luận văn mô HÌNH ĐÁNH GIÁ mức độ CĂNG THẲNG tài CHÍNH hệ THỐNG NGÂN HÀNG VIỆT NAM (STRESS TEST) áp DỤNG PHƯƠNG PHÁP VAR

CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH KINH T, VĨ MÔ .NH HƯENG ,N HOFT GNG C7A H6 THCNG NGÂN HÀNG CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH KIHM TRA G CĂNG THJNG TÀI CHÍNH C7A H6 THCNG NGÂN HÀNG VI6T NAM ÁP D*NG PHƯƠNG PHÁP VAR K

LI CAM OAN

Tôi tên Nguyn Hu Ph c, xin cam oan lu n văn thc sĩ kinh t này là do chính tôi

nghiên cu và thc hin Các thông tin, s liu c s dng trong lu n văn là trung thc và hp lý

Hc viên

Nguyn Hu Ph c

Li u tiên, tôi xin chân thành cám ơn Lãnh o Tr ng i hc Kinh t Thành Ph H ChíMinh, Khoa Tài Chính Doanh Nghip và Phòng Qun lý ào to sau i hc.

Tôi xin c gi li cm ơn trân trng và sâu sc nht n TS Nguyn Tn Hoàng - thy ã t n

tình giúp , h ng d!n cho tôi trong sut quá trình nghiên cu và thc hin lu n văn này.

Trong quá trình hc t p, tri"n khai nghiên cu # tài và nhng gì t c hôm nay, tôikhông th" quên c công lao ging dy và h ng d!n c$a các thy, cô giáo tr ng i hc Kinh tThành Ph H Chí Minh

Và xin c cm ơn, chia s% ni#m vui này vi gia ình, bn bè cùng các anh ch& ngnghip c$a tôi ti Ngân hàng TMCP Xut Nh p Kh'u Vit Nam - nhng ng i ã luôn ( bêntôi, giúp và to i#u kin thu n li " cho tôi c hc t p, nghiên cu, hoàn thành lu n văn

Dù ã có rt nhi#u c gng, song lu n văn chc chn không th" tránh kh)i nhng thiusót và hn ch Kính mong nh n c s chia s% và nhng ý kin óng góp quý báu c$a các thy

cô giáo và các bn ng nghip

Tp H Chí Minh, tháng 11 năm 2011

Nguyn Hu Ph c

MC LC

DANH M*C CÁC T+ VI,T T-T i

DANH M*C CÁC B.NG ii

DANH M*C CÁC HÌNH iii

LI MU 1

1.Vn # nghiên cu 1

2.Mc tiêu # tài 2

3.i tưng nghiên cu 2

4.Phm vi nghiên cu 2

5.Phương pháp nghiên cu 2

6.Kt cu c$a lu n văn 3

CH ƯƠNG 1: LÝ THUYT VÀ NGHIÊN CU THC NGHIM V STRESS TEST C !A H THNG NGÂN HÀNG 4

1.1 H thng ngân hàng và mi quan h t/ng th" r$i ro ngân hàng 4

1.1.1 R$i ro tín dng 4

1.1.2 R$i ro th& trưng 5

1.1.3 R$i ro thanh khon 6

1.1.4 R$i ro hot 0ng 6

1.2 Mô hình ki"m tra 0 căng th1ng tài chính trong lĩnh vc ngân hàng (Stress test) 7 1.2.1 Khái ni#m v# ki"m tra 0 căng th1ng (stress test) 7

1.2.2 Phương pháp thc hin Stress test – Mô hình VAR 7

1.2.2.1 Lý thuyt v# mô hình VAR 9

1.2.2.2 Ưu i"m và nhưc i"m c$a mô hình VAR 10

1.3 Nhng nghiên cu thc nghim v# Stress test trên th gii 11

K,T LU2N CHƯƠNG 1 16

CH ƯƠNG 2: TÌNH HÌNH KINH T VĨ MÔ "NH H NG N HOT NG C !A H THNG NGÂN HÀNG 17

2.2 Phân tích nh h (ng c$a các yu t vĩ mô n hot 0ng ngân hàng 23

2.2.1 Ch4 s giá tiêu dùng (CPI) 23

2.2.2 0 lch sn l ng (Output Gap) 25

2.2.3 Lãi sut ngân hàng trung ương 27

2.2.4 T5 giá thc hiu lc (REER) 29

2.2.5 Kim ngch xut nh p kh'u 32

K,T LU2N CHƯƠNG 2 35

CH ƯƠNG 3: MÔ HÌNH KI#M TRA CĂNG THNG TÀI CHÍNH C!A H THNG NGÂN HÀNG VIT NAM ÁP DNG PH ƯƠNG PHÁP VAR 36 3.1 Ki"m &nh các bin c$a mô hình 36

3.2 Mô hình Stress test áp dng phương pháp VAR cho h thng ngân hàng ti Vit Nam 45

3.3 Phân tích tác 0ng c$a các cú sc kinh t vĩ mô n hot 0ng ngân hàng 46

3.4 Phân tích mc 0 tác 0ng trong ngn hn và trung hn 47

3.5 M0t s khuyn ngh&i vi h thng ngân hàng Vit Nam 48

K,T LU2N CHƯƠNG 3 50

KT LUN 51 PH* L*C

TÀI LI6U THAM KH.O

DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT T $T

ADB: Ngân hàng Phát tri"n châu Á (Asian Development Bank)ALCO: 7y ban qun lý Tài sn N - Tài sn Có

CAR: T5 l an toàn ti thi"u (Capital Adequacy Ratios)

FED: Cc d tr liên bang Hoa Kỳ (Federal Reserve System)GDP: T/ng sn ph'm n0i &a (Gross Domestic Product)

HQT: H0i ng qun tr&

REER : T5 giá thc hiu lc (Real Effective Exchange Rate)

SBV: Ngân hàng nhà n c (The State Bank of Viet Nam)

TCTD: T/ chc tín dng

TGKH: Ti#n gi khách hàng

TSN – TSC: Tài sn N - Tài sn Có

VAR : Hi quy vectơ (Vector Autoregressive)

WTO: T/ chc thương mi th gii (Word Trade Organization)

DANH MC CÁC B "NG

Bng 2.1 Quy mô t/ng tài sn, vn i#u l c$a các NHTM Vit Nam 18

Bng 2.2 Ch4 s giá tiêu dùng (CPI) bình quân qua các năm 24

Bng 3.1 Ki"m &nh nghim n v& ADF i vi chu:i d liu NPL 38

Bng 3.2 Ki"m &nh nghim n v& ADF i vi chu:i d liu GAP 39

Bng 3.3 Ki"m &nh nghim n v& ADF i vi chu:i d liu LNI 41

Bng 3.4 Ki"m &nh nghim n v& ADF i vi chu:i d liu CPI 42

Bng 3.5 Ki"m &nh nghim n v& ADF i vi chu:i d liu IM 44

Bng 3.6 Ma tr n tham s và thng kê t c$a mô hình VAR 45

Bng 3.7 Kt qu phân tích phương sai các bin c$a mô hình 47

DANH MC CÁC HÌNH

Hình 2.1 Tăng tr (ng huy 0ng và tín dng h thng ngân hàng 20

Hình 2.2 T5 l n xu toàn ngành ngân hàng 22

Hình 2.3 Mi quan h gia t5 l n xu và ch4 s giá c 24

Hình 2.4 Mi quan h gia t5 l n xu và 0 lch sn l ng 27

Hình 2.5 Mi quan h gia t5 l n xu và lãi sut ngân hàng trung ương 29

Hình 2.6 Mi quan h gia t5 l n xu và t5 giá thc REER 31

Hình 2.7 Giá tr& xut nh p kh'u Vit Nam giai on t; 2001 – 2011 33

Hình 2.8 Mi quan h gia t5 l n xu và nh p kh'u 34

Hình 3.1 Bi"u tương quan và tương quan riêng phn c$a NPL và sai phân b c 1 c$a NPL 37

Hình 3.2 Bi"u tương quan và tương quan riêng phn c$a NPL và sai phân b c 1 c$a GAP 38

Hình 3.3 Bi"u tương quan và tương quan riêng phn c$a NPL và sai phân b c 1 c$a LNI 40

Hình 3.4 Bi"u tương quan và tương quan riêng phn c$a NPL và sai phân b c 1 c$a CPI 42

Hình 3.5 Bi"u tương quan và tương quan riêng phn c$a NPL và sai phân b c 1 c$a IM 43

Hình 3.6 Phn ng xung lc c$a các bin trong mô hình 47

LI MU

1 Vn %& nghiên c'u

Trong các nghiên cu gn ây c$a Ông Settor Amediku “Kim tra căng thng ca

h thng ngân hàng Gana, s dng ph ương pháp VAR”(2006) Setttor Amediku ã cho

r<ng có mi liên h khách quan gia t5 l n xu c$a h thng ngân hàng vi ch4 s lm phát vàch4 s0 chênh lch sn l ng Ông cũng cho r<ng n#n kinh tnh h (ng mnh m>n hot 0ngc$a ngân hàng mà c th" hơn là tình hình n xu c$a h thng ngân hàng i#u này tương ng

vi các r$i ro mà các ngân hàng s> phi i m?t khi tình hình n xu tăng cao, căng th1ngv# tín dng, r$i ro v# thanh khon,…

Áp dng cho Vit Nam, hin nay Vit Nam cũng không n<m ngoài qu9o c$a cơnbão tài chính toàn cu, n#n kinh t Vit Nam cũng ch&u nh h (ng không nh), các ch4 s

vĩ mô không c kh quan nhi#u, vì v y câu h)i ?t ra hin nay là liu các ngân hàng ( VitNam có th" tr vng c trong hoàn cnh và bi cnh hin nay hay không

Trong bài nghiên cu này, s>i nghiên cu v# sc ch&u ng c$a h thng ngân hàngVit Nam, " tìm hi"u rõ hơn v# tình hình kinh t hin nay s>nh h (ng n tình hình n xuc$a h thng ngân hàng

Tính cp thit c(a %& tài

Năm 2009 là năm con s lm phát c$a Vit Nam tăng cao so vi các n c khu vc nóiriêng và th gii nói chung, mi vn # dn lên n#n kinh t Vit Nam lúc này là làm sao có th"kìm hãm c lm phát mà v!n duy trì c mc tăng tr (ng, nhi#u ch4 tiêu k hoch c ?t ra.Theo nh n &nh thì hin Vit Nam ang có nhng du hiu c$a cu0c kh$ng hong tài chínhnhư cu0c kh$ng hong tài chính châu Á vào nhng năm 1997 Bài nghiên cu s>i tìmhi"u v# sc ch&u ng c$a h thng ngân hàng i vói cơn bão tài chính này mà i kèm theo

nó là nhng r$i ro có th" g?p phi ó là tính cp thit c$a # tài

2 M)c tiêu %& tài

# tài s>i sâu phân tích v# tình hình kinh t vĩ mô c$a Vit Nam như là lm phát,t5 giá thc, sn l ng nh p kh'u, chênh lch sn l ng, lãi sut danh nghĩa tác 0ng như th nào i

vi t5 l n xu c$a ngân hàng, t;ó phân tích v# vic các ngân hàng s> g?p phi nhng r$i

ro nào khi tình hình n xu tăng lên như v y

3 i tư*ng nghiên c'u

Tình hình kinh t vĩ mô nh h (ng n hot 0ng ngân hàng

Tình hình n xu c$a h thng ngân hàng Vit Nam

Các r$i ro g?p phi khi t5 l n xu tăng lên

4 Ph+m vi nghiên c'u:

H thng ngân hàng Vit Nam t; năm 2002 - 2011

5 Phương pháp nghiên c'u:

S dng nhi#u phương pháp &nh tính và &nh l ng:

% Phương pháp &nh tính b<ng bng: tình hình n xu ngân hàng, các ch4 skinh t vĩ mô

% Phương pháp &nh tính b<ng th&: v> th& v# t;ng bin c$a mô hình "thy c cơn kh$ng hong tài chính ( Vit Nam

% Phương pháp &nh l ng b<ng phn m#m Eviews: (Chy hi quy và ki"m

&nh VAR)

% Ngun d liu: T; các ngun d liu: Ngân hàng nhà n c, T/ng cc thng kê(GSO), Ngân hàng Ngoi Thương Vit Nam (VCB), B0 tài chính, Qu9 Ti#n t quc(IMF), ngân hàng th gii (WB), Ngân hàng phát tri"n châu Á (ADB), B0 lao 0ng M9,

Cc d tr liên bang M9 (FED), … công b trong kho-ng th.i gian 10 năm t0 2002

%n 2011.

6 Kt cu c(a lu1n văn

Lu n văn gm có 5 phn:

GII THIU CHUNG.

CHƯƠNG 1: LÝ THUY,T VÀ NGHIÊN C@U THAC NGHI6M VB STRESS TEST

C7A H6 THCNG NGÂN HÀNG

CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH KINH T, VĨ MÔ NH HƯENG ,N HOFT GNG

C7A H6 THCNG NGÂN HÀNG

CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH KIHM TRA G CĂNG THJNG TÀI CHÍNH C7A H6

THCNG NGÂN HÀNG VI6T NAM ÁP D*NG PHƯƠNG PHÁP VAR

KT LUN.

V STRESS TEST C !A H THNG NGÂN HÀNG

Tr c khi i vào nghiên cu v# mô th nghim 0 căng thăng tài chính Stress test c$a

h thng ngân hàng, ta sơ l c phn lý thuyt v# ngân hàng, r$i ro trong hot 0ng ngân hàng

và mô hình th nghim 0 căng th1ng tài chính

1.1 H2 thng ngân hàng và mi quan h2 t3ng th4 r(i ro ngân hàng

Tăng tr (ng kinh t c$a m0t quc gia ph thu0c rt ln vào s/n &nh b#n vng c$a hthng tài chính Khi n#n kinh t phát tri"n m0t cách tt Kp thì ít ng i nhìn thy vai trò c$a

h thng tài chính, nhưng khi n#n kinh t xu i thì ng i ta li quy kt nguyên nhân cho s tht

bi và / v c$a h thng ngân hàng

c xem là huyt mch c$a n#n kinh t, nhưng hot 0ng trong lĩnh vc ngân hàng li làlĩnh vc khá nhy cm Có rt nhi#u r$i ro có th" tác 0ng chi phi và tính d b& t/n thươngc$a ngân hàng ngày càng tăng theo tc 0 phát tri"n c$a công ngh thông tin và trình 0khoa hc k9 thu t

Các tài liu khác nhau có th" trình bày nhi#u loi r$i ro khác nhau, và ?t nhng tênr$i ro khác nhau Nhưng v# bn cht, ta có th" chia ra 4 nhóm r$i ro chính:

1.1.1 R(i ro tín d)ng

R$i ro tín dng trong hot 0ng ngân hàng c$a t/ chc tín dng là kh năng xy

ra t/n tht trong hot 0ng ngân hàng c$a t/ chc tín dng do khách hàng không thc hin ho?ckhông có kh năng thc hin nghĩa v c$a mình theo cam kt

R$i ro tín dng là khon l: ti#m tàng khi ngân hàng cp tín dng cho m0t kháchhàng, nghĩa là kh năng các lung thu nh p d tính mang li t; khon cho vay c$a ngân hàngkhông th"c thc hin y $ v# c s l ng và thi hn

Có th" nói, r$i ro tín dng chim m0t t5 trng rt ln trong t/ng th" r$i ro ngân hàng

Do truy#n thng hot 0ng ngân hàng là huy 0ng vn và cho vay Cũng t; r$i ro tín dngs> d!n n các r$i ro khác và ng c li M?c khác khi tình hình kinh t xã

h0i bin 0ng theo chi#u h ng bt li, tình hình sn xut kinh doanh c$a khách hàng và các itác ngân hàng khác g?p khó khăn, không th" thanh toán các khon n cho ngân hàng tophn ng dây chuy#n nh h (ng n kh năng thanh toán các nghĩa v c$a ngân hàng i vingân hàng bn cũng như khách hàng c$a mình Có th" d!n n phá sn ngân hàng và gây

ra cu0c kh$ng hong cho c n#n kinh t

1.1.2 R(i ro th5 trư.ng

R$i ro th& tr ng là r$i ro d!n n ngun thu nh p hay vn c$a ngân hàng st

gim do s thay /i theo h ng bt li c$a các yu t th& tr ng R$i ro th& tr ng trong hot 0ngc$a ngân hàng bao gm r$i ro lãi sut, r$i ro t5 giá, r$i ro giá u tư và r$i ro thanh khon

R(i ro lãi sut: r $i ro d!n n ngun thu nh p hay vn c$a ngân hàng st gim do bin

0ng c$a lãi sut trên th& tr ng

R(i ro t6 giá: r $i ro hin ti hay trong tương lai tác 0ng lên thu nh p hay vn c$a

ngân hàng do thay /i bt li c$a t5 giá hi oái R$i ro này ch$ yu xy ra trong thi gian t/chc tín dng có trng thái m(, ( c n0i bng và ngoi bng, trên th& tr ng giao ngay, th& tr

ng kỳ hn ho?c th& tr ng tương lai

R(i ro giá %7u tư: r $i ro d!n n giá tr&u tư c$a ngân hàng st gim do s thay /i

bt li v# giá c$a các c/ phiu, trái phiu, và nhng khon u tư vn, chng khoán khác;

R$i ro th& tr ng nh h (ng n giá tr& TSN - TSC, tác 0ng n kh năng thanh toánkhi n hn c$a ngân hàng Là huyt mch c$a n#n kinh t, có sc lan t)a trong toàn h thng,

bt c s bin 0ng nào c$a th& tr ng cũng ít nhi#u tác 0ng n hot 0ng c$a ngân hàng Ng

c li, khi ngân hàng g?p r$i ro th& tr ng, vi nhng 0ng thái nh<m ci thin tình hình hot0ng thông qua lãi sut, t5 giá… c$a ngân hàng #u gây sc ép lên th& tr ng, nh h (ng ng

c tr( li th& tr ng To nên m0t mi quan h t/ng th" không th" tách ri c$a ngân hàng vàn#n kinh t

1.1.3 R(i ro thanh kho-n

R$i ro thanh khon là r$i ro khi ngân hàng không áp ng c cam kt khi n

hn do thiu ti#n Ví d ngân hàng mt kh năng chi tr khi ng i gi ti#n rút ti#n t Nguyênnhân ch$ yu d!n n r$i ro thanh khon c$a các ngân hàng là: S mt cân i v# kỳ hn gia tài

sn Có và tài sn N do ngân hàng s dng quá nhi#u ngun

vn ngn hn " cho vay trung dài hn ho?c u tư vào các tài sn kém thanh khon R$i ro

thanh khon có th"c xem là sánh /i gia li ích tr c mt c$a

ngân hàng và r$i ro ti#m 'n trong tương lai Xét v# t/ng th" n#n kinh t, nó là cái giáphi tr cho m0t giai on ưu tiên tăng tr (ng kinh t, mà bi"u hin là tình trng tăng tr (ngnóng tín dng nhi#u năm li#n, t p trung ngun vn cho sn xut, ly ngn nuôi dài "n m0tlúc nào ó, khi mà bong bóng tín dng n/ ra, ngân hàng mt kh năng thanh toán các nghĩa

v nã cam kt thì s: v h thông ngân hàng là i#u không th" tránh kh)i

1.2 Mô hình ki4m tra %8 căng th9ng tài chính trong lĩnh v;c ngân hàng (Stress test)

1.2.1 Khái ni&m v& ki4m tra %8 căng th9ng (stress test)

Ki"m tra 0 căng th1ng (Stress test) là m0t hình thc th nghim "ánh giá

tính /n &nh c$a m0t h thng ho?c m0t t/ chc nào ó B<ng cách th nghim sc ch&u ngc$a h thng khi nó hot 0ng v t mc bình th ng, th ng là n m0t i"m phá v , " quan sát ktqu

Ki"m tra 0 căng th1ng th ng có ý nghĩa rt quan trng trong các ngành côngnghip nht &nh, ch1ng hn như th nghim sc ch&u ng c$a nhà máy i khi thiu ht v#nguyên liu

Trong lĩnh vc tài chính ngân hàng, bên cnh các phương pháp "c tính kh nănghot 0ng c$a n v& trong tương lai, nhà qun tr& có th" s dng phương pháp ánh giá 0căng th1ng th nghim, " ánh giá sc ch&u ng c$a n v& khi g?p m0t s c bt kh kháng,b<ng cách thc hin phân tích các k&ch bn có th" xy ra Ch1ng hn như :

i#u gì s> xy ra khi th& tr ng vn st gim hơn 50 % trong năm nay?

i#u gì s> xy ra khi lãi sut tăng 10 %?

i#u gì s> xy ra khi giá du tăng 200 %?

Cách phân tích này ngày càng c s dng ph/ bin trên th gii, c thc hin b(i các cơquan chính ph$ các n c ho?c các t/ chc liên chính ph$ như (IMF, WB, …) "ánh giátình hình tài chính quc gia thành viên, xem xét có nên h: tr tài chính cho quc gia ó haykhông tr c m0t s c nguy hi"m n kh năng hot 0ng c$a nó Ngoài ra, stress test còn cóth"c s dng " ki"m tra sc ch&u ng hin ti c$a các t/ chc, sau m0t cú sc kinh t nào ó

1.2.2 Phương pháp th;c hi2n Stress test – Mô hình VAR

Trong lu n văn này, tác gi s dng phương pháp VAR (tương t như phương phápánh giá cho ngân hàng Ghana trong nghiên cu c$a Settor Amediku) "ánh

u tiên, nhà phân tích d báo các bin s vĩ mô s dng mô hình vector-autoregression(mô hình VAR) ây là m0t mô hình tương i n gin s dng d liu chu:i thi gian, theo ó cácgiá tr& quan sát tr c ó c dùng "i ti d báo chính xác nht có th" Khác bit gia d báo và kt

qu (l:i d báo) i vi m0t bin c th"c coi là m0t loi “cú sc”, nhưng Sims cho thy nhng l:i dbáo y không có ý nghĩa kinh t rõ ràng

Ví d như lãi sut bt ng thay /i có th" là phn ng tr c m0t cú sc khác, ví d như thtnghip hay lm phát, cũng có th" chúng xy ra hoàn toàn “0c l p” S thay /i m0t cách 0c l

p y c gi là “cú sc cơ bn”

B c th hai là tách “cú sc cơ bn” ra ây là i#u kin tiên quyt " nghiên cu tác 0ngc$a vic lãi sut thay /i “0c l p” Thc t, m0t trong nhng óng góp ln c$a Sims là chngminh vic i t; hi"u bit toàn din cách thc v n hành c$a n#n kinh t có th"i ti nh n din c các

“cú sc cơ bn” Sims và các nhà nghiên cu tip b c ông ã phát tri"n các phương phápkhác nhau " nh n din c$a “có sc cơ bn” trong mô hình VAR

M0t khi ã nh n din c các “cú sc cơ bn” t; d liu l&ch s, b c th ba trong phươngpháp c$a Sims là phân tích impulse-response [tm d&ch: phân tích phn

ng xung lc] Phân tích này minh ha tác 0ng c$a các cú sc cơ bn i vi các bin s vĩ môqua thi gian.

Phân tích “phn ng xung lc” giúp chúng ta hi"u thêm v# kinh t vĩ mô và ã cónhng nh h (ng to ln ti vic thi hành chính sách ti#n t Nay m0t NHTW có lm phát mctiêu i#u ch4nh lãi sut "t ti mc mc tiêu ó trong vòng 1-2 năm ã là chuyn bình th ng.Chính sách ti#n t tht ch?t ng nghĩa vi vic 1-2 năm sau lm phát mi thp còn GDP gimngay l p tc Các phân tích VAR tương t v# chính sách tài khóa cũng cho thy tăng chitiêu công có th" trung hòa c m0t t suy thoái tm thi

Ngày nay, mô hình VAR là công c không th" thiu c$a các NHTW và B0 Tàichính trong phân tích nh h (ng c$a nhi#u cú sc khác nhau i vi n#n kinh t cũng như

nh h (ng c$a nhi#u chính sách khác nhau "i phó vi các cú sc trên

1.2.2.1 Lý thuyt v & mô hình VAR

Mô hình VAR: hay còn gi là mô hình t hi quy véctơ (VAR) là m0t trong bnphương pháp d báo kinh t da vào chu:i d liu thi gian, bao gm:

• Mô hình hi quy n phương trình

• Mô hình hi quy phương trình ng thi

• Mô hình trung bình tr t kt hp t hi quy ( ARIMA)

• Mô hình t hi quy vectơ (VAR)

Khái nim v mô hình VAR

Mô hình VAR là mô hình vectơ các bin s t hi quy M:i bin s ph thu0c tuyn tính vàocác giá tr& tr c$a bin s này và giá tr& tr c$a các bin s khác

Mô hình VAR dng t/ng quát:

Y bao gm m bin ng!u hiên d;ng, u vectơ các nhiu trng, St vec tơ các bin xác &nh,

có th" bao gm h<ng s, xu th tuyn tính ho?c a thc

Phương pháp ưc lưng mô hình VAR

Xét tính d;ng c$a các bin trong mô hình Nu chưa d;ng thì s lý k9 thu t ly saiphân " a v# các chu:i d;ng

1.2.2.2 Ưu %i4m và như*c %i4m c(a mô hình VAR

Ưu im ca mô hình VAR

Giá tr& c$a m0t bin s trong mô hình VAR ch4 ph thu0c vào giá tr& trong quá

kh c$a các bin s Do ó, vic c l ng các phương trình không òi h)i các thông tin nàokhác ngoài các bin s c$a mô hình Vì không có quan hng thi gia các bin s nên ng i ta cóth" s dng OLS ho?c phương pháp l ng hp lý cc i " c l ng t;ng phương trình c$a môhình

Ưu i"m n/i tr0i c$a mô hình VAR là không cn xác &nh bin nào là bin n0i sinh

và bin nào là bin ngoi sinh

Khi d báo, s dng mô hình VAR ch4 s dng trong ngn hn nay c trong tr ng hp sdng d báo 0ng.

Nh c im ca mô hình VAR

Mô hình VAR òi h)i các bin s#u là bin d;ng

Mô hình VAR(p) vi p không cho tr c nên không th" bit c 0 dài tr b<ng baonhiêu?

Mô hình VAR không dùng " phân tích chính sách c

Khi c l ng òi h)i s quan sát nhi#u do mô hình có nhi#u phương trình

1.3 Nhng nghiên c 'u th;c nghi2m v& Stress test trên th gii

M0t s phương pháp ã c s dng trong quá kh" ki"m tra 0 căng tín dng c$a ngânhàng Phương pháp c s dng ph/ bin nht ti các n c IMF FSAPs là ki"m tra v# 0 nhyc$a 1 yu t Phương pháp này ánh giá mc 0 tác 0ng n bng cân i c$a ngân hàng khi cóm0t yu t (bin s) thay /i áng k", ch1ng hn như t5 giá hi oái ho?c chính sách lãi sut.Tuy nhiên, vic ki"m tra 0 căng không cho phép s tương tác gia các yu t (bin s) kinh t

vĩ mô (theo k&ch bn) ch1ng hn như các tác 0ng c$a nhng thay /i lãi sut i vi hot 0ngthc t trên danh mc cho vay c$a ngân hàng Các k&ch bn có th"c phát tri"n thông quam0t s phương pháp, trong ó có m0t cách tip c n là s dng mô hình cu trúc kinh t vĩ mô.Phương pháp này ã c thc hin ti m0t s n c phát tri"n FSAPs IMF M0t phương phápkhác là áp dng phương pháp Boss (2002) " ki"m tra danh mc u tư tín dng c$a Áo.Phân tích c$a ông da trên mô hình CreditPortfolioView ®, xây dng kh năng v( n c$acác ngành công nghip nht &nh như là m0t chc năng h u cn c$a m0t ch4 s ngành cth", theo ó mô hình ph thu0c vào giá tr& hin ti c$a m0t s bin s kinh t vĩ mô Các tham

sc tính có ngun gc t; mô hình này sau ó c s dng "ánh giá thit hi trong tương lai trêndanh mc cho vay c$a các ngân hàng Áo

M0t phương pháp lu n khác "ánh giá tác 0ng c$a r$i ro th& tr ng và r$i ro tín dng

i vi ngành ngân hàng c$a Áo là phương pháp c$a Elsinger, Lehar và Summer

(2002) Trong bài vit c$a mình, h phân tích nh h (ng c$a nhng cú sc kinh t vĩ mô trên

m0t ma tr n c$a nhng trng thái trên liên ngân hàng Áo C th", các tác gi có th"ánh giá khnăng tht bi c$a t;ng ngân hàng tr c tác 0ng c$a các yu t kinh t vĩ mô, ng thi có tính n mc0nh h (ng c$a nhng tht bi này i vi phn còn li c$a h thng ngân hàng Mô hình này do óphân tích s v( n c$a ngân hàng t; nhng yu t phát sinh trc tip và nhng yu t to nên t; h quc$a s lây lan S tương tác gia i#u kin tài chính ngân hàng và kinh t vĩ mô c mô hình hóab<ng cách gi&nh r<ng các k&ch bn kinh t vĩ mô c rút ra t; m0t phân b/ xác sut chungc$a các cú sc v# lãi sut, t5 giá hi oái và các bin 0ng c$a th& tr ng chng khoán, cũng nhưnhng cú sc liên quan n chu kỳ kinh doanh

Trong m0t nghiên cu khác c$a Pesaran et al (2004) và Alves (2004) s dng m0t

mô hình VAR "ánh giá tác 0ng c$a các yu t kinh t vĩ mô trên kh năng v( n c$a các công

ty Trong mô hình c$a Pesaran et al VAR có bao gm các yu t như GDP, ch4 s giá tiêudùng, cung ti#n danh nghĩa, giá c/ phiu, t5 giá hi oái và lãi sut danh nghĩa cho m i m0tquc gia/khu vc trong giai on 1979-1999 VAR toàn cu c s dng như m0t d liu u vào " môph)ng cho t5 sut li nhu n c$a doanh nghip, sau ó c kt ni vi s phân b/ t/n tht danh mc vay

vn c$a doanh nghip M0t li th rõ ràng c$a phương pháp này là nó liên kt n r$i ro tín dngc$a danh mc cho vay a dng hóa toàn cu trong m0t mô hình kinh t vĩ mô chi tit cho phép s

khác bit gia các quc gia và khu vc Alves (2004) xây dng m0t mô hình VAR ng nht, s

dng tn xut v( n d kin (EDFs) c$a công ty KMV như là các bin s n0i sinh và các yu t kinh t

vĩ mô (12 tháng thay /i m0t ln i vi sn l ng công nghip, 3 tháng thay /i i vi lãi sut, giá du, và

12 tháng thay /i i vi ch4 s th& tr ng chng khoán) như là các bin ngoi sinh Các tn xut v( n

d kin (EDFs) c$a m:i ngành công nghip c$a EU c mô hình hóa da trên các

yu t kinh t vĩ mô ngoi sinh cùng vi tn xut v( n d kin (EDFs) c$a các ngành công nghipkhác " nm bt kh năng lây lan.

Tuy nhiên, không có mô hình VAR nào nói trên tích hp m0t cách rõ ràng cácbin pháp o l ng cht l ng c$a bng cân i ngân hàng Trong tài liu này h thng VAR cũng c

s dng nhưng ngoi tr; m0t h thng khác bao gm vic o l ng trc tip mc 0 yu t c$a ngânhàng - t5 l xóa n - cũng như các bin s kinh t vĩ mô Khi xóa n các khon cho vay doanhnghip tư nhân phi tài chính (PNFCs) và các h0 gia ình có liên quan khác nhau n chu

kỳ kinh doanh, VAR cũng c c tính b<ng cách s dng các d liu ngành cho các h0 giaình và PNFCs

Trong m0t nghiên cu c$a Fender et al (2001) cho r<ng các t/ chc tài chính

ph thu0c rt nhi#u vào các vic ki"m tra 0 căng th1ng cho th& tr ng, các sn ph'm vàcác yu t r$i ro, nhng cái mà không $ thc hin b<ng các phương pháp thng kê, ví d nhưgiá tr& r$i ro (VAR) Trong bi cnh qun lý r$i ro thanh khon, ki"m tra căng th1ng cóth"ánh giá nhu cu thanh khon c$a ngân hàng trong các s kin th& tr ng khc nghit và "chu'n b& qun lý r$i ro thanh khon cho các i#u kin căng th1ng

M0t vài nghiên cu v# khuôn kh/ cho vic ki"m tra 0 căng th1ng, các phác tho "

th nghim s căng th1ng thanh khon Ví d, Neu và Matz (2007) ã minh ha cho vicki"m tra 0 căng th1ng H phát tri"n m0t cách tip c n t;ng b c khôn ngoan " thit k cácbài ki"m tra căng th1ng thanh khon u tiên, ngân hàng xác &nh kh năng ch&u r$i rothanh khon Sau ó, nó xác &nh các bin pháp hiu qu hơn sLn có v# năng lc qun tr& vàdòng ti#n m?t d kin trong m0t khong thi gian K&ch bn thit k và &nh l ng tác 0ngc$a chúng n dòng ti#n m?t d kin là trung tâm qun lý r$i ro thanh khon, nhưng v!ncòn có nhng th thách ?c bit Da trên s căng th1ng c$a dòng ti#n, ngân hàng xác &nhgii hn c$a cu trúc và kh năng cân b<ng vi kh năng ch&u r$i ro thanh khon

căng th1ng, bao gm c mô hình phi tuyn tính và các mô hình tuyn tính, và liên kt cácgi&nh " qun lý ngân hàng, ?c bit là nhng &nh mc 0 nghiêm trng c$a cú sc Hiu ng ng ctrong các bài ki"m tra căng th1ng thanh khon là m0t thách thc ?c bit Hiu ng ng c bao

gm, ví d, hiu ng lan t)a c$a vn # thanh khon ti m0t ngân hàng cá nhân trên tính thanhkhon c$a tài sn th& tr ng ho?c các phn ng hành vi c$a các ngân hàng khác Tuy nhiên hiu

ng ng c trong các th nghim căng th1ng thanh khon là gn như không tn ti trong các bàinghiên cu tr c ây Sau này, Pedersen và Brunnermeier (2007) và Adrian et al

ã n: lc " nm bt nhng hin t ng này trong các mô hình lý thuyt c$a h

M0t sn ph'm t p trung vào các công c thng kê toán hc " thc hin các bài ki"m tra căngth1ng Zeransky (2006) trình bày m0t phương pháp thng kê "c tính s kin ?c bit,phương pháp Peaks-trên-ngư ng Bervas (2006) xem xét r$i ro thanh khon th& tr ng và

l p lu n r<ng các VAR c$a m0t v& trí th& tr ng c$a m0t ngân hàng nên c i#u VAR c$agiá c có th"c áp dng trc tip trong cu0c ki"m tra " ánh giá các k&ch bn s kin ?c bit Bervastho lu n v# nhng ng dng c$a lý thuyt giá tr& ?c bit (EVT) "c tính s phân b/ c$a phn uôi

trên cơ s( chi phí b/ sung kinh phí so vi i#u kin th& tr ng bình th ng Trong bi cnh này,ông # xut vic s dng c$a giá tr& thanh khon có nguy cơ cao (VLaR) da trên các c tính v#chi phí tài tr (tăng thêm) " bù p cho các chi phí khi xy ra tình trng căng th1ng VLaR c

&nh nghĩa là s khác bit gia chi phí kinh phí theo bình th ng và trong nhng tr ng hp căngth1ng, tương ng M0t cách tip c n thay th thu0c v# thanh khon r$i ro (LAR) mô hình idin cho m0t s thích nghi c$a VAR cách tip c n thanh khon tài tr i#u này da trên d toánc$a m0t phân b xác sut c$a khong cách thanh khon ròng tích lũy theo thi gian Trên cơ s(

kh năng ch&u r$i ro thanh khon c$a ngân hàng, qun lý c$a ngân hàng quyt &nh nhng gìm( r0ng nó

mun gi kh năng cân thanh khon Tuy nhiên, Matz và Neu làm n/i b t nhng i"m yu datrên phương pháp thng kê tiên tin trong thit k k&ch bn i#u quan trng nht hn ch c$aEVT th ng n<m trong tình trng thiu quan sát "c tính s phân b c$a các s kin uôi Tương

t như v y Lar mô hình b&o l ng và không chc chn mô hình thng tr& ( phn trăm nh) Em0t phn trăm 0,01, h nghĩ r<ng qun lý c$a ngân hàng r<ng các ngân hàng s> tránh ctrong tương lai Các vn # v# thanh khon so vi d kin biên 0 thi gian vi m0t xác sut99,99%, nghe có v% thích hp Tuy nhiên, các kt qu ch$ yu ph thu0c vào các mô hình

cơ bn, các k&ch bn và các d liu a vào các Lar (?c bit là c l ng c$a phân phi xác sut và

kh năng c$a mình " bao gm các s kin căng th1ng)

Chương 1 gii thiu sơ kh(i v# t/ng th" r$i ro trong hot 0ng ngân hàng và m0t cơs( lý thuyt cơ bn v# Stress test b<ng mô hình VAR T/ng hp m0t s nghiên cu trưc âytrên th gii v# mô hình ánh giá th nghim mc 0 căng th1ng tài chính (stress test) Thôngqua chương 1, tác gii"m li m0t s lý thuyt cơ bn nh<m làm n#n tng " tin hành phn tích (các chương sau

CH ƯƠNG 2: TÌNH HÌNH KINH T VĨ MÔ "NH H NG N

HOT NG C !A H THNG NGÂN HÀNG

2.1 Th;c tr+ng ho+t %8ng c(a h2 thng ngân hàng Vi2t Nam

hi2n nay 2.1.1 Quy mô ho+t %8ng c(a h2 thng ngân hàng

H thng ngân hàng c xem là ngành gi vai trò ch$ cht trong h thng tài chính, làkênh cung ng vn chính cho n#n kinh t Trong nhng năm qua h thng ngân hàng VitNam không ng;ng ln mn v# c s l ng l!n cht l ng, phát tri"n a dng v# hính thc s( hu vàloi hình d&ch v Quy mô và cht l ng hot 0ng c$a TCTD ngày càng tăng, năng lc tàichính, năng lc qun tr&i#u hành, năng lc cnh tranh, trình 0ng dng công ngh thông tinngày càng c nâng lên Các TCTD ã cơ bn thc hin tt vai trò trung gian, huy 0ng và phânb/ ngun vn có hiu qu, cơ bn áp ng c nhu cu vn và tin tích c$a n#n kinh t và xã h0i,duy trì s tăng tr (ng kinh t/n &nh

V# quy mô, Theo s liu c p nh t n quý II/2011 t/ng tài sn có c$a các ngân hàng ttăng tr (ng khá

Hin nay, Vit Nam ang tip tc m( ca d&ch v ngân hàng và hình thc pháp lý trong

h thng ngân hàng cho các t/ chc tín dng n c ngoài, i x bình 1ng như tt c các ngân hàngthương mi trong n c Theo ánh giá năng lc cnh tranh c$a các ngân hàng thương miVit Nam còn yu, ?c bit là vn, nhân lc, công ngh, qun lý và i#u hành, d&ch v ngânhàng và th& tr ng.Vì v y, vn # quan trng i vi các ngân hàng thương mi Vit Nam hinnay không ch4 là vn, mà còn là trình 0, kinh nghim qun lý và qun tr& chin l c B(i vicqun tr& chin l c giúp cho NHTM thy rõ mc ích và &nh h ng kinh doanh, giúp ngânhàng tăng tính ch$ 0ng, tăng kh năng thích nghi vi nhng khuynh h ng và bin 0ng mi.Qun tr& chin l c cũng s> giúp ngân hàng nhìn thy c các cơ h0i, cũng như các nguy

cơ " t n dng tăng kh năng sinh li và tránh nhng nguy cơ ny sinh Bên cnh ó, cn 'y mnh

hp tác, tìm kim các nhà u tư chin l c n c ngoài có kinh nghim qun tr& r$i ro trong lĩnh

vc tài chính – ngân hàng là m0t la chn ưu tiên

2.1.2 Th;c tr+ng r(i ro trong h2 thng ngân hàng

S gia tăng nhanh chóng v# m?t s l ng các ngân hàng cùng vi sa dng v# li hình

sn ph'm d&ch v trong môi tr ng cnh tranh gay gt d!n n r$i ro phát sinh trong lĩnh vcngân hàng cũng ngày càng phc tp M?c dù NHNN và t;ng NHTM cũng ã chú trng ncông tác qun tr& r$i ro trong hot 0ng ngân hàng, i"n hình là vic áp dng các quy &nhv# t5 l an toàn theo thông l, hoàn thin quy trình nghip v, sp xp h thng ki"m tra, ki"msoát n0i b0 trên cơ s( r$i ro… Thông tư 13/2010/TT- NHNN ngày 20/05/2010 và s19/2010/TT- NHNN ngày 27/09/2010 quy &nh v# t5 l bo m an toàn trong hot 0ngc$a t/ chc tín dng trên cơ s( xem xét áp dng thông l Basel II

Tc 0 tăng tr (ng tín dng c$a Vit Nam ã t;ng rt cao hơn rt nhi#u so vi tc 0 tăng tr(ng huy 0ng, d!n n s mt cân b<ng khi ti#n gi ngn hn c em cho vay dài hn i vi toàn hthng ngân hàng, tc 0 tăng tr (ng tín dng luôn c duy trì trên 25% k" t; năm 2007 n nay

n ngày 31/12/2010, t/ng dư n tín dng c tăng 29 % so vi cui năm 2009, trong ó

dư n tín dng VND tăng 25,3% và dư n tín dng ngoi t, vàng tăng 49,3% Huy 0ng vn ncui năm 2010 c tăng 27 % so vi cui năm 2009 Ngun vn huy 0ng khó khăn ã khinngân hàng trên không th" m( r0ng mng cho vay c$a mình c Trong khi ó, vic gim ngun

vn huy 0ng cũng khin cho ngân hàng này không th" tăng c ng vn b<ng cách vay c$angân hàng bn trên th& tr ng liên ngân hàng vì Ngân hàng Nhà n c ã quy &nh các ngânhàng không c huy 0ng vn trên th& tr ng liên ngân hàng cao hơn 20% t/ng vn huy 0ngt; t/ chc và cá nhân

(Ngun: NHNN)

Hình 2.1 Tăng trư<ng huy %8ng và tín d)ng h2 thng ngân hàng

Tìm ngun vn huy 0ng " cho vay không d dàng, nhưng tìm u ra cho ng vn huy 0ngcũng không h# n gin i vi ngân hàng trong thi i"m hin nay

Bên cnh nhng cơ h0i và phát tri"n, thì r$i ro thách thc i vi h thng ngân hàngcũng ngày càng phc tp và khó l ng hơn:

chy ua lãi sut gia các ngân hàng và tính cht bt bình 1ng trong vic s( hu các giy t có giá doNHNN phát hành như tín phiu NHNN qua các phiên u thu Các ngân hàng có th& phn huy0ng khó li còn khó khăn hơn khi có quá ít

chng t; có giá làm m bo cho d tr Các ngân hàng này không có cơ h0i nh n c s h: trthanh khon t; phía NHNN, ành phi i vay li trên th& tr ng liên ngân hàng vi lãi sut cao.

Ri ro t hot ng tín dng: Vn # tăng tr (ng tín dng quá nóng trong nhng năm

gn ây ã to ra các sc ép cho n#n kinh t ?c bit , năm 2008 và 2009 tăng tr (ng mnh vi tc

0 tăng là 24,2% và 37,8% Bên cnh ó, s tt dc c$a th& tr ng chng khoán và din bin phc

tp c$a th& tr ng bt 0ng sn, giá vàng lên xung tht th ng, s: v c$a nhi#u ch$ n tín dng “en” ã và ang din ra ( nhi#u &a phương trên c n c s>nh h (ng n cht l ng tín dng ã " li

h u qu là t5 l n xu tích lũy qua các năm

Tình trng lm phát cao, ng ti#n n0i t b& mt giá liên tc trong nhi#u năm qua.M?t khác vi tâm lý cũng như t p quán c$a ng i dân Vit Nam là d tr vàng và ngoi tmnh, tâm lý la chn các kỳ hn ngn c$a ng i gi ti#n tr c lo ngi c$a n#n kinh t Chính vìl>ó vic các t/ chc tín dng huy 0ng ngun vn trung và dài hn là còn hn ch, d!n n các r$i

ro ti#m 'n do chênh lch v# kỳ hn gia ngun vn và s dng vn S mt cân i trong vic s dngngun vn ngn hn cho vay trung dài hn là i#u ht sc nguy hi"m và mang ti#m n nhi#ur$i ro v# thanh khon mà Ngân hàng có th" không ch$ 0ng c

Vic không huy 0ng c ngun vn có kỳ hn dài s> làm cho h thng NHTM ( trongtình trng d mt thanh khon " huy 0ng c vn cho vay trung và dài hn bù p phn thiu ht dogim t4 l s dng vn ngn hn, chc các NH phi tính n tip tc tăng lãi sut huy 0ng, li có th" d!

n n cnh tranh không lành mnh sut gia các ngân hàng

N xu ngân hàng

N xu và x lý n xu luôn là vn #au u c$a hu ht các quc gia, các h thng tài chính vàcác t/ chc tài chính Khi khi l ng n xu c$a các t/ chc tài chính gia tăng s>nh h (ng n sphát tri"n c$a n#n kinh t nói chung, h thng tài

chính nói riêng i#u này ?t ra yêu cu cho tt c các n c cn phi có nhng bin pháp x lý và

ngăn ch?n các khon n xu phát sinh Trong quá trình phát tri"n, h thng tài chính c$a

nhi#u quc gia ã rơi vào kh$ng hong, phát sinh khi l ng n xu rt ln

Nu như năm 2010, t5 l n xu c$a các NHTM là 2,5%/ t/ng dư n, nhưng n

30/09/2011, t5 l n xu c$a h thng ã lên 3,5%, ?c bit n nhóm 5 chim 47% (n có kh năng

(Ngun: NHNN)

Hình 2.2 T6 l2 n* xu toàn ngành ngân hàng

Theo ông Nguyn Hu Nghĩa, V chin l c phát tri"n (Ngân hàng Nhà n c) ánh giá

v# ti#m lc vn và năng lc tài chính, cht l ng tài sn c$a các ngân hàng thương mi Vit

Nam: "N xu c$a các ngân hàng Vit Nam (theo tiêu chu'n k toán và phân loi n quc t)

còn ln Các ngân hàng thương mi c/ phn hu ht có quy mô tài chính và hot 0ng nh)

Trong ó ngân hàng thương mi Nhà n c chim th&

phn tín dng n 80% nhưng t/ng vn t có cũng ch4 trên 1 t5 USD, chưa t h s an toàn vn tithi"u (8%), kh năng tăng vn và x lý n xu yu".

Công tác qu-n lý r(i ro trong h2 thng ngân hàng

Nh<m m bo an toàn hot 0ng trong toàn h thng NHTM Vit Nam, NHNN cũng ãnghiên cu và a ra nhi#u t5 lánh giá an toàn hot 0ng c$a các ngân hàng theo h ng tip c

n và áp dng h thng chu'n mc ánh giá an toàn ngân hàng c$a 7y ban Giám sát ngânhàng Basel, tuy nhiên do hoàn cnh n#n kinh t chưa cho phép nên vic tính toán và quy

&nh các t5 sc i#u ch4nh cho phù hp vi thc tin Vit Nam

Vi quyt tâm c$a NHNN trong vic nâng cao hơn na kh năng bo m an toàn cho hthng ngân hàng theo &nh h ng c$a NHNN t;ng thi kỳ, Quyt &nh 457/2005/Q-NHNN,Thông tư 15/2009/TT-NHNN và gn ây là Thông tư 13/2010/TT-NHNN, Thông tư19/2010/TT-NHNN ra i thay th QDD457, ang chi phi rt ln hot hot 0ng c$a h thng ngânhàng hin nay Bao gm các ch4 tiêu: T

l an toàn vn ti thiu; Kh n ăng chi tr; T l cp tín dng t ngun vn huy ng;

T l ngun vn ngn hn c s dng cho vay trung dài hn; Gii hn tín dng;

Gii hn góp vn, mua c phn.

Hin nay, vic tính toán các ch4 tiêu ti các NHTM c NHNN h ng d!n và theo dõi

rt sâu sát, công tác báo cáo c thc hin &nh kỳ hàng tháng, có m0t s ch4 tiêu c báo cáom:i ngày Tuy nhiên vic công b h s này trên các phương tin thông tin i chúng v!n chưa

là bt bu0c, NHNN cũng chưa bao gi cho bit thông tin y $ v# ch4 s này c$a c h thng

và t;ng TCTD

2.2 Phân tích -nh hư<ng c(a các yu t vĩ mô %n ho+t %8ng ngân

hàng 2.2.1 Ch= s giá tiêu dùng (CPI)

Hin nay, Vit Nam ang t;ng b c i phó vi r$i ro lm phát ngày càng gia tăng Chúng ta

có th" thy r<ng con s lm phát c$a năm 2008 rt cao, ó là năng Vit

(Ngun: Tng cc thng kê Vit Nam)

Năm 2011 là thi i"m h0i t và bùng n/ nhi#u sc ép lm phát ch$ yu t; nguyên nhân trong n c, tr c ht là tác 0ng t; 0 tr c$a giai on thc hin cung tín dng và ti#n t

m( r0ng tr c ó, cũng như t; si#u ch4nh t5 giá và giá m0t s m?t hàng nhy cm, như giá xăng du, in, ng thi c nhân b0i b(i nhng cú sc giá vàng th gii liên tip l p nhng k5 lc mi

Mi quan h 2 gia NPL và CPI

Hình 2.3 Mi quan h2 gia t6 l2 n* xu và ch= s giá

c-E bt kỳ n#n kinh t c$a m0t quc gia nào thì lm phát cũng i li#n vi nhng h ly c$a

nó là xu hay tt thì xét ( khía cnh khác nhau, và ngành ngân hàng cũng không ngoi l Quath& phân tích mi liên h gia lm phát và tình hình n xu c$a ngân hàng, ta có th" thy r<ngkhi lm phát tăng thì n xu c$a h thng ngan hàng

cũng tăng, ó là quan hng bin Tuy nhiên, ta có th" thy t; năm 2002 n năm 2007, thì hunhư có s ngh&ch lý (ây, i"n hình là trong năm 2003, lm phát tăng nhưng tình hình n xu ligim, i#u này ta có th" gii thích r<ng do năm 2003 có th" là lm phát nhưng ó là lm phátmang hàm ý tăng tr (ng, kích cu, hơn na năm 2003 thì t5 l dư n c$a toàn b0 h thng ngânhàng cũng tăng nên t5 l n xu c$a ngành gim xung là vic tt yu Năm 2008, có l> là 4nhcao c$a cu0c kh$ng hong toàn cu cũng như lm phát tăng cao, to à cho t5 l n xu ngânhàng cũng ang tăng cao i#u này có th" gii thích là n#n kinh tang trong quá trình thoáitrào, t5 l n xu c$a h thng ngân hàng tăng lên i theo úng quy lu t t; tr c ti nay.

2.2.2 8 l2ch s-n lư*ng (Output Gap)

Output gap là 0 chênh lch, th ng tính b<ng %, gia sn l ng thc t và sn l ng ti#mnăng c$a m0t n#n kinh t (Sn l ng ti#m năng – potential output ho?c natural GDP là

mc sn l ng mà n#n kinh t có th" phát tri"n b#n vng trong dài hn) Cú sc t/ng cu lànguyên nhân c$a sai lch chu kỳ sn l ng thc t so vi ti#m năng

0 lch sn l ng: Output gap ln hơn 0, là mc chênh lch gia sn l ng thc t so vi sn l ngti#m năng, th ng c coi là du hiu c$a dư cu, nhu cu nguyên liu u vào và lao 0ng caos> 'y giá c và thu nh p lên gây áp lc gia tăng lm phát, do ó s> phi tăng lãi sut nh<mtránh cho n#n kinh t phát tri"n quá nóng cũng như ki#m ch lm phát Ng c li, khiOutput Gap nh) hơn 0, sn l ng thc t thp hơn sn l ng ti#m năng thì s> gây áp lc thi"uphát

i vi lĩnh vc tài chính ngân hàng, Output Gap cũng nh h (ng rt nhi#u n hot 0ngkinh doanh c$a ngân hàng C th", theo nghiên cu c$a Pain (2003) t5 l n xu NPL c$angân hàng s> tăng khi Output gap tăng B(ivì, khi sn l ng thc t tăng cao hơn sn l ngti#m năng tc là n#n kinh tã trãi qua m0t giai on tăng tr (ng nóng, tín dng ngân hàng

ã tăng cao trong m0t khong thi gian dài Nhưng theo quy lu t cân b<ng, sn l ng thc ttrong tương lai s> gim li nh<m gim à tăng lm

phát, sn xut kinh doanh s> b& thu hKp li, hàng tn kho tăng lên, snn xut kinh doanhkhó khăn d!n n các khon n ngân hàng cũng s> ch m thanh toán Do ó, n xu trong lĩnh

vc ngân hàng c d báo s> tăng lên theo 0 chênh lch sn l ng Output gap

Output Gap uc s dng như m0t ch4 sánh giá lm phát trong các báo cáo c$a các t/chc tài chính như Goldman Sachs, HSBC Theo các báo cáo này, output gap c$a VitNam ang ( mc dương

Tc 0 tăng tr (ng 5,8% GDP c năm 2011 vi Vit Nam là thp nhưng so vi toàn cu

ó là con s khá cao Theo d báo c$a WB, m?c dù hin nay tăng tr (ng kinh t Vit Namang chng li nhưng d kin s> v!n cao trong năm 2011 ( mc 5,8% trong ó khu vc côngnghip và d&ch v tăng mnh

Theo s liu t; T/ng cc Thng kê, tc 0 tăng tr (ng trung bình c$a giai on 2001 –

2010 là 7,25% Trong ó, tăng tr (ng trung bình giai on 2001 – 2005 là 7,51% và giai

on 2006 – 2010 li b& tt lùi, còn 7%

Theo các chuyên gia #u có chung quan i"m r<ng cht l ng tăng tr (ng kinh tc$a Vit Nam còn thp và chưa t c 0 b#n vng Cht l ng tăng tr (ng kinh t thp th" hin ( schuy"n d&ch cơ cu kinh t ch m, tính hiu qu c$a kinh t thp, ng thi, sc cnh tranh c$an#n kinh t còn yu

Cho nên 0 lch sn l ng Output Gap c$a Vit Nam còn nhi#u bt /n, thiu vng chc.Theo hình 2.3 ta thy t5 l n xu NPL c$a h thng ngân hàng và 0 chênh lch sn l ngOutput Gap c$a Vit Nam qua các năm t; 2002 n 2011 tuân theo các nghiên cu lý thuyt.T5 l n xu và 0 chênh lch sn l ng có mi quan hng bin, ?c bit gn ây nht là khong 2008 –

2009 , do nh h (ng c$a cu0c kh$ng hong kinh t toàn cu, sn l ng sn xut suy gim, 0chênh lch sn l ng gim áng k" và t5 l n xu ngân hàng cũng gim theo

lư*ng 2.2.3 Lãi sut ngân hàng trung ương

Ngân hàng là nơi ch&u nh h (ng trc tip, ng thi phn ánh rõ nét nht hiu qu c$a

m0t chính sách ti#n t quc gia B<ng công c lãi sut, chính ph$ có th" tác 0ng hot 0ng

c$a n#n kinh t theo mc tiêu quc gia Hin nay, ba loi lãi sut ch$ cht: lãi sut cơ bn, lãi

sut tái chit khu và lãi sut tái cp vn, NHNN Vit Nam ang tham mưu các chính sách liên

quan n ti#n t cho Chính ph$ Vit Nam

Vic i#u hành linh hot lãi sut, v;a là công ci#u tit th& tr ng, v;a là 0ng thái phát

tín hiu v# ch$ trương c$a Chính ph$ và gii pháp i#u hành chính sách ti#n t c$a

Ngân hàng Nhà n c là tht ch?t hay m( r0ng ti#n t, ã và ang tr( thành m0t ch4 s kinh t

quan trng trên th& tr ng tài chính, ti#n t, c các t/ chc, các nhân trong và ngoài n c quan

tâm, theo dõi, d báo và có phn ng khá nhanh nhy, tích cc v# hot 0ng u tư, tit kim và

tiêu dùng Kt qu này có ý nghĩa rt quan trng, th" hin c vai trò và nhng tác 0ng tích cc

c$a chính sách ti#n ti vi vic ki#m ch lm phát và i#u tit kinh t vĩ mô

Trên thc t hin nay, cách i#u hành chính sách lãi sut và cách qun lý lãi sut c$a ngân

hàng cũng có nhng thu n li, khó khăn cũng như nhng tn ti nht &nh tác

0ng n n#n kinh tt n c Chính vì v y mà cn phi có nhng gii pháp tt " i#u hành chínhsách lãi sut m0t cách khoa hc nh<m m bo và phát huy c công ci#u hành ti#n t vĩ môc$a n#n kinh t, ng thi tác 0ng thúc 'y hot 0ng c$a các doanh nghip cho tt hơn

" chng lm phát thì m0t trong các nguyên tc căn bn là phi thc hin lãi sut thcdương (tc lãi sut cho vay c$a ngân hàng phi cao hơn lãi sut huy 0ng và lãi sut huy0ng phi cao hơn lm phát, trên thc t t; năm 2007 n nay các ngân hàng Vit Nam ch4m

bo m0t chi#u là lãi sut ti#n cho vay cao hơn lãi sut huy 0ng còn lãi sut huy 0ng lithp hơn h1n so vi mc lm phát i#u nay ã d!n chính sách lãi ti#n gi n thc âm, khinti#n ng Vit Nam b& mt giá và kéo dài tình trng th;a ti#n trong lưu thông, tính thanhkhon c$a ngân hàng yu, hot 0ng cho vay tc ngh>n vì lãi sut huy 0ng cao

E Vit Nam, chính sách lãi sut ã c ci tin Tuy nhiên, khi tình hình kinh t vĩ môchưa c /n &nh và các NHTM Nhà n c làm ch$ th& tr ng thì Chính ph$ không tránhkh)i vic áp dng chính sách lãi sut tích cc

Giai on t; tháng 6/2002 n nay, NHNN i#u hành theo cơ ch lãi sut th)a thu ntrên cơ s( gii quyt tt mi quan h cung cu vn tín dng gia ngân hàng vµ khách hàng, th"hin vai trò tác 0ng và snh h (ng ht sc quan trng n n#n kinh t

Mi quan h 2 gia NPL và LNI

Hình 2.5 Mi quan h2 gia t6 l2 n* xu và lãi sut ngân hàng trung ương

Ta có th" thy r<ng do Vit Nam i#u hành chính sách t5 giá c&nh nên lãi sutluôn n<m trong biên 0 mà NHNN # ra, hu như qua các năm lãi sut không thay /inhi#u trong khi ó t5 giá thc c$a Vit Nam bin 0ng khá ln, d!n n ( Vit Nam vic t5 l n

xu c$a h thng ngân hàng không b&nh h (ng nhi#u b(i ch4 tiêu này so vi ( n c ngoài,khi hi#u hành t5 giá theo h ng linh hot Thy rõ nht là năm 2008, khi t5 l lm phát tăngkhá cao, NHNN ã tăng cao lãi sut ngân hàng nh<m thu hi ti#n ng vào, và hơn na li hn

ch vic cho vay Khi lãi sut tăng cao, các doanh nghip s> phi ch&u m0t khong chi phíthêm na, vì v y khi tình hình kinh t khó khăn, các doanh nghip rt d rơi vào tình trngkh$ng hong n Vì v y, t5 l n xu c$a năm 2008 tăng cao là i#u d hi"u Ta có th" kt lu

n r<ng tình hình n xu c$a ngân hàng có th" tăng hay gim ph thu0c vào nhi#u nguyênnhân t; n#n kinh t và lãi sut này cũng là m0t vai trò khá quan trng

2.2.4 T6 giá th;c hi2u l;c REER

T5 giá thc RER (Real Exchange Rate) hay còn gi là t5 giá thc song phương là

cơ s( " &nh ra giá tr& thc c$a ng ti#n trong n c và m0t ng ti#n ngoi t

Theo thng kê c$a Qu9 ti#n t quc t IMF, s bin 0ng v# thâm ht cán cân thương mic$a Vit Nam t; năm 2000 n nay trãi qua hai giai on: Giai on t; 2000 n 2003, t5 giá thc có

xu h ng tăng, cán cân thương mi c ci thin và th m chí có th?ng dư chút ít Tuy nhiên, t;năm 2004 n nay, t5 giá thc có xu h ng gim, ?c bit vào thi i"m cui quý 3 năm 2006, REERtính c là 97,573 tc là ã gim 2,427 % so vi năm cơ s( Khi t5 giá thc gim, chng t) giá hàngxut kh'u tr( nên t hơn và giá hàng nh p kh'u tr( nên r> hơn m0t cách tương i, i#u này s>góp phn làm gim giá tr& kim ngch xut kh'u c$a Vit Nam, nên v# lý thuyt, s> làm gim khnăng cnh tranh thương mi quc t Thc t thâm ht cán cân thương mi ngày càng tăng tronggiai on này cũng phn nào chng minh cho mi quan h này

" góp phn thúc 'y các hot 0ng ngoi thương, ngân hàng vi vai trò trung gian tàichính, cung cp vn và các nghip v xut nh p kh'u rt quan trng Rt nhi#u ngân hàng vi thmnh v# xut nh p kh'u ngày càng nâng cao năng lc và ã thu v# c nhng ngun li nhu n t;lĩnh vc này Tuy nhiên, trong giai on kh$ng hong th& tr ng, các doanh nghip xut nh pkh'u g?p khó khăn thì r$i ro tín dng c$a ngân hàng i vi các món n này là i#u khôngth" tránh kh)i

V# công tác i#u hành t5 giá, k" t; năm 2007 cho n nay, VNã tri qua 3 giai onbin 0ng giá ln M:i m0t giai on #u do các nhân t khác nhau trc tip d!n dt, do ó vic x lýtrong t;ng giai on là khác nhau Năm 2008, bin 0ng trên