Hoạch định nguồn nhân lực doanh nghiệp tại công ty liên doanh TNHH hino motors việt nam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---ĐINH THỊ OANH HOẠCH ĐỊNH NGUỒN NHÂN LỰC DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY LIÊN DOANH TNHH HINO MOTORS VIỆT NAM LUẬN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-ĐINH THỊ OANH

HOẠCH ĐỊNH NGUỒN NHÂN LỰC DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY LIÊN DOANH TNHH HINO MOTORS VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ

Hà Nội - 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

ĐINH THỊ OANH

HOẠCH ĐỊNH NGUỒN NHÂN LỰC DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY LIÊN DOANH TNHH HINO MOTORS VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ

Hà Nội - 2014

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 5

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU 6

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 3

3 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu 5

4 Phạm vi nghiên cứu 5

5 Mẫu khảo sát 5

6 Câu hỏi nghiên cứu 6

7 Giả thuyết nghiên cứu 6

8 Phương pháp nghiên cứu 6

9 Kết cấu của luận văn 7

CHƯƠNG 1 HOẠCH ĐỊNH NGUỒN NHÂN LỰC 8

1.1 Nguồn nhân lực và quản lý nguồn nhân lực 8

1.1.1 Nguồn nhân lực……… 8

1.1.2 Quản lý nguồn nhân lực …10

1.2 Hoạch định nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Error! Bookmark not defined 1.2.1 Hoạch định nguồn nhân lực và vai trò của hoạch định nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Error! Bookmark not defined 1.2.2 Các nhân tố ảnh hướng đến hoạch định nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Error! Bookmark not defined 1.2.3 Quy trình hoạch định nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Error! Bookmark not defined * Kết luận chương 1……… 40 CHƯƠNG 2 HOẠCH ĐỊNH NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY HINO

MOTORS VIỆT NAM Error! Bookmark not defined

2.1 Tổng quan về công ty Hino Motors Việt Nam Error! Bookmark not

defined

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not

defined

2.1.3 Tình hình nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng công tác hoạch định nhân lực tại công ty Hino Motors Việt

Nam Error! Bookmark not defined

2.2.1 Công tác phân tích môi trường và xác định mục tiêu chiến lược tại

công ty Hino Motors Việt Nam Error! Bookmark not defined

2.2.2 Công tác dự đoán cung và cầu nhân lực tại công ty Hino Motors Việt

Nam Error! Bookmark not defined

2.2.3 Cân đối cung - cầu nguồn nhân lực tại công ty Hino Motors Việt Nam

Error! Bookmark not defined

2.3 Đánh giá công tác hoạch định nhân lực tại công ty Hino Motors Việt Nam

Error! Bookmark not defined

2.3.1 Một số kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.3.2 Một số hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined

* Kết luận chương 2……… 71 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC HOẠCH ĐỊNH

NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY HINO MOTORS VIỆT NAM Error! Bookmark not defined

3.1 Đổi mới phương thức quản lý và nguyên tắc hoạch định nguồn nhân lực

của công ty Hino Motors Việt Nam Error! Bookmark not defined

3.1.1 Đổi mới phương thức quản lý từ phía ban lãnh đạo Error! Bookmark

not defined

3.1.2 Nguyên tắc đặt ra đối với công tác hoạch định nguồn nhân lực của

công ty Hino Motors Việt Nam Error! Bookmark not defined

3.2 Các giải pháp liên quan đến công tác hoạch định nguồn nhân lực Error!

Bookmark not defined

3.2.1.Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn định mức hao phí lao động Error!

Bookmark not defined

3.2.2 Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ hoạch định nguồn nhân lực Error!

Bookmark not defined

3.2.3.Hoàn thiện công tác dự báo cung - cầu nhân lực và công tác cân đối

cung – cầu nhân lực Error! Bookmark not defined

3.3 Các biện pháp hỗ trợ cho công tác hoạch định nguồn nhân lực Error!

Bookmark not defined

* Kết luận chương 3……… 89

KẾT LUẬN ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11 PHỤ LỤC……….……… 93

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

HMV : Công ty Liên doanh TNHH Hino Motors Việt Nam

HC- NS : Hành chính – Nhân sự

HĐQT : Hội đồng quản trị

LD : Liên doanh

KT-TC : Kế toán – tài chính

TNHH Trách nhiệm hữu hạn

XNK : Xuất nhập khẩu

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Hình

Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức của công ty LD TNHH Hino Motors

Bảng

Bảng 2.1: Thống kê tình hình nhân sự theo trình độ, giới tính, tuổi

tác tại công ty LD TNHH Hino Motors Việt Nam Trang 43 Bảng 2.2: Thống kê cầu nhân lực 2011- 2013 Trang 51

Bảng 2.3: Thống kê lao động theo độ tuổi tính đến tháng 10 năm

Bảng 2.4: Cân đối cung cầu lao động 2011 - 2013 Trang 57

Bảng 3.1:

Ứng dụng quan sát thời gian hao phí lao động của công nhân trong một ca làm việc tại Công ty LD TNHH Hino Motors Việt Nam

Trang 75

Bảng 3.2: Ứng dụng lƣợng hóa các tiêu chí đánh giá nhân viên tại

Công ty LD TNHH Hino Motors Việt Nam Trang 83

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh hội nhập và chuyển giao công nghệ ngày nay, nguồn nhân lực trở thành yếu tố đem lại lợi thế cạnh tranh cho các quốc gia nói chung và mỗi doanh nghiệp nói riêng Khi thế giới ngày càng “phẳng”, các yếu tố máy móc thiết bị và công nghệ đều có thể mua hoặc bắt chước được thì yếu tố nguồn nhân lực là một lợi thế cạnh tranh không thể hoặc phải mất thời gian dài mới sao chép được Nguồn nhân lực không chỉ đơn thuần là yếu tố đầu vào mà trở thành tài nguyên của doanh nghiệp Hiện nay, công tác quản lý nguồn nhân lực được quan tâm và coi trọng trong các doanh nghiệp Điều này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh khủng hoảng, mà trước hết là khủng hoảng tài chính hiện nay

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã và đang có ảnh hưởng sâu sắc tới nền kinh tế của các nước, từ những nước phát triển tới các nước đang phát triển Khi đứng trước những biến động của khủng hoảng, các tổ chức thường hay tiến hành các giải pháp tình thế như cắt giảm chi phí, chi phí đầu tiên được nghĩ đến

là chi phí nhân sự nhằm duy trì hoạt động tối thiểu cho tổ chức Nhưng giải pháp trên có thật sự hiệu quả không, hay đó chỉ là giải pháp nhất thời, chỉ giúp doanh nghiệp cầm cự chứ không hề phát triển?

Để tồn tại và phát triển trong thời kỳ khó khăn này, các doanh nghiệp không có con đường nào khác là phải quản trị nguồn nhân lực một cách có hiệu quả, đặc biệt cần chú trọng tới công tác hoạch định nguồn nhân lực Điều này xuất phát từ vai trò nền tảng của hoạch định nhân lực trong công tác quản trị nguồn nhân lực Hoạch định nhân lực giúp các doanh nghiệp xác định nhu cầu nguồn nhân lực, đưa ra các chính sách hoạt động phù hợp và đảm bảo cho doanh nghiệp có đủ nguồn nhân lực với phẩm chất, năng lực để thực hiện công việc với hiệu quả cao nhất, giúp phát huy tối đa tiềm năng của con người nhằm đem lại hiệu quả trong sản xuất và kinh doanh, đó là điều mà hầu hết các doanh nghiệp mong muốn

2

Tuy nhiên, trong thực tế công tác hoa ̣ch đi ̣nh nguồn nhân lực ở các doanh nghiệp gần như không có hoặc mang tính sự vụ, không thực sự gắn kết giữa mục tiêu và chiến lược phát triển của doanh nghiệp Vì vậy khi kinh tế khó khăn để cắt giảm chi phí chỉ còn cách cắt giảm nhân công, chi phí đào tạo, chi phí quản

lý, lương…Việc cắt giảm chi phí nhân sự không những ảnh hưởng đến tâm lý của người lao động mà có thể còn tác động ngược đến hiệu quả kinh doanh của các tổ chức trong lúc khó khăn Vậy các nhà quản lý cần làm gì để có được nguồn nhân lực đủ linh hoạt?

Để phát triển ổn định lâu dài đòi hỏi mỗi doanh nghiệp không những cần

kế hoạch kinh doanh hợp lý, chính sách duy trì sự ổn định tài chính của doanh nghiệp mà còn phải biết cách quản lý neguồn nhân lực của tổ chức, đặc biệt là công tác hoạch định nguồn nhân lực Nếu thực hiện tốt công tác hoạch định nguồn nhân lực, tổ chức sẽ có nhiều giải pháp tích cực hơn để tiết giảm chi phí

và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức chẳng hạn như: giảm thiểu chi phí tổ chức hành chính; Tiết kiệm chi phí cơ cấu tổ chức, khắc phục bộ máy nhân sự cồng kềnh, chức năng nhiệm vụ chồng chéo; Tuyển chọn đúng người, đúng việc, nâng cao năng suất lao động

Công ty Liên doanh TNHH Hino Motors Việt Nam (HMV) là công ty liên doanh giữa Tổng công ty công nghiệp Ô tô Việt Nam, tập đoàn Hino Motors và Sumitomo Nhật Bản trong lĩnh vực xe tải Những thành tựu mà HMV đã đạt được là niềm tự hào không chỉ với cán bộ nhân viên trong công ty mà còn là tín hiệu đáng mừng trong sự nghiệp phát triển của đất nước Tuy nhiên, thách thức đặt ra đối với công ty hiện nay là làm thế nào để luôn giữ vững và mở rộng được thị phần cũng như tầm ảnh hưởng của mình đối với khách hàng trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế hiện nay Với quan điểm con người là tài sản quý giá nhất của tổ chức, công ty Hino Motors nhận thấy rằng muốn tổ chức vững mạnh thì trước hết cần có một đội ngũ nhân viên chất lượng cao Do vậy, công tác quản trị

3

nguồn nhân lực luôn được công ty chú trọng Tuy nhiên, công ty Hino Motors lại chưa quan tâm đúng mức đến công tác hoạch định nhân lực

Làm thế nào để có kế hoạch nguồn nhân lực linh hoạt để đáp ứng sự thay đổi của các chiến lược và kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp Xuất phát từ nhận thức trên và sự tìm hiểu sâu sắc về công tác hoạch định nhân lực tại công ty

Hino Motors, tôi thực hiện đề tài: “Hoạch định nguồn nhân lực doanh nghiệp

tại công ty Liên doanh TNHH Hino Motors Việt Nam” làm luận văn tốt nghiệp

của mình

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Vấn đề hoạch định nhân lực là một trong những đề tài mang tính thực tiễn cao, vì vậy đã thu hút không ít sự quan tâm của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước cũng như có nhiều hướng tiếp cận về vấn đề này

Trên bình diện lý luận, vấn đề hoạch định nguồn nhân lực được nhìn nhận

là vai trò trung tâm trong quản trị nguồn nhân lực, quyết định đến sự thành bại

của doanh nghiệp Trong tác phẩm “Bản chất quản trị nguồn nhân lực” của nhóm tác giả Business Edge và“Giáo trình quản trị nhân lực”(2007) của

Nguyễn Vân Điềm, Nguyễn Ngọc Quân, hoạch định nguồn nhân lực được đề cập với vai trò là khâu quan trọng trong quản trị nhân sự Trong đó, các tác giả đã vẽ

ra một bức tranh tương đối hoàn thiện về hoạch định nguồn nhân lực: khái niệm,

bản chất, vai trò, quy trình… Riêng tác phẩm “Hoạch định lực lượng lao động

có ích ngay cả khi bạn không tuyển dụng” được đăng trên www

Blog.profilesvietnam.com ngày 18.04.2012 đã đưa ra các giải pháp nhằm hướng tới một kế hoạch quản lý nguồn nhân lực toàn diện Tác giả Lê Thanh Hà trong

“Giáo trình quản trị nhân lực”- nhà xuất bản Lao động Xã hội năm 2009cũng

đã có những nghiên cứu sâu cơ sở lý luận về hoạch định nguồn nhân lực với việc đưa ra bản chất, nhân tố ảnh hưởng của hoạch định nhân lực, mối quan hệ giữa chiến lược kinh doanh và chiến lược quản trị nhân lực, dự đoán cung, cầu nhân lực để từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục sự mất cân đối giữa cung cầu nhân

4

lực TS Lê Quân trong đề tài nghiên cứu “Hoạch định chiến lược tại các doanh nghiệp thương mại của Việt Nam” đã đưa ra các cách tiếp cận định tính và định

lượng về vấn đề hoạch định nguồn nhân lực, các phương pháp dự báo nguồn nhân lực và trên cở sở phân tích GAP (chênh lệch giữa nhu cầu và cung ứng lao

động), tác giả đưa ra các giải pháp đáp ứng nhân lực ngắn hạn và dài hạn

Nếu như các tác phẩm trên chủ yếu tập trung luận giải về bản chất, vai trò

và đưa ra các giải pháp để hoạch định nguồn nhân lực thì nghiên cứu của Profiles

International "Tìm hiểu về công tác hoạch định lực lượng lao động chiến lược"

(www Blog.profilesvietnam.com) lại tập trung giải thích chi tiết quy trình được thực hiện nhằm bảo đảm rằng doanh nghiệp giao đúng việc cho đúng người vào đúng thời điểm để đạt được những kết quả mong muốn

Một số công trình bàn về hoạch định nguồn nhân lực trong các tổ chức từ

góc độ vi mô như công trình “Một số vấn đề về công tác lập kế hoạch nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Bưu chính Viễn thông” của ThS Hà Văn Hội và đề tài nghiên cứu của tác giả Nguyễn Xuân Đức “Một số giải pháp hoàn thiện hoạch định chiến lược nguồn nhân lực tại xí nghiệp xây dựng 60” ThS Hà Văn

Hội nghiên cứucông tác hoạch định nguồn nhân lực trong doanh nghiệp bưu chính viễn thông trong quá trình chuyển đổi sang mô hình tập đoàn Tác giả đã

đi sâu phân tích nguyên nhân cần phải hoạch định nhân lực và quá trình hoạch định nguồn nhân lực ở tổng công ty Bưu chính viễn thông Việt Nam Trong khi

đó, tác giả Nguyễn Xuân Đức trong đề tài của mình đã chỉ ra được những kết quả đạt được và một số tồn tại trong công tác hoạch định nhân lực của doanh nghiệp, từ đó đưa ra một số giải pháp hoàn thiện công tác hoạch định nguồn nhân tại Xí nghiệp xây dựng 60

Trên thực tế hoạch định nguồn nhân lực được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm tuy nhiên đa phần các công trình nghiên cứu đều mang tính khoa học lý luận, chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về hoạch định nguồn nhân lực tại công ty LD TNHH Hino Motors Việt Nam Mặc dù đây là vấn đề quan

5

trọng, quyết định đến nhiều vấn đề khác của quản lý nguồn nhân lực như lập kế hoạch nguồn nhân lực, phân tích công việc, tuyển dụng, đào tạo, bố trí sắp xếp nhân lực, trả công lao động và bảo đảm các chế độ đãi ngộ khác… Đó là vấn đề

mà luận văn này sẽ đề cập đến và thông qua trường hợp Công ty Hino Motors để đưa ra chiến lược hoạch định nhân sự linh hoạt cho doanh nghiệp

3 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác hoạch định nguồn nhân lực của

Công ty LD TNHH Hino Motors Việt Nam

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để hoàn thành mục tiêu đặt ra, luận văn tập trung giải quyết một số nhiệm

vụ cơ bản sau:

Hệ thống hoá cơ sở lý luận cơ bản về hoạch định nguồn nhân lực; làm rõ bản chất, vai trò và quy trình hoạch định nguồn nhân lực trong doanh nghiệp

Phân tích thực trạng công tác hoạch định nguồn nhân lực tại công ty Hino Motors Việt Nam; chỉ ra những thành công, hạn chế chủ yếu và nguyên nhân của những hạn chế đó trong công tác hoạch định nhân lực

Đề xuất một số giải pháp và biện pháp hỗ trợ nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạch định nguồn nhân lực của Công ty trong thời gian tới

4 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: công tác hoạch định nguồn nhân lực tại công ty Hino

Motors Việt Nam

- Phạm vi không gian: Công ty Hino Motors Việt Nam

- Phạm vi thời gian: Từ năm 2010 đến năm 2013

5 Mẫu khảo sát

- Trưởng phòng nhân sự và 02 cán bộ phụ trách về tình hình nguồn nhân lực của công ty

6

- Các cán bộ quản lý (trưởng các phòng ban) để tìm hiểu kế hoạch kinh doanh và phân công công việc của từng vị trí

6 Câu hỏi nghiên cứu

Cần có những giải pháp và biện pháp gì nâng cao hiệu quả công tác hoạch định nguồn nhân lực cho công ty LD TNHH Hino Motors Việt Nam?

7 Giả thuyết nghiên cứu

Bên cạnh việc đổi mới phương thức quản lý, thực hiện triệt để các nguyên tắc của hoạch định nguồn nhân lực; thực hiện tốt công tác định mức lao động, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ hoạch định nguồn nhân lực, vận dụng tốt các công cụ dự báo cung cầu nguồn nhân lực là những giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả công tác hoạch định nguồn nhân lực cho công ty LD TNHH Hino Motors Việt Nam

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Phương pháp phân tích - tổng hợp

Để thực hiện nghiên cứu này, tác giả đã nghiên cứu các tài liệu ở sách, báo, tạp chí, website có liên quan đến hoạch định nhân sự trong tổ chức; các tài liệu và báo cáo thường niên của HMV trong khoảng thời gian 2010 – 2013, trên website: www.xetaihino.vn; một số tài liệu đánh giá, giới thiệu về công ty Hino Motors Việt Nam được công bố ở báo điện tử www.thuongmai.vn;

www.vietnamcar.com; www.giaothongvantai.com.vn Trên cơ sở đó có một cái

nhìn khái quát nhất về thực tiễn công tác hoạch định nguồn nhân lực tại HMV,

so sánh với hệ thống lý luận để chỉ ra những ưu, nhược điểm và đề ra các giải pháp hợp lý

8.2 Phương pháp quan sát thực tế

Trong quá trình làm việc tại công ty Liên doanh TNHH Hino Motors Việt Nam, tôi có cơ hội được quan sát công tác hoạch định nguồn nhân lực của công

ty trên cơ sở quan sát tình hình sử dụng lao động cũng như dự báo cung và cầu nhân lực của tổ chức