Kiến thức: - Khái niệm cơ bản về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ: mục đích trao đổi thông tin về nhận thức, tư tưởng tình cảm, hành động,….. - Hai quá trình trong hoạt động giao tiếp b
Trang 1Giáo án Ngữ văn lớp 10 HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG NGÔN NGỮ
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Khái niệm cơ bản về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ: mục đích (trao đổi thông tin về nhận thức, tư tưởng tình cảm, hành động,…)
- Hai quá trình trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ: tạo lập văn bản (nói hoặc viết) và lĩnh hội văn bản (nghe hoặc đọc)
- Các nhân tố giao tiếp: nhân vật, hoàn cảnh, nội dung, mục đích, phương tiện và cách thức giao tiếp
2 Kĩ năng:
- Xác định đúng các nhân tố trong hoạt động giao tiếp
- Những kĩ năng trong các hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ: nghe, nói, đọc, viết, hiểu
1 Thái độ:
- Hiểu rõ các nhân tố của hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ và sử dụng đạt mục đích giao tiếp
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
SGK, giáo án, hình ảnh hội nghị Diên Hồng (nếu có)
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ
Trang 23 Giới thiệu bài mới: Trong cuộc sống hàng ngày để đạt được kết quả cao
trong quá trình giao tiếp thì con người cần sử dụng phương tiện ngôn ngữ Bởi giao tiếp luôn phụ thuộc vào hoàn cảnh, nhân vật giao tiếp Vậy, để hiểu rõ hơn về diều
đó chúng ta tìm hiểu bài: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
* GV gọi một HS để hỏi:
- Tên họ, tuổi, quê quán, sở thích, nghề
nghiệp tương lai:
? Cuộc nói chuyện giữa gv và bạn A có
phải là một hoạt động giao tiếp hay không?
Vậy nhân vật giao tiếp có những ai?
Hai bên có cương vị và quan hệ ntn?
giữa gv / trò có đổi vai cho nhau không
Lần lượt trả lời các câu hỏi:
- Hoàn cảnh giao tiếp:
- Mục đích giao tiếp:
- Phương tiện và cách thức giao tiếp
Khi trả lời xong các câu hỏi thì chúng ta
cũng đã tiếp thu các phần quan trọng nhất
của bài học( GV nói sơ phần ghi nhớ ) I Thế nào là hoạt động giao tiếp
bằng ngôn ngữ:
Trang 3HS đọc to VB1 (nhóm 1 & 2 chuẩn bị
phần trả lời câu hỏi của mình)
? Trong đoạn VB trên, có các nhân vật nào
tham gia hoạt động giao tiếp?
? Hai bên có quan hệ và cương vị ntn?
? Trong hoạt động giao tiếp trên, các nhân
vật giao tiếp lần lượt đổi vai ntn? ( Người
nói/ viết đgl người tạo lập VB, người nghe
/ đọc đgl người tiếp nhận VB)
? Hoạt động giao tiếp diễn ra trong hoàn
cảnh giao tiếp nào?
? Hoạt động giao tiếp trên hướng vào nội
dung gì?
? Mục đích của hội nghị là gì? Có đạt được
không?
Hoạt động 2: Tìm hiểu VB2
Qua bài “Tổng quan văn học Việt
1 Văn bản 1:
- Nhân vật: vua và các bô lão
- Mỗi bên có cương vị khác nhau: vua là người lãnh đạo tối cao của đất nước, các bô lão thì đại diện cho các tầng lớp nhân dân
- Hai bên lần lượt đổi vai giao tiếp cho nhau, khi thì vua nhà Trần nói, khi thì các bô lão tranh nhau nói
- Ở điện Diên Hồng Lúc này quân Nguyên Mông đang ồ ạt kéo
50 vạn đại quân xâm lược nước ta?
- Nội dung: giặc xâm lược đất nước, ta nên hòa hay đánh Nhân dân đồng lòng đánh
- Mục đích: bàn bạc để tìm và thống nhất cách đối phó giặc Cuối cùng mục đích đã đạt được
2 Văn bản 2:
Trang 4Nam ” hãy trả lời các câu hỏi:
? Hoạt động giao tiếp diễn ra giữa các
nhân vật giao tiếp nào?
? Hoạt động giao tiếp đó diễn ra trong
hoàn cảnh nào?
? ND giao tiếp thuộc lĩnh vực nào? Về đề
tài gì? Bao gồm những vấn đề cơ bản nào?
? Hoạt động giao tiếp thông qua VB đó
nhằm mục đích gì?
? Phương tiện ngôn ngữ có đặc điểm gì?
Hoạt động 3: Hệ thống lại kiến thức:
* GV mở rộng:
- Hoạt động giao tiếp có thể diễn ra trong
cuộc sống hàng ngày: gọi điện thoại, hội
họp, giảng dạy, thư từ, đọc sách báo, VB
hành chính… Với nhiều mục đích đa
- Nhân vật giao tiếp: tác giả SGK (người viết: ở tuổi cao hơn, có vốn sống, trình độ hiểu biết cao hơn) và HS lớp 10 ngừơi đọc: trẻ tuổi hơn, có vốn sống, trình độ hiểu biết thấp hơn)
- Trong hoàn cảnh của nền giáo dục VN (nhà trường, có tính tổ chức cao)
- ND giao tiếp thuộc lĩnh vực văn
học, với đề tài “Tổng quan văn
học việt nam”
- Những vấn đề cơ bản:
+ Các bộ phận hợp thành của nền VHVN
+ Quá trình phát triển của VH viết
+ Con người VN qua VH
- Mục đích giao tiếp:
+ Người viết: trình bày những vấn đề cơ bản về VHVN cho HS lớp 10
Trang 5dạng… + Người đọc: tiếp nhận những
vấn đề đó
- Ngôn ngữ: dùng một số lượng lớn các thuật ngữ VH
* GHI NHỚ:
2 Củng cố:
- Các nhân tố giao tiếp
- Quá trình của hoạt động giao tiếp
3 Dặn dò:
- Đọc kĩ phần ghi nhớ và nắm vững khái niệm hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ, 2 quá trình và các nhân tố của hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ?
- Vận dụng kiến thức trên để làm BT 4 và 5
- Soạn bài khái quát văn học dân gian; sưu tầm các cầu ca dao/ truyện dân
gian,…có tính dị bản
I RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………