ĐẢNG bộ QUẬN LONG BIÊN (THÀNH PHỐ hà nội) LÃNH đạo KINH tế từ năm 2003 đến năm 2013

LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn với đề tài: “Đảng bộ quận Long Biên Thành phố Hà Nội lãnh đạo kinh tế từ năm 2003 đến năm 2013” không chỉ là công sức của riêng tôi, ngoài sự cố gắng,

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

===================

DƯƠNG THỊ THUỲ DƯƠNG

ĐẢNG BỘ QUẬN LONG BIÊN (THÀNH PHỐ HÀ NỘI) LÃNH ĐẠO KINH TẾ TỪ NĂM 2003 ĐẾN NĂM 2013

LUẬN VĂN THẠC SỸ Chuyên ngành: Lịch sử Đảng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

===================

DƯƠNG THỊ THUỲ DƯƠNG

ĐẢNG BỘ QUẬN LONG BIÊN (THÀNH PHỐ HÀ NỘI) LÃNH ĐẠO KINH TẾ TỪ NĂM 2003 ĐẾN NĂM 2013

LUẬN VĂN THẠC SỸ CHUYÊN NGÀNH LỊCH SỬ ĐẢNG

Mã số: 60 22 03 15

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Kim Đỉnh

Hà Nội - 2014

(Nguồn: Cổng thông tin điện tử quận Long Biên,

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình mà bản thân đã thực hiện tìm hiểu

và nghiên cứu thực sự nghiêm túc, chưa từng được công bố trên một cuốn sách, một tạp chí hay một công trình nghiên cứu nào Nếu sai tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

Tác giả

Dương Thị Thùy Dương

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn với đề tài: “Đảng bộ quận Long Biên

(Thành phố Hà Nội) lãnh đạo kinh tế từ năm 2003 đến năm 2013”

không chỉ là công sức của riêng tôi, ngoài sự cố gắng, nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ của các thầy cô giáo trong khoa Lịch

sử, Trường Đại học KHXH & NV, Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng gia đình, bạn bè đã nhiệt tình giúp đỡ, động viên, khích lệ, tạo mọi điều kiện giúp tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu

Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trần Kim Đỉnh đã nhiệt tình chỉ bảo và hướng dẫn giúp tôi hoàn thành luận văn của mình

Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng luận văn của tôi sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự chỉ bảo và đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn

Hà Nội, 2014

Học viên Dương Thị Thuỳ Dương

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Lịch sử nghiên cứu 5

3 Mục đích, nhiệm vụ 8

4 Phạm vi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu 8

5 Phương pháp nghiên cứu 9

7 Kết cấu của luận văn 10

CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ QUẬN LONG BIÊN LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ TỪ NĂM 2003 ĐẾN NĂM 2013 11

1.1 Vài nét về Quận Long Biên của Thủ đô Hà Nội 11 1.2 Chủ trương và sự chỉ đạo kinh tế của Đảng bộ quận Long Biên

từ năm 2003 đến năm 2013 Error! Bookmark not defined

1.2.1 Chủ trương và sự chỉ đạo kinh tế của Đảng bộ lâm thời quận Long

Biên từ năm 2003 đến năm 2005 Error! Bookmark not defined.

1.2.2 Quá trình lãnh đạo kinh tế của Đảng bộ quận Long Biên nhiệm kỳ I

(từ năm 2005 đến năm 2010) Error! Bookmark not defined.

1.2.3 Quá trình Đảng bộ quận Long Biên lãnh đạo kinh tế từ năm 2010

đến năm 2013 Error! Bookmark not defined.

Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 2: NHẬN XÉT VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM Error! Bookmark not defined

2.1 Nhận xét Error! Bookmark not defined

2.1.1 Những ưu điểm trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ

quận Long Biên Error! Bookmark not defined.

2.1.2 Hạn chế trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ

quận Long Biên Error! Bookmark not defined.

2.2 Bài học kinh nghiệm Error! Bookmark not defined

2.2.1 Nhạy bén trong tư duy, vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng và chủ trương của Thành phố vào thực tiễn; lựa chọn đúng nhiệm vụ trọng

tâm, khâu đột phá phát triển kinh tế Error! Bookmark not defined.

2.2.2 Phát huy cao độ nội lực, chủ động tranh thủ sự chỉ đạo, giúp đỡ của các cấp, các ngành, thu hút các nguồn đầu tư vào xây dựng và phát triển đô thị toàn diện, thúc đẩy tăng trưởng

kinh tế Error! Bookmark not defined.

2.2.3 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tập trung phát triển thương mại, dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp, phát triển

kinh tế nhanh và bền vững Error! Bookmark not defined.

2.2.4 Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tạo sự đồng thuận, thống nhất trong thực hiện các chủ trương phát triển kinh tế với tinh thần chủ động, năng động, sáng tạo, mạnh

dạn, quyết tâm cao Error! Bookmark not defined.

Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 13 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

Kế hoạch Nghị định Phương án

Ủy ban nhân dân

Tổ chức thương mại thế giới

World Trade Organization

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm của mỗi quốc gia Kinh tế tăng trưởng góp phần ổn định mọi lĩnh vực như: quốc phòng an ninh, chính trị, giáo dục, y tế Đồng thời, kinh tế lớn mạnh tạo tiềm lực vững chắc cho sự nghiệp phát triển đất nước Ngày nay, các quốc gia trên thế giới để tăng cường

vị trí, uy tín của mình trên trường quốc tế tập trung vào thúc đẩy kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế đang trở thành xu thế toàn cầu Việt Nam cũng không nằm ngoài guồng quay đó Nhận thức được tầm quan trọng của lĩnh vực này, Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm xây dựng, hoạch định chính sách phát triển kinh tế Nhờ vậy, từ khi đổi mới, kinh tế đất nước nhanh chóng khởi sắc, vị thế của Việt Nam ngày càng được nâng cao

Để đóng góp vào sự nghiệp chung đó cần sự nỗ lực của tất cả các địa phương, đặc biệt là Thành phố Hà Nội – trung tâm kinh tế, văn hóa- chính trị- Thủ đô của đất nước cùng các quận huyện trực thuộc, trong đó có quận Long Biên Là quận nội thành, Long Biên giữ vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế Thành phố Kể từ khi thành lập, Ban Chấp hành Đảng bộ quận

đã chú trọng hoàn thiện quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế- xã hội quận, tạo điều kiện để thúc đẩy các ngành kinh tế tăng trưởng Năm 2003, quận Long Biên được thành lập theo Nghị định số 132/2003/NÐ-CP ngày 6-11-

2003 của Chính phủ, tách ra từ mười xã, ba thị trấn của huyện Gia Lâm Trên cơ sở quy hoạch tỷ lệ 1/5000 của huyện Gia Lâm trước đó, quận Long Biên nhanh chóng xây dựng những quy hoạch cụ thể, quy hoạch mới phù hợp tình hình thực tế Quận Long Biên là đơn vị đầu tiên của Hà Nội được phân cấp quy hoạch, quận đã thông qua các quy hoạch 1/2000 về sử dụng đất và hạ tầng kỹ thuật, quy hoạch chi tiết 1/500 các khu đô thị và các ô đất chức năng [9, tr 23] Nhờ quy hoạch rõ ràng, quận Long Biên có điều kiện

cơ sở hạ tầng tốt thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo thời cơ cho các ngành kinh tế phát triển toàn diện, cơ hội đầu tư được mở ra Chỉ sau 10 năm thành lập, kinh tế toàn quận đã có những bước tiến đáng kể, tiềm lực của quận được tăng cường đáng kể, tạo tiền đề cho sự phát triển mạnh mẽ, vững chắc của những năm tiếp theo, đóng góp không nhỏ vào sự phát triển chung của Thành phố Hà Nội Tuy nhiên, trong quá trình tăng trưởng, kinh tế quận không tránh khỏi những tồn tại, hạn chế cần khắc phục như vấn đề ô nhiễm môi trường, kinh tế phát triển nhanh những chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh vốn có, những tiềm năng này còn chậm được khai thác, nguồn nhân lực chưa được sử dụng hiệu quả… Từ những vấn đề đó, đòi hỏi quận Long Biên phải có những chủ trương phát triển phù hợp, có sự chỉ đạo sát sao hơn nữa

Nghiên cứu về một địa phương trong những lĩnh vực cụ thể sẽ có cái nhìn chuyên sâu hơn Từ đó mới có thể đưa ra những nhận định, rút kinh nghiệm, thậm chí có khả năng đặt định hướng phát triển hiệu quả cho địa phương đó Việc nghiên cứu quá trình lãnh đạo kinh tế của Đảng bộ quận

Long Biên cũng có giá trị như vậy Vì vậy, tác giả chọn đề tài “Đảng bộ

quận Long Biên (Thành phố Hà Nội) lãnh đạo kinh tế từ năm 2003 đến 2013” làm luận văn thạc sỹ, mong rằng đề tài sẽ phản ánh được phần nào

tình hình phát triển kinh tế dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ quận và tìm ra được những giải pháp thiết thực để đóng góp cho Đảng bộ

2 Lịch sử nghiên cứu

Trong những năm qua, kinh tế luôn là đề tài được quan tâm hàng đầu Không nằm ngoài vòng phát triển kinh tế chung của cả nước, kinh tế Thủ đô Hà Nội cùng các quận huyện trực thuộc đang ngày càng khởi sắc

Có nhiều nghiên cứu liên quan đến kinh tế Thủ đô như: “Làng nghề thủ

công Hà Nội” của tác giả Hà Nguyễn (2010), Nxb Thông tin và truyền

thông, Hà Nội giới thiệu một số làng nghề thủ công nổi tiếng của đất Thăng Long, Hà Nội như gốm Bát Tràng, làng kim hoàn Định Công, làng chạm khắc gỗ Thiết Ứng…; cuốn sách đã vẽ ra bức tranh Hà Nội với sự nhộn

nhịp, đa dạng của các làng nghề Trần Thị Tường Vân (2008), “Kinh tế xã

hội vùng nông thôn huyện Gia Lâm- Hà Nội trên tiến trình đổi mới”, Nxb

KHXH, Hà Nội, cuốn sách khái quát điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế

xã hội vùng nông thôn Gia Lâm trước 1981, những chuyển biến cơ bản về kinh tế xã hội từ năm 1981 đến năm 2003 (đây là giai đoạn Long Biên chưa tách ra từ Gia Lâm thành một quận độc lập), chuyển biến về quan hệ sản xuất, lực lượng sản xuất, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động- việc làm, đời sống vật chất văn hóa tinh thần, y tế, giáo dục… Hoàng Mạnh Hiển,

Nguyễn Minh Phong (2005), “Phát triển các thành phần kinh tế ở Hà Nội

thời kỳ đổi mới’’, Nxb Tài chính, Hà Nội, nêu lên một số vấn đề chung về

thành phần kinh tế, thực trạng phát triển các thành phần kinh tế ở Hà Nội thời kỳ đổi mới, một số dự báo, quan điểm, phương hướng và giải pháp chủ yếu về phát triển các thành phần kinh tế ở Hà Nội trong thời gian tới Có

những tác giả còn mạnh dạn nêu lên những “Giải pháp tài chính thúc đẩy

kinh tế Hà Nội”, Nghiêm Xuân Đạt, Nguyễn Minh Phong (2002), Nxb

CTQG, Hà Nội nghiên cứu, phân tích bối cảnh phát triển kinh tế xã hội trong thập niên đầu thế kỷ XXI, từ đó đề xuất định hướng và giải pháp đổi mới tài chính trong một số lĩnh vực: phát triển doanh nghiệp, phát triển cơ

sở hạ tầng, khoa học công nghệ…; Nguyễn Mạnh Hoàng trên Tạp chí Thương mại số 10, trang 5-6, 2005 đã nêu một số định hướng và giải pháp chủ yếu đẩy mạnh xuất khẩu của thành phố Hà Nội thời kỳ 2005- 2010… cùng nhiều nghiên cứu khác

Riêng đối với quận Long Biên, đã có nhiều nghiên cứu về tình hình quận trên nhiều mặt kinh tế, xã hội, văn hóa Trong đó, tiêu biểu phải kể

đến đó là: Lịch sử Đảng bộ quận Long Biên (2003-2013), Lịch sử Đảng bộ

14 phường thuộc quận từ 1930 đến 2013: Lịch sử Đảng bộ phường Việt Hưng (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Long Biên (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Gia Thụy (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường

Bồ Đề (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Ngọc Lâm (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Đức Giang (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Thượng Thanh (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Phúc Đồng (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Sài Đồng (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Thạch Bàn (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Giang Biên (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Phúc Lợi (1930- 2013), Lịch

sử Đảng bộ phường Ngọc Thụy (1930- 2013), Lịch sử Đảng bộ phường Cự Khối (1930- 2013) Những cuốn sách trên đã tái hiện quá trình thành lập, củng cố, phát triển toàn diện trên mọi mặt: kinh tế xã hội, văn hóa, giáo dục, xây dựng hệ thống chính trị… của quận Long Biên và các phường thuộc quận dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ quận, Ban Chấp hành Đảng bộ các phường; rút ra những thành tựu hạn chế, những bài học kinh nghiệm để ngày càng vững mạnh hơn, đóng góp cho tiến trình phát

triển chung của Thủ đô và đất nước Bài viết của tác giả Hoàng Việt “Quận

Long Biên những năm đầu khởi sắc” đăng trên Tạp chí Giáo dục lý luận,

2005, số 4, trang 44-46 đã khái quát bước đầu phát triển của quận Long Biên những năm mới thành lập từ 2004 đến 2005…

Bên cạnh đó, cũng có một số luận văn nghiên cứu về Đảng bộ các

quận huyện lãnh đạo kinh tế ở địa phương mình như: Đảng bộ huyện Văn

Lâm (tỉnh Hưng Yên) lãnh đạo phát triển kinh tế từ 1999 – 2010 của tác giả

Đinh Thị Nhuần; Đảng bộ huyện Sóc Sơn lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu

kinh tế thời kỳ 1986-2005 của tác giả Lê Tiến Dũng

Những nghiên cứu trên đều đã phản ánh cái nhìn sâu sắc về nhiều khía cạnh của kinh tế Thủ đô cũng như kinh tế các địa phương, trong đó có Long Biên Tuy nhiên, chưa có tài liệu nào nghiên cứu chuyên sâu quá trình lãnh đạo kinh tế của Đảng bộ quận Long Biên từ khi thành lập Vì vậy, tác giả chọn nghiên cứu về kinh tế của quận Long Biên dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ quận làm luận văn thạc sỹ khoa học Lịch sử Đảng

3 Mục đích, nhiệm vụ

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu chủ trương lãnh đạo kinh tế của Đảng bộ quận Long Biên, làm rõ quá trình Đảng bộ quận Long Biên lãnh đạo kinh tế từ năm 2003 đến năm 2013 trên cơ sở quán triệt và vận dụng chủ trương của Thành ủy Hà Nội vào thực tiễn của quận Trên cơ sở đó đánh giá những kết quả đạt được và bước đầu rút ra một số bài học kinh nghiệm

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tập hợp, hệ thống các tài liệu liên quan đến kinh tế quận Long Biên

- Phân tích, đánh giá quá trình Đảng bộ quận Long Biên quán triệt, vận dụng chủ trương của Thành ủy Hà Nội vào thực tiễn của quận, đề ra chủ trương và tổ chức chỉ đạo thực hiện

- Phân tích, đánh giá kết quả lãnh đạo tổ chức thực hiện của Đảng bộ

- Từ đó, đưa ra những nhận xét và đúc rút một số bài học kinh nghiệm

4 Phạm vi nghiên cứu, đối tƣợng nghiên cứu

4.1 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Đề tài giới hạn nghiên cứu trên địa bàn quận Long Biên- Thành phố Hà Nội

- Phạm vi thời gian: Đề tài tập trung nghiên cứu kinh tế quận Long Biên từ khi thành lập năm 2003 đến năm 2013

- Phạm vi ngành, lĩnh vực: Công nghiệp, nông nghiệp, thương mại- dịch vụ và thu chi ngân sách

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Đảng bộ quận Long Biên trong quá trình đề ra chủ trương và tổ chức chỉ đạo thực hiện phát triển kinh tế từ năm 2003 đến năm 2013

5 Phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận: Luận văn nghiên cứu dựa trên quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Các phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình thực hiện, luận văn

áp dụng các phương pháp: phương pháp lịch sử và phương pháp logic, phương pháp phân tích thống kê, so sánh, đối chiếu, khảo sát thực tế

6 Đóng góp của đề tài

Luận văn góp phần tổng hợp tư liệu, phân tích thực trạng kinh tế Quận Long Biên dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ quận từ năm 2003 đến năm 2013, nhìn nhận những đóng góp của quận với sự phát triển kinh tế chung của cả Thành phố Hà Nội

Luận văn bước đầu phân tích, đánh giá, nhận xét và đưa ra những bài học kinh nghiệm tổng kết từ thực tiễn quá trình Đảng bộ quận Long Biên lãnh đạo kinh tế

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn kết cấu gồm 2 chương

Chương 1: Đảng bộ quận Long Biên lãnh đạo phát triển kinh tế từ năm 2003 đến năm 2013

Chương 2: Nhận xét và bài học kinh nghiệm

CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ QUẬN LONG BIÊN LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ TỪ NĂM 2003 ĐẾN NĂM 2013

1.1 Vài nét về Quận Long Biên của Thủ đô Hà Nội

Sau hơn 15 năm tiến hành công cuộc đổi mới, cùng với cả nước, Thủ

đô Hà Nội đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, có những chuyển biến sâu sắc, toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội Ngày 15-12-2000, Bộ

Chính trị ra Nghị quyết số 15-NQ/TW “Về phương hướng, nhiệm vụ phát

triển Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ 2001-2010” Tiếp đó Ủy ban Thường vụ

Quốc hội ra Pháp lệnh Thủ đô với định hướng đẩy mạnh phát triển Thủ đô về phía Bắc Đó là vinh dự lớn, đồng thời là trách nhiệm hết sức nặng nề của Đảng bộ và nhân dân Thủ đô với cả nước

Trong bối cảnh mới với nhiều khó khăn, thách thức, để đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô, tận dụng nguồn lực phát triển của từng địa phương, việc chia tách các huyện, thành lập các quận mới là vô cùng cần thiết, vì vậy, đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Chủ tịch UBND Thành

phố Hà Nội thành lập quận Long Biên đã được Chính phủ phê duyệt

Long Biên ra đời trên cơ sở các xã Cự Khối, Thạch Bàn, Long Biên,

Bồ Đề, Ngọc Thụy, Gia Thụy, Thượng Thanh, Việt Hưng, Phúc Đồng, Hội

Xá, Giang Biên, các thị trấn: Gia Lâm, Sài Đồng, Đức Giang thuộc huyện Gia Lâm- là vùng đất có bề dày truyền thống lịch sử văn hóa

Địa danh Long Biên có từ thời Lý, thuộc phủ Thiên Đức; thời Trần,

Lê Sơ thuộc lộ Bắc Giang; thời Hậu Lê thuộc phủ Thuận An; thời Nguyễn thuộc trấn Bắc Ninh và sau là tỉnh Bắc Ninh

Năm 1946, Đặc khu Ngọc Thụy được thành lập, là đơn vị tương đương cấp huyện Đặc khu vừa nhận sự chỉ đạo của tỉnh Bắc Ninh vừa trực tiếp nhận lệnh từ Mặt trận Hà Nội