông thôn đã, đang và sẽ còn là mối quan tâm hàng đầu, có vai trò quyết định đối với việc ổn định kinh tế - xã hội đất nước Nghị quyết Đại hội Đại
biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng xác định mục tiêu xây dựng nông thôn mới (NTM) là: “Xây dựng nông thôn mới ngày
càng giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế -
xã hội phát triển ngày càng hiện đại”
Sau gần 30 năm thực hiện đường đối đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta
đã đạt được thành tựu to lớn và khá toàn diện Kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng công nghiệp, dịch vụ, ngành nghề; các hình thức tổ chức sản xuất tiếp tục đổi mới Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được tăng cường; bộ mặt nhiều vùng nông thôn thay đổi Đời sống vật chất và tinh thần của dân cư ở hầu hết các vùng nông thôn ngày càng được cải thiện Tuy nhiên, những thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và chưa đồng đều giữa các vùng Nông nghiệp phát triển còn thiếu bền vững, tốc độ tăng trưởng thấp, sức cạnh tranh thấp, chưa phát huy tốt nguồn lực cho phát triển sản xuất; nghiên cứu, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế Đời sống vật chất và tinh thần của
Trang 16người dân nông thôn còn thấp, tỉ lệ hộ nghèo cao, nhất là vùng đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa; chênh lệch giàu, nghèo giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng còn lớn, phát sinh nhiều vấn đề xã hội phức tạp
Vì vậy, Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã đề ra chủ trương xây dựng NTM vừa phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân nói chung, phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời
Trang 17DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, Nghị quyết 26 - NQ/TW, ngày 05/8/2008 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn
2 Ban chỉ đạo tổng kết lý luận - Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam (2005), Báo cáo Tổng kết một số vấn đề lý luận - thực tiễn qua 20 năm đổi mới (1986 - 2006)
3 Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương (2011), Chuyên đề nghiên cứu Nghị quyết đại hội XI của Đảng (dùng cho cán bộ chủ chốt và báo cáo viên), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội
4 Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2002), Con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội
5 Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Bắc Giang (2012), Hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện xây dựng nông thôn mới của Trung ương, tỉnh Bắc Giang
6 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn- The CEG Facility/AUSAID (2004), Lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế của ngành nông nghiệp Việt Nam
7 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn-The CEG Facility/AUSAID (2005), WTO và ngành nông nghiệp Việt Nam
8 Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn, Sổ tay hướng dẫn xây dựng nông thôn mới, Nhà xuất bản lao động, Hà Nội, 2011
9 Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn, Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT, ngày 21/8/2009, hướng dẫn thực hiện bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới
10 Chính sách nông nghiệp trong các nước đang phát triển” (Nhà xuất bản nông nghiệp ấn hành năm 1994)
11 Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2004), Chiến lược toàn diện về tăng trưởng và xoá đói giảm nghèo
Trang 1812 Cục Thống kê tỉnh Bắc Giang, Niên giám Thống kê tỉnh Bắc Giang các năm 2005, 2009, 2011
13 Cục Thống kê tỉnh Bắc Giang, Báo cáo tổng điều tra nông nghiệp nông thôn và thuỷ sản năm 2011
14 Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội
15 Đảng cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nhà xuất bản chính trị Quốc gia, Hà Nội
16 GS.TS Chu Văn Cấp - PGS.TS Trần Bình Trọng (2005), Giáo trình Kinh tế chính trị Mác - Lê Nin, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội
17 Giáp Thị Dậu (2012), Thực trạng và giải pháp nhằm xây dựng nông thôn mới tại xã Thanh Lâm, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang giai đoạn
2012 - 2015
18 Hà Thị Giang (2011), “Một số giải pháp xây dựng nông thôn mới huyện Gia Lâm – Thành phố Hà Nội theo hướng đô thị hóa
19 HĐND tỉnh Bắc Giang, Nghị quyết số 06/2013/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ khuyến khích dồn điền, đổi thửa
20 HĐND tỉnh Bắc Giang, Nghị quyết số 10/2013/NQ-HĐND về việc ban hành Quy định mức hỗ trợ đầu tư xây dựng công trình hạ tầng nông nghiệp, nông thôn
21 HĐND tỉnh Bắc Giang, Nghị quyết số 06/2012/NQ-HĐND về Quy định mức hỗ trợ đầu tư xây dựng một số hạng mục công trình ở các xã xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2015 trên địa bàn tỉnh Bắc Giang
22 HĐND tỉnh Bắc Giang, Nghị quyết số 03/2014/NQ-HĐND về việc Quy định mức hỗ trợ đầu tư xây dựng một số hạng mục công trình tại các xã xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, giai đoạn 2014-2016
23 Một số vấn đề về nông nghiệp, nông dân nông thôn ở các nước
và Việt Nam” (Nhà xuất bản Hà Nội ấn hành năm 2000)
Trang 1924 Nguyễn Quốc Cường (2013), “Một số giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015”
25 Nông dân, nông thôn & nông nghiệp, những vấn đề đang đặt ra (Nhà xuất bản tri thức, tháng 12 năm 2008)
26 Sở NN và PTNT tỉnh Bắc Giang, Hướng dẫn số PTNT, ngày 4/7/2011 về Điều tra đánh giá thực trạng nông thôn, lập đề án xây dựng
537/HD-SNN-27 Sở NN và PTNT tỉnh Bắc Giang, Hướng dẫn số PTNT, ngày 10/11/2011 về Thực hiện dự án hỗ trợ phát triển sản xuất và ngành nghề nông thôn tỉnh Bắc Giang năm 2011 thuộc Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020
943/HD-SNN-28 Sở xây dựng tỉnh Bắc Giang, Hướng dẫn số 245/SXD-QHĐT, ngày 12/5/2011 về việc Hướng dẫn thực hiện Đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Bắc Giang
29 Sở tài chính tỉnh Bắc Giang, Hướng dẫn số 03/HD-STC, ngày 21/11/2011 về Nội dung sử dụng nguồn vốn sự nghiệp; quản lý, thanh quyết toán kinh phí Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới
30 Sở văn hóa thể thao và du lịch tỉnh Bắc Giang, Hướng dẫn số 1010/HD - SVHTTDL, ngày 04/10/2013 về Hướng dẫn tực hiện tiêu chí cơ
sở vật chất văn hóa trong xây dựng nông thôn mới
31 Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Giang, Quy hoạch phát triển ngành nông nghiệp đến 2010 và định hướng đến 2015, 2020
32 Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 491/QĐ-TTg, ngày
16-4-2009, về việc ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới
33 Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 800/QĐ-TTg, ngày
04-6-2010 phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020
34 Tỉnh uỷ Bắc Giang, Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 27- 4-2011 của Ban Thường vụ tỉnh ủy về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2015
