ĐÁNH GIÁ của SINH VIÊN về HOẠT ĐỘNG GIẢNG dạy của GIẢNG VIÊN

Đánh giá của sinh viên về nội dung và phương pháp giảng dạy của giảng viên trường Đại học Lao động Xã hộiError!. Biểu 2.6: Đánh giá của sinh viên về khả năng của giảng viên trong việc kh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

LÊ THỊ HƯƠNG CHI

ĐÁNH GIÁ CỦA SINH VIÊN VỀ HOẠT ĐỘNG

GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN (NGHIÊN CỨU TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI)

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành : Xã hội học

HÀ NỘI - 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

LÊ THỊ HƯƠNG CHI

ĐÁNH GIÁ CỦA SINH VIÊN VỀ HOẠT ĐỘNG

GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN (NGHIÊN CỨU TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI)

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành : Xã hội học

Mã số : 60 31 03 01

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Kim Hoa

HÀ NỘI – 2014

LỜI CẢM ƠN

Trước hết em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy, cô giáo Khoa Xã hội học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã truyền thụ, trang bị những kiến thức cao học chuyên ngành Xã hội học cho em trong suốt quá trình học tập

Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn tới PGS.TS.Nguyễn Thị Kim Hoa hiện đang công tác khoa Xã hội học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn em hoàn thành luận văn này

Xin chân thành cảm ơn cơ quan nơi tôi công tác, đồng nghiệp, bạn bè và người thân trong gia đình đã giúp đỡ và dành thời gian cho tôi học tập và hoàn thành luận văn

Trong quá trình nghiên cứu, đề tài của em còn nhiều thiếu sót, kính mong nhận được sự góp ý, bổ sung ý kiến của các thầy, cô giáo và các bạn để đề tài của em được hoàn thiện tốt hơn

Em xin chân thành cảm ơn

Học viên

Lê Thị Hương Chi

3

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 8

1 Lý do chọn đề tài 8

2 Tổng quan nghiên cứu 10

3 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tàiError! Bookmark not defined

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứuError! Bookmark not defined

6 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

7 Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined

8 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

9 Khung phân tích Error! Bookmark not defined NỘI DUNG CHÍNH Error! Bookmark not defined Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tàiError! Bookmark not defined

1.1 Khái niệm công cụ của đề tài Error! Bookmark not defined 1.1.1 Đánh giá của sinh viên về hoạt động giảng dạy của giảng viênError! Bookmark not defined

1.1.2 Đánh giá Error! Bookmark not defined 1.1.3 Giảng dạy Error! Bookmark not defined 1.1.4 Giảng viên Error! Bookmark not defined 1.1.5 Sinh viên Error! Bookmark not defined 1.1.6 Hoạt động giảng dạy Error! Bookmark not defined 1.2 Lý thuyết áp dụng Error! Bookmark not defined 1.2.1 Lý thuyết hành vi lựa chọn Error! Bookmark not defined 1.2.2 Lý thuyết hành động xã hội Error! Bookmark not defined 1.3 Khái quát về địa bàn nghiên cứuError! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: : HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐÁNH GIÁ CỦA SINH VIÊN VỀ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN Error! Bookmark not defined 2.1 Hoạt động của sinh viên đánh giá về hoạt động giảng dạy của giảng viên Error! Bookmark not defined

2.1.1 Đánh giá của sinh viên về nội dung và phương pháp giảng dạy

của giảng viên trường Đại học Lao động Xã hộiError! Bookmark not defined

2.1.2.Đánh giá của sinh viên về việc sử dụng phương tiện hỗ trợ giảng

dạy và tài liệu phục vụ học tập, giảng dạy.Error! Bookmark not defined

2.1.3 Trách nhiệm của giảng viên đối với sinh viênError! Bookmark not defined

2.1.4 Đánh giá của sinh viên về khả năng khuyến khích sáng tạo, tư

duy độc lập của sinh viên Error! Bookmark not defined

2.1.5 Đánh giá của sinh viên về khả năng về sự công bằng của giảng

viên trong kiểm tra đánh giá học tập của sinh viên.Error! Bookmark not defined

2.1.6 Đánh giá của sinh viên về tác phong sự phạm của giảng viênError! Bookmark not defined

2.2 Một số yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá của sinh viên về hoạt động giảng dạy của giảng viên Error! Bookmark not defined 2.2.1 Yếu giới tính Error! Bookmark not defined 2.2.2 Yếu tố năm học của sinh viênError! Bookmark not defined 2.2.3 Yếu tố ngành học Error! Bookmark not defined 2.2.4 Yếu tố học lực của sinh viên Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

5

DANH MỤC TÀI LIÊ ̣U THAM KHẢO 14

DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 : Giảng viên giới thiệu rõ ràng mục tiêu và yêu cầu Error! Bookmark not defined

của học phần(%) Error! Bookmark not defined

Bảng 2.2: Giảng viên trình bày chính xác, khoa học kiến thức cơ bản của

học phần Error! Bookmark not defined

Bảng 2.3 Nội dung bài giảng được giảng viên trình bày đầy đủ so với các

nội dung trong đề cương học phần Error! Bookmark not defined

Bảng 2.4: Đánh giá của sinh viên về việc giảng viên phân bổ thời gian hợp

lý giữa lý thuyết và thực hành (%) Error! Bookmark not defined

Bảng 2.5 Giảng viên thường xuyên cập nhật và mở rộng kiến thức liên

quan đến môn học Error! Bookmark not defined

Bảng 2.6 Giảng viên sử dụng hiệu quả các phương tiện hỗ trợ giảng dạy

Error! Bookmark not defined

Bảng 2.7: Đánh giá của Sinh viên về trách nhiệm, sự nhiệt tình đối với

người học và thời gian giảng dạy của giảng viênError! Bookmark not defined

Bảng 2.8: Đánh giá của sinh viên về sự công bằng của giảng viên trong

kiểm tra Dánh giá kết quả học tập của người họcError! Bookmark not defined

Bảng 2.9: Đánh giá của sinh viên về tác phong sư phạm của giảng viênError! Bookmark not defined

Bảng 2.10 : Đánh giá trung bình của sinh viên về hoạt động giảng dạy của

giảng viên theo yếu tố giới tính Error! Bookmark not defined

Bảng 2.11: Đánh giá trung bình trung của sinh viên về hoạt động giảng dạy

của sinh viên theo yếu tố năm học Error! Bookmark not defined

7

Bảng 2.12: Đánh giá trung bình trung của sinh viên về hoạt động giảng dạy

của GV theo yếu tố ngành học Error! Bookmark not defined

Bảng 2.13: Đánh giá của sinh viên về hoạt động giảng dạy của giảng viên

theo yếu tố học lực (%) Error! Bookmark not defined

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu 2.1: Giảng viên có phương pháp truyền đạt rõ ràng, dễ hiểu(%)Error! Bookmark not defined

Biểu 2.2: Phương pháp giảng dạy của giảng viên kích thích hứng thú tìm tòi

tri thức mới của sinh viên(%) Error! Bookmark not defined

Biểu 2.3 : Giảng viên ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong giảng

dạy (%) Error! Bookmark not defined

Biểu 2.4: Giảng viên giới thiệu, cung cấp nguồn tài liệu tham khảo hữu ích

liên quan tới môn học (%) Error! Bookmark not defined

Biểu 2.5: Đánh giá của sinh viên về trách nhiệm, sự nhiệt tình đối với sinh

viên và thời gian giảng dạy của giảng viên (%)Error! Bookmark not defined

Biểu 2.6: Đánh giá của sinh viên về khả năng của giảng viên trong việc khuyến

khích sáng tạo, tư duy độc lập của người học trong học tập (%) Error! Bookmark not defined

Biểu 2.7.Giảng viên tôn trọng ý kiến phát biểu của sinh viên trong giờ học

(%) Error! Bookmark not defined

Biểu 2.8 Giảng viên đã sử dụng các phương pháp kích thích tính tự học, tự

nghiên cứu của sinh viên (%) Error! Bookmark not defined

Biểu 2.9 : Giảng viên khuyến khích và giúp sinh viên nâng cao khả năng

diễn đạt và tư duy sáng tạo(%) Error! Bookmark not defined Biểu 2.10: Đánh giá của sinh viên về tác phong sư phạm của giảng viên(%)Error! Bookmark not defined

9

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BGDĐT: Bộ Giáo dục Đào tạo CĐ: Cao đẳng

ĐH: Đại học ĐHQGHN: Đại học Quốc gia Hà Nội ĐHLĐXH: Đại học Lao động Xã hội GDĐH: Giáo dục đại học

GV: Giảng viên HĐGD: Hoạt động giảng dạy PPGD: Phương pháp giảng dạy LĐTB&XH: Lao động thương binh và xã hội

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đối với mỗi quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, giáo dục – đào tạo luôn là quốc sách hàng đầu, trong đó giáo dục đại học đóng vai trò quan trọng, bởi đó chính là nơi tạo ra nguồn nhân lực có tri thức để xây dựng và phát triển đất nước Vì thế, việc đánh giá chất lượng đào tạo trong các trường đại học là một trong các mối quan tâm của ngành giáo dục – đào tạo và xã hội Cải tiến và nâng cao chất lượng đào tạo luôn luôn là mối quan tâm hàng đầu của các cơ sở giáo dục trên thế giới

Chất lượng đào tạo cao hay thấp là kết quả của nhiều quá trình, nhiều yếu tố khách quan và chủ quan tồn tại trong hệ thống giáo dục của một quốc gia nói chung và của các cơ sở giáo dục nói riêng Trong đó, quy trình đào tạo là một trong những khâu cơ bản quyết định chất lượng đào

tạo Quy trình đào tạo bao gồm: Chương trình giảng dạy, giáo trình và tài

liệu giảng dạy, phương pháp giảng dạy và học tập, kiểm tra và đánh giá

[11]

Ở nước ta, thực hiện chỉ thị số 33/2006/CT-TTg ngày 08/09/2006 của Thủ tướng chính phủ về chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục Từ năm học 2007-2008, các cơ sở giáo dục đại học đã thực hiện lộ trình xây dựng quy định về đánh giá, xếp loại giáo viên, giảng viên (GV) của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo [17]

Thực hiện theo thông báo số 2754/BGDĐT- NGCBQLGD ban hành ngày 20 tháng 5 năm 2010 của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo về việc lấy ý kiến phản hồi của sinh viên (SV) về phương pháp giảng dạy của GV Căn cứ kết quả triển khai thí điểm lấy ý kiến phản hồi từ SV về hoạt động giảng dạy của GV ở một số trường đại học trong năm học 2008 - 2009, Bộ Giáo dục

11

và Đào tạo tiếp tục hướng dẫn các trường đại học, học viện, cao đẳng tổ chức lấy ý kiến phản hồi từ sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh về hoạt động giảng dạy của giảng viên nhằm mục đích:

Góp phần thực hiện quy chế dân chủ trong các cơ sở giáo dục đại học, xây dựng đội ngũ giảng viên có phẩm chất đạo đức, lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn cao, phương pháp và phong cách giảng dạy tiên tiến, hiện đại

Tạo thêm kênh thông tin giúp giảng viên điều chỉnh hoạt động giảng dạy; nâng cao tinh thần trách nhiệm của giảng viên trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo của cơ sở giáo dục đại học

- Tăng cường tinh thần trách nhiệm của người học với quyền lợi, nghĩa vụ học tập, rèn luyện của bản thân; tạo điều kiện để người học được phản ánh tâm tư, nguyện vọng, được thể hiện chính kiến về hoạt động giảng dạy của giảng viên [4]

Với quan điểm: giảng dạy và học tập là hoạt động cốt lõi, trực tiếp tạo nên chất lượng đào tạo của nhà trường nên cần được quan tâm nghiên cứu Trong đó giảng dạy sẽ định hướng và khuyến khích việc học tập của sinh viên Giảng dạy thích hợp còn có thể làm thay đổi cách học Ngược lại, hoạt động học tập cần trở thành hoạt động tích cực, hoạt động chủ động

có hướng đích, qua đó có thể làm tăng thêm hiệu quả của hoạt động giảng dạy Tuy vậy, trong khuôn khổ luận văn này đối tượng được tập trung nghiên cứu đánh giá là hoạt động giảng dạy

Đề tài luận văn thạc sĩ “Đánh giá của sinh viên về hoạt động giảng dạy của giảng viên tại trường Đại học Lao động Xã hội”được thực hiện

nhằm góp phần tạo cơ sở cho việc thường xuyên cải tiến, nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường

2 Tổng quan nghiên cứu

2.1 Nghiên cứu trên thế giới

Việc sinh viên đánh giá HĐGD củ a giảng viên và chất lư ợng đào tạo cũng như nhiều lĩnh v ực khác của nhà trường đã được tiến hành t ừ rất lâu trên thế giới Đây là hình thức được sử d ụng phổ biến và thường xuyên trong giáo dục ĐH Hoa Kỳ, Châu Âu, Úc và các nư ớc Châu Á như Nhật Bản, Xin-ga-po, Thái Lan…

Hình thức đánh giá này đã được hình thành từ rất sớm và phát triển qua nhiều thời kỳ khác nhau Ngay từ thời kỳ Trung cổ, các trường ĐH ở châu Âu dựa vào SV để kiểm tra việc giảng dạy của GV Hiệu trưởng chỉ định một Hội đồng SV có nhi ệm vụ ghi chép xem GV có giảng dạy theo đúng lịch trình giảng dạy quy định của trường không, nếu có sự thay đổi nhỏ nào ngoài quy đ ịnh chung, Hội đồng SV báo cáo ngay cho Hiệu trưởng Hiệu trưởng sẽ phạt GV về những vi phạm đó Thời kỳ Thực dân vào thế kỷ th ứ XVI và XVII , cuối năm học đại diện Hội đồng quản trị và Hiệu trưởng dự giờ quan sát việc GV đặt câu hỏi kiểm tra kiến thức cả năm học của SV [14]

Giai đoạn từ 1925-1960 các trường ĐH và cao đẳng sử d ụng bảng đánh giá chuẩn đã được kiểm nghiệm dùng cho SV đánh giá GV GV các trường ĐH và cao đẳng đã nhận thức rõ mục đích và ý nghĩa của bảng đánh giá giảng dạy và đã tình nguyện sử dụng bảng đánh giá chuẩn với mục đích cải tiến và điều chỉnh việc giảng dạy của mình trên cơ sở phân tích các kết quả thu được của bảng đánh giá [14]

Từ những năm 1970, ngày càng có nhiều trường ĐH và cao đẳng sử dụng các bảng đánh giá chuẩn Hầu hết các trường ĐH ở châu Âu và Hoa

Kỳ đã sử dụng 3 phương pháp đánh giá hiệu quả giảng dạy: đồng nghiệp

13

đánh giá, chủ nhiệm khoa đánh giá và SV đánh giá, trong đó các thông tin thu được từ bảng đánh giá của SV được công nhận là quan trọng nhất [14]

Từ năm 1980 của thế kỷ trước đến nay đã có nhiều nghiên cứu thực nghiệm hơn về các phương pháp đánh giá hiệu quả giảng dạy và các hoạt động của GV với 4 phương pháp sử dụng để đánh giá: SV đánh giá, đồng nghiệp đánh giá, Chủ nhiệm khoa đánh giá và GV tự đánh giá Trên thế giới, đã có nhiều công trình nghiên cứu về việc SV đánh giá gi ảng viên Hầu hết các chuyên gia đều đánh giá cao giá trị ý kiến phản hồi từ SV

Nhóm các nghiên cứu liên quan đến sự cần thiết của viê ̣c sinh viên đánh giá giảng viên:

Terry D.Buss (1976) đã nghiên cứu sự cần thiết phải lấy ý kiến đánh giá của sinh viên về chất lượng giảng dạy của giảng viên Kết quả cho thấy phân nửa các trường đ ại học ở Hoa Kỳ đã s ử dụng đánh giá người h ọc để cải tiến chất lư ợng giảng d ạy và n ội dung chương trình đào t ạo; tuy nhiên cũng có 9.706 sinh viên và 277 giảng viên được điều tra cho biết là họ đã đoán trước những phản hồi của người h ọc về chất lư ợng giảng d ạy nên không cần thiết phải tiến hành trong trường [36]

Theo nghiên cứu của Bộ Giáo dục Mỹ năm 1991 dựa trên khảo sát của 40.000 GV ĐH thì 97% các GV cho rằng cần sử dụng đánh giá của SV

để thẩm định công tác HĐGD Gibbs (1995) kết luận là ý kiến của SV đang ngày càng được sử dụng nhiều ở Anh, Ramsden cũng đưa ra kết luận tương tự trong báo cáo của một nghiên cứu ở Australia năm 1993 [8]

Centra (1993), Braskamp và Ory (1994) đã nghiên cứu và xác định các yếu tố thường thấy trong các phiếu đánh giá c ủa sinh viên: lập kế hoạch và tổ ch ức môn học, độ rõ ràng, kỹ năng giao tiếp /thông tin; giao tiếp, quan hệ giữa giảng viên và sinh viên ; độ khó của môn học, khối lượng