Tư tưởng hồ chí minh về phòng chống tham ô và sự vận dụng của đảng cộng sản việt nam trong giai đoạn hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN KIỀU THỊ YẾN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KIỀU THỊ YẾN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô

VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Hà Nội – 2015

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô VÀ

SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG

GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học

Mã số : 60.31.20.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS TS PHẠM HỒNG CHƯƠNG

Hà Nội – 2015

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới tất cả các Thầy, Cô giáo - những người đã tận tình truyền thụ kiến thức và kinh nghiệm quý báu giúp em nghiên cứu và rèn luyện trong suốt 2 năm qua tại Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội

Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của Thầy giáo – PGS TS Phạm Hồng Chương, người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành

luận văn này!

Xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè và tập thể lớp Cao học Hồ Chí Minh 2012, những người giúp em ngày càng trưởng thành hơn, là nguồn động lực để em không ngừng cố gắng, phấn đấu để đạt được những thành công bước đầu trong học tập, nghiên cứu cũng như trên con đường sự nghiệp sắp tới!

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 10 năm 2014

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; các số liệu nêu trong luận văn là trung thực; những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Trang 5

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BCĐ : Ban Chỉ đạo

CNXH : Chủ nghĩa xã hội

PCTN : Phòng, chống tham nhũng

MTTQ : Mặt trận Tổ quốc

MTTW: Mặt trận Trung ương

HTCT : Hệ thống chính trị

XHCN : Xã hội chủ nghĩa

Trang 6

1

MỤC LỤC

1 Lý do lựa chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu đề tài 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Cơ sở lý luận và phương pháp luận nghiên cứuError! Bookmark not

defined

6 Đóng góp của luận văn Error! Bookmark not defined

7 Kết cấu của đề tài Error! Bookmark not defined Chương 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô 1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về tham ô Error! Bookmark not defined 1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về chống tham ôError! Bookmark not

defined

1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham ô trong thực tiễn Error!

Bookmark not defined

Chương 2: ĐẢNG TA VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG CUỘC ĐẤU TRANH PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG HIỆN NAY

2.1 Nhân tố tác động đến tình hình tham nhũng và những biểu hiện của tham nhũng ở nước ta hiện nay Error! Bookmark not defined 2.2 Thực trạng đấu tranh phòng, chống tham nhũng ở nước ta theo tư tưởng Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined 2.3 Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng ở nước ta hiện nay Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 5

Trang 7

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham ô là bộ phận hợp thành quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh trong đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chế độ xã hội mới ở nước ta Trong quá trình tìm đường cứu nước đến thời kỳ trước cách mạng tháng Tám năm 1945, Nguyễn Ái Quốc đã viết rất nhiều bài báo, phóng sự tố cáo, vạch trần nạn tham ô, nhũng lạm trong chế độ thực dân nhằm thức tỉnh quần chúng nhân dân đứng lên đấu tranh đánh đổ chế độ đó, xây dựng chế độ mới tốt đẹp hơn

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trực tiếp lãnh đạo quá trình xây dựng xã hội mới ở nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh không lúc nào lơi lỏng cuộc đấu tranh chống tệ tham ô để xây dựng, củng cố, hoàn thiện nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thực sự là nhà nước của dân, do dân và vì dân Người đã sớm nhận diện ra căn bệnh hết sức nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ làm cho những người có chức có quyền dễ bị tha hóa, biến chất, không còn là

“đầy tớ của nhân dân”, làm cho nhân dân mất niềm tin và bất bình Hơn một

tháng sau ngày đọc Tuyên ngôn độc lập, trong Thư gửi Ủy ban các kỳ, tỉnh, huyện và làng Người đã vạch ra một số hành vi tham ô, nhũng lạm mà công

chức nhà nước dễ mắc phải như tham ô của công, đục khoét của dân, ăn hối lộ

và đi đôi với những căn bệnh này là: làm việc trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư túng, chia rẽ, kiêu ngạo, bè phái quan liêu, địa phương chủ nghĩa, hẹp hòi, quân phiệt,v.v

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cũng như xây dựng CNXH ở miền Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chú ý đến chống tham ô, nhũng lạm Sự thống nhất tuyệt đối giữa nói và làm, kiên quyết đấu tranh chống tham ô, nhũng lạm và tự mình nêu tấm gương sáng nhất về đạo đức cách mạng “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” đã làm nên nét độc đáo của tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng chống tham ô, nhũng lạm nói riêng Nét đặc sắc và nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí

Trang 8

2

Minh về chống tham ô vẫn còn nguyên giá trị và nó đang được Đảng, Nhà nước ta vận dụng vào công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong giai đoạn hiện nay

Có thế nhận thấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sau gần 30 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh và ngoại giao Những thành tựu này đã ra tạo thế và lực mới cho cách mạng Việt Nam trước những cơ hội phát triển mới

Đại hội XI của Đảng đã chỉ rõ nhiệm vụ của chúng ta trong 5 năm tiếp theo là tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Đứng trước nhiệm vụ to lớn đó, Đảng ta phải không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của mình

Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, mặt trái của nền kinh tế thị trường

đã gây ra sự thoái hóa, biến chất về chính trị, tư tưởng đạo đức, lối sống trong xã hội Tệ quan liêu, tham nhũng, sách nhiễu nhân dân ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên diễn ra hết sức nghiêm trọng, kéo dài, làm suy giảm niềm tin của nhân dân với Đảng và là một nguy cơ lớn, liên quan đến

sự tồn vong của chế độ và sự lãnh đạo của Đảng

Trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta chỉ rõ:

“Công tác phòng, chống tham nhũng chưa đạt được yêu cầu đề ra Quan liêu, tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng, với những biểu hiện tinh vi, phức tạp, chưa được ngăn chặn, đẩy lùi, gây bức xúc xã hội”[21,172] Đồng thời, Đảng ta khẳng định: “tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí là nghiêm trọng”[21,185]

Trước tình hình nghiêm trọng và phức tạp trên, phải tiến hành cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng có hiệu quả nhằm giữ vững sự lãnh đạo của

Trang 9

3

Đảng, bảo vệ chế độ Để thực hiện được nhiệm vụ quan trọng đó phải trở về với tư tưởng của Hồ Chí Minh

Với những nhận thức trên, tác giả chọn đề tài: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô và sự vận dụng của Đảng cộng sản Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” cho luận văn thạc sỹ Hồ Chí Minh học của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Đến nay, đã có nhiều công trình khoa học được xuất bản có liên quan đến

đề tài như:

- Hội khoa học lịch sử Việt Nam (2002) : Từ thụ yếu quy - Bàn về nạn hối

lộ và đức thanh liêm của người xưa, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội Trong

cuốn sách này, Hội khoa học Lịch sử Việt Nam dịch và giới thiệu với bạn đọc

một phần trong “Từ thụ yếu quy” của Đặng Huy Trứ khi ông đề cập đến

những nguyên tắc chủ yếu của việc không nhận và nhận Cuốn sách như một lời tri ân với tiền nhân trong việc giữ gìn những di sản quý báu trong lịch sử dân tộc, nhưng quan trọng hơn cả cuốn sách là những bài học sâu sắc về tư cách của một người làm quan, về đức thanh liêm và phải luôn đấu tranh chống lại tệ tham nhũng, hối lộ - kẻ thù thường trực và vô cùng nguy hiểm đối với

sự tồn vong của chế độ xã hội và cuộc đấu tranh chống lại nó là vô cùng gian khổ và đòi hỏi sự kiên trì của nhiều thế hệ

- Hồng Vĩ (2004): Các biện pháp chống tham nhũng ở Trung Quốc, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội Cuốn sách đã phản ánh cụ thể tình hình tham nhũng ở Trung Quốc, phân tích nguyên nhân và kinh nghiệm chống tham nhũng ở các địa phương, ban ngành ở Trung Quốc

- Bùi Mạnh Cường (2005): “Tư tưởng Hồ Chí Minh với vấn đề chống tham nhũng”, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội Cuốn sách sưu tầm và tập hợp

các bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập đến vấn đề tham ô, nhũng lạm gắn với từng giai đoạn trong quá trình hoạt động của Người Đồng thời, tác giả khẳng định cần có sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào luật phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay

Trang 10

4

- Nguyễn Khánh Bật (chủ biên) (2006): Nâng cao đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Lý luận và

chính trị, Hà Nội Tác giả đã đi sâu nghiên cứu một số vấn đề về lý luận về nâng cao đạo đức cách mạng chống chủ nghĩa cá nhân trong cán bộ đảng viên; phân tích thực trạng đạo đức cách mạng và chủ nghĩa cá nhân trong cán

bộ, đảng viên hiện nay, từ đó đưa ra các giải pháp chủ yếu nâng cao đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân trong cán bộ đảng viên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

- Phạm Xuân Sơn – Phạm Thế Lực (đồng chủ biên) (2008): “Nhận diện tham nhũng và các giải pháp phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay” Trong công trình này, các tác giả đã đưa ra những cơ sở lý luận và thực

tiễn để nhận diện quan tham và thiết lập các biện pháp phòng chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay

Bên cạnh đó, có những bài viết trên các báo, tạp chí như:

- TS Vũ Thị Nhài “Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc chống tham ô, lãng phí

và bệnh quan liêu”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 8 – 2006, trang 7, 8;

- Nguyễn Quốc Bảo “Hồ Chí Minh bàn về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 7 – 2006, trang 16;

- Lê Thế Lạng “Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong sửa đổi lối làm việc”, Tạp chí Tư tưởng văn hóa, số 4 - 2006, trang 16;

- Nguyễn Như Trúc: “Thực hành tư tưởng Hồ Chí Minh về chống chủ nghĩa cá nhân trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí hiện nay”, Tạp chí

Tư tưởng – Văn hóa, số 3 – 2007, trang 30;

- PGS.TS Bùi Đình Phong “Quan điểm của Hồ Chí Minh về chống tham nhũng”, Tạp chí Lịch sử Đảng, số 10 - 2007;

- TS Trần Minh Trưởng: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong đấu tranh phòng chống tham nhũng”, Tạp chí Lý

luận chính trị, số 6 – 2010, trang 14;

Trang 11

5

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Minh Anh: “Lại bàn về khái niệm tham nhũng và dấu hiệu đặc trưng của tham nhũng”, Tạp chí: Thanh tra, số: 9/2001

2 GS Hoàng Chí Bảo: “Phòng chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay – vấn đề và giải pháp”, Tạp chí: Triết học, số: 263/2013

3 Nguyễn Khánh Bật (chủ biên) (2006): “Nâng cao đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, Nxb Lý

luận chính trị, Hà Nội

4 Báo điện tử Ban nội chính Trung ương: tình hình, kết quả công tác phòng, chống tham nhũng năm 2013 đến nay; phương hướng, nhiệm vụ công tác thời gian tới, ngày 15 tháng 5 năm 2014

5 Bùi Mạnh Cường (2003), Tư tưởng Hồ Chí Minh với vấn đề tham nhũng,

Nxb Lao động xã hội, Hà Nội

6 Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam: văn bản quy phạm pháp luật về phòng chống tham nhũng, ngày 15 tháng 3 năm 2013

7 Báo điện tử Chính phủ nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

(2013), Nghị định số 59/2013/NĐ – CP ngày 17/6/2013, Quy định chi tiết một số điều của Luật phòng, chống tham nhũng

(2012), Nghị quyết số 82/NQ-CP ngày 6/12/2012, Chương trình hành động thực hiện Kết luận 21 – KL/TƯ ngày 25/5/2012 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X về “ tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí” giai đoạn 2012 – 2016

(2009): Nghị quyết số 21/NQ –CP ngày 12/5/2009, Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng đến năm 2020

10 Báo điện tử Chính phủ nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam: tăng cường phối hợp trong thông tin phòng, chống tham nhũng, ngày 29 tháng 12 năm 2009

Trang 12

6

11 Báo điện tử Chính phủ nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam: pháp lệnh số 03/1998/PL – UBTVQH của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về chống tham nhũng

12 Ban Tuyên giáo Trung ương (2008), tài liệu học tập chuyên đề Tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

13 Bộ giáo dục và đào tạo (2006), Giáo trình lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

14 Bộ giáo dục và đào tạo – Trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam

(1998), Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb.Văn hóa – Thông tin

15 Nguyễn Hữu Dũng: “Tham nhũng và tăng trưởng kinh tế”, Tạp chí:

Nghiên cứu Kinh tế, số 4/1999

16 Nguyễn Thị Doan: “Thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, chống bệnh quan liêu theo tư tưởng Hồ Chí Minh”, Tạp chí: Cộng sản, số: 20/2002

17 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội

18 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện hội nghị lần thứ tư Ban chấp hành TW khóa IX, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội

19 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện hội nghị lần thứ tư Ban chấp hành TW khóa X, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội

20 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc

lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

21 Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Văn kiện hội nghị lần thứ tư Ban chấp

hành TW khóa XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

22 Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Văn kiện hội nghị lần thứ năm Ban

chấp hành TW khóa XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

23 Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn Giáo trình Quốc gia các bộ môn

khoa học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh (2004), Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

Trang 13

7

24 Hội khoa học lịch sử Việt Nam (2002): “ Từ thụ yếu quy – Bàn về nạn hối

lộ và đức thanh liêm của người xưa” Nxb Văn hóa thông tin Hà Nội

25 Tiến sỹ Nguyễn Thọ Khang (2010), Một số tác phẩm chọn lọc của Hồ Chí Minh (phục vụ cho việc nghiên cứu học phần: Tác phẩm Hồ Chí

Minh và Văn kiện Đảng cộng sản), Khoa Chủ nghĩa xã hội khoa học, Học viện báo chí và tuyên truyền, Hà Nội

26 Trần Văn Kiên: “Phẩm chất “cần, kiệm, liêm, chính” của cán bộ, đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh”, Tạp chí: Cộng sản, số: 12/2003

27 Kỷ yếu hội thảo nghiên cứu khoa học (2013), “Bàn về những giải pháp phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay

28 Hồ Chí Minh (2011), toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

43 Hồ Chí Minh (1980), Thực hành tiết kiệm và chống tham ô, lãng phí, chống bệnh quan liêu, Nxb Sự thật, Hà Nội

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	441,21 KB