Budc sang th6i kl hifin dai, do nhflng tfic dong cua lich sd, quan htf gifla hai tinh dfi cd nhdng luc bi ngdng t r f Td nfim 1986 - mtfc thdi ditfm Vi$t Nam titfn hflnh dfi'i mdi vfl Tr
Trang 1TRaCTNG KY NGHE TH^C H^NH (f Hfl Npi
TH^I PHflP THUQC
D A O THI D i f N'
Cho den nay, h i u nhfl chfla cd mdt
cdng trinh nghidn cflu nflo, cho dd
chl lfi mot bfli vidt n g i n vd Trfldng Ky nghf
Thye hflnh d Hfi Nfii (^cole Pratique
d'Industrie de Hanoi) thdi Phfip thufic (1)
Chiing ta chl ed thd tim dfldc mfit sd rfi't ft
thfing tin cua Trfldng qua mfit vfii efing
trinh nghien cflu '^c h^ thdng gi&o due d
Dong Dfldng ndi chung va d Hfl Npi nfii
rieng
Dfla trgn mdt sd tfli lidu cua Trung tfim
Lflu trfl qude gia I, bfli viet hy vong k h i c
hoa lai nhiSng ndt chfnh ve qu& trinh hinh
thflnh vfi nhdng hogt ddng cua Trfldng Ky
nghg Thfle hfinh Hfl Ndi mot thdi da tiing
dflo tao ngn nhdng ngfldi th^ tfii hoa d
Dfing Dfldng
Trudng Ky nghg Thflc hanh Hfl Nfii do
Phdng ThUdng mgi Hfl Ndi (Chambre de
Commerce de Hanoi) thfinh Iflp ngfly
10-8-1898 (2) nhfim muc dfch "cfdo tao cde doc
cdng hodc xitdng tritdng ngiidi bdn xti co
khd ndng trd giup ngiidi Au trong cdc c6ng
trtnh cdng nghiSp vd thtic day ky nghi bdn
xa phdt trien, dem ky nghe cua cdc niidc
khdc vdo day cho ddn thuoc dia" (3) vdi ten
goi ban d i u lfi TrUdng Dgy nghd Hfi N^i
Creole Professionnelle de Hanoi)
Theo bflo cfio eua Giflm ddc Gifio due cdng d Bic Ky (Direeteur de I'Enseignement Public du Tonkin) gfli
Thdng sfl Bic Ky ngfiy 5-6-1905 thi "Khu nhd cU cda Tritdng Hdu bo ldc ddu dittJc diing l&m tru sd cua Tritdng Ky nghe Hd Noi VS sau, Phdng Thi/dng mai xdy them cdc xiidng, vdn phdng vd cdc ldp hoc" (4)
Cdn theo tfli lidu ky thufit ve cdng trinh Nha Kinh lU^c Bfie Ky thi try sd cua Nha dUde x&y vflo nflm 1896 trfin mfit manh dtft vufing vfln quay mflt ra 3 phd Borgnis Desbordes (phd Trfing Thi), dai Id Jaurgguibeiry (phd Quang Trung) vfi dai Id RoUandes (phtf Hai Bfi Trflng), nay lfi
khudn vien eua Thu vien Qutfc gia (5) di
lfim ndi Kinh lUdc Bflc Ky thay mfit trieu
The hpc ainh TrUdng Ky nghfi Thye hflnh Hfl
Ndi 1904
'• um v\\m:ssm\\.\.iy \w \\\m
Trang 2To&n c&nh xiidng lilp r&p cua Trt^ffng K^ ngh$
tbifc hinh Hi NJI ^ ^ ^
r.:i
dinh Hud giao thigp vdi chfnh quydn Bao
hd
Nfim 1897, Kinh luyc Bfic Ky Gdc nfiy Ifl
Hofing Cao Khai) thfinh Ifp Trfldng Hflu bd
(Ecole des Mandarins) ngay trong khudn
vien cua Nha dd day tidng Phap vfl chfl
Qude ngfl cho cac hflu bo (da do cfl nhfln, td
tai hay Ifi fl'm sinh) eua eac tinh gdi ddn
hoc Tuy nhien, khi chflc vy Kinh Ifldc Bic
Ky bi bai bd, nfim 1898, try sd cua Nha
(trong dd cd cac ldp hoc cua Trudng Hflu bd')
da dUde nhfldng lai cho Phdng ThUdng mai
va nflm 1898, TrUdng Ky nghg Hfi Ndi dUi?e
thanh Iflp, tidp thu cd sd vflt chtft cua
Trudng Hflu bd Nflm 1900 Phdng ThUdng
mai cho md rdng TrUdng Ky nghe tai khu
vUc phfa nam Trfldng Thi, gifip efic dai 1$
Rollandes (phd Hai Bfi Trflng), Carreau
(phd Ly Thfldng Ki$t), Jaureguiberry (phd
Quang Trung) vfl phfa tfly gifip Palais de
Justice (Tofi fin), bao gdm ca khu vye stf
nhfi 2F phd Quang Trung ngfiy nay
Thdi gian d i u mdi thfinh Iflp, Trfldng
nhfin hoc sinh tfl 15 ddn 25 tudi d cfle tinh
thufic Bfic Ky, theo chg' dfi ngoai trfl, cfi hoc
bdng vfl thdi gian dflo tgo Ifi 3 nflm
Di dfldc nhfip hoe, hpc sinh d Hfi NOi
phai ndp ddn eho Dd'c ly con hoc sinh d cfic
trfldng Ddn xin hoe phdi kflm theo gitfy cfln cfldc vfi chflng nhtfn v l hgnh kilm (c6 xflc
n h | n cua ly trfldng) vfi m^t b i n cam kit theo h9C trong c l 3 nflm Thdi hgn ndp ddn ddn hdt ngfly 6-12 hflng nfim C&c thf sinh
p h i i cd mfit tgi TrUdng Ky ngh§ v&o ldc 8 gid s&ng ngfly 27-12 d l kilm tra sd lu^c trUde khi nhfip hoc
Khi dS dUqfc nhfin vfio hpc, hpc sinh dfl^c cfl'p hpc bdng hfing thflng Ifl 3 ddng eho nflm thfl nhfi't, 4 ddng cho nflm thfl hai vfl 5 ddng cho nfim thd ba Hpc h i t 3 nfim sg dupe cfl'p chflng chi
Chfldng trlnh hoc bao gdm 2 phin:
- P h i n hpc nghd: gdm cfic nghd m ^ , rfln,
ed khf, canh ndng vfl hpc ky ngh§ (thp ve, thd ddc ddng vfl thd cham)
• P h i n ly thuyet: so vdi thye hflnh tiu IJ thuydt ed p h i n hgn chd hdn, gdm c&e mdn tidng Ph&p, sd hpe, kd toan, hinh hpc sd dfing (each thdc do dac), ve b i n g thUdc, ve bfing tay, v6 theo mflu Ngofii ra, TrUdng cdn cd efic ldp hpc nghd kd tofln vfl danh mfiy-tdc ky
Thdi gian d i u , vi thieu phfldng tifn nen Trfldng chi cfi t h l md cflc ldp hpc vflo buli tfii, ehung vdi ldp dgy hinh hpa vfl ky hoa
vfi m$t Idp hpc vd ndng nghidp dvttfc gin vdi
cfle hpc sinh lflm vi$e ban ngfly trong Vudn
Hfii diln thd thao cua TrUdng Ky nghf th^c
hflnh Hfl Nfii
Trang 3Bfich thao Hfl Ndi
Do sd lUdng hpc sinh tfing Ign vfl nhd cfi
trd ctfp cua chfnh quydn Bao hp, d l dflp
dng n h u c l u thflc td, n h d n g ldp hpe b a n
ngay d i u tien da dUde md cho cfing nhfin
lflm gd, s i t vfio nfim 1902 Cdng vflo nfim
1902, Trudng nhfln 2 gifio vifin ngUdi
Nh&t, mfit vd due ngh$ thufit vfl mfit v l
sdn Nfim 1902, n h a n sfl tfing thfim 1 gifio
vign ehuyen day vd ndng nghifip vfl 1 gifio
vign dgy ve nghfi thufit Nflm 1905 ed
thgm chdc d a n h TrUdng xUdng s i t vfl
1907 thgm ehfle d a n h TrUdng xUdng m$e
Nhu v^y, nhfin sU cua TrUdng vflo thdi
dilm nfim 1905 gdm:
- 6 gifio vign ngUdi Au (kd ca sdlflm hpp
ddng), trong dfi bao gdm ca Gifim dtfc
Barbotin, giang vign chfnh hgng 2
- 4 nhfin vien ban xfl (trO giang theo che
dp hdp ddng)
- 4 ddc edng ban xd (theo che dp hdp
ddng)
- 2 nghfi Sl ngUdi Nhfit, mdt Iflm TrUdng
xfldng sdn (Ishiro) vfi mdt Iflm Trfldng
xfldng due nghfi thuflt (Ishikawa)
Cdn sdhpc sinh cd 182 ngfldi, trong dd ed
5 ngUdi Au vfl 177 ngUdi ban xfl
Tuy nhien, ngay sau khi t h a n h Iflp,
Trfldng Ky nghg Hfl Nfii da gflp khd khfln
trong vfl'n dd tuyen sinh va chfldng trinh
giang day Trong bao cfio ngfly 5-6-1905
gdi Thdng sfl Bfic Ky, Gifim ddc Giao dye
cdng d Bfic Ky da p h a i thfla nhfin r i n g :
"Tinh trang hgc sinh bo hoc vd khdng dU
thi t6i nghiip da xdy ra thiidng xuyen ki
tu khi thdnh lap TrUdng cho d^n tan ndm
1904' (6) Tinh t r a n g nfly ngfly mfit gia
tfing khien cho Barbotin, ky sfl che tao
m&y, Giam dtfc Trfldng Ky nghfi Hfi Nfii
da phai nghidn cflu va trinh bfiy trfldc
Phdng ThUdng m a i Ha Nfii mot ban bao
ngofii vfl trong c&c thu^c dja eua Phfip Chfnh quyln Bao hfi eflng phai fip dyng m$t sd bi$n phflp d l gidp Trfldng Ky nghfi Hfl Ndi tidp tyc hogt ddng
Nfim 1904, Tofln quyln Ddng Dfldng ra quydt d|nh d^t Trfldng Ky nghf dfldi sy quan ly cua cua chfnh quydn Bao h^, ddng thdi xdp Trfldng vflo h$ thdng dgy nghd eua chfnh quydn thu^c dia vfl dfldi sfl chi dgo cao nhfi't cua Phdng Thfldng mgi k l tfl 1-1-
chidu, hpc sinh fln d cfing-tin cua TrUdng
Cac mfin hpc Oy thuydt hgn chd hdn so vdi thflc hfinh), gdm:
- Cdng nghifip: tidng Ph&p, tofin, dia ly,
ky nghfi chung, ky nghfi ed khf, ky nghfi xay dflng, hinh hpa
Ndng nghiep: tidng Phfip, toan, ky nghg chung, lich sfl tfl nhign, nfing nghigp,
ve
- Nghg thufit cfing nghidp: tidng Phfip, tofin, ky hpa, Ifim khufin, composition dficorative
So lfldng hpe sinh: 170 (theo bao e&o vd hogt dong eua TrUdng Ky nghfi nflm 1909 thi con sd nfly ed t h l nfing Ifin ndu dia dilm hpe tflp eho phfip vi thflc td sd Ifldng thf sinh dy thi trgn 3.000 ngfldi Khda d i u tign theo chUdng trinh hpe d l y du tdt nghigp nflm 1905) (7)
Sau nhflng cd g i n g cua Trfldng Ky ngh§
Trang 4quydn Bao hd, tlnh trgng cd dudng nhfl
khfing mtfy thay ddi Hpe sinh bd hpc d
Trfldng Ky ngh$ dd theo hpc cfic n g h l khflc
v i n tidp tye t&i didn vfl ngfly cflng gia tfing
Trong thflng tfl ad 176 ngfly 24-7-1911 gdi
Dfi'c ly Hfl Ndi vfl Cflng sfl c&c tinh, Thdng
sfl Bic Ky da p h i i thfla nhtfn: "TH khi
thdnh l^p TrUdng, kinh nghidm dd cho
ph4p ngudi ta nhdn thdiy rdng phdn ldn hqc
sinh sau khi ra trUdng dd b6 khdng theo
ldm cdc nghi md hg dd dUpc ddo (po d
trudng' (8)
Ly do chfnh Ifl vi cfic thf sinh thi vflo
TrUdng Ky nghd da stf lfi eyu hpc sinh cfic
Trudng Ph&p-Vi^t, c&c mfln ly thuydt cua
Trudng Ky nghf giup hp tim dUdc vi§e
lfim trong c&c efing sd hflnh ehfnh n h u
n h d n g thfl ky hoflc thfing ngfln, trong khi
dfi ndu tdt nghifip Trfldng Ky ngh0 hp chi
cd t h l trd thfinh thp D i l u dfi duyc p h a n
finh trong mfit bfii bfio dUdng thdi nhU
sau: "Tiixita den nay, phdn nhiiu hgc trb
vdo hgc tgi trdng ky nghi dHd Ndi diu Id
hgc trd cd cua cdc trdng Phdp-Viit, vd lgi
khi d trong nhd trdng chl hgc cho hieu
bii't md thdi, md trong chi da dinh ra ldm
thdng-ngdn, thU-ky cdc sd Nhd-nUdc htm
Id di ldm ky nghe
Cdi diiu dy thi se trdi vdi chinh y
Nhd-nitdc Bdo-hg lap cdc trdng dgy ky-nghi,
muon s^a lgi diiu ay thi tdi xin cdc quan
phdi de tdm giup dd di tii ddy vi sau co
lay hgc trd vdo trdng ky-nghi, thi nin
phdi tuyin lay nhiing con nhd ldm
ky-nghi thi hfM, nhdt Id nhiing nhd ldm dS
go, do sdt
Nhting md nhU th^ cdng khdng co cdfm
han nhiing ke dd hgc d cdc trdng Phdp-Vi$t
khdng cho vdo hgc trdng ky-ngh$
Trong nhd trdng dy trUdc Mt chi d4y hgc trb ldm nghi, tay phdi ldm cho quen, khdng phdi cho hiiu biii md thdi " (9)
D l gili quytft tinh trgng tr&i ngupc v6i myc dfch cua cfic td ehfle day nghd ky thuflt nfly, trong thflng tfl sd 176 ngfiy 24-7-1911,
Thdng afl B i e Ky "d^c bi^t kiu ggi s^t c^ng tdc" ciia Ddc ly Hfl N^i vfl Cflng sfl efic tinh,
"di ta nay vi sau cdc thl ainh cua Trudng K'y ngh^ BS thich sit l{ta chgn trong cdc xUdng thd cdng th{tc hi^n trade hit cdc nghi vigSvdsdt^'
Thfing t u vidt: "Vdn di cbn lgi hodn todn nhdt tri Id phdi ldm sao dicho m^t sd'tidn chung thudng xuyin din tnidng Phdp-Viit khdng thi tgo ra cho bdn thdn hg mdt stt ngdn cdn tuy^t ddi khd ndng duac nhdn vdo hgc tgi TrUdng"
D l tgo didu kifin cho thf sinh, thong tfl
nfiu ro: "Mdt vdi mdn hgc bdt bugc cua gido due tiiu hgc se dUcfc dp dung ngay cho cdc xUdng Trong nhiing diiu kiin ndy, se khdng xdy ra viic ddi hoi cdc thi sinh md cdc dng phdi ldm cu^c lUa chgn kiin thUc cua tiing Phdp vd cdn phdi chi cho hg thdy rdng hg khdng phdi trdi gua bdt ky m0t cu^c kiim tra ndo di dUdc nhdp Ape" (10)
Sau thfing t u sd 176 cua Thdng sd Bic
Ky, ehUdng trinh t u y i n sinh vfi giang day cua Trfldng Ky ngh§ Hfl Nfii mfit Un nfla bude phai sfla ddi d l t h u h d t hpe sinh De dflpc nhfip hpe, thf sinh khfing phai trai qua bfi't ky m^t cudc k i l m tra nfio, d do tudi ft nhfl't Ifl 18, c6 chdng nhfin vd gia dinh vfl h g n h k i l m vfl c6 eam kdt phai hoc hdt ehfldng t r i n h ho$c phai hofin lgi stf tidn hpc bdng da dUdc hfldng trong trfldng hpp bo hpc Ngofii nghd s i t (ngufii, rfin) vfl
Trang 5tao l&i xe vil svla chfla 6 t6 cho m§t so hoc
sinh
Theo chuong trinh mfli n i y , sSliI<)ng hpc
sinh dugc Trucrng Ift'y theo sU phftn bS sau:
Ciing trong nam 1911, bfing thfing tU sd
1939 gdi Ddc Iy Hfi Nfii vfl Cdng sfl efic
tinh, Thdng sfl Bflc Ky da yeu c l u md them
mfit xUdng thufic da 5 Trfldng Ky nghe Hfl
Npi Thfing t u vidt: 'Tdi xin litu y cdc dng vi
lai ich cua xudng ndy dot vdi nin cdng
nghiep cua thudc dia
Cho de'n tgn bdy gid, ngUdi An-nam vdn
cdn chUa biet de'n nhiing nguyen tdc sd
dang cda cdng viec thugc da, noi chung dUa
vdo viec chuan bi vd cdng viec liin tii'p cho
da, ngdm da vdo niidc vdi
Viic kiem tra lai cdc thdng ke cho
phep khdng dinh rang viec xudt khau da
nguyin thuy cua Bdc Ky hien nay tUdng ddi
quan trgng Ndm 1907, Bdc Ky dd xudt khdu da thd nhUaau (xem bang 1) Cdn phdi xii ly da tgi chS nhdm ldm cho gid tri a:""^' ^^^^ idng ISn, vi thi cdn phdi ddo tgo ngadi bdn xa biit cdeh thac thu0c
da Sdla^ig hgc sinh hgc nghi ldy khodng
IS vdi dd tudi dudi Iff'ill)
Vfi cufii eflng, m^t xfldng thu^c da dfl dU^c dfit tgi TrUdng b i t d i u tfl thflng 9-
1911 (12)
Theo tfli li$u thupc phfing Sd Giflo dye Bic Ky (Service de I'Enseignement au Tonkin), Trfldng Ky nghfi chuyin sang trfle thufic Phu Thdng afl Bic Ky b i t d i u tfl ngfiy 1-1-1918 (13) Ddn nfim 1924, Trfldng ddi tfin thflnh TrUdng Ky nghfi ThUc hflnh Hfl Nfii (Ecole Pratique d'Industrie de Hanoi) vfl dUdc chuyfin giao eho Sd Hpc chfnh B i c Ky (14) Cfin theo tfli lifiu thufic phdng Tda Ddc ly Hfl Npi (Mairie
de HanoV), TrUdng Ky nghfi Thye hfinh Hfl Npi dupe e h u y i n tfl TrUdng Nghg thufit flng dung cua Hfl Nfii (Ecole des Arts appliqufis de Hanoi) theo Nghi dinh ngfly 10-7-1931 (15) Phai chfing trong thdi gian sau 1924, Trfldng Ky nghfi Thflc hfinh Hfl Nfii da cfi I l n dfi'i tfin thflnh Trudng Nghfi thuflt flng dyng Hfl Nfii d l ddn 1931, TrUdng Iai Ifl'y lai tfin cu - mfit c&i tfin da g i n lien vdi lich sfl ra ddi vfi phfit t r i l n cua Trfldng? Cung theo tfii lifiu cua phdng Toa Doe ly Hfi Npi, ehd dfi tuydn sinh vfl chfldng trinh giang dgy eua
TrUdng da dUdc hofln thifin hdn trUde di phd hpp vdi hfi thd'ng giflo dye chung d
T r j gifi
86.011 frs
Trang 6Ddng Dudng Cy t h l :
- Didu kifin theo hpc: Ifl ngfldi thfinh
thi, dfin nudc Phfip hoflc d&n dUdc b l o hd,
cd dp tudi Ifl 16 (tfnh ddn ngfly 1-9 eua
nfim dflng ky vflo hpc), cd sflc khde d l
theo dflpc c&c gid thye hfinh n g h l nghidp,
efi hgnh k i l m tdt vfl p h i i ed b i n g T i l u
hpc (Certificat d'fitudes primaires) hofle
gifi'y chflng nhfin dfi thi d5 ky thi tdt
nghifip bfic t i l u hpc
- Nfii dung cfic mdn thi vfio Trfldng dfldc
dya theo chfldng trinh cao d i n g tilu hpc
Phflp ban xfl (programme du Cours
supfirieur des Ecoles primaires Franco
indiggnes)
B i t d i u tfl ngfly 13-1-1938, Trfldng md
them cfie ldp hpc chuygn nghifip dfinh eho
nghd mfic, hpc vflo chu nhflt, tit 7 gid 15 ddn
11 gid 30, thdi gian hpe Ifl 2 nflm Sd lfldng
hpc sinh cua Trudng thdi ky nfly nhidu
nh&'t Ifl 30
Nflm 1939, khu vyc Trfldng dflijc ddng lfim ndi a i n xutft vQ khf vfl sda chfla vu khf Sau khi s&p nhfip vdi Trfldng Ky ngh§
H i i Phdng, Trfldng ddi tfin thflnh Trfldng
Ky thutft Cfing nghidp Hfl Ndi (^cole Technique d'Industrie de Hanoi)
Mfic dd myc dfeh ban d i u dd ra Ifl di
"ddo tgo cdc ddc cdng hodc xUdng tnidng ngttdi bdn xa cd khd ndng trd giup ngUdi
Au trong cdc cdng trinh cdng nghidp vd thdc ddy k^ ngh^ bdn xii phdt triin, dem ky ngh^ cua cdc nUdc khdc vdo dgy cho ddn thu^c dia" nhflng vd thye chfl't, chfnh phu
Bao hO Phfip thfinh Iflp TrUdng Ky nghfi Thye hflnh Ifl d l dflo tao nhiJng thi? rfin, thd khda, thp m&y, thd niOc thd didn d l phyc
vy cho cfing cufic khai th&c thu^c dja eua hp
d Dfing DUdng Tuy nhifin, xfit v l gfic dfi khfich quan, TrUdng Ky nghfi Thflc hflnh eung ed nhflng ddng gdp tfeh cyc vfio n l n ky nghfi cua Vi$t Nam mfi vitfe thflnh Iflp xfldng thupc da Ifl mflt thf dy
CHU THICH
(1) d V i | t Nam dudi fhcii thu6c Ph&p ban dSu
c6 3 Trudng Ky ngh? Thye hflnh (c6 a&ch vitft Ifl
Tru6ng ThUc nfhi?m), mdt 5 Ha N6i m6t cl Hu^vfl
mot h Sfli Gon, sau dd cd th§m iii&t trUdng nQa h
Hai Phong
(2) Phong S6 Gi&o dye Bic Ky (fonda du Service
de I'Enseignement au Tonkin - SET), hs: 653
(3) Phdng Toa Doc ly Hfl Nfii (fonda de la
Mairie de Hanoi - MHN), ha: 5206
c h u i n y b i n g Nghj djnh ngfly 21-12-1917 (14) SET, hs: 650
Trang 7HOP TAG VllT-TRUNG TRONG V A N D £ B | £ N GIQTI
T R £ N DjA BAN HAr T I N H QUANG NINH VA QUANG TAY
T U T N A M 1991 D E N N A M 2010
N G 6 T H I LAN PHUONG'
1 Vfli nfit vg t i n h h i n h bifin gifiri
Vitft-T r u n g trfin dja phtfn h a i t i n h Qu&ng
N i n h - Q u i n g T a y trUdc nflm 1991 (tiif k h i
Vifit N a m dtfi mdi 1986 dtfn triidc 1991)
Quang Ninh (Vi§t Nam) vfl Quang Tfly
(Trung Qufic) cd chung 132,8km ductng bifin
gidi trfin dtft litfn vfl 250km bifin gidi trfin
bien (1), trong dd khu vitc titfp giflp trUe
titfp Ifl Thflnh pho Mfing Cfii (Quang Ninh)
vfl Thfinh phtf Dfing HUng (Quang Tfiy)
Quan h$ gifla hai dia phUOng Quang
Ninh-Quang Tfiy da ed td lfiu trong Ijeh sul vfi
duoc khdi dtfu t d quan hfi giao lUu bufin
ban Budc sang th6i kl hifin dai, do nhflng
tfic dong cua lich sd, quan htf gifla hai tinh
dfi cd nhdng luc bi ngdng t r f Td nfim 1986
- mtfc thdi ditfm Vi$t Nam titfn hflnh dfi'i
mdi vfl Trung Qutfe eung da titfn hflnh cai
each dUdc gtfn mot thfip ki, trong khi quan
hfi hai nUde vSn gfin nhU dfing bflng, quan
hfi dia phUdng bifin gidi, bfit d^u cd dtfu
hifiu khfii phi^e eho dtfn khi hai bfin chfnh
thde tai thitft lAp mfii quan hfi (1991) Tlnh
hinh nfiy cd t h l bflt ngudn td nhu ctfu thitft
ytfu cua cU dfin hai bfin bifin gidi trong vi$c
thfim thfln vfi trao dfi'i hflng hda ph\ic v\i
euOc etfng hflng ngfly, sfiu xa hOn nfi cung phan finh nhiJng tfic dtfng bUdc dtfu td nhflng chfnh sfich dtfi mdi cua Dang vfl Nhfl
nUdc ta dtfi vdi khu vxfc bifin gidi
Tgi khu vi^c bifin gidi gifip ranh hai tinh Quang Ninh • Quang Tfly, sau chitfn tranh bifin gidi (1979), cfic hogt dfing quan ly dudng bifin, ctft mfic phfa Vi$t Nam dU0c tfing cudng Bifin phfing tinh Quang Ninh dfi titfn hflnh dflng kf kitfm soflt dUdc hon
17 ngfln lUdt ngUdi ra vflo, di lai lflm fln d
khu vdc bifin gidi, trong nflm 1986-1987, phflt hifin dU<?c 5 vy vUflt bifin (2) Trong khi dd cfic hogt dtfng qufln sU cua Trung Qufic 0 vdng sflt bifin cd chitfu hUfing giam dtfn, luc lUdng qufln sd chu Idc dfing trfin dja bfln bifin gidi Quang Tfiy cd ban dfl rdt vtf phfa sau Nhflng hfinh vi vi pham bifin gidi td nflm 1987 chu ytfu lfi ti3t sU td phflt cua cU dfln bfin kia bifin gidi sang khai thfic lfim san, dfinh bflt hai san trfin dfl't nUfic ta Budc sang nfim 1988, tinh hinh bifin gifii gifla hai tinh cfi nhitfu di§n bifi'n mdi, nhu ctfu thfim thfin trao dtfi hflng hfia cua nhfin dfin hai bfin bifin gidi rtft bdc thitft, tlnh trang vugt bifin trfii phfip, bufin Itfu, mua
Trang 8ban ph\i n d tre em da diSn ra kha phdc tgp
tren tofin tuytfn bifin gidi gifla hai tinh
Trudc tinh hinh dd, thfing 11-1988, Ban bf
thu Trung Udng Dang r a thfing b&o stf
118/BBT cho phfip nhfln dfin hai bfin bifin
gidi duoc qua lai thfim thfin, trao dtfi hflng
hda thitft ytfu phuc vy ddi stfng vfl san xufl't
ty ban Nhfin dfin (UBND) tlnh Quang
Ninh trfin tinh thfin dfi dfi cho ttf chdc 4
dilm qua lgi tren bifin gidi vdi Quang Tfiy
lfi: eda khtfu Ka Long, eda khtfu P6 Hfin,
cda khtfu Bfic Phong Sinh vfi cda khtfu
Hoflnh MQ, bfit dtfu cho hoat dong vflo
5-2-1989, dong th&i m6 thfim hai dilm giao djch
trao dfi'i hflng hda d Vgn Gia vfl Mui Ngoc
Td sau thfing bfio 118, tinh hinh bifin gidi
hai tinh cd nhieu ehuyin bifi'n mdi, trong
nflm 1989, ed 130.000 ngUdi Trung Qutfc tit
Quang Tay sang Vifit Nam vfl 100.000
ngUdi Viet Nam i^' Quang Ninh sang
Trung Quoc (3) Trong stf nfly, ngofli nhfin
dfin d cac xa ven bifin, cdn cd mot Iilc lUdng
dfing dao nhfin dfln cflc huyfin thi sau trong
nfii dia hai tinh Quang Ninh-Quang Tfiy
sang hai ben bien gidi lfim fin bufin ban vfl
di du lieh Tuy nhifin, trfin bien, I^i d\ing ta
mci cda bifin gidi, tfiu thuyfin Trung Quoc til
Quang Tay thudng xuyen xam phgm vdng
biln cua ta vdi so lUdng ldn, cfi ngfly Ifin
dtfn hflng trfim chitfc Mfic dd tinh trgng d ^
dtfu vfl hogt dong vii trang trfin bifin gidi
giam di r5 rfit, Vifit Nam cung mdi vifie tfeh
cue md cilia v i n tfing eUdng kiem soat chflt
che tinh hinh an ninh bifin gidi Dtfn thfing
11-1990, Tinh uy Quang Ninh cd chu
trUOng md thfing con dudng bign gidi tfl Hai
Yfin Ifin P6 Hfin-vtfn Ifl con dudng thdi ki
chitfn tranh bien gidi gai nhitfu chfing min
nfin hi ctfm di lgi Vitfe thfing tuytfn ducfng
cd y nghia kinh ttf xa hfii vfi an ninh qutfc
phong to ldn doi vdi t r i l n vong phflt t r i l n
ca mfit khu vdc bifin gidi Vifit-Trung rfing
ldn Cling trong nflm nfly, UBND tinh Quang Ninh da phtfi h0p vdi bifin phfing tinh, khao sfit tofin b0 tuytfn bifin gidi dfl't liln gifip vdi Quang Tfiy, d i n g thdi dUa dfln
ra efie vdng gifip bifin, djnh canh djnh cU trfin tofln tuytfn hifin gidi NhU vfiy, ehfnh sfich md cda dfl t h l hi^n rfi rflng nhflng mflt tfeh cdc, b$ m^t kinh ttf-xfi h^i ci khu vuc giflp ranh hai tinh dfi cd nhifiu dfi'i mdi, hogt dfing mpi mflt phong phu hdn, d6i sfi'ng nhfln dfln dUOc cai thifin hdn Nhflng hudc titfn t r i l n d i n dtfn d khu vUc bifin gidi hai tinh nfii rifing, bifin gidi hai nude ndi chung Ifl budc e h u l n bi quan trong vfl thUe
sU cfln thitft cho nhflng thay dli ljch sd vflo nfim 1991 khi hai nUdc chfnh thdc binh thudng hda quan hfi
Nhu vfly, giai doan 1986-1991 quan hfi gifla hai tinh Quang Ninh vfl Quang Tfiy chUa cd mfii lifin hfi ngoai giao-kinh ttf-vfln hda cua chfnh quyen hai tinh Hoat dong chu ytfu vfln Ifl cua cU dfin bifin gidi hai bfin thflm thfin vfi mua bfin hflng hfia mang tfnh t u phat Dieu dd eho thfl'y sU ehi phoi
tfl't yeu tinh hinh quan hfi hai nUdc d^i vdi
cfic mfii quan hfi dia phUdng vfi sU phu thuoc chfit che cua quan hfi hai tinh vao
moi quan hfi qutfe gia dd Trfin eO sd do, tfl
nflm 1991, trong boi canh mdi cua quan hfi Vifit-Trung, tinh hinh bifin gidi d i n di vao
on dinh, Quang Ninh vfl Quang Tfiy mdi thiet Iflp quan hfi chinh thdc ctfp tinh dong thcti cung bat dflu khcii dfing cho nhflng hoat dfing kinh ttf - chfnh trj - vfln hda cfl'p dia phUdng cua hai nhfl nUdc mfit each chinh thtfng Trong tong t h l cfic linh vUc quan htf gifla hai nUde trfin dja bfin hai tinh tfl sau 1991, vdi phgm vi bfli bflo nfiy, chdng tfii xin chi de cfip dtfn Hnh vUc hdp tac bifin gidi-mfit Imh vdc cd y nghia an ninh ehfnh trj vfl cd tflc dfing ldn Ifin cfie
Trang 92 T i n h h i n h h(?p tfic Vitft-Trung t r o n g
vtfn d l bifin gidi trfin dja bfln h a i t i n h
Q u a n g N i n h vfl Qu&ng Tfiy tit n&m
1991 dtfn n&m 2010
Hijp tfic gifla hai nUdc Vi^t-Trung trong
vfi'n dfi bifin gidi ndi chung vfi trfin dja phfin
hai tinh Quang Ninh - Quflng Tfiy ndi rifing
tfip trung vfio hai vfl'n dfi chu ytfu lfi gifl gin
bao v§ trj an khu v^c bifin gidi vfi phfln gidi
cflm mtfe Dfly Ifl hai hogt d^ng htft ade
quan trpng khfing chi trong vi^c dfim b i o
sU tofln vgn bifin gidi Iflnh thtf mfl cfin Ifl
hogt dtfng titfn dfi tao dilu ki$n cho cflc llnh
vUc trao dfi'i hpp tfic khfic gifla hai nude qua
dia bfln hai tinh di6n ra sufin a^, thufin l(?i
Bfi't cd sU bfi't tfn bifin gidi nflo tai dfiy dfiu
cd anh hudng trUc tifi'p dtfn tlnh hinh hi?p
tflc gida hai bfin tren cac linh vUe cdn lgi,
mfl bilu hifin dfi thfl'y vfl tde thi nhfl't Ifl
trao dfi'i thUOng mai Vifit-Trung qua dja
bfln hai tinh ed t h l bj ngUng tr$
- Hap tdc trong viec bdo ve tri an khu
uUc biin gidi
Y thde sfiu sflc y nghia cua vific bao vfi
bien gidi Vifit-Trung doi vdi sU phfit t r i l n
cua tinh, lUe lUpng efing an vfl bien phong
eua ca hai tinh Quang Tfiy vfl Quang Ninh
da phoi hpp nhifiu hinh thdc true titfp vfl
gian titfp nh^m bao v$ tri an khu vUc bifin
gidi nhU: trao tra ngilfii vi pham phap lufit,
dtfu tranh ehtfng tfii phgm, ehtfng xufi't
nhfip canh trai phfip vfl xd ly nhflng vi
phgm trong quan ly xufi't nhfip canh, xutft
nhfip bien
Tren tinh thtfn cua Hi$p dinh tgm thSi
kl ngfiy 7-11-1991 vfi m\ie 5 trong Thfing
cfio 11 dilm chung gifla hai nUde ban hfinh
10-11-1991 ndi ro:
"Hai ben thoa thudn tiep tuc cdc bi^n
ph'.ip cdn thiet de duy tri hba binh vd sit
yin tinh dgc theo biin gidi vd khuyen khich
thdm hdi qua lg,i hOu nghj, truyin thdhg di biin biSn gidi Trung-Vi$t thdnh biin gidi hba binh hOu ngh( cd hai bin diu ttSng^ gidi quyit dUdng biin gidi vd nhOng vdn di ldnh thS khdc m^t cdeh hba binh thdng qua ddm phdn" (4)
Cfing an cdng bifin phfing tinh Qufing Ninh vfi cfing an Qufing Tfiy, Ttfng dfii bifin phfing Qufing Tfiy dfl gfip gd, trao dli vl tinh hinh an ninh trfit tu hai bfin bifin gifii vfl thu tt^c qua lgi bifin gidi, cufii cdng hai tinh dfi ky bifin ban ghi nhd vfi phfii hpp gid gin trflt td trj an khu vi^c bifin gidi theo chi dgo cua T U (kf ktft thflng 6-1992) Hflng nflm hai bfin dtfu duy tri hoat dfing gflp gfi trao dfi^i kinh nghifim vfl bfln bifin phfip phtfi hpp thac hifin, chi dao cfing an, bifin phdng cfic dja phUdng bifin gidi, Thj xfi Dfing HUng vfl Thj xa Mdng Cfii hop lufin phifin hfing thflng, hpp tfic trong cfing tfic phong ehtfng toi phgm Nflm 1993, eong an bifin phfing Dfing HUng da 5 I l n sang lflm vific vdi don bien phong cijta khtfu Mfing Cfli vfi ngUpc lai 6 cfic huyfin bifin gidi khflc eua hai tinh cung difin ra nhflng cufic gflp gfi, bfln bgc giai quytft cfic vfl'n de trflt tU an ninh bifin gidi
Tuy nhifin vflo thdi dilm dd, tinh hinh
an ninh bifin gidi vSn di§n ra phdc tgp, hoat di^ng vi phgm chu quytfn bifin gidi dfl't lifin vfl bifin gidi trfin b i l n vfln tfii diln Nfim 1995, Quang Ninh da phfit hifin, ngfin chfin 290.676 lUpt ngUdi, 5675 lUpt tflu bfi phfa Trung Quoc vi phgm, dtfn thang 12-
1996 cd 730 lUpt ngUdi vfi 85 Iln dfin Trung Qutfc ddng thutfc n l sang dfinh bfit hai san trfin khu vdc sfing giflp ranh (5)
Trude tinh hinh trfin, nflm 1997, CWnh phu Vi$t Nam ban hfinh efing vfin stf 130/KT-NM v l rfi phfi bom min, chfing 5 khu vdc bifin gidi d l bao dam kilm tra,
Trang 10ldi Kg't qua t h u gom dupe 15.830 chitfc
chfing, huy 189 qua min (6), gdp phfin quan
trpng gifl gin trfit tU an ninh bifin gidi
Mflc du con nhflng nhfin thde khac nhau
trong vfi'n de~ bao vfi an ninh bifin gidi, nhin
chung tfl nhflng nfim 2000 trd Iai dfiy, khi
hai nude da kf dupe hi$p djnh bifin gidi trfin
dfl't lien vfi trfin biln, lUc lUdng chdc nflng
ca hai ben da phfii hpp tUOng dfii chflt chg
vfi hifiu qua trong quan ly, bao vfi dudng
bifin cot mde ciing nhU xd ly cac v\i vifie
nhU: trfim eflp, bufin lflu, bufin bfin ph\i nfl
vfi tre em, bufin ban vfln chuyen vfi tifiu thu
(tifiVgia Hai tinh-khu dfi thflnh Iflp dupe vfin phong lien lac phdng c^fi'ng ma tdy qua
bien gidi Chi tfnh rifing trong nfim 2009,
lUc Iupng chflc nflng da phfit hifin vfi xd ly
15 trudng hpp ngudi Trung Quoc nhflp
I canh trai phfip vao Quang Ninh, xd If 607
ngudi Trung Qufi'c vi phgm quy chtf xutft
nhfip canh, tifi'p nhfin 168 cfing dan Vifit
Nam do phia Trung Qufi'c trao tra; bflt gid
29 vu vfln chuyen trai phfip chfi't ma tdy
qua bifin gidi (con so' nfiy nflm 2010 giam
xuong con 10 vu), tiep n h a n 48 phu nfl bi
Ida ban vfi giai cdu 5 tre ?m, phoi hpp eung
cfic tinh bien gidi phfa bfic trifit phfi 7
dudng dfiy bufin bfin phu nfl vfi tre em qua
bign gidi (7) vfin dpng cfing dfin Trung
Quoc pha nho 143 coc dfing tai efin Tfii Sec,
dong thdi don bien phong Hofinh Mfi da
dilu tra, xfic minh lfim ro nguyfin nhfln
muc dich vific pha hoai mfit dtf cfit moc
1307; don bifin phong Bfie Phong Sinh da
phoi hdp vdi phia bgn dilu tra truy tim mtfc
18 cu dua tra ve vi tri (8)
Tlnh hinh bifin gidi trfin b i l n edng kha
phdc tap, trong dd dfing ehu y hdn ca lfi
bufin lflu, vfin chuyin trfii phfip khofing san
qua bifin gidi ngfly mfit gia tfing Dflc bifit,
nhflng nam gtfn ddy, dtfi tUpng bufin lfiu
than, khoang san chuyen nghifip ddng
thgo lulng lach, ddng hfia ddn chdng tfl nhu vfln ehuyin hfing hda n^i dja vflo cflc tinh phfa nam, saa dfi lpi d^ing sd hd, dfim tfii (qua dfio Cfi Tfi, Bgeh Long Vi) di qua lulng ngofli, xufi't lfiu sang Trung Quoc TrUdc tinh hinh dfi, cue hfii quan Quang Ninh da phfii hpp vdi hai quan Quang Tfiy tfing cUdng cfing tac quan ly hogt d§ng khai thac, vfin chuyin, chtf bitfn vfi tifiu thu than tren dia bfin hai tinh d i n g thdi ra quan tflng cUdng tfing cUdng tufin tra kilm soat chfit che, gfit gao trfin biln, do vfiy da hgn chfi d i n tinh trang tren Tfnh rifing trong nfim 2007, trong tfi'ng stf 566 vv bufin lflu bj
hai quan Quang Ninh hit gifl, chi cfi 2 vu
bi thu gifl vfl xd ly trgn bien gidi biln Tuy nhien den nfim 2010, hai quan Quang Ninh lai bflt gifl 3 vu bufin Iflu ldn trgn biln dang vfin chuyin than vfi khoang san sang Trung Qutfc tifiu thu, m5i vu cd trj gia hang vai trflm trigu dong (9) Nhu vfly, mflc dd khong that phdc tap nhU tinh hinh bifin gidi trfin bo, hdp tfic an ninh trfin biln giila hai tinh ciing gflp nhflng khfi khfln nhfi't dinh tfl nhflng hoat dong xufl't nhflp lflu tfli nguyen khofing san trai phfip, mfi chu ytfu
la td Viet Nam sang Trung Qutfc Thue trang dfi dfit ra ygu cfiu cho cac lUc lupng chdc nflng lufin phai de eao eanh giac, cfi su phoi hdp thtfng nhfi't trgn tofln tuyen bign gidi, tfl bien gidi dfi't Iiln dtfn bifin gidi bien Mac dd vfly, vdi dia hinh hilm trd dflc thfl cua m i l n bifin vien, cfing thfim vcli nhieu thu doan ngfly cfing tinh vi eua efic loai toi pham pha hogi an ninh bifin gidi, cdng tac phoi hdp bao vfi an ninh hign gidi gifla hai dia phUdng hai nUdc Vifit-Trung da dat nhflng thflnh qua nhfl't dinh, song cung dat
ra n h i l u thd thach mdi trong chflng dudng sap tdi
Cung vfii cac hoat dong nghifip vu phtfi hpp, luc Iupng chdc nfing hai bfin ciing
Trang 11dfin chtfp hflnh phflp lu^t vfi cfic quy djnh
v l xutft nhfip cfinh qua Igi bifin gidi d i n g
thdi duy tri vfl tfing cudrig qufin ly tufin tra,
kilm sofit gifl gin an ninh trfit td d khu v^c
bifin gidi, tgo d i l u ki$n thutfn lpi cho cfie
hogt d$ng hpp tfie khfic gifla hai tinh dU(?c
khfin vtf mflt k! thu^t, dfiy cfin Ifl hogt d^ng
nhgy cam bdi nfi Ifl sd phfin djnh bifin gidi
lanh thtf qutfc gia trfin cd sd dfim phfin vfl
dgt dUdc sd d i n g thufln cua ca hai phfa,
hdn nfla lgi ifl hai qutfc gia cd n h i l u nhflng
bitfn ctf ljch sd Bdi le dd, phfin gidi cfim
mtfc gifla hai nUdc Vifit-Trung tfl't ytfu lfi
m$t qufi trinh trai qua nhitfu bUde vfl n h i l u
giai doan
Dd cho hai nUde Vifit-Trung da kf xong
cfic higp udc bien gidi dtft liln, hifip dinh
phan dinh vjnh Bfic Bo vfl Hi§p dinh hdp
tac nghe ca, song eong tfie phfin gidi cflm moc
tfl nhiing nflm 2000 trd lgi day lfi hogt dfing
triln khai cu t h l cua rifing Hi$p Udc bifin gidi
trfin dfi't Uln theo tinh thfin chi dao td Chfnh
phu hai nUdc, hai dja phUdng bifin gidi cung
theo dd ma thuc hi$n Phfin dinh bifin gidi
trfin biln giila Quang Ninh vfl Quang Tfiy
vfin xflc djnh ehung theo nhiing thda thufin
eiia Hifip djnh phfln dinh vinh Bfie B$ (ky
nflm 2000) gifla hai nUde
Cfing tac phan gidi efim mfic lufin nhfln
dupe su quan tfim dflc bi$t cua Dfing vfi
Nhfl Nude, xfic dinh dfiy Ifi cfing trinh tr^ng
dilm dfic bi$t cua qutfc gia nfin da tfip
trung lanh dao, chi dao vfi dfiu tU thda
dflng v l nhfin lUe, trang thitft hi, tfii ehfnh
vfi chtf dp chfnh sach; kip thdi ra cflc quytft
sfich chi dao dfim phan cfic efi'p d l gifii
PGCM song phUdng, cdng cam ktft hofln thflnh cfing tfic PGCM trfin thUe dia vflo thflng 12-2008, xfly ddng efic Hi§p Djnh vl bifin gidi d l duy trt dudng bifin gidi In djnh, hda binh vfl hflu nghj, gdp phfin thdc dly quan h$ hai nUdc Vi§t-Trung theo phUdng chfim 16 chfl vflng vfl tinh thfin 4 ttft Cfic ban ngflnh chdc nfing cua tinh Qufing Ninh theo su chi dgo tfl TU" da cfi sy quan tfim kjp thdi dtfn cfic ngflnh vfi dja phUdng bifin gidi, tfing cudng cfic hoat d^ng dfii ngogi vdi chfnh quyln vfi efie lUe lUpng qufin ly bfio v$ bifin gidi eua tinh Quang Tfly (Trung Qufic) nhflm kifin tri thfing qua dflm phfln d l giai quytft nhiJng vtfn dl, vy vi§c phdc tap trfin bifin gidi, han chtf dtfn miicc thtfp nhtft cfic hogt dfing vi phgm ehu quyln Iflnh t h l TCt dd tflng bude dly mgnh cung ctf, xfiy ddng cfic dia phUdng bifin gidi viii^ mgnh v l mpi mtft V l phfa tinh Quai^ Tfiy, ndi chung ciing phoi hdp tUdng doi ttft, cdng hpp tfic vfl tao dilu ki$n thufln ldi cho nhau trong triln khai cfing vi$c song phUdng
Tuy nhifin, Trung Qufic vdi tilm lUc mgnh, ed sd hg tfing bign gidi hofln bj, chu dong vfl giflu kinh nghifim trong cfing tflc PGCM, vi Ifl cfing vific lien quan trUc titfp dtfn chu quytfn qufic gia do dfi phfa Trung Qufic cung gfiy nhfllng khfi khfln ap lyc dtfi vdi Vifit Nam nhU: xfim eanh, lflm dUdng, cfim chi gidi cfing trinh qutfc phong Ben cgnh dd cfing tfic nfly eon bi ehi phfii bdi ljch
sd lanh t h l , trinh d$ dfin eU thfi'p vfl sd phfin btf dfin eU khfing d i u , thdi titft khf htfu vdng bifin khfic nghifit
Nfim 1996, bfi dfii bifin phfing Quang Ninh da ttf chiic khao sfit dUdng bifin, mfic gidi cua tinh, ktft qua: bifin gidi trfin dtft liln titfp giap vdi Quang Tfiy dfii 132,8 km^ trong dd dudng bien gidi di theo sfing sutfi dfli 90 km, bifin gidi di theo dja hinh rvtng
Trang 12khao sat; bifin gidi trgn b i l n chifi'u dfli
khoang 250 km, cd 3.000 hon dao, 50 cda
sfing cda lach (10) Thdi dilm nfly tinh hinh
phfin gidi cflm moc v i n d i l n ra kha gay go,
phdc tgp Thfing 5-1996, Trung Qufic eho
ngudi sang xfiy cfit dfin d hon Tfli Sec, cda
song Bfic Lufin nhfim chuyin nd thflnh cua
hp Chua hfi't, trong thdi gian trfin, phfa
Quang Tfiy eon cho ngUdi sang Ifl'n chitfm d
khu vUc M6-Hoflnh Mfi, trong cfiy vfi nufii so
d bai Tuc Lam, titfp tyc xfiy cfit dfl d hon Tfii
Sec, dfip phfi mfi'e gidi, ehi gidi an tofin khu
vUc bien gidi, thfim chf edn vitft thU de dpa cfle
don bign phfing bien gidi, nghifim trong hon
phi'a Quang Tay eon dilng mfit lUc Iupng ldn
xfiy ke Ifih chitfm khu vUc bai Nfl To - Hofinh
Mfi - Binh Lifiu Phia Vifit Nam tfeh cue tuyen
truyfi'n ngu ro quan dilm cua Dang vfl Nhfi
nude ta ve vtfn d l bien gidi, ttf chdc dfi'u tranh
ngoai giao phan khfing, con mdi ca dai sd
Trung Qufi'c luc dd Ifi Ly Gia Trung ra bign
gidi di xem thue ttf
Ngay 30-12-1999, Chi'nh phu hai nUdc
Vifit-Trung da ky hifip Ude bien gidi trfin
dfi't lie'n, md ra thdi ki mdi tot dep trong
quan he bifin gidi hai nUdc dong thdi tgo
Ifip mgt hanh lang phap Iy mdi cho dUdng
bign gidi Vifit-Trung
Nhfln thde ro dfiy Ifl vfl'n de het sdc nhay
cam, tfl sau hifip djnh, vdi tinh thtfn hdp
tac tfeh cUc phfa Quang Ninh da tfeh cUc
phoi hdp vdi phfa Quang Tay vfl da nhflng
ktft qua dang ghi nhfin trong cfing tac dfie
bigt nay Den nam 2009, th«e hifin Bifin
ban cufic gfip trUdng dofin dai b i l u cfi'p
Chinh phu dfim phfin ve bifin gidi lanh tho
Vifit Nam-Trung Quoe ngfly 31-12-2008,
titfn hanh PGCM dogn bien gidi con lgi tfl
moc 1373 den gidi diem 62 (khu vUc cda
sfing Bac Luan) (11) NhU vfly, sau g i n mot
I Jhfip ki thye hifin cfing tac PGCM, dtfn nay
chuyin dupe dudng bifin gidi vfl efie e0t mtfc tfl ngfin tfl eua Hi§p udc vfl ban dfi dfnh kfim ra thuc dja mfit cfich ro rfing vfl dUpc dfinh dfi'u bfing h$ thtfng c$t mtfc Phfa Quang Ninh da trifit d l thfio dfi dupc 19 dfip thdi vu, 10 doan dfl't dfi dfin Trung Qutfc tu y Itfp cac con bfii Ktft qua cy t h l nhu sau:
Dudng bifin gidi titfp gifip vdi Quang Tfiy trfin dfi't liln doan do Qufing Ninh qufin ly
ed chilu dfii lfi 118,842km gfim: di trfin bfi lfi 25,997km, di trgn sfing su6i tfiu thuyin khfing di lgi dUpc Ifi 42,106km vfi di trgn sfing sufii tflu thuyin di lgi dUpc Ifl 50,739km
Ve mtfc gidi, hai ben da xae djnh stf moc gidi do tinh Quang Ninh quan If gim 97 mtfc gidi vdi 175 cfit moc (tfl mtfc gidi 1301 dtfn 1378) Trong dd Quang Ninh cflm 87 cot mtfc, Quang Tay cfim 88 cot moc Cot mtfc ddn efim trung vdi dudng bien gidi Ifl 35 cot mtfc (Vifit Nam efim 18 cfit mtfc, Trung Qufi'c cflm 17)
Cot mfic cflm bfin bd song suoi bign gidi Vifit Nam lfi 69 cpt moc (46 mfic dfii, 23 mfic ba) Cfit mtfc cfim bfin bd sfing suoi bien gidi Trung Qutfc la 71 cpt moc (46 moc dfii, 25 moc ba) (12)
Ngay sau khi cpt mfic dupe xfiy dUng, nhdm PGCM Quang Ninh da t l chdc bfln giao cho cac don bien phong quan ly Cac ban ngfinh chflc nfing trong tinh da to ehde tuyen truyin sfiu rong tdi tiing tfing ldp nhfin dfin
v l ket qua phan gidi cflm mfic bifin gidi tren dfi't Iiln Vifit Nam-Trung Qufic thufic dja phfin tinh Qufing Ninh dong thdi phfii hpp vdi phfa ban gifii quytft cfie vtfn d l lien quan sau khi phan gidi cfim mtfe hofin thflnh nhU dd
bo hfi thtfng dudng bifin gidi cu, giai quytft vfi'n dfi cfiy hoa mflu, cay lau nflm de cfi t h l bfin giao vfi quan ly dUdng bifin gidi mdi