KỸ THUẬT ANTEN VÀ TRUYỀN SÓNG

M ục tiêu của học phần Ki ến thức: Nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về quá trình truy ền lan sóng vô tuyến điện trong không gian tự do và trong các môi trường thực như

Trang 1

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

K Ỹ THUẬT ANTEN VÀ TRUYỀN SÓNG

1 Thông tin v ề giáo viên

TT H ọ tên giáo viên H ọc hàm Học vị Đơn vị công tác (Bộ môn)

3

Th ời gian, địa điểm làm việc: Các giờ hành chính, Phòng 1402 nhà H1

Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Cơ sở KTVT – Khoa Vô tuyến điện tử

Điện thoại, email: 069.515.388, email: hdthuyen@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Anten, Truyền sóng, Lý thuyết trường và Kỹ thu ật siêu cao tần

2 Thông tin chung về học phần

- Tên h ọc phần: KỸ THUẬT ANTEN VÀ TRUYỀN SÓNG

- Mã h ọc phần:

- S ố tín chỉ: 3

- H ọc phần (bắt buộc hay lựa chọn): bắt buộc

- Các h ọc phần tiên quyết: Toán cao cấp, Vật lý, Lý thuyết trường và Kỹ thu ật siêu cao tần

- Các yêu c ầu đối với học phần (nếu có):

- Gi ờ tín chỉ đối với các hoạt động:

 Nghe gi ảng lý thuyết: 29

 Làm bài t ập trên lớp: 6

 Th ảo luận: 10

 Th ực hành, thực tập (ở PTN, nhà máy, thực tập ):

 Ho ạt động theo nhóm:

 T ự học: 90

- Khoa/B ộ môn phụ trách học phần, địa chỉ: Bộ môn Cơ sở KTVT, phòng

1402 nhà H1

3 M ục tiêu của học phần

Ki ến thức: Nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về quá trình truy ền lan sóng vô tuyến điện trong không gian tự do và trong các môi trường thực như mặt đất, tầng đối lưu, tầng điện ly, với các dải sóng khác nhau

c ũng như ảnh hưởng của môi trường lên quá trình lan truyền sóng Đồng thời trang b ị cho sinh viên hiểu nguyên lý hoạt động, các phương pháp tính và sử

d ụng có hiệu quả các loại anten dùng trong các hệ thống thông tin vô tuyến hiện nay

Trang 2

K ỹ năng: Biết tính toán lựa chọn tần số, các phương thức truyền sóng trong các d ải sóng khác nhau, cũng như biết phân tích, khai thác cũng như lựa

ch ọn và tính toán được loại anten thích hợp cho hệ thống thông tin vô tuyến Thái độ, chuyên cần: Sinh viên phải có thái độ học tập nghiêm túc, tự giác trong các gi ờ tự học, chịu khó tìm hiểu nghiên cứu các tài liệu tham khảo

4 Tóm t ắt nội dung học phần

Môn h ọc Kỹ thuật anten và truyền sóng gồm hai nội dung chủ yếu là truy ền sóng vô tuyến điện và kỹ thuật anten Nhằm trang bị cho sinh viên những

ki ến thức cơ bản về quá trình truyền lan sóng vô tuyến điện trong không gian tự

do và trong các môi tr ường thực như mặt đất, tầng đối lưu, tầng điện ly, với các

d ải sóng khác nhau cũng như ảnh hưởng của môi trường lên quá trình lan truyền sóng Đồng thời trang bị cho sinh viên nắm được cấu trúc, nguyên lý hoạt động, các ph ương pháp tính và sử dụng có hiệu quả các loại anten dùng trong các hệ

th ống thông tin vô tuyến điện

Trên c ơ sở những vấn đề đã nghiên cứu yêu cầu sinh viên biết tính toán

l ựa chọn tần số, các phương thức truyền sóng trong các dải sóng khác nhau,

c ũng như biết phân tích, khai thác cũng như lựa chọn và tính toán được loại anten thích h ợp cho hệ thống thông tin vô tuyến

5 N ội dung chi tiết học phần (tên các chương, mục, tiểu mục)

Chương,

Giáo trình, Tài liệu tham khảo (Ghi TT của TL ở

mục 6)

Ghi chú

Ph ần I Truy ền sóng vô tuyến điện

Chương 1 Nh ững vấn đề chung về

truy ền sóng VTĐ 4 1, 3, 5

Phân chia sóng theo bước sóng Các phương thức truyền lan của sóng vô tuyến

Truyền sóng trong không gian tự

do, sự hấp thụ sóng của môi trường, phản xạ sóng từ mặt đất

Nhiễu VTĐ, điều kiện thực hiện thông tin VTĐ, khái niệm về độ tin

cậy thông tin vô tuyến điện

Miền tham gia chủ yếu vào quá trình truyền sóng

Bài tập chương 1

Chương 2 Truy ền sóng VTĐ dọc mặt đất 3 1, 3, 5

Trường tại điểm thu của anten nâng cao Công th ức giao thoa Trường tại điểm thu của anten đặt

thấp

Trang 3

Khái niệm về nhiễu xạ sóng VTĐ Ảnh hưởng của mặt đất thực tế gồ

ghề đến truyền sóng VTĐ

Chương 3 T ầng đối lưu và ảnh hưởng của

nó đến truyền sóng VTĐ 2 1, 3, 5

Tính chất chung tầng đối lưu Ảnh hưởng của tầng đối lưu đến truyền sóng cực ngắn

Đặc điểm truyền sóng đối lưu

Hấp thụ sóng trong tầng đối lưu

Chương 4 Tầng điện ly và ảnh hưởng của

nó đến truyền sóng VTĐ 3 1, 3, 5

Thành phần, cấu tạo tầng điện ly Thông số điện cơ bản của tầng điện

ly

Sự hấp thụ sóng trong tầng điện ly Khúc xạ và phản xạ sóng trong

tầng điện ly Bài tập chương 4

Chương 5 Truy ền sóng với các dải sóng

khác nhau

Đặc điểm truyền lan sóng dài và

cực dài Đặc điểm truyền lan sóng trung Đặc điểm truyền lan sóng ngắn Tính toán đường liên lạc sóng ngắn Phân loại các trường hợp truyền sóng cực ngắn

Sự truyền sóng cực ngắn trong giới

hạn thấy trực tiếp

Sự truyền sóng cực ngắn ngoài giới

hạn thấy trực tiếp

Sự truyền sóng cực ngắn trong dải sóng quang học

Các dạng pha đinh và biện pháp

khắc phục Bài tập chương 5

Ph ần II Anten

Chương 6 Lý thuy ết chung về anten 5 2, 3, 4, 5

Giới thiệu chung Vai trò vị trí của anten trong các thiết bị vô tuyến điện tử

Quá trình vật lý của sự bức xạ sóng điện từ

Đặc trưng hướng của anten Đặc trưng pha của anten Đặc trưng phân cực của anten Công suất phát xạ, hệ số định

Trang 4

hướng, hiệu suất và hệ số tăng ích

Trở phát xạ của anten Chiều dài hiệu dụng của anten

Trở vào của anten

Dải tần công tác của anten Dòng và sức điện động cảm ứng trên lối vào của anten thu

Các đặc trưng và tham số của anten thu

Công thức truyền sóng Friis Các nguồn bức xạ nguyên tố Bài tập chương 6

Chương 7 Tính ch ất phương hướng của các

h ệ anten

Quy tắc nhân đặc trưng hướng, ĐTH của hệ tuyến tính cách đều ĐTH của hệ nguồn liên tục đồng pha

ĐTH của mặt phát xạ phẳng (mặt

mở) có dạng chữ nhật và tròn

Chương 8 Lý thuy ết về chấn tử đối xứng 6 2, 3, 4, 5, 6

Phân bố dòng điện trên chấn tử đối

xứng Các đặc trưng của chấn tử đối

xứng Các tham số của chấn tử đối xứng Ảnh hưởng của mặt đất đến đặc tính bức xạ của anten

Phương pháp sức điện động cảm ứng Trở vào của chấn tử trong hệ

phẳng

Bức xạ của hệ hai chấn tử

Phối hợp phi đe với anten Thiết bị đối xứng

Chương 9 Phương tr ình tích phân và

phương pháp mô men

Pocklington Phương trình tích phân Halen

Trang 5

Ứng dụng trong bài toán thiết kế anten dây

Chương 10 K ỹ thuật Anten 12 2, 3, 4, 5, 6, 7

Chấn tử không đối xứng Các chấn tử băng rộng Anten phản xạ góc Anten Tuanikê Anten YAGI Anten dàn chấn tử đồng pha

Anten xương cá Anten trám

Anten xoắn trụ Anten khung

Anten định vị khung và anten

Adcock

Anten có dải tần siêu rộng Anten khe

Anten mạch dải Anten loa Anten gương Anten thấu kính Anten thông minh Các phương pháp đo anten Bài tập chương 10

6 Giáo trình, tài li ệu tham khảo

1996

Có ở thư viện

3 Tài liệu 1: Bài tập và hướng dẫn thí

nghiệm anten truyền sóng - Nguyễn Ngọc

Có ở thư viện

4 Tài liệu tham khảo 1: Lý thuyết và kỹ

thuật anten - Phan Anh NXB KH&KT,

2007

Có ở thư viện

Radiowave Propagation - L.E.Collin

McGraw-Hill, New York 1985

Giáo viên có

Analysis and Design - C A Balanis John

Wiley and Sons, Inc 1997

Giáo viên có

Trang 6

7 Tài liệu tham khảo 4: Modern Antenna

Handbook - C A Balanis John Wiley and

Sons, Inc 2008

Giáo viên có

7 Hình th ức tổ chức dạy học

7.1 Lịch trình chung: (Ghi tổng số giờ cho mỗi cột)

N ội dung

Hình th ức tổ chức dạy học học phần

T ổng

Lên l ớp Th ực

hành, thí nghi ệm, thực tập

T ự học,

t ự ng.cứu

Lý thuy ết Bài t ập Thảo lu ận

Ch ương 1

(ph ần 2)

Ch ương 2

(ph ần 1) 2

4

3

6

Ch ương 2

(ph ần 2)

Ch ương 3 2

4

3

6

Ch ương 6

(ph ần 2)

Ch ương 7

(ph ần 1)

1

2

6

3

Ch ương 7

Ch ương 8

Ch ương 10

…

Trang 7

7.2 Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể

Ch ương 1 (phần 1), tuần 1

Hình th ức tổ chức

dạy học Th địa điểm ời gian, N ội dung chính

Yêu c ầu SV chuẩn bị Ghi chú

Lý thuy ết Phòng h ọc Phân chia sóng

theo bước sóng Các phương thức truyền lan của sóng vô tuyến

trong không gian

tự do, sự hấp thụ sóng của môi trường, phản xạ sóng từ mặt đất

Tài liệu 1, 3, 5,

Vở ghi

Bài t ập

Th ảo luận

Th ực hành, thí nghiệm,

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Nhiễu VTĐ, điều

kiện thực hiện thông tin VTĐ, khái niệm về độ tin cậy thông tin

vô tuyến điện

chủ yếu vào quá trình truyền sóng

Tài liệu 1, 3, 5

Ch ương 1 (phần 2), Chương 2 (phần 1), tuần 2

d ạy học Th địa điểm ời gian, N ội dung chính

Yêu c ầu SV chu ẩn bị Ghi chú

Lý thuy ết Phòng h ọc Trường tại điểm

thu của anten nâng cao Công

thức giao thoa Trường tại điểm thu của anten đặt

thấp

Tài liệu 1, 3, 5 ,

Vở ghi

Bài t ập

Th ảo luận Phòng h ọc Các vấn đề đã

học ở chương 1 Chunội dung cần ẩn bị các

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Khái niệm về

VTĐ

Tài liệu 1, 5

Trang 8

Ảnh hưởng của

mặt đất thực tế gồ

ghề đến truyền

Ch ương 3 (phần 2), Chương 3, tuần 3

Lý thuy ết Phòng h ọc Tính chất chung

tầng đối lưu Ảnh hưởng của

tầng đối lưu đến truyền sóng cực

ngắn

Tài liệu 1, 5,

Vở ghi

Bài t ập

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Đặc điểm truyền

sóng đối lưu

trong tầng đối lưu

Ch ương 4, tuần 4

Lý thuy ết Phòng h ọc Thành phần, cấu

tạo tầng điện ly Thông số điện cơ

bản của tầng điện

ly

Tài liệu 1, 5 ,

Vở ghi

Bài t ập

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Sự hấp thụ sóng

trong tầng điện ly Khúc xạ và phản

tầng điện ly

Tài liệu 1, 5

dạy học Th địa điểm ời gian, N ội dung chính

Yêu c ầu SV chuẩn bị Ghi chú

Trang 9

Lý thuy ết Phòng h ọc Đặc điểm truyền

lan sóng dài và

cực dài Đặc điểm truyền lan sóng trung Đặc điểm truyền lan sóng ngắn Tính toán đường liên lạc sóng ngắn

Tài liệu 1, 5,

Vở ghi

Bài t ập Phòng h ọc Bài tập chương 5 Tài liệu 1, 3, 5 ,

Vở ghi

Th ảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Phân loại các

trường hợp truyền sóng cực ngắn

Sự truyền sóng

cực ngắn trong

giới hạn thấy trực

tiếp

Sự truyền sóng

cực ngắn ngoài

giới hạn thấy trực

tiếp

Sự truyền sóng

cực ngắn trong

dải sóng quang

học

đinh và biện pháp

khắc phục

Tài liệu 1, 5

Hình thức tổ chức

d ạy học Thời gian, địa điểm Nội dung chính

Yêu cầu SV chu ẩn bị Ghi chú

Lý thuy ết Phòng h ọc Vai trò vị trí của

anten trong các thiết bị vô tuyến điện tử

Quá trình vật lý

của sự bức xạ sóng điện từ Đặc trưng hướng

của anten, Đặc trưng pha, Đặc trưng phân cực

của anten

Vở ghi

Bài t ập

Trang 10

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Công suất phát

xạ, hệ số định hướng, hiệu suất

và hệ số tăng ích

Trở phát xạ của anten

Chiều dài hiệu

dụng của anten

Trở vào của anten

Dải tần công tác

của anten Dòng và sức điện động cảm ứng trên lối vào của anten thu

Các đặc trưng và tham số của anten thu

Các nguồn bức xạ nguyên tố

Tài liệu 2, 4, ,

Vở ghi

Ch ương 6 (phần 2), Chương 7 (phần 1), tuần 7

Lý thuy ết Phòng h ọc Công thức truyền

sóng Friis Quy tắc nhân đặc trưng ớng, hư

tuyến tính cách đều

6, Vở ghi

Bài t ập Phòng h ọc Bài tập chương 6 Tài liệu 2, 3,

Vở ghi

Th ảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Phòng học ĐTH của hệ

nguồn liên tục đồng pha

ĐTH của mặt

(mặt mở) có dạng

chữ nhật và tròn

Tài liệu 2, 4, 6

Trang 11

Lý thuy ết Phòng h ọc Tổng hợp ĐTH

Bài t ập Phòng h ọc Bài tập chương 7 Tài liệu 3, Vở

ghi

học ở chương 6

và 7

Chuẩn bị các

nội dung cần

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Phân bố dòng

điện trên chấn tử đối xứng

Các đặc trưng của

chấn tử đối xứng Các tham số của

chấn tử đối xứng

Tài liệu 2, 4

Lý thuy ết Phòng h ọc Phương pháp sức

điện động cảm ứng Trở vào của

chấn tử trong hệ

Tài liệu 2, 4,

Vở ghi

Bài t ập

Th ảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Chấn tử nửa sóng

có mặt phản xạ

phẳng

Bức xạ của hệ hai

chấn tử

Tài liệu 2, 4

Lý thuy ết Phòng h ọc Phối hợp phi đe

với anten Thiết

bị đối xứng

Tài liệu 2, 4,

Vở ghi

Bài t ập Phòng h ọc Bài tập chương 8 Tài liệu 3, Vở

ghi

Trang 12

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Phương trình tích

phân Pocklington Phương trình tích phân Halen

Tài liệu 4, 5, 6

Lý thuy ết Phòng h ọc Ứng dụng trong

bài toán thiết kế anten dây

Tài liệu 4, 5, 6

Vở ghi

Bài t ập

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Chấn tử không

đối xứng Các chấn tử băng

rộng

6, 7 , Vở ghi

Lý thuy ết Phòng h ọc Anten phản xạ

góc Anten Tuanikê

Vở ghi

Bài t ập

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Anten xương cá

Anten trám Anten xoắn trụ

Tài liệu 2, 4,

Vở ghi

Lý thuy ết Phòng h ọc Anten YAGI

Anten dàn chấn

tử đồng pha

Tài liệu 2, 4,

Vở ghi

Trang 13

Bài t ập

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Anten khung

khung và anten Adcock

Anten có dải tần siêu rộng

Anten khe

6, 7

Hình thức tổ chức

d ạy học Thời gian, địa điểm Nội dung chính

Yêu cầu SV chu ẩn bị Ghi chú

Lý thuy ết Phòng h ọc Anten mạch dải Tài liệu 4, 5, 6,

7, Vở ghi Bài t ập

Th ảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu Ở nhà Anten loa

Anten gương Anten thấu kính Các phương pháp

đo anten

6, 7

Lý thuy ết Phòng h ọc Anten thông minh Tài liệu 2, 4, 5,

6, 7, Vở ghi Bài t ập Phòng h ọc Bài tập chương

10

Tài liệu 3

thảo luận

th ực tập,…

T ự học, tự nghiên cứu

B ảng này được thiết kế cho từng nội dung ứng với 1 tuần học, cho đến hết môn h ọc (15 tuần)

8 Chính sách đối với học phần và các yêu cầu khác của giáo viên

- Sinh viên ph ải lên lớp đầy đủ (80% trở lên) trong những giờ lên lớp

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	278,04 KB