CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH BỀN VỮNG 1.1. Khái niệm 1.1.1. Khái niệm du lịch Liên hiệp quốc (1963) định nghĩa về du lịch như sau: “Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiệ tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lưu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước họ với mục đích hòa bình. Nơi họ đến lưu trú không phải là nơi làm việc của họ.” Theo luật Du lịch Việt Nam (2005) đã nêu khái niệm về du lịch như sau: Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một thời gian nhất đinh. 1.1.2. Khái niệm du lịch bền vững Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) và Hội đồng du lịch và lữ hành quốc tế ( WTTC): “Sự phát triển du lịch nhằm đáp ứng các nhu cầu của du khách và cộng đồng địa phương trong hiện tại và trong khi vẫn duy trì và nâng cao những cơ hội cho thế hệ tương lai. DLBV dựa trên sự quản lý tất cả các tài nguyên theo cách mà về nhu cầu kinh tế, xã hội và thẩm mỹ được thỏa mãn trong khi vẫn duy trì sự hợp nhất về văn hóa, đa dạng sinh học, các quá trình sinh thái cơ bản và các hệ sinh thái. Các sản phẩm du lịch bền vững là những sản phẩm được quản lý trong sự hài hòa với môi trường, cộng đồng và các nền văn hóa địa phương để chúng có thể trở thành những phúc lợi lâu dài của sự phát triển du lịch” 1.2. Mục tiêu và nguyên tắc phát triển du lịch bền vững 1.2.1. Mục tiêu • Mục tiêu trung tâm (nhưng không phải là quan trọng nhất) là đáp ứng tối đa nhu cầu chính đáng của du khách làm cho khách sẵn sàng bỏ tiền ra để đi du lịch mở đầu cho quá trình vận hành của cỗ máy du lịch. • Đảm bảo phúc lợi kinh tế: Đóng góp vào doanh thu địa phương có tài nguyên du lịch và của cộng đồng địa phương. • Đảm bảo phúc lợi môi trường của điểm du lịch: Không gây ô nhiễm, suy thoái môi trường, đóng góp tích cực và bảo vệ môi trường. • Đảm bảo phúc lợi xã hội và nhân văn nơi có điểm du lịch • Đảm bảo phúc lợi cho thế hệ tương lai thảo mãn nhu cầu du lịch của họ. Theo Hội đồng khoa học, Tổng cục Du lịch, 2005,12 mục tiêu trong chương trình du lịch bền vững bao gồm ( không xếp theo thứ tự ưu tiên): 1. Hiệu quả kinh tế, 2. Sự phồn thịnh cho địa phương, 3. Chất lượng việc làm, 4. Công bằng xã hội, 5. Sự thỏa mãn của khách du lịch, 6. Khả năng kiểm soát của địa phương, 7. An sinh cộng đồng, 8. Đa dạng văn hóa, 9. Thống nhất về tự nhiên, 10. Đa dạng sinh học, 11. Hiệu quả của các nguồn lực, 12. Môi trường trong lành. 1.2.2. Nguyên tắc Gồm 10 nguyên tắc: a. Sử dụng tài nguyên một cách bền vững b. Giảm sự tiêu thụ quá mức nguồn tài nguyên và xả chất thải ra môi trường nhằm tránh được những tổn hại về môi trường và đóng góp cho chất lượng của du lịch. c. Phát triển gắn với việc bảo tồn tính đa dạng nhằm duy trì và phát triển tính đa dạng của tự nhiên, xã hội và văn hóa là quan trọng đối với du lịch bền vững, tạo ra sức bật cho ngành du lịch. d. Phát triển du lịch phải phù hợp với quy hoạch tổng thể kinh tế xã hội e. Chú trọng việc chia sẻ lợi ích với cộng đồng địa phương trong phát triển f. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng địa phương vào các hoạt động phát triển du lịch. g. Thường xuyên trao đổi tham khảo ý kiến với cộng đồng địa phương và các đối tượng có liên quan trong quá trình hoạt động phát triển du lịch h. Chú trọng việc đào tạo nâng cao nhận thức về tài nguyên môi trường i. Tăng cường tính trách nhiệm trong hoạt động xúc tiến, quảng cáo du lịch j. Coi trọng việc thường xuyên tiến hành những công tác nghiên cứu
Trang 1CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH BỀN VỮNG
1.1 Khái niệm
1.1.1 Khái niệm du lịch
Liên hiệp quốc (1963) định nghĩa về du lịch như sau: “Du lịch là tổng hợpcác mối quan hệ, hiệ tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hànhtrình và lưu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họhay ngoài nước họ với mục đích hòa bình Nơi họ đến lưu trú không phải là nơilàm việc của họ.”
Theo luật Du lịch Việt Nam (2005) đã nêu khái niệm về du lịch như sau: Dulịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trúthường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí,nghỉ dưỡng trong một thời gian nhất đinh
về nhu cầu kinh tế, xã hội và thẩm mỹ được thỏa mãn trong khi vẫn duy trì sựhợp nhất về văn hóa, đa dạng sinh học, các quá trình sinh thái cơ bản và các hệsinh thái Các sản phẩm du lịch bền vững là những sản phẩm được quản lý trong
sự hài hòa với môi trường, cộng đồng và các nền văn hóa địa phương để chúng
có thể trở thành những phúc lợi lâu dài của sự phát triển du lịch”
1.2 Mục tiêu và nguyên tắc phát triển du lịch bền vững
1.2.1 Mục tiêu
Mục tiêu trung tâm (nhưng không phải là quan trọng nhất) là đápứng tối đa nhu cầu chính đáng của du khách làm cho khách sẵn sàng bỏtiền ra để đi du lịch mở đầu cho quá trình vận hành của cỗ máy du lịch
Đảm bảo phúc lợi kinh tế: Đóng góp vào doanh thu địa phương cótài nguyên du lịch và của cộng đồng địa phương
Đảm bảo phúc lợi môi trường của điểm du lịch: Không gây ônhiễm, suy thoái môi trường, đóng góp tích cực và bảo vệ môi trường
Trang 2 Đảm bảo phúc lợi xã hội và nhân văn nơi có điểm du lịch
Đảm bảo phúc lợi cho thế hệ tương lai thảo mãn nhu cầu du lịchcủa họ
Theo Hội đồng khoa học, Tổng cục Du lịch, 2005,12 mục tiêu trong chươngtrình du lịch bền vững bao gồm ( không xếp theo thứ tự ưu tiên): 1 Hiệu quảkinh tế, 2 Sự phồn thịnh cho địa phương, 3 Chất lượng việc làm, 4 Công bằng
xã hội, 5 Sự thỏa mãn của khách du lịch, 6 Khả năng kiểm soát của địaphương, 7 An sinh cộng đồng, 8 Đa dạng văn hóa, 9 Thống nhất về tự nhiên,
10 Đa dạng sinh học, 11 Hiệu quả của các nguồn lực, 12 Môi trường tronglành
c Phát triển gắn với việc bảo tồn tính đa dạng nhằm duy trì và phát triển tính
đa dạng của tự nhiên, xã hội và văn hóa là quan trọng đối với du lịch bền vững,tạo ra sức bật cho ngành du lịch
d. Phát triển du lịch phải phù hợp với quy hoạch tổng thể kinh tế- xã hội
e Chú trọng việc chia sẻ lợi ích với cộng đồng địa phương trong phát triển
f. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng địa phương vào các hoạt động pháttriển du lịch
g. Thường xuyên trao đổi tham khảo ý kiến với cộng đồng địa phương và cácđối tượng có liên quan trong quá trình hoạt động phát triển du lịch
h. Chú trọng việc đào tạo nâng cao nhận thức về tài nguyên môi trường
i. Tăng cường tính trách nhiệm trong hoạt động xúc tiến, quảng cáo du lịch
j. Coi trọng việc thường xuyên tiến hành những công tác nghiên cứu
Trang 3du lịch quốc gia Việt Nam Bãi biển Lăng Cô từ lâu đã nổi tiếng là một bãi biển
có các điều kiện tự nhiên và phong cảnh vào loại đẹp nhất ở Việt Nam – với bãicát trắng dài tới hơn 10 km, làn nước biển trong xanh bao la tuyệt đẹp, bên cạnh
đó là những cánh rừng nhiệt đới rộng lớn trên những dãy núi nhấp nhô, nằmgiữa núi rừng và biển là đầm Lập An rộng lớn (800 ha) đầy huyền bí
Địa danh "Lăng Cô" có người cho rằng là do người Pháp đọc trại tên "AnCư", vốn là làng chài ở phía nam đầm Cũng có người cho rằng lúc trước ở Lăng
Cô có nhiều đàn cò, nên được gọi là Làng Cò, sau đó được dân địa phương đọctrại lại là Lăng Cô
Lăng Cô có vị trí địa lý nằm giữa 3 trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Thếgiới là: Cố đô Huế, Khu phố cổ Hội An và Khu Thánh địa Mỹ Sơn với bán kính
Trang 4là 70 km Lăng Cô có thể thu hút khách tham quan, nghiên cứu tại các trung tâmtrên và giải tỏa áp lực những thời điểm đông khách.
Lăng Cô nằm trên tuyến du lịch Bắc-Nam cách thành phố Đà Nẵng 30 km vàthành phố Huế 70 km, có thể hỗ trợ phát triển các loại hình du lịch đa dạng cho
2 trung tâm du lịch quốc gia trên và tăng ngày nghỉ của khách dừng chân tạiLăng Cô, như các du khách thường nói: “Lên non gặp Người Hùng Bạch Mã,xuống biển gặp Người Đẹp Lăng Cô”
Lăng Cô được định hướng phát triển gắn kết lâu dài với cảng nước sâu, khucông nghiệp và thương mại quốc tế Chân Mây, đô thị Chân Mây, bảo đảm cânbằng toàn diện các chức năng nghỉ ngơi, sinh sống và làm việc của một đô thịlớn
Lăng Cô là nơi tập trung nhiều tài nguyên du lịch phong phú: bờ biển, bãi cátmịn, đầm hồ, sông suối, núi đồi, bên đèo Hải Vân, gần rừng nguyên sinh Bạch
Mã và các di tích lịch sử.v.v sẽ tạo ra các sản phẩm du lịch đa dạng nhất thỏamãn các loại hình du lịch
Lăng Cô, vịnh biển đẹp của tỉnh Thừa Thiên Huế vừa trở thành thành viênCâu lạc bộ các vịnh đẹp nhất thế giới Cùng với Vịnh Hạ Long và Nha Trang,Lăng Cô là vịnh thứ ba của Việt Nam được vinh dự được kết nạp vào Câu lạc bộnày
Lăng Cô - chốn bồng lai tiên cảnh
Vịnh Lăng Cô có chiều dài 42,5 km, cách thành phố Huế hơn 60 km và cách
Đà Nẵng 20 km; là vịnh biển gần như nguyên sơ nằm dưới chân đèo Hải Vân,với bãi tắm phẳng lì, nước xanh ngắt bao la tuyệt đẹp với hệ sinh thái rất đadạng, phong phú Nhìn ra xa là những cánh rừng nhiệt đới rộng lớn trên nhữngdãy núi nhấp nhô, nằm giữa núi rừng và biển là đầm Lập An rộng lớn trải rộngtrên địa bàn thật hấp dẫn Đây là một trong những thắng cảnh, địa danh du lịchnổi tiếng của tỉnh Thừa Thiên Huế, được Vua Khải Định xem là chốn bồng lai
Trang 5Ngoài những giá trị mà thiên nhiên đã ban tặng, vịnh Lăng Cô còn là một bộphận trên con đường di sản miền Trung từ động Phong Nha, cố đô Huế đến phố
cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn; nằm trên trục hành lang kinh tế Đông - Tây; làmột trong 3 vùng du lịch lớn nhất Việt Nam trong kế hoạch tổng thể phát triển
du lịch Việt Nam giai đoạn 2001 - 2010 Bên cạnh đó, khu vực Lăng Cô đượcđịnh hướng phát triển gắn kết lâu dài với khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô vàcảng nước sâu Chân Mây - Lăng Cô được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhằmbảo đảm phát triển bền vững và toàn diện
Với những tiềm năng và lợi thế sẵn có, nhiều năm qua, tỉnh Thừa Thừa Huế
đã có nhiều chương trình, kế hoạch hành động nhằm quảng bá, thu hút đầu tưtrong và ngoài nước vào khu vực vịnh Lăng Cô Theo đó, cùng với các vùngđầm phá và những bãi biển đẹp của tỉnh được chú trọng đầu tư, nâng cấp và pháttriển, vịnh Lăng Cô được xem là mũi đột phá của du lịch biển với các mục tiêu
cụ thể như xây dựng các khu du lịch nghỉ dưỡng và giải trí biển tầm cỡ khu vực
và quốc tế, gắn với thành phố Huế thành đầu mối liên kết vùng với các trungtâm du lịch lớn trong nước và quốc tế; hình thành tuyến du lịch Huế - CảnhDương - Cù Dù - Lăng Cô - Sơn Chà và tuyến du lịch đường biển Lăng Cô -Sơn Chà - Đà Nẵng - Hội An…
Hiện nay, bên cạnh nhiều khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp đang hoạt động cóhiệu quả như Nirvana Spa & Resort, Cố Đô, Hương Giang, Thanh Tâm, Lăng
Cô vẫn đang đón nhận thêm nhiều dự án đầu tư mới vào nơi này như Khu dulịch Laguna Huế, Khu du lịch Bãi Chuối, Khu du lịch sinh thái đầm Lập An,Khu phức hợp văn phòng, khách sạn Thủ Đức Lăng Cô, Khu du lịch nghỉ dưỡngDream Palace
Xứng đáng là vịnh biển đẹp nhất thế giới
Trên cơ sở khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế về địa lý kinh tế và chính trị củakhu vực Lăng Cô, lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế luôn xác định việc đảm bảotăng trưởng phải gắn với phát triển bền vững, đảm bảo hài hòa giữa nhiệm vụ
Trang 6phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ môi trường sinh thái Điều này đã thể hiệnrất rõ trên quan điểm phát triển bền vững: “chúng ta cần dự án nhưng khôngphải dự án nào cũng cần, trải thảm đỏ mời các nhà đầu tư nhưng không phải nhàđầu tư nào cũng phải trải thảm đỏ” hay “Thừa Thiên Huế dứt khoát không cấpphép những dự án ảnh hưởng môi trường ở khu vực này”… Chính vậy, có nhiều
dự án tỉ đô như Nhà máy nhiệt điện, Nhà máy đóng tàu mong muốn đượcđứng chân trên vùng này đã bị từ chối
Đến nay, ở Lăng Cô dù đã có nhiều khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp đanghoạt động, cũng như nhiều dự án du lịch khác đang xúc tiến đầu tư thì Lăng Côvẫn là vịnh biển đẹp với bãi cát trắng trải dài nhấp nhô sóng vỗ, cùng với màuxanh của núi, màu ngọc bích của biển… Thiên nhiên đã ban tặng cho Lăng Cômột danh thắng có vẽ đẹp tuyệt vời Chính sự gìn giữ và bảo vệ nghiêm ngặt hệsinh thái, cảnh quan môi trường ấy, ngày 16/5/2009, trong khuôn khổ Hội nghịQuốc tế lần thứ 5 của Câu lạc bộ những vịnh đẹp nhất thế giới (Worldbays Club)diễn ra tại thành phố Setubal - Bồ Đào Nha với sự tham dự của 140 đại biểu cácnước và đại diện 21 thành viên của Câu lạc bộ, Chủ tịch Câu lạc bộ ông Je’rômeBignon đã chính thức tổ chức Lễ trao bằng chứng nhận vịnh Lăng Cô, tỉnh ThừaThiên Huế là thành viên chính thức thứ 28 của Worldbays Club
Ngày 6/6/2008, tại thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế đãlong trọng làm Lễ công bố Lăng Cô - vịnh đẹp thế giới Tại buổi lễ, ông NguyễnNgọc Thiện, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đã kêu gọi tất cả các cơquan, ban ngành, doanh nghiệp và toàn thể nhân dân trong khu vực hãy gìn giữ
và bảo vệ danh hiệu Lăng Cô - vịnh đẹp thế giới bằng các hoạt động cụ thểnhằm bảo tồn và phát triển giá trị thiên nhiên của vùng vịnh, phát huy các giá trịvăn hóa truyền thống cộng đồng, phát triển bền vững kết hợp đầu tư nhằm đảmbảo lợi ích toàn diện cho tất cả các người dân sống trong khu vực; đồng thờicam kết sẽ bắt tay ngay vào việc hoạch định một kế hoạch dài hạn với nhiềuchương trình, dự án giáo dục truyền thông phát huy giá trị cảnh quan thiênnhiên, phát triển đào tạo nhân lực, kêu gọi các dự án đầu tư vào các lĩnh vực du
Trang 7lịch, công nghệ cao thân thiện với môi trường bằng nhiều nguồn vốn cả trong vàngoài nước…
Sự kiện vịnh Lăng Cô được kết nạp vào Câu lạc bộ các vịnh đẹp nhất thế giớihôm nay không chỉ là một vinh dự lớn đối với tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng,Việt Nam nói chung, mà còn là một sự kiện quan trọng trong năm ngoại giaovăn hóa 2009 của Việt Nam Với thương hiệu quốc tế này, sẽ giúp tỉnh ThừaThiên Huế thu hút ngày càng nhiều khách du lịch đến tham quan, nghỉ dưỡng,góp phần phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh và của cả khuvực miền Trung
Địa hình
Bãi biển Lăng Cô dưới chân núi Hải Vân
Khu đất quy hoạch gồm dải bãi cát sát bờ biển có cao độ 1,5 m đến 10,5 m trở lên; tiếp đến là một dải cồn cát hẹp có cao độ từ 5,00 m đến 23,00 m chạy dài 8–9 km Độ dốc tự nhiên phần lớn là 0,005-0,05% Riêng khu vực ven sườn chân núi Phú Gia, chân núi phía Tây đầm Lập An và ven cồn cát có độ dốc là
Trang 820-30% Ngoài ra về phía Tây và Tây Nam có đầm Lập An, các bầu trũng và các thung lũng nhỏ hẹp.
Khí hậu
Gió: Nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, có 2 hướng gió chính là gió mùađông bắc về mùa đông và gió mùa tây nam về mùa hè VTB là 29,6 m/s Đồngthời cũng chịu tác động của gió biển và gió đất liền theo chu kỳ ngày đêm
Trang 9Trong một vài năm gần đây, do được đầu tư một số công trình trọng điểm nhưcông trình cảng nước sâu Chân Mây, nâng cấp quốc lộ 1A, xây dựng hầm đường
bộ Hải Vân Số người đến làm việc ở trong khu vực khá đông, dịch vụ đáp ứngmọi nhu cầu được nâng lên, nên mức sống của người dân đã đợc cải thiện đôichút Dân xã Lộc Hải đa số theo Thiên Chúa giáo, cần cù chịu khó và chân tình,hiếu khách Dân cư xã Lộc Hải tập trung trong vùng Nam đồi cát hẹp Lăng Cô
và một vài vùng ven đầm Lập An chủ yếu tập trung: ven đường quốc lộ 1A, gần
ga đường sắt và vùng ven đầm Dân số một vài năm gần đây cũng có tăng lên(tăng cơ học) do một số cơ quan như công đoàn, du lịch và quân đội cũng tổchức khách sạn, nhà nghỉ và doanh trại
Các công trình kiến trúc
Các công trình xây dựng (nhà ở, công trình công cộng ) trong khu dân cư từtrước đến nay là do dân tự làm Phần lớn nhà ở là nhà một tầng lợp ngói hoặclợp tôn (chiếm 79,3%), lác đác có nhà đúc mái bằng, và nhà cây tranh tre, lợpgiấy dầu (chiếm 20,7%)
Công trình công cộng có 2 trường học (một trường tiểu học và một trườngtrung học cơ sở), 2 nhà thờ Thiên Chúa giáo, trụ sở ủy ban nhân dân xã, trạm y
tế, chùa, bến thuyền đánh cá, doanh trại quân đội được xây dựng một, hai tầnglợp ngói Khu chế biến hải sản nước mắm, mắm chua và chế biến dầu Tràm, dầu
Trang 10khuynh diệp chủ yếu là tại các nhà dân Ngoài ra còn có các nhà hàng dịch vụ
tư nhân phục vụ ăn uống cho khách vãng lai, xe chạy đường dài Bắc Nam trênquốc lộ 1A và ga đường sắt
vụ spa cho khách
Hạ tầng giao thông
Khu du lịch Lăng Cô – đầm Lập An có tuyến quốc lộ 1A chạy qua dàikhoảng 10 km, mới được nâng cấp nền đường rộng 12 m, mặt đường cho xe cơgiới bằng bê tông nhựa có bề rộng 7,00 m và gia cố lề đường bằng bê tông nhựarộng mỗi bên 2,00 m Lưu lượng xe tính bình quân khoảng 3.500 xengày/đêm Đèo Phú Gia ở phía Bắc và đèo Hải Vân ở phía Nam cũng mới đượcnâng cấp mặt đường và các điều kiện an toàn giao thông Cầu Lăng Cô bắc quavụng Lăng Cô trước đây đã bị chiến tranh phá hoại, sau khôi phục tạm cho việcthông thương Bắc Nam Năm 1998 đã được xây dựng lại bằng bê tông cốt thépvới tiêu chuẩn cho 2 làn xe cơ giới Năm 2000, Bộ Giao thông Vận tải cho khởicông xây dựng hầm đường bộ xuyên núi Hải Vân ở phía Đông Nam ga Lăng Cô,đồng thời xây dựng cầu Lăng Cô mới nối thẳng từ quốc lộ 1A hiện tại vượt vụngLăng Cô, vượt đường sắt Nam ga Lăng Cô đi lên hầm mới Như vậy trong khuvực hiện nay theo tuyến quốc lộ 1A đi về phía Nam có 2 cây cầu bê tông cốt
Trang 11thép vượt qua vụng biển Lăng Cô Đây là những công trình có thể tận dụng nângcấp, khai thác cho khu du lịch sau này.
Đường đi lại trong khu dân cư chủ yếu là đường cát sỏi và đường đất Nhằmdần hoàn thiện quy hoạch khu du lịch, trong một hai năm vừa qua, tỉnh đã dùngngân sách địa phương đầu tư xây dựng một tuyến đường trục dài khoảng4~5 km chạy dọc biển đợc trải nhựa, làm cơ sở cho việc phát triển các khu chứcnăng sau này
Tuyến đường sắt quốc gia Bắc Nam (khổ đường 1.000 mm) sau khi xuyênhầm Phú Gia thì không bám theo quốc lộ 1A mà rẽ về ven chân núi phía Tâyđầm Lập An, qua các cầu Hói Mít, Hói Dừa và Hói Cạn vào ga Lăng Cô ở chânđèo Hải Vân Đây là tuyến đường sắt quốc gia trọng yếu Bắc Nam, tuy nhiênnăng lực thông qua chưa được phát huy do hạn chế bởi đoạn đường qua đèo HảiVân có độ dốc khá lớn (imax = 20o/oo), và bán kính đường cong quá nhỏ (Rmin
= 100 m) Từ giữa thập niên 1980 ngành đường sắt đã cho cải tạo khá nhiềunhững đoạn tiêu chuẩn thấp và đặc biệt là xây dựng hai ga Bắc Hải Vân và NamHải Vân trên đèo nên đã tăng năng lực thông qua đáng kể giữa Lăng Cô và LiênChiểu (Đà Nẵng) Tương lai tuyến đờng sắt hiện trạng từ Hói Mít, Hói Dừa điLiên Chiểu sẽ được định hướng quy hoạch thành đường ô tô và tuyến đường sắttương lai theo quy hoạch sẽ qua núi Hải Vân theo một đường hầm mới (thuộc dự
án của Bộ giao thông vận tải) Ngoài ra Lăng Cô còn có các resort như lăng côbeach; thanh tâmresort
2.2 Tiềm năng phát triển du lịch tại biển Lăng Cô
Với tiềm năng lợi thế về địa lý kinh tế, phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp,Lăng Cô trở thành điểm du lịch hấp dẫn du khách trên Con đường Di sản miềnTrung, trên trục hành lang kinh tế Đông Tây; kết nối với bạn bè quốc tế bằngtuyến đường biển qua cảng Chân Mây Từ tháng 5 năm 2009 Lăng Cô được tổchức Worldbays Club bình chọn là một trong những Vịnh biển đẹp nhất thế giới.Sau 5 năm, Lăng Cô có những chuyển biến phát triển khá mạnh mẽ về kinh tế xã
Trang 12hội, đặc biệt là dịch vụ du lịch, thu hút hấp dẫn những nhà đầu tư lớn đến vớiLăng Cô.
Với những giá trị của vùng sinh thái biển và tiềm năng lớn để phát triển dulịch của Lăng Cô, tỉnh Thừa Thiên Huế luôn xác định việc đảm bảo tăng trưởngphải gắn với phát triển bền vững, bảo vệ môi trường sinh thái Chính những yếu
tố này đã hội đủ để vịnh Lăng Cô được bình chọn là một trong những Vịnh biểnđẹp nhất thế giới năm 2009 Những năm qua tỉnh, ngành du lịch quan tâm hơntrong việc quảng bá, khai thác, gìn giữ môi trường cảnh quan thiên nhiên tươiđẹp của vịnh biển; phát huy lợi thế tiềm năng của vùng đất này để phát triểnmạnh mẽ hơn lĩnh vực dịch vụ du lịch Các doanh nghiệp và người dân Lăng Côtập trung đầu tư phát triển hệ thống dịch vụ nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ Một
số doanh nghiệp đến vùng đất này từ rất sớm như Thanh Tâm, Hương Giang –Lăng Cô, Cố Đô – Lăng Cô…ngày càng phát triển qui mô, đa dạng sản phẩmdịch vụ, khẳng định thương hiệu và uy tín chất lượng của mình, kết nối các điểm
du lịch sinh thái trong tam giác vàng du lịch Bạch Mã – Cảnh Dương – Lăng Cô
và vùng đầm phá Tam Giang Cầu Hai, nhằm thu hút du khách Ông NguyễnNgọc Thanh – Chủ tịch HĐQT Cty TNHH dịch vụ Du lịch Thanh Tâm, mộttrong những doanh nghiệp du lịch có mặt tại Lăng Cô khá sớm và đang ngàycàng ăn nên làm ra tại khu du lịch này, chia sẻ: Lăng Cô đang ngày càng khởisắc, nhất là lĩnh vực dịch vụ du lịch Chúng tôi đang tích cực tham gia nhữnghoạt động kỷ niệm 5 năm Lăng Cô được công nhận là một trong những Vịnhbiển đẹp nhất thế giới Đó là niềm vinh dự của chúng tôi, thời gian qua chúng tôicùng các doanh nghiệp bạn và người dân thị trấn Lăng Cô nỗ lực trong đầu tưphát triển dịch vụ, phục vụ khách du lịch và góp phần bảo vệ môi trường cảnhquan của vịnh biển Chúng tôi luôn ý thức nâng cao chất lượng phục vụ, ngaytrong mùa du lịch hè này Thanh Tâm kết nối tuyến Lăng Cô – Bạch Mã tạo sự
đa dạng cho sản phẩm du lịch
Trang 13Thanh Tâm Seaside Resort điểm du lịch thu hút khách tại Lăng Cô
Còn tại khu du lịch Lăng Cô Beach Resort, ông Trần Văn Hồng - GĐ Cty dulịch Hương Giang - Lăng Cô cho biết, năm 2013 công ty đầu tư hoàn thành giaiđoạn hai thêm 10 biệt thự với 30 phòng nghỉ cao cấp, tịên nghi hướng ra biển vànhững hạng mục phụ trợ khác với kinh phí 30 tỉ đồng, đã đưa vào phục vụ đónkhách, nâng tổng số phòng của Khu du lịch biển này lên 114 phòng, cùng cácdịch vụ chất lượng đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng của du khách và hướng đến thịtrường bất động sản du lịch Công suất những tháng cao điểm hè đạt trên 90%
Từ sau khi Lăng Cô được bình chọn là một trong những vịnh biển đẹp thếgiới, Khu du lịch Lăng Cô kết nối cùng Cảnh Dương được Thủ tướng Chính phủphê duyệt là một trong 4 khu du lịch quốc gia nằm trong Quy hoạch tổng thểphát triển du lịch Bắc Trung Bộ đến năm 2020, tầm nhìn đến 2030 Tỉnh TT Huếchú trọng việc quy hoạch phát triển để Lăng Cô trở thành đô thị phát triển dịch
vụ du lịch biển năng động phía Nam của tỉnh Với thương hiệu vịnh đẹp thếgiới, Lăng Cô thu hút các nhà đầu tư lớn đến với Chân Mây – Lăng Cô, điểnhình là dự án Khu phức hợp nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế Laguna Lăng Cô củatập đoàn Banyan Tree, đã thực hiện hơn 500 triệu USD Laguna Lăng Cô khaithác lợi thế và tiềm năng biển để tạo sự độc đáo cho sản phẩm du lịch, trở thànhđiểm đến nghỉ dưỡng biển đẳng cấp quốc tế tại Chân Mây – Lăng Cô Ông RaviChandran - TGĐ điều hành Laguna Lăng Cô cho biết, điểm nhấn của LagunaLăng Cô là nằm trọn vẹn trên vịnh biển, một địa thế độc đáo tạo nên sự riêng tư
Trang 14hiếm có cho toàn khu nghỉ dưỡng, lại gần vịnh biển đẹp thế giới Lăng Cô Dovậy tất cả các công trình xây dựng chúng tôi đều dựa vào địa hình tự nhiên vàkhai thác tối đa thế mạnh của biển và sức hấp dẫn của thương hiệu vịnh biển đẹpLăng Cô.
Tại khu du lịch Lăng Cô hiện có 6 khu du lịch tổng hợp, 45 khách sạn, nhànghỉ hoạt động với khoảng 1.200 phòng, 1.800 giường, cùng hàng chục nhàhàng ăn uống phục vụ du khách Lượng khách du lịch tăng bình quân hàng nămtrên 25%, doanh thu tăng bình quân 20% Số lượng khách đến Lăng Cô chiếm16% tổng lượt khách đến TT Huế Đội ngũ nhân viên ngành du lịch tăng nhanh
và ngày càng chuyên nghiệp hơn Lăng Cô còn có 20 dự án du lịch đã được cấpphép với vốn đăng ký hơn 10 ngàn tỷ đồng đang tiếp tục triển khai đầu tư 5năm là quãng thời gian để có thể nhìn nhận, đánh giá lại những hiệu quả màdanh hiệu vịnh biển đẹp thế giới mang lại cho vùng đất tươi đẹp này, để tiếp tụcphát huy, khai thác hiệu quả hơn trong thời gian tới Ông Phan Tiến Dũng - GĐ
Sở Văn hóa Thể thao & Du lịch cho biết, thời gian tới Sở sẽ tiếp tục liên kết vớicác địa phương vùng Trung Bộ, trên Con đường Di sản miền Trung, các điểm dulịch trên Hành lang kinh tế Đông – Tây để quảng bá thương hiệu du lịch Lăng
Cô Đồng thời tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư cơ sở hạ tầng, tạo
sự phát triển nhanh chóng hơn cho đô thị Lăng Cô, từ đó kết nối với Bạch Mã –Cảng Chân Mây tạo thành tam giác phát triển về du lịch văn hóa, du lịch sinhthái Ngành du lịch cũng sẽ chú trọng việc đào tạo chuyên nghiệp hóa đội ngũlàm dịch vụ du lịch trong các doanh nghiệp và người dân Lăng Cô, góp phầnlàm tăng giá trị thương hiệu Lăng Cô trong thời gian tới Điều quan trọng là cầntạo thêm những dịch vụ cao cấp, sản phẩm du lịch đa dạng hơn tại khu vực Lăng
Cô – Bạch Mã, có như vậy mới thu hút nhiều hơn lượng khách đến với khu dulịch này
Để Lăng Cô trở thành khu du lịch thực sự hấp dẫn du khách, đô thị Lăng Côcần tiếp tục đầu tư hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, tạo thêm các dịch vụ vuichơi giải trí tương xứng Người dân Lăng Cô cần thay đổi để thích ứng với sự
Trang 15chuyển mình của vùng đất năng động này; đồng thời thực hịên tốt vịêc quản lý,khai thác du lịch bên Vịnh đẹp thế giới, như vấn đề qui hoạch, quản lý đất đai,mặt biển, mặt đầm phá đối với các công trình, dự án làm ảnh hưởng đến môitrường cảnh quan Đặc biệt là cần thúc đẩy tiến độ các dự án, công trình xâydựng du lịch, dịch vụ biển, đầm phá đang chậm tiến độ tại khu du lịch này.
Lăng Cô là một trong những "thương hiệu du lịch biển" của Thừa Thiên- Huế đang được các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học và du khách trong nước và ngoài nước biết đến.
Lăng Cô là một trong những "thương hiệu du lịch biển" của ThừaThiên- Huế đang được các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học và du khách trongnước và ngoài nước biết đến Những giá trị của thiên nhiên kiến tạo nên vùngvịnh biển này đã mở ra nhiều triển vọng về một khu du lịch mang tầm cỡ quốctế
Vịnh Lăng Cô nằm giữa một nhánh rẽ của dãy Trường Sơn vươn ra biển vớiphía nam là đèo Hải Vân và phía bắc là đèo Phú Gia Ở đây, núi chạy dài ra biển
và viền dưới là dải cát dài trắng mịn tuyệt đẹp, gần như còn nguyên sơ Vịnhbiển này gần như kín, có độ sâu tương đối đồng đều và chiếm diện tích 150km2trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, tương đối ôn hòa
Nhờ thiên nhiên ưu đãi, là nơi chuyển tiếp giữa vịnh Bắc Bộ và Biển Ðông,
có núi, sông, biển, đảo, đầm phá; vừa có vùng nước mặn, vừa có vùng nước lợ,tạo nên môi trường sinh sống của nhiều loài động vật, thực vật biển quý hiếm,
có giá trị kinh tế và đa dạng sinh học cao, Lăng Cô đã được đưa vào danh sách
15 khu bảo tồn biển Việt Nam với năm hệ sinh thái là: Hệ sinh thái rạn san hô,
hệ sinh thái cỏ biển, hệ sinh thái vùng triều đá, hệ sinh thái vùng triều cát và hệsinh thái rừng ngập mặn
Trong phạm vi bán kính khoảng 150 km, Lăng Cô còn là tâm điểm của mộtvùng tập trung bốn di sản thế giới: Quần thể di tích cố đô Huế, phố cổ Hội An,khu di tích Mỹ Sơn, di sản thiên nhiên Phong Nha - Kẻ Bàng cùng nhiều danh
Trang 16thắng nổi tiếng nhất của khu vực Với các điều kiện nêu trên, Lăng Cô có khảnăng kết nối chuỗi đô thị từ Huế - Chân Mây - Lăng Cô - Ðà Nẵng - Hội An trênhành trình "Con đường di sản miền trung" Tất cả những yếu tố đó đã mang lạicho Lăng Cô tiềm năng to lớn về phát triển nhiều loại hình du lịch: Nghỉ dưỡngbiển, du lịch sinh thái vùng đầm phá, thể thao leo núi, sân gôn, lặn biển, thámhiểm rừng nhiệt đới, du lịch văn hóa, làng nghề,
Ngoài các tài nguyên tự nhiên phong phú, Lăng Cô còn thu hút du khách bởinhững sản phẩm du lịch ẩm thực tạo nên những món ăn ngon, mang đặc trưnggiao hòa của khu vực miền trung Có thể nói, sự phát triển của du lịch Lăng
Cô đã và đang hỗ trợ hiệu quả cho hai trung tâm du lịch là TP Ðà Nẵng và
TP Huếtrong việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch, giúp giãn bớt lưu lượng kháchtại hai trung tâm này vào mùa cao điểm và tăng thêm ngày lưu trú của du kháchtrong vùng
Hiện tại, khu vực vịnh biển và bãi biển Lăng Cô, đảo Sơn Trà đang là mộttrong những điểm dừng chân hấp dẫn du khách Với chiến lược và quy hoạchphát triển mang tính bền vững, ngành du lịch Thừa Thiên -Huế đã triển khaicông tác xúc tiến, quảng bá, tạo dựng thương hiệu về du lịch biển Lăng Cô,nhiều sự kiện đã được tổ chức, trong đó có liên hoan du lịch "Lăng Cô - huyềnthoại biển" đang từng bước định hình trở thành một sản phẩm hấp dẫn của dulịch miền trung Sau một quá trình bổ sung, chỉnh lý hồ sơ gia nhập CLB cácvịnh đẹp thế giới từ năm 2006 đến tháng 5/2009, theo khuyến cáo và đề nghị củacác nhà quản lý và chuyên gia quốc tế phù hợp các tiêu chí của vịnh đẹp là:Thiên nhiên, văn hóa và phát triển du lịch bền vững, các thành viên của CLB cácvịnh đẹp thế giới đã xem xét, khảo sát thực địa và chính thức công nhận Lăng
Cô là thành viên của CLB vào ngày 16/5 vừa qua Như vậy Lăng Cô là vịnh thứ
ba của Việt Nam sau Vịnh Hạ Long và Vịnh Nha Trang gia nhập CLB các vịnhđẹp thế giới Cùng với việc công nhận này, thương hiệu Vịnh Lăng Cô ngàycàng trở nên nổi tiếng, được nhiều du khách trong nước và quốc tế biết đến Những điều kiện tự nhiên và nhân văn là yếu tố thuận lợi để phát triển du lịch
Trang 17Vịnh Lăng Cô và phát triển các hoạt động kinh tế biển như: Nuôi trồng, đánh bắtthủy sản, vận tải và cảng biển Tuy nhiên, chính những hoạt động này ảnhhưởng không nhỏ đến môi trường Với tốc độ đô thị hóa ngày càng tăng, du lịchphát triển, chất thải sinh hoạt cùng những hoạt động chuyên chở hàng hóa, vậnchuyển du khách, đánh bắt, chế biến và nuôi trồng thủy sản đang đặt ra nhiềuvấn đề về sự quá tải trong quản lý và biện pháp xử lý Ðiều này đòi hỏi sự thamgia và phối hợp của các nhà khoa học, các nhà quản lý, các cấp chính quyền vànhân dân địa phương.
Những năm qua, xác định về hướng phát triển bền vững cho du lịch Lăng Cô,lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên -Huế và các cấp chức năng của tỉnh đã khá thận trọngtrong việc phê duyệt, cấp phép cho các dự án đầu tư vào khu vực này và cố gắngđưa các hoạt động kinh tế ở khu vực vào trong một tổng thể chung về quy hoạchvới dự án quản lý tổng hợp phát triển bền vững khu vực Lăng Cô đang được chỉđạo thực hiện
Là một thương hiệu du lịch biển đầy triển vọng, Lăng Cô đã được xác địnhtrong kế hoạch tổng thể của du lịch Việt Nam trở thành một trong ba vùng dulịch phát triển và trong tương lai không xa sẽ đạt được những tiêu chuẩn hiệnđại, có quy mô và tầm vóc quốc tế
2.2.1 Tài nguyên tự nhiên
Thị trấn Lăng Cô trong phạm vi nghiên cứu có diện tích tự nhiênkhoảng 10.550ha, thuộc huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế Phía Bắc giápnúi Giòn, phía Nam giáp Đà Nẵng, phía Đông giáp biển Đông và phía Tây làdãy Trường Sơn
2.2.1.1 Yếu tố địa hình
Địa hình Lăng Cô chủ yếu là đồi núi bao bọc, là một vùng địa lý thấp trũng,
có dạng là đồng bằng ven biển
Trang 182.2.1.2 Yếu tố khí hậu
Vùng khí hậu của khu vực Lăng Cô – đầm Lập An thuộc khí hậu ven biểnBắc miền Trung, ngăn cách với vùng khí hậu phía Nam bởi dãy núi Hải Vân –Bạch Mã Nhiệt độ trung bình năm là 25.20C Tháng nóng nhất là tháng 6, tháng
7 với nhiệt độ 41.30C và tháng lạnh nhất là tháng 12 với nhiệt độ là 8.80C Khuvực Lăng Cô là một trong những nơi mưa lớn trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế
và cả nước, với lượng mưa năm ở đây dao động trong khoảng 3.400-4.000mm
và có thể hơn
2.2.1.3 Yếu tố nước biển
Khu vực Lăng Cô là một trong những nơi mưa lớn trên địa bàn tỉnh ThừaThiên Huế và cả nước, với lượng mưa năm ở đây dao động trong khoảng 3.400-4.000mm và có thể hơn
2.2.1.4 Các bãi biển có giá trị đối với phát triển du lịch
Ngoài bãi biển Lăng Cô, ở khu vực này còn có thêm một số bãi biển nữa đó
là bãi Chuối, bãi Cả nằm sát chân núi Hải Vân và bãi Sơn Chà
2.2.2 Tài nguyên nhân văn
2.2.2.1 Các di tích lịch sử - văn hóa
Vùng Lăng Cô - đầm Lập An gắn liền với nhiều di tích và các sự kiện lịch sửquan trọng: núi Hải Vân - Hải Vân Quan một thắng cảnh nổi tiếng vừa là di tíchquốc gia Việt Nam, hay cửa Tư Hiền là nơi quân Nguyên hành quân quađánh Chiêm Thành; Phá Tam Giang trước đây tàu thuyền tấp nập ngượcsông Hương lên cảng Thanh Hà, Bao Vinh Dọc theo vùng đầm phá ven biểnnày có nhiều di tích văn hóa, các làng nghề, lễ hội nổi tiếng, song mật độ phân
bố các di tích không có ưu thế hơn so với vùng Huế - phụ cận Vì vậy, vùng nàykhông có thuận lợi cho việc phát triển loại hình du lịch chuyên thăm viếng cácđiểm du lịch văn hoá
Trang 192.2.2.2 Các lễ hội
Hiện nay có liên hoan du lịch "Lăng Cô - huyền thoại biển" được tổ chức bắtđầu từ năm 2005, lễ hội đang từng bước định hình trở thành một sản phẩm hấpdẫn của du lịch miền trung Và làng biển Lăng Cô lại được đánh thức bởi bướcchân du khách Một số lễ hội khác diễn ra như : Lễ cầu ngư (làng An CưĐông, làng Đồng Dương), Lễ tế thu, hội đua thuyền (diễn ra vào mồng 6 tết),
…
2.2.2.3 Các làng nghề truyền thống
Hiện nay còn một vài nơi do đặc thù sông nước, vùng Lăng Cô - Đầm Lập
An có những nghề khai thác nguồn lợi thuỷ sản rất riêng biệt, có khả năng phục
vụ cho hoạt động tham quan ngành nghề trên đầm phá như : sáo, đáy, rớ giàn,chuôm, rê cước các loại, te quệu, rê tôm, lưới cua, câu vàng, giã
2.2.3 Những thuận lợi và khó khăn của tài nguyên đối với phát triển du lịch
a/ Thuận lợi
Nằm trên “Hành trình con đường di sản miền Trung Việt Nam”, Lăng Cô
là vùng đất nằm ở phía Nam của Thừa Thiên Huế, nơi đây đã được thiên nhiên
ưu đãi ban tặng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ tuyệt đẹp nằm trong tam giácCảnh Dương - Bạch Mã - Lăng Cô, được xác định trong quy hoạch tổng thể pháttriển du lịch Việt Nam Với lợi thế về tài nguyên du lịch và có vị trí địa lýthuận lợi đã tạo ra cho Lăng Cô những điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tếvới tốc độ cao, và trở thành một trung tâm du lịch lớn của quốc gia trong mộttương lai không xa Về tài nguyên du lịch của Lăng Cô : đó là dải bờ biển dài
13 km, cát trắng, lại được đặt nằm giữa hai thắng cảnh nổi tiếng của Việt Nam
là Đèo Hải và mũi Chân Mây phía sau bãi biển là Đầm Lập An và dãy TrườngSơn hùng vĩ Ngoài bãi biển Lăng Cô khu vực này còn có nhiều bãi tắm đẹpkhác đó là Bãi Cả, Bãi Chuối nằm sát chân núi Hải Vân và bãi tắm Sơn Chà Tất
cả những yếu tố đó mang lại cho Lăng Cô tiềm năng to lớn về phát triển nhiều
Trang 20trồng thủy sản, Lăng Cô có nhiều loại sản vật biển phong phú như tôm, cua,mực, Đặc biệt Lăng Cô còn có một sản vật quý đã được xuất khẩu sang cácnước Châu Á, đó là cá ngựa - một loài cá biển có thể dùng làm phương thuốcquý Vùng đất này còn lưu giữ được những tài nguyên văn hoá : là các lễ hộivăn hoá dân gian, cảnh quan của làng chài truyền thống Một lợi thế đặc biệtnữa cho sự phát triển du lịch tại khu vực này là nếu lấy Lăng Cô làm tâm quaymột bán kính 150km, khách du lịch có thể thăm quan được 5/7 di sản của thếgiới ở Việt Nam, khám phá biết bao cảnh đẹp khác gần bên như bãi biển CảnhDương, vườn quốc gia Bạch Mã, suối Voi, suối Mơ, Hói Dừa, và cùng vớiđiều kiện của một vùng khí hậu nhiệt đới điển hình Lăng cô hội tụ đầy đủ nhữngyếu tố để trở thành một khu du lịch tầm cỡ quốc tế với nhiều loại hình du lịch đadạng phong phú như: Du lịch nghỉ dưỡng biển và núi, du lịch sinh thái, du lịchthể thao mặt nước, du lịch mạo hiểm.
Ngày 6/6/2009, Lăng Cô đã chính thức trở thành thành viên của Câu lạc bộcác vịnh đẹp nhất thế giới Sự kiện này đã góp phần tạo thêm nhiều cơ hội đểquảng bá hình ảnh Lăng Cô với khách du lịch và thu hút nhiều nhà đầu tư vàoLăng Cô cho công cuộc phát triển du lịch
b/ Khó khăn
Tuy nhiên, với tốc độ đô thị hóa ngày càng tăng, du lịch phát triển, chất thảisinh hoạt cùng những hoạt động chuyên chở hàng hóa, vận chuyển du khách,đánh bắt, chế biến và nuôi trồng thủy sản đang đặt ra nhiều vấn đề về sự quá tảitrong công tác quản lý, bảo vệ môi trường và biện pháp xử lý rác thải
Với lợi thế về khí hậu thuận lợi cho việc phát triển du lịch nêu trên, song,hàng năm Lăng Cô cũng chịu ảnh hưởng của các cơn bão đổ bộ vào đất liền vàcác đợt lũ tràn về Do đó đã làm giảm sút số lượng khách du lịch đến đây hằngnăm, thiệt hại về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch