Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa Ngôn ngữ học- Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn em trong suốt quá trình
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-***** -
TRỊNH CÔNG MINH
LỖI SỬ DỤNG GIỚI TỪ TIẾNG ANH CỦA NGƯỜI VIỆT
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: NGÔN NGỮ HỌC
Hà nội - 2014
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-***** -
TRỊNH CÔNG MINH
LỖI SỬ DỤNG GIỚI TỪ TIẾNG ANH CỦA NGƯỜI VIỆT
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: NGÔN NGỮ HỌC
Mã số: 60 22 02 40
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN KHÁNH HÀ
Hà nội - 2014
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công
bố trong bất kỳ một công trình nào khác
Tác giả luận văn
Trịnh Công Minh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới TS Nguyễn Khánh Hà, người đã
tận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này
Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa Ngôn ngữ học- Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn em trong suốt quá trình học tập tại trường
Do thời gian có hạn, Luận văn khó có thể tránh khỏi những thiếu sót,
em rất mong nhận được những đóng góp của các thầy giáo, cô giáo và các bạn để Luận văn được hoàn thiện hơn Qua đó, em sẽ có thêm những kiến thức bổ ích để thực hiện tốtt việc giảng dạy và những công trình nghiên cứu tiếp theo
Hà nội – 2014 Tác giả
Trang 5DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
trang
Trang 66
MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Danh mục các bảng, biểu
MỞ ĐẦU
1.2 Lỗi và một số vấn đề lý thuyết liên quan 23
CHƯƠNG 2 KHẢO SÁT LỖI SỬ DỤNG GIỚI TỪ TIẾNG
ANH CỦA NGƯỜI VIỆT
33
Trang 77
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC LỖI SỬ
DỤNG GIỚI TỪ TIẾNG ANH CỦA NGƯỜI VIỆT
62
3.1 Giải pháp khắc phục nguyên nhân gây lỗi xét từ góc độ cấu trúc
62
3.2 Giải pháp khắc phục nguyên nhân gây lỗi xét từ góc độ ngữ nghĩa
66
3.3 Giải pháp khắc phục nguyên nhân gây lỗi xét từ góc độ sư phạm
72
Trang 88
Trang 99
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Hiện nay trong quá trình toàn cầu hóa, năng lực sử dụng ngoại ngữ thực sự cần thiết đối với mọi người Những tiến bộ trong khoa học kỹ thuật đã dẫn tới sự bùng nổ về tri thức, trong đó ngoại ngữ là nhân tố chính và là phương tiện hữu hiệu nhất trong việc trao đổi thông tin giữa con người với nhau Tiếng Anh không những là ngôn ngữ chính thức của khoảng 30 quốc gia trên thế giới mà còn là ngôn ngữ chung trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, kinh doanh, và các phương tiện truyền thông Nó cũng là ngôn ngữ của văn học, giáo dục, âm nhạc hiện đại và du lịch quốc tế
Việc dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam đã và đang trải qua những sự thay đổi lớn lao song song với công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển của đất nước Nhìn chung lĩnh vực này đã đạt được những kết quả đáng kể, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn trong dạy và học ở các cấp, đặc biệt đối với những người học không học chuyên sâu ngoại ngữ Những thành tựu nghiên cứu ngôn ngữ học đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp hiện đại vào dạy ngoại ngữ Tuy nhiên có thể nói các phương pháp này chưa đem lại kết quả như mong muốn, và số lượng người thành thạo các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết còn hạn chế, đặc biệt là trong các ngành khoa học kỹ thuật, ứng dụng công nghệ Người Việt học tiếng Anh gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt giữa tiếng Anh và tiếng Việt về cấu trúc ngữ âm, cấu trúc ngữ nghĩa và cấu trúc ngữ pháp Những khác biệt này khiến người học rất dễ mắc lỗi trong quá trình tiếp thu kiến thức và luyện tập Để việc dạy và học đạt kết quả cao, thì một trong những khâu quan trọng nhất là tìm ra nguyên nhân gây lỗi và sửa những lỗi đó
Trong các lỗi mà người học có thể gặp phải, lỗi giới từ được coi là một loại lỗi khá phổ biến đối với học viên người Việt Bởi muốn sử dụng đúng giới
Trang 1010
từ thì người học phải chú ý tới các nhân tố chi phối chúng như: cấu trúc, ngữ nghĩa, cách nhận thức thế giới của mỗi dân tộc,…song điều này không dễ dàng Chính vì thế, trong phạm vi luận văn này, chúng tôi chọn các lỗi sử dụng giới từ trong tiếng Anh của người Việt làm đối tượng nghiên cứu với hi vọng góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học tiếng, hạn chế tối đa lỗi sử dụng giới từ của sinh viên Việt Nam khi học tiếng Anh
2 Lịch sử nghiên cứu
Những công trình nghiên cứu về lỗi của người học ngoại ngữ đã xuất hiện
từ rất lâu trên thế giới bởi các nghiên cứu ngôn ngữ, các nhà tâm lý học và các giáo viên trực tiếp giảng dạy Tại Việt Nam đề tài này cũng được đề cập qua nhiều công trình nghiên cứu khác nhau
Tại Anh, Mỹ, việc nghiên cứu lỗi của người nước ngoài học tiếng Anh như một ngoại ngữ đã xuất hiện từ lâu, tiêu biểu là các công trình của Pit Corder
như Error Analysis (1974), Common Error in Language Learning; Error
Analysis, Interdisciplinary của H.V.George (1972); Principle of Language Learning and Teaching của H Douglas (1994)… Nhìn chung, các công trình này
ở những mức độ phân tích, tiếp cận khác nhau đã chỉ ra được các nguyên nhân mắc lỗi của người học tiếng, đồng thời qua việc thống kê, phân loại, dự báo lỗi, các tác giả cũng đã đưa ra những giải pháp khắc phục và đề xuất các phương pháp giảng dạy tiếng Anh hiệu quả Kết quả nghiên cứu của các tác giả kể trên là rất quan trọng và giúp ích cho những người nghiên cứu vấn đề này ở các góc độ khác nhau
Tại Việt Nam, việc nghiên cứu về lỗi cũng đã được nhiều tác giả quan tâm tới, trong đó không thể không kể đến các công trình nghiên cứu như: luận án tiến
sĩ khoa học ngữ văn năm 2001 của Nguyễn Thiện Nam Khảo sát lỗi ngữ pháp
tiếng Việt của người nước ngoài; luận văn thạc sĩ ngôn ngữ học năm 2003 của
Trang 1111
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TIẾNG VIỆT
1 Diệp Quang Ban (1998), Một số vấn đề về câu tồn tại trong tiếng
Việt, Nxb Giáo dục, Hà Nội
2 Diệp Quang Ban, Hồng Dân (2000), Ngữ pháp tiếng Việt, Nxb Giáo
dục, Hà Nội
3 Nguyễn Tài Cẩn (1975), Ngữ Pháp tiếng Việt, (Tiếng- Từ ghép- Đoản
ngữ), Nxb Đại học và Trung học chuyên nghiệp
4 Đỗ Hữu Châu (1998), Cơ sở ngữ nghĩa học từ vựng, Nxb Giáo dục,
Hà Nội
5 Nguyễn Đức Dân (1987), Lôgích- ngữ nghĩa- cú pháp, Nxb Đại học
và Trung học chuyên nghiệp
6 Hữu Đạt (2000), Văn hóa và ngôn ngữ giao tiếp của người Việt, Nxb
Văn hóa – Thông tin, Hà Nội
7 Đinh Văn Đức (1986), Ngữ pháp tiếng Việt: Từ loại, Nxb Đại học và
Trung học chuyên nghiệp
8 Đinh Văn Đức (1997), “Ngôn ngữ chức năng giúp gì cho việc dạy
tiếng Việt ở ta”, Tiếng Việt và việc dạy tiếng Việt cho người nước
ngoài, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
9 Nguyễn Thiện Giáp (1978), Từ vựng tiếng Việt, Đại học Tổng hợp Hà
Nội
10 Nguyễn Thiện Giáp (1998), Từ vựng học tiếng Việt, Nxb Giáo dục,
Hà Nội
11 Nguyễn Thiện Giáp (2010), 777 khái niệm ngôn ngữ học, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 1212
12 Trần Quang Hải (2001), “Thử tìm một mô hình để dịch các giới ngữ chỉ quan hệ định vị không gian từ tiếng Việt sang tiếng Anh và ngược
lại” Nội san nghiên cứu khoa học, Đại học Đà Nẵng
13 Trần Quang Hải (2001), Nghiên cứu giới từ định vị theo hướng ngữ
dụng, Luận án tiến sĩ, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà
Nội
14 Cao Xuân Hạo (1998), Tiếng Việt- mấy vấn đề ngữ âm, ngữ pháp,
ngữ nghĩa, Nxb Giáo dục, Hà Nội
15 Nguyễn Cảnh Hoa (2001), Nghiên cứu ngữ pháp và ngữ nghĩa của
giới từ tiếng Anh, đối chiếu với tiếng Việt, Luận án tiến sĩ, Đại học
Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội
16 Nguyễn Chí Hòa (2006), Ngữ pháp tiếng Việt thực hành, Nxb Đại
học Quốc gia Hà Nội
17 Nguyễn Khuê (1999), Ngữ pháp tiếng Anh, Nxb Đồng Nai
18 Trần Trọng Kim, Bùi Kỉ, Phạm Duy Khiêm (1940), Việt Nam văn
phạm, Nxb Tân Việt, Hà Nội
19 Phan Khôi (1997), Việt ngữ nghiên cứu, Nxb Đà Nẵng
20 Nguyễn Lai (1990), Nhóm từ chỉ hướng vận động trong tiếng Việt,
Đại học Tổng hợp Hà Nội
21 Nguyễn Lai (1984), “Về mối quan hệ giữa phạm trù ngữ nghĩa và ngữ
pháp trong tiếng Việt”, Một số vấn đề ngôn ngữ học hiện đại, Nxb
Khoa học Xã hội
22 Nguyễn Thiện Nam (2001), Khảo sát lỗi ngữ pháp tiếng Việt của
người nước ngoài và những vấn đề liên quan, Luận án tiến sĩ, Đại
học Quốc gia Hà Nội
Trang 1313
23 Nguyễn Thị Minh Ngọc (2010), Giới từ tiếng Anh và các biểu đạt
tương đương trong tiếng Việt, Luận văn thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà
Nội
24 Hoàng Trọng Phiến (1978), Ngữ pháp tiếng Việt: Câu, Nxb Đại học
và Trung học chuyên nghiệp
25 Hoàng Trọng Phiến (1991), Từ điển giải thích hư từ tiếng Việt, Đại
học Tổng hợp Hà Nội
26 Hoàng Phê (2000), Từ điển tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng
27 Nguyễn Anh Quế (1988), Hư từ trong tiếng Việt hiện đại, Nxb Khoa
học Xã hội, Hà Nội
28 Nguyễn Hữu Quỳnh (2001), Ngữ pháp tiếng Việt, Nxb Từ điển bách
khoa, Hà Nội
29 Nguyễn Thị Quy (1995), Vị từ hành động tiếng Việt, Nxb Khoa học
Xã hội, Hà Nội
30 Nguyễn Kim Thản (1984), Lược sử ngôn ngữ học (tập 1), Nxb Đại
học và Trung học chuyên nghiệp
31 Nguyễn Kim Thản (1997), Nghiên cứu ngữ pháp tiếng Việt, Nxb
Giáo dục, Hà Nội
32 Lý Toàn Thắng (1994), “Ngôn ngữ và sự tri nhận không gian” Tạp
chí ngôn ngữ, số 4
33 Lý Toàn Thắng (2005), Ngôn ngữ học tri nhận- từ lý thuyết đại
cương đến thực tiễn tiếng Việt, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
34 Vũ Văn Thi (1995), Quá trình chuyển hóa một số thực từ thành giới
từ trong tiếng Việt, luận án Phó tiến sĩ, Đại học Tổng hợp Hà Nội
35 Lê Quang Thiêm (1989), Nghiên cứu đối chiếu các ngôn ngữ, Nxb
Đại học và Trung học chuyên nghiệp
Trang 1414
36 Trần Anh Thơ (1990), Giới từ tiếng Anh tập 1, Nxb Giáo dục, Hà
Nội
37 Trần Anh Thơ (1998), Giới từ tiếng Anh tập 2, Nxb Giáo dục, Hà
Nội
38 Nguyễn Minh Thuyết, Nguyễn Văn Hiệp (1998), Thành phần câu
tiếng Việt, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
39 Nguyễn Minh Thuyết (1986), Vấn đề xác định hư từ trong tiếng Việt,
Tạp chí ngôn ngữ, số 3
40 Lê Mạnh Tiến (1995), Cách sử dụng giới từ tiếng Anh, Nxb Thế giới,
Hà Nội
41 Bùi Đức Tịnh (1996), Văn phạm Việt Nam, Nxb Văn hóa, Hà Nội
42 Hoàng Tuệ (1996), Ngôn ngữ và đời sống xã hội- văn hóa, Nxb Giáo
dục, Hà Nội
43 Nguyễn Như Ý (1996), Từ điển giải thích thuật ngữ ngôn ngữ học,
Nxb Giáo dục, Hà Nội
TIẾNG ANH
44 Allen, W.S (1958), Living English structure, Longman Press
45 Alexander, L.G (1998), Longman English grammar, Longman Press
46 Bennett, David (1975), Spatial and Temporal Uses of English
Prepositions, Longman Press
47 Chalker, S (1992), Current English Grammar, London: MacMilan
48 Corder, S.P (1973), Introducing Applied Liguistics, Penguin
49 Corder, S.P (1974), “Error Analysis”, in J Allen and S Corder The
Edinburgh Course in Applied Linguistics, Vol.3.,152-70
50 Corder, S.P (1981), Error Analysis, Interdisciplinary, OUP
Trang 1515
51 Collins Cobuild (1997) Prepositions, Harper Collins Press (Bản dịch
và chú giải của Nguyễn Thành Yến)
52 Downing, A and Locke, P A (1995), University Course in English
Grammar, Phoenix
53 Douglas, H (1994), Teaching by Principles (An interactive approach
to Language Pedagogy), New Jersey 07632
54 Doulas Brown (2000), Principles of language learning and teaching,
Longman Press
55 George, H V (1972), Common Error in Language Learning,
Rowley, Massachusetts
56 Gleason, H A (1968), Linguistics and English Grammar, Cambridge
University Press
57 Healton, J.B (1965), Prepositions and Adverbial Particles, Longman
Press
58 Hendrickson, J.M (1977), Error Analysis and Selective Correction in
Adult ESL Classroom: An Experiment, Virginia
59 Haliday, M A K (1985), An introduction to Functional Grammar,
Edward Arnold
60 James, C (1980), Contrastive Analysis, Longman, Harlow
61 Jack Richard, Platt & Weber (1985), Dictionary of Applied
Linguistics, Longman Press
62 Littewood, W.T (1989), Foreign and Second Language Learning,
C.U.P., Cambridge
63 Penelope Choy, James R Mc Cormick (1998), Basic Grammar and
Usage, Harcourt Canada
Trang 1616
64 Randolph Quirk (1973), A University Grammar of English, Sidney
Greenbaum
65 Richards, J C (1973), “Error Anlaysis and Second Language
Strategies”, Focus on Learner: Pragmatic Perspective for the
Language Teacher, R Newbury House, p.114-135
66 Richards, J C (1976), “Error Anlaysis and Second Language
Strategies”, New Frontiers in Second Language Learning, R
Newbury House, p.32-53
67 Richards, J C (1985), Error Analysis, Longman Press
68 Sarah Cunningham (2005), New Cutting Edge, Elementary, Longman
Press
69 Sarah Cunningham (2005), New Cutting Edge, Pre-Intermadiate,
Longman Press
70 Tom Hutchinson (1999), Lifelines, Elementary, Oxford University
Press
71 Tom Hutchinson (1999), Lifelines, Elementary, Oxford University
Press
72 Strevens, P (1969), Two ways of looking at Error Analysis, ERIC
037714
73 Walz, J.C (1982), Error correction techniques for the Foreign
Language Classroom, Washington D.C: Center for Applied
Linguistics
74 Widdowson, H G (1990), Aspect of Language Teaching, OUP
CÁC TRANG MẠNG
http://www.myenglishpages.com/site_php_files/grammar-lesson-prepositions
Trang 1717
http://www.learnenglish.de/grammar/preposition.html http://enci.edu.vn/learningenglish/detail/1175
http://grammar.ccc.commnet.edu/grammar/prepositions.htm http://www.ego4u.com/en/cram-up/grammar/prepositions https://www.englishclub.com/grammar/prepositions-list.htm http://www.towson.edu/ows/prepositions.htm