Đánh giá thực trạng quản lý và sử dụng đất đô thị hội an trong bối cảnh biến đổi khí hậu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN --- Hoàng Minh Thắng ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG ĐẤT ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỘI AN TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU LUẬN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

-

Hoàng Minh Thắng

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG ĐẤT ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỘI AN TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI

KHÍ HẬU

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội - 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

-

Hoàng Minh Thắng

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG ĐẤT ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỘI AN TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI

KHÍ HẬU

Chuyên ngành: Quản lý đất đai

Mã số: 60850103

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS Nguyễn Việt Hùng

Hà Nội - 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan: Luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, chƣa đƣợc ai công bố trong bất kì nghiên cứu nào khác, tài liệu, số liệu sử dụng trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

Tác giả luận văn

Hoàng Minh Thắng

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, tôi vô cùng biết ơn:

UBND thành phố, Phòng tài nguyên môi trường, Phòng quản lý đô thị thành phố Hội An - tỉnh Quảng Nam đã giúp đỡ và cung cấp số liệu cho tôi

thực hiện luận văn

Các thầy, cô giáo tại trường ĐH Khoa học tự nhiên – ĐH Quốc gia Hà Nội

đã tận tình chỉ bảo, góp ý cho tôi trong việc hoàn thành luận văn

Thầy giáo, TS Nguyễn Việt Hùng – Giảng viên khoa Quản lý nhà nước về

Đô thị và Nông thôn, Học viện Hành chính Quốc gia đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Hoàng Minh Thắng

1

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU 4

DANH MỤC HÌNH VẼ 5

MỞ ĐẦU 6

1 Tính cấp thiết đề tài 6

2 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined

3 Nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined

4 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài Error! Bookmark not defined

7 Kết cấu luận văn Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ, SỬ DỤNG ĐẤT ĐÔ THỊ VÀ

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Error! Bookmark not defined 1.1 Biến đổi khí hậu và những tác động từ biến đổi khí hậu Error! Bookmark not defined

1.1.1 Tổng quan về biến đổi khí hậu Error! Bookmark not defined 1.1.2 Những tác động từ biến đổi khí hậu Error! Bookmark not defined

1.1.3 Ảnh hưởng biến đổi khí hậu lên các đô thị ven biển trên thế giới và bài học

kinh nghiệm Error! Bookmark not defined 1.2 Lý luận về quản lý và sử dụng đất đô thị Error! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm và đặc điểm đất đô thị Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý và sử dụng đất đô thị: Error! Bookmark not defined

1.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả quản lý và sử dụng đất đô thị

Error! Bookmark not defined

1.2.4 Đánh giá công tác quản lý và sử dụng đât đô thị trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Error! Bookmark not defined

* Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG ĐẤT ĐÔ

THỊ HỘI AN TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Error! Bookmark not defined

2

2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hô ̣i của khu vực nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.1.1 Vị trí địa lý Error! Bookmark not defined 2.1.2 Điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined

2.1.3 Tình hình phát triển kinh tế, xã hội, an ninh - quốc phòng của thành phố Hội An

Error! Bookmark not defined 2.2 Tác động của BĐKH đến Thành phố Hội An Error! Bookmark not defined 2.2.1 Tác động của lũ lụt Error! Bookmark not defined 2.2.2 Tác động của xâm nhập mặn Error! Bookmark not defined 2.2.3 Tác động xói lở bờ sông, bờ biển và bồi lắng Error! Bookmark not defined

2.2.4 Tác động của bão Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng công tác quy hoạch xây dựng đô thị và kế hoạch sử dụng đất đô thị

Hội An Error! Bookmark not defined

2.4 Đánh giá thực trạng quy hoạch xây dựng và kế hoạch sử dụng đất đô thị Hội An

trong bối cảnh BĐKH Error! Bookmark not defined

* Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUY HOẠCH XÂY DỰNG ĐÔ THỊ VÀ

KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT ĐÔ THỊ HỘI AN THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI

KHÍ HẬU Error! Bookmark not defined 3.1 Giải pháp về hướng phát triển không gian đô thị Error! Bookmark not defined

3.2 Giải pháp quy hoạch sử dụng đất và phân khu chức năng Error! Bookmark not defined

3.3 Giải pháp xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

3

DANH MỤC VIẾT TẮT

BĐKH Biến đổi khí hậu

BTCT Bê tông cốt thép

CN-ĐT-DV Công nghiệp – Đô thị - Dịch vụ

CRZ Giấy phép/ điều lệ tiêu chuẩn cho sự điều chỉnh vùng

ven biển CTR Chất thải rắn

GDP Tổng sản phẩm quốc nội

HĐND Hội đồng nhân dân

HSDĐ Hệ số sử dụng đất

IPCC Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu

IUCN Liên minh Quốc tế Bảo tồn thiên nhiên và tài nguyên

thiên nhiên

KT - XH Kinh tế - xã hội

LECZ Vùng ven biển có độ cao thấp

PTCS Phổ thông cơ sở

SDĐ Sử dụng đất

TDTT Thế dục thể thao

UBND Ủy ban nhân dân

UBMTTQVN Ủy ban mặt trận tổ quốc Việt Nam

UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên

hiệp quốc UNFCCC Công ƣớc khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí

hậu

XHCN Xã hội chủ nghĩa

4

DANH MỤC BẢNG BIỂU

thích ứng biến đổi khí hậu

38

đến 2020( Thành lập dựa trên báo cáo điều chỉnh quy hoạch

xây dựng chung Tp Hội An năm 2011)

60

5

DANH MỤC HÌNH

6

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết đề tài

Như chúng ta đã biết đất đai là yếu tố tự nhiên quan trọng, là điều kiện cần thiết cho mọi hoạt động sản xuất của con người, là cơ sở nền tảng cho việc xây dựng các cơ sở kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng, là địa bàn phân bố các khu dân

cư Đất đai có một vi trí cố định, với một lượng có hạn trên phạm vi toàn cầu và phạm vi từng quốc gia.Vì vậy việc quản lý sử dụng đất đai là một vấn đề cấp thiết, nhất là trong thời kỳ hiện nay, thời kỳ mà tốc độ phát triển đô thị, tốc độ đô thị hoá đang tăng nhanh Trong phát triển đô thị và đô thị hoá đã nảy sinh rất nhiều vấn đề

trong sử dụng đất đô thị, một trong số là những tác động từ BĐKH

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đã và đang là vấn đề thời sự nóng bỏng, nó không chỉ đơn thuần là vấn đề về môi trường mà còn là vấn đề về phát triển, thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia, nhiều nhà khoa học, nhiều nhà quản lý và các chính khách trên thế giới Kofi Annan đã ví biến đổi khí hậu như một mối đe doạ đối với hoà bình và an ninh toàn cầu, có mức độ nguy hiểm xếp ngang hàng với xung đột

vũ trang, buôn lậu vũ khí hay nghèo đói Biểu hiện rõ nét nhất là hiện tượng thời tiết bất thường, trái đất đang nóng lên; hậu quả làm băng tan, mực nước biển dâng cao, mưa lũ, bão lốc, giông tố gia tăng Con người đã và đang phải đối mặt với những tác động khôn lường của biến đổi khí hậu như dịch bệnh, đói nghèo, mất nơi ăn chốn ở, thiếu đất canh tác, sự suy giảm đa dạng sinh học Biến đổi khí hậu đang đe doạ nghiêm trọng đến lợi ích sống còn của nhiều dân tộc, nhiều quốc gia trên khắp hành tinh này, trong đó có Việt Nam mà biểu hiện rõ rệt nhất ở các đô thị ven biển Miền Trung trong đó có thành phố Hội An

Hội An là thành phố thuộc tỉnh Quảng Nam mang những nét đặc biệt về tự nhiên, văn hóa và lịch sử, đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới vào năm 1999, Cù Lao Chàm của Hội An được công nhận là Khu bảo tồn sinh quyển của UNESCO năm 2009 Hiện nay Hội An đã trở thành điểm du lịch quan trọng của tỉnh Quảng Nam nói riêng và miền Trung nói chung Hội An đang đặt mục tiêu xây dựng thành phố sinh thái, phát triên bền vững Tuy nhiên

do vị trí địa lý nằm ở vùng cửa sông ven biển nên Hội An đang phải chịu tác

7

động mạnh mẽ của các tai biến tự nhiên đang ngày thêm trầm trọng và phức tạp bởi biến đổi khí hậu toàn cầu (mực nước biển dâng, lượng mưa bất thường, nhiệt

độ tăng, hạn hán kéo dài )

8

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt

1 Lê Huy Bá, Nguyễn Thi Phú, Nguyễn Đức An(2010), Môi trường khí hậu

biến đổi - mối hiểm họa toàn cầu TP Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Đại học

Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh

2 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2009) Kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng

cho Việt Nam Hà Nội tháng 6 - 2009

3 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2009) Dự án: “Việt Nam: Chuẩn bị thông báo

quốc gia lần thứ hai cho UNFCCC” Báo cáo Đánh giá chiến lược và các biện

pháp ứng phó với biến đổi khí hậu trong lĩnh vực tài nguyên nước ở Việt Nam Hà Nội, tháng 1 năm 2009

4 Bộ Tài nguyên và Môi trường(2008), Chương trình mục tiêu quốc gia thích

ứng với biến đổi khí hậu Hà Nội

5 Bộ Xây dựng (2008), Quy chuẩn xây dựng Việt Nam Hà Nội

6 Phan Văn Đức (2010), “Nghiên cứu ảnh hưởng của BĐKH đến sinh kế và

sức khỏe cộng đồng ở xã Hương Phong, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế và đề xuất các giải pháp thích ứng” Đại học Khoa học – Đại học Huế

7 Đỗ Thái Hà (2009), BĐKH và thích ứng BĐKH ở Việt Nam Viện khoa học

công nghệ và quản lý môi trường, p 5

8 Đỗ Thái Hà (2009), BĐKH và thích ứng BĐKH ở Việt Nam Viện khoa học

công nghệ và quản lý môi trường, p 6

9 Truong Quang Hoc, Per Bertilsson và Jonas Noven (2007), Các bước tiến bộ

trong lồng ghép các nội dung biến đổi khí hậu vào quy hoạch sử dụng đất ở Việt Nam Tài liệu hội thảo “Thích ứng với biến đổi khí hậu trong các chính

sách, quy hoạch và chương trình phát triển tại Việt nam, Hanoi, 22/10/2007 (Do Bộ TNMT, ICEM, SEMLA và IIED tổ chức)

10 Trần Thanh Lâm (2009), Tác động của biến đổi khí hậu đến kinh tế: Dự báo

và giải pháp http://archive.tecos.com.vn/,

9

11 Lê Vũ Việt Phong (2006),„‟Nghiên cứu áp dụng mô hình toán MIKE 11 tính

toán chất lượng nước sông Nhuệ và sông Đáy” Viện Khí tượng Thủy văn và

trường Đại học Thủy Lợi

12 Phòng quản lý đô thị thành phố Hội An (2011), Thuyết minh tổng hợp: điều

chính quy hoạch chung thành phố Hội An - tỉnh Quảng Nam

13 Nguyễn Văn Thắng, Nguyễn Trọng Hiệu, Trần Thục, Phạm Thị Thanh

Hương, Nguyễn Thị Lan, Vũ Văn Thăng (2010), “Biến đổi khí hậu và tác động ở Việt Nam” Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường

14 Hồ Đắc Thoàn(2011), Tác động của biến đổi khí hậu đến môi trường và sức

khỏe http://www.impe-qn.org.vn/

15 Hoàng Văn Thức (2009), “Nghiên cứu xây dựng quy trình lồng ghép yêu cầu

bảo vệ môi trường trong quá trình xây dựng quy hoạch sử dụng đất trên nguyên tắc phát triển bền vững” Bộ Tài nguyên và Môi trường

16 UBND thành phố Hội An (2008), Báo cáo hiện trạng môi trường thành phố

Hội An

17 Viện khoa học khí tượng thủy văn và môi trường(2012), Kịch bản BĐKH,

nước biển dâng cho Việt Nam

18 Phòng TNMT TP Hội An (2005), Chuyên đề lũ lụt Hội An: “ lũ lụt và tác

động của nó đến hoạt động du lịch thị xã Hội An – Cù Lao Chàm”

19 Lê Hiền (2013), Sạt lở ven sông ở Hội An: cần sớm khắc phục

http://qh-hdqna.gov.vn/

Tiếng Anh

20 Arief Anshory Yusuf & Herminia Francisco (2009), Climate change

vulnerability mapping for South East Asia IDRC, EFPSEA, SIDA

21 Hay S.I et al (2002), Climate change and the resurgence of malaria in the

East African highlands Nature

22 Intergovernmental Panel on Climate Change (2001), Climate Change 2001 –

The Scientific Basis Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the IPCC, Cambridge University Press, Cambridge

10

23 Tran Manh Lieu, Nguyen Thi Khang, Bui Nguyen Trung, Man quang Huy,

Vu Quoc Huy (2011), Climate change vulnerability and adaptability assessment for Hoi An city Un-Habitat

24 WHO (2003), Climate change and human health - Risks and responses

Geneva