Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.

Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.Thực hành công tác xã hội tại trường ptcb nguyễn đình chiểu.

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Đặt vấn đề :

Công tác xã hội là một ngành, nghề mới tại Việt Nam Do vậy, nhận thức của mọi người về Công tác xã hội vẫn còn rất nhiều hạn chế Thứ nhất, nhiều người đồng nhất và nhầm lẫn công tác xã hội với làm từ thiện, ban ơn, ban phát hoặc nhầm lẫn công tác xã hội với các hoạt động xã hội của các tổ chức, đoàn thể Thứ hai, vai trò, vị thế cũng như tính chất chuyên nghiệp của công tác xã hội ở Việt Nam chưa được khẳng định Do vậy, để phát triển công tác xã hội ở Việt Nam cần có sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, có sự liên kết giữa các cơ sở đào tạo và cơ sở thực hành công tác xã hội chuyên nghiệp Bởi

vì, công tác xã hội là một hệ thống liên kết các giá trị, lý thuyết và thực hành Công tác xã hội là trung tâm, tổng hợp, kết nối và trực tiếp tham gia vào đảm bảo an sinh xã hội Giá trị của công tác xã hội dựa trên cơ sở tôn trọng quyền lợi, sự bình đẳng, giá trị của mỗi cá nhân, nhóm và cộng đồng Giá trị được thể hiện trong các nguyên tắc hoạt động cũng như các quy điều đạo đức của công tác xã hội Thực hành công tác xã hội nhằm đến các đối tượng yếu thế trong xã hội Nhân viên công tác xã hội sử dụng các kỹ năng, kỹ thuật và hoạt động đa dạng phù hợp với từng đối tượng thân chủ cụ thể Các mô hình can thiệp trong thực hành bao gồm các tiến trình trợ giúp thân chủ đến việc tham gia vào chícnh sách, hoạch định và phát triển xã hội nhằm đảm bảo hệ thống an sinh xã hội toàn diện Do vậy, thực hành công tác xã hội là một vấn đề quan trọng trong quá trình đào tạo công tác xã hội Thông qua quá trình thực hành công tác xã hội, sinh viên được rèn luyện kỹ năng, vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn Ngoài ra, giúp cho sinh viên thấy được vai trò, vị trí và trách nhiệm của công tác xã hội đối với cá nhân, nhóm và cộng đồng

2 Mục tiêu:

Con người chúng ta khi sinh ra và lớn lên đều trải qua tuổi thơ, quãng thời gian mà bất cứ ai trong chúng ta đều biết trân trọng và giữ gìn Ở nơi đó, con người chúng ta luôn đầy ắm những kí ức hồn nhiên, trong sáng, là lúc chúng ta bắt đầu khám phá, ước mơ và cảm nhận về thế giới xung quanh Nhưng điều bình dị đó không phải bất cứ ai cũng có được Trong cuộc sống của chúng ta đang trải qua, có biết bao người không còn biết đến tuổi thơ của mình là “màu gì”, thậm chí chưa từng hình dung

ra được cha mẹ, bạn bè hay người thân của mình xung quanh hình dáng ra sao Ở các em, kí ức về tuổi thơ cũng như cuộc sống hiện tại và tương lai chỉ là một màu đen không hơn không kém Những người

mà tôi đang nói đến chính là các em bị khiếm thị bẩm sinh và đây cũng chính là đối tượng tôi muốn thực hành trợ giúp trong đợt thực hành môn công tác xã hội với cá nhân

Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với toàn thể giảng viên Khoa Công tác xã hội, trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng, với sự giảng dạy, hướng dẫn và quan tâm của cô Lê Thị Lâm, thầy Bùi Đình Tuân, các thầy cô trong khoa cùng sự hợp tác của giáo viên và các em học sinh tại trường Phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu đặt tại Lý Chính Thắng, phường Hòa Minh, quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng

đã giúp tôi hoàn thành đợt thực hành này

PHẦN 2: BÁO CÁO THỰC HÀNH

A: GIỚI THIỆU VỀ CƠ SỞ XÃ HỘI

1 Cơ sở hình thành

Ngày 9/12/1992, trường Mù Nguyễn Đình Chiểu được thành lập Những năm đầu tiên được giáo nhiệm

vụ nuôi dạy trẻ khiếm thị tại tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng và khu vực miền Trung Đến năm học 2005 –

2006, do nhu cầu cấp thiết của xã hội và điều kiện phát triển, trường đã được phép mở rộng đối tượng chăm sóc, nuôi dạy thêm các trẻ khiếm thính, chậm phát triển trí tuệ, đa tật

Do vậy, nhà trường đã được đổi tên thành trường Phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu

Ngày mới thành lập, trường thu nhận 17 học sinh khiếm thị, đến nay trường đã có 125 em học sinh khuyết tật, trong đó:

- 44 học sinh CPTTT và đa tật học chương trình Mầm non

- 60 học sinh khiếm thị, khiếm thính chương trình Tiểu học

- 22 học sinh khiếm thị học hoà nhập tại các trường Thực hành sư phạm, Hoà Minh, THPT Nguyễn Thượng Hiền

Tất cả học sinh khiếm thị đều được ăn ở nội trú tại trường, các học sinh khuyết tật khác như Đa tật, Câm điếc, CPTTT…đều học bán trú

2 Chức năng – nhiệm vụ

- Đào tạo văn hoá từ Mầm non đến Phổ thông Trung học

- Phục hồi chức năng, dạy nghề phù hợp để các em khuyết tật sớm hoà nhập cộng đồng xã hội

- Thực hiện chức năng hỗ trợ giáo dục trẻ khuyết tật tại cộng đồng: cụ thể là chức năng giáo dục hoà nhập, can thiệp sớm, nhìn kém, tư vấn, tập huấn hỗ trợ chuyên môn cho phụ huynh, giáo viên hoà nhập

ở các trường Mầm non, Tiểu học đến PT Trung học có học sinh khuyết tật học hoà nhập

3 Cơ cấu tổ chức

Đội ngũ CBGV-NV

Những ngày đầu mới thành lập chỉ có 11 CBQL và CBGV-NV, đến nay tổng số CBGV-NV là 35 ( trong đó có 2 cán bộ Quản lý, 18 giáo viên và 17 nv phục vụ)

- Trình độ:

+ 100% giáo viên đạt trình độ Cao Đẳng và Đại học

+ 4 giáo viên đã có bằng 2 cử nhân GDĐB

+1 thạc sĩ QLGD

+ Hè năm 2007 trường đã kết hợp với khoa Giáo dục Đặc biệt trường ĐHSP Hà Nội mở lớp bằng 2 cử nhân GD-ĐB cho 20 CBGV-NV Đến năm 2009 sẽ hoàn thành khóa học

4 Cơ cấu quản lí ca

 Để việc quản lý giáo dục được tốt, ngoài tổ hành chính - văn phòng, trường còn xây dựng các tổ chuyên môn gồm: Tổ Tiểu học, Tổ Giáo dục Đặc biệt, Tổ Trung học Hoà nhập và tổ Daỵ nghề- âm nhạc

-Tổ Đảng hiện có 5 Đảng viên sinh hoạt chi bộ Đảng Thực Hành Sư Phạm trực thuộc Đảng

bộ Đại học Đà Nẵng Chi bộ đang tiến hành làm thủ tục tách chi bộ độc lập và trực thuộc đảng uỷ Quận Liên Chiểu

- Công Đoàn cơ sở trực thuộc công đoàn ngành GD thành phố

- Chi đoàn thanh niên trực thuộc Đoàn Phường Hoà Khánh nam-Liên Chiểu

Tất cả các tổ chức đoàn thể trên hoạt động rất sôi nổi, nhiều năm liền được đánh giá là cơ

sở vững mạnh -xuất sắc

Ngoài ra, nhà trường còn tổ chức một chi hội người mù hoạt động tích cực đã góp phần quản lý học sinh ăn ở nội trú và hỗ trợ các hoạt động nuôi và dạy, các hoạt động văn hoá văn nghệ thể thao

B TIẾN TRÌNH THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN

1 Bối cảnh chọn thân chủ

Sau khi được học xong lý thuyết môn Công tác xã hội với cá nhân thì bản thân đã áp dụng những kiến thức lý thuyết đã học vào thực tế Do cô Lê Thị Lâm kiểm huấn và hướng dẫn thực hành, tại trường Phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu, tôi cùng nhóm 3 đã đến gặp ban lãnh đạo của nhà trường

để làm quen và chuẩn bị tốt hơn cho đợt thực hành

Với sự hướng dẫn nhiệt tình của giáo viên hướng dẫn và sự hợp tác giúp đỡ tận tình của lãnh đạo, bản thân tôi và 3 bạn khác đã được phân công vào thực hành tại lớp 2a.1 để tự tìm hiểu và chọn đối tượng tác động ( thân chủ ) cho mình

2 Hồ sơ xã hội của thân chủ

2.1 : Sơ yếu lí lịch

Họ và tên : Võ Thị Yến Nhi Phái tính : Nữ

Ngày tháng năm sinh : 14/9/2006 Nơi sinh : Bình An – Thăng Bình – Quảng Nam

Hiện cư ngụ tại : ở nội trú tại trường phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu

2.2 : Quá trình sinh sống và lớn lên:

Yến Nhi sinh ra tại huyện Thăng Bình – Quảng Nam Không may cho em là từ lúc mới sinh ra, em bị hỏng nhãn cầu, dẫn đến mù lòa Không những vậy, em còn một người anh trai sinh năm

2004 cũng bị tương tự Em có một tuổi thơ rất thầm lặng như bao đứa trẻ khiếm thị khác Bố mẹ em quanh năm cũng chỉ quanh quẩn bên ruộng đồng nên cũng không dư giả gì, lại nuôi dạy hai đứa con nhỏ bị khiếm thị bẩm sinh nên cuộc sống hết sức khó khăn và chật vật Mặc dù vậy, bố mẹ rất thương yêu hai em và luôn tìm mọi cách để các em có điều kiện tốt nhất Chính em cũng thường kể với niềm tự hào với tôi rằng bố mẹ rất thương em và chính điều đó đã trở thành động lực cho em cũng như anh trai vượt qua mặc cảm để sống tốt, sống vui hơn Cũng chính vì bị khiếm thị bẩm sinh nên các bạn đồng trang lứa ở quê thường hay trêu chọc hai anh em và điều đó làm em rất buồn và khó chịu Đến giữa năm 2011, bố em quyết định đưa em ra thành phố Đà Nẵng để theo học trường Nguyễn Đình Chiểu cùng với anh trai Và từ đó em chuyển ra sống và học ở Đà Nẵng và ở nội trú tại trường cùng anh trai

Để tiện chăm sóc hai con, bố em đã xin một chân bảo vệ ngoài Đà Nẵng để làm và kiếm tiền nuôi dạy

em và anh trai

2.3 Tình trạng sức khỏe thể chất và tâm thần:

 Cơ thể phát triển bình thường, không bệnh tật

 Thân chủ bị hỏng nhãn cầu, dẫn đến khiếm thị là do bẩm sinh

 Cao 1m35 , nặng 34 kg

 Thân chủ ý thức, nhìn nhận đúng về bản thân

2.4 : Tình trạng học vấn chuyên môn :

Hiện tại, Nhi đang học tại lớp 2a1, trường Phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu Em là một trong những học sinh ngoan và học tốt của lớp Em làm quen và đã thành thục chữ Braille ( loại chữ nổi dành cho người khiếm thị )

Xem xét trong quá trình học tập và sinh sống, tôi đã thấy được một số điểm mạnh, điểm yếu cũng như một số trở ngại và khó khăn trong quá trình phát triển của em :

Điểm mạnh :

- Tự phục vụ, giao tiếp, kỹ năng xã hội được

- Cơ quan vận động cũng như các vấn đề tâm thần phát triển bình thường

- Gia đình quan tâm, chăm sóc

Điểm yếu :

 Tuy tự phục vụ được các nhu cầu cơ bản nhưng đôi khi cũng gặp nhiều trở ngại trong quá trình sinh hoạt hằng ngày

 Sống nội tâm, ít thổ lộ với những người xung quanh, kể cả thầy cô, bạn bè trong trường

 Còn có cảm giác tự ti, mặc cảm về mình

2.4 : Thông tin môi trường

a Sơ đồ sinh thái

Ghi chú :

: ít tác động

: tác động mạnh : tác động hai chiều

Phân tích sơ đồ sinh thái :

Võ Thị Yến Nhi

Sinh viên

thực hành

Bố

Bạn bè

Y tế

Chính quyền Địa phương

Trường Nguyễn Đình Chiểu

Cô chủ nhiệm

Hàng xóm

Giải trí

Đây là công cụ dùng để mô tả các mối quan hệ của TC (thân chủ) với các yếu tố xã hội tác động vào

TC Qua biểu đồ ta có thể tháy được mối quan hệ của TC với bố mẹ, ông bà ngoại, cô chủ nhiệm là những mối quan hệ có tác động mạnh mẽ qua lại với TC Thông qua biểu đồ sinh thái, ta có thể thấy rõ các mối quan hệ xung quanh thân chủ, từ những mối quan hệ mật thiết đến những mối quan hệ không mật thiết và ít tác động tới thân chủ như: giải trí, y tế, bạn bè, trường học thì chỉ có tác động đến TC, chính quyền địa phương, hàng xóm tác động rất ít tới TC, sinh viên thực hành là người tự tìm đến TC nên chịu tác động một phía Thông qua biểu đồ sinh thái này, ta sẽ dễ dàng hơn trong việc lập kế hoạch giúp đỡ thân chủ

b Sơ đồ phả hệ

Giải thích sơ đồ phả hệ:

Qua sơ đồ phả hệ của thân chủ cho chúng ta thấy thân chủ có rất nhiều mối quan hệ Giữa thân chủ và mẹ và bố có mối quan hệ mật thiết, có sự tương tác hai chiều gần gũi nhất Mẹ và bố

là những người yêu thương và hiểu thân chủ nhất, mẹ luôn động viên thân chuhr vượt qua mọi hoàn cảnh cố gắng học tập tốt, là những người luôn chỉ bảo cho em nhiều nhất, luôn khuyên răn nhẹ nhàng

và động viên an ủi em Điều này chứng tỏ em và bố mẹ có mối quan hệ tốt đẹp Những người có ảnh hưởng và có mối quan hệ tốt đẹp với thân chủ đó nữa là ông bà ngoại, anh trai và đứa em gái mới sinh của thân chủ

3 Vấn đề của thân chủ : Qua quá trình thực hành gần 5 tuần tại trường phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu và đặc biệt là qua quá trình tiếp xúc với thân chủ Võ Thị Yến Nhi, tôi đã vẽ lên được cây vấn đề của thân chủ như sau :

Hậu quả

Nguyên nhân

Qua tìm hiểu thì tôi nhận thấy thân chủ có những vấn đề lớn như: mặc cảm, cản trở của việc bị khiếm thị, tự tin vì bệnh tật của mình và anh trai cũng như không tập trung trong vấn đề học hành và sinh hoạt Được sự trợ giúp của nhóm nhỏ thực hành tại lớp 2a1 cũng như sự tư vấn của cô giáo chủ nhiệm lớp thân chủ là cô Lê Thị Giang, tôi đã chọn vấn đề mặc cảm cũng như sự mất tập trung của thân chủ để lên kế hoạch can thiệp, giúp đỡ

Nhìn vào cây vấn đề trên, ta có thể thấy được các nguyên nhân dẫn đến việc thân chủ mặc cảm là: bị khiếm thị, tự ti về bệnh của mình và anh trai nên đôi khi cảm thấy mặc cảm Tuy trong lớp vẫn có một số bạn có tình trạng bệnh án như mình nhưng thân chủ cảm thấy tự ti vì không thể theo kịp các bạn cũng như điều kiện của gia đình mình không được như các bạn Vì thế dẫn đến sự sống khép kín, ít tham gia các hoạt động xã hội Ngoài ra, thân chủ còn có 1 tật nhỏ những ảnh hưởng lớn đến quá trình

Có ít bạn bè thân

Ít giao tiếp với Người khác Không theo kịp bạn bè xung quanh

Về các hoạt động xã hội, vui chơi

Mặc cảm

Mắt không Nhìn thấy

Anh trai Cũng như mình đình,điều kiện sống Điều kiện của gia

của bản thân

Vấn đề chính

Không tập trung

sinh hoạt và học tập là sự mất tập trung Ví dụ như viết chữ nổi, nếu bị phân tâm qua một chuyện nào khác, thân chủ lập tức sẽ viết lệch qua một hàng khác, khiến chữ đè lên chữ dẫn đến kết quả học tập không được tốt

Chính vì vậy, tôi muốn làm việc với thân chủ Nhi để tham vấn cho em, đồng thời tác động tới thầy cô, bạn bè xung quanh và đặc biệt là gia đình em để ba mẹ thân chủ hiểu hơn về vấn đề em đang gặp phải và từ đó có những tác động, hỗ trợ giúp thân chủ giải quyết vấn đề mặc cảm cũng như học tập, sinh hoạt được tốt hơn

4 Tiến trình làm việc với thân chủ

Giai đoạn 1: Tiếp cận và khám phá

Quá trình tiếp cận với thân chủ: tôi đã đưa ra kế hoạch để thực hiện quá trình tiếp cận thân chủ với các bước như sau:

Thông qua những thông tin mà giáo viên chủ nhiệm của thân chủ cung cấp kết hợp với việc quan sát thân chủ qua một thời gian ngắn tìm hiểu, cuối cùng tôi đã quyết định chọn làm việc với thân chủ Võ Thị Yến Nhi

Trong buổi gặp gỡ đầu tiên riêng giữa tôi và thân chủ ngay tại lớp em trong giờ ra chơi, tôi đã giới thiệu sơ qua về bản thân mình sau đó nói em hãy tự giới thiệu sơ qua về bản thân Em cười

và nói rất hồn nhiên em tên là Võ Thị Yến Nhi, em 10 tuổi, em là con thứ hai, trước em là anh trai Võ Thành Nhân, hơn em 2 tuổi, đang học cùng trường Em còn bật mí với tôi rằng gia đình em sắp có thêm

Giới thiệu về đợt thực hành của mình tại trường

Gặp gỡ và làm quen với tất cả các thành viên trong gia đình của thân chủ

Trao đổi với mẹ của thân chủ để tìm hiểu về hoàn cảnh và tâm tư

Tiếp xúc, trò chuyện thân mật với thân chủ, trao đổi với GVCN của thân chủ

Xác định ra vấn đề của thân chủ

thành viên mới vì mẹ em đang có thai và đó là một bé gái Em kể với một giọng nói rất hồn nhiên và vui tươi

Tuy nhiên theo quan sát tôi nhận thấy trong cách trò chuyện, em còn ngại ngùng, khi nói thì quay mặt đi chỗ khác chứ không nhìn vào tôi mặc dù tôi đã khéo léo đặt tay mình lên tay em để em xác định được vị trí của mình Tôi phải nói với em là em đừng ngại gì cả, anh cũng giống như cha mẹ, như các bạn, anh sẽ giúp em vui chơi, học tập tốt hơn Ngày hôm sau, tôi lại đến lớp và trò chuyện với

em lần nữa, tôi nhận thấy em rất vui vẻ, tôi có cảm giác rất vui vì bước đầu đã tạo được mối quan hệ thân thiết với em Đáng tiếc một điều là em ở nội trú tại trường, gia đình lại ở quê cũng khá xa nên không thể tới thăm gia đình em được Bố em chuyển ra làm tại Đà Nẵng nhưng lại làm bảo vệ một công ty lớn, không có thời gian gặp, đó là một điều đáng tiếc

Thuận lợi :

 Được GVCN của thân chủ là cô Giang là một người hết sức nhiệt tình, lại thương yêu học sinh kể về hoàn cảnh cũng như tính tình và cách cư xử của em trong lớp học Từ đó, tôi có kế hoạch cụ thể cho những buổi nói chuyện với thân chủ

 Bản thân đã được học môn Tâm lí học phát triển (tâm lí học lứa tuổi) nên tôi nắm được tâm lý của trẻ trong độ tuổi này

 Thân chủ luôn trả lời mọi câu hỏi cũng như rất chịu khó tiếp chuyện với tôi

 Được học xong môn Công tác xã hội với cá nhân đã giúp cho bản thân tôi có nhiều hiểu biết hơn, áp dụng các kiến thức lý thuyết vào thực tế để đi đúng hướng và thiết lập được mối quan hệ tốt với thân chủ

Khó khăn :

 Vì thân chủ là trẻ khiếm thính bẩm sinh nên tâm lý khác so với đứa trẻ bình thường khác cũng như tôi chưa được học các kiến thức để trợ giúp cho trẻ khuyết tât

 Đáng tiếc một điều là em ở nội trú tại trường, gia đình lại ở quê cũng khá xa nên không thể tới thăm gia đình em được Bố em chuyển ra làm tại Đà Nẵng nhưng lại làm bảo vệ một công ty lớn, không có thời gian gặp

 Lần đầu được thực hành nên còn thiếu kinh nghiệm làm việc cũng như chưa có khả năng

xử lý các tình huống xảy ra ngoài dự kiến

Giai đoạn 2 : Đánh giá và lập kế hoạch giúp đỡ

Đánh giá vấn đề của thân chủ : mặc cảm về bản thân là vấn đề chung của hầu hết trẻ em

bị khuyết tật, đa tật bẩm sinh nói chung và thân chủ của tôi nói riêng Theo như tôi nhận thấy Nhi tự ti

vì nhiều lí do: có thể là do điểu kiện, hoàn cảnh của gia đình nên em không thể vừa học vừa sống chung với cha mẹ, do khiếm thị bẩm sinh, do quá trình ở nội trú của em không được tiếp xúc nhiều với các hoạt động vui chơi giải trí cũng như các hoạt động xã hội – những thứ cần thiết để em có thể có nhiều mối quan hệ xã hội hơn

Nhi bị hỏng hai nhãn cầu mắt từ lúc mới sinh, dẫn đến mắt không thấy gì , điều này ảnh hưởng rất lớn đến thế giới quan cũng như sự phát triển tâm lý ở lứa tuổi của em

Qua những lần tâm sự, trò chuyện thân chủ đã bộc lộ, thể hiện khao khát, ước muốn là

sẽ cố gắng học thật giỏi để thầy cô, bạn bè yêu quý, tôn trọng, để bố mẹ vui lòng, để chứng minh cho