Đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trong nghiên cứu và giảng dạy tại trường đại học (nghiên cứu trường hợp trường đại học khoa học tự nhiên, ĐHQGHN)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- NGUYỄN THỊ HẢI YẾN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TRANG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG NGHIÊN CỨU VÀ GIẢNG DẠY TẠ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGUYỄN THỊ HẢI YẾN

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TRANG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG NGHIÊN CỨU

VÀ GIẢNG DẠY TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC

(Nghiên cứu trường hợp Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN)

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ

Hà Nội – 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGUYỄN THỊ HẢI YẾN

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TRANG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG NGHIÊN CỨU

VÀ GIẢNG DẠY TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC

(Nghiên cứu trường hợp Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN)

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ

Mã số: 60 34 04 12

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Ngọc Thanh

Hà Nội - 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn tốt nghiệp này là do tự bản thân thực hiện dưới

sự dẫn dắt tận tình của giáo viên hướng dẫn và không sao chép các công trình

nghiên cứu của người khác Các dữ liệu thông tin thứ cấp sử dụng trong Luận

văn là có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này!

Học viên

Nguyễn Thị Hải Yến

LỜI CẢM ƠN

Để thực hiện đề tài luận văn Thạc sỹ này, tôi xin chân thành cảm ơn

PGS.TS Phạm Ngọc Thanh đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá

trình học tập và nghiên cứu

Tôi cũng bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới Trường Đại học Khoa học Xã hội

và Nhân văn, Khoa Khoa học Quản lý đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn

thành khóa học cao học chuyên nghành Quản lý Khoa học và Công nghệ

Xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong Khoa Khoa học Quản

lý đã tận tình giảng dạy, truyền thụ tri thức, kinh nghiệm tạo điều kiện cho tôi

học tập và trưởng thành

Tôi cảm ơn Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN đã tạo mọi

điều kiện để tôi được làm việc và học tập Tôi đặc biệt cảm ơn tập thể các thầy

cô Khoa Toán – Cơ – Tin học đã luôn luôn ủng hộ, giúp đỡ tôi cả về vật chất lẫn

tinh thần trong suốt những năm qua Xin cảm ơn trung tâm Tính toán Hiệu năng

cao, Phòng Khoa học Công nghệ, Phòng Đào tạo, Phòng Quản trị Bảo vệ, Phòng

Kế hoạch Tài chính Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đã giúp đỡ tôi trong quá

trình thực hiện luận văn Thạc sỹ này

Hà Nội, tháng năm 2014

Học viên

Nguyễn Thị Hải Yến

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG

TRANG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG NGHIÊN CỨU

VÀ GIẢNG DẠY TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC 10

1.1 Sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trong nghiên cứu khoa học

và giảng dạy 10

1.1.1 Trang thiết bị công nghệ thông tin 10

1.1.2 Sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trong nghiên cứu khoa họcError! Bookmark not defined 1.1.3 Sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trong giảng dạy ở đại họcError! Bookmark not defined 1.1.4 Sử dụng trang thiết bị CNTT của người họcError! Bookmark not defined

1.2 Đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT trong nghiên cứu

khoa học và giảng dạy Error! Bookmark not defined

1.2.1 Lý luận về đánh giá hiệu quả sử dụng Error! Bookmark not defined

1.2.2 Đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trong

hoạt động giảng dạy Error! Bookmark not defined

1.2.3 Đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trong

hoạt động NCKH Error! Bookmark not defined

1.2.4 Đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trên các

góc độ kinh tế, đầu tư Error! Bookmark not defined

1.2.5 Đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trên góc độ

xã hội Error! Bookmark not defined

Chương 2 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TRANG

THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG NGHIÊN CỨU KHOA

HỌC VÀ GIẢNG DẠY TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

– ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI Error! Bookmark not defined

2.1 Giới thiệu khái quát về trường Đại học Khoa học Tự nhiênError! Bookmark not defined

2.1.1 Sự hình thành và phát triển của Trường Đại học Khoa học Tự nhiênError! Bookmark not defined 2.1.2 Hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa họcError! Bookmark not defined

2.1.3 Hiện trạng trang thiết bị công nghệ thông tin của TrườngError! Bookmark not defined

2.2 Phân tích thực trạng sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trong

hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học của TrườngError! Bookmark not defined

2.2.1 Phân tích thực trạng sử dụng trang thiết bị CNTT trong hoạt động

giảng dạy Error! Bookmark not defined

2.2.2 Phân tích thực trạng sử dụng trang thiết bị CNTT trong hoạt động NCKH

thời gian 2010-2014 Error! Bookmark not defined

2.3 Đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin

của Trường Error! Bookmark not defined

2.3.1 Đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng các trang thiết bị CNTT trong

hoạt động giảng dạy và NCKH Error! Bookmark not defined

2.3.2 Đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng các trang thiết bị CNTT trong

hoạt động giảng dạy và NCKH trên góc độ khác Error! Bookmark not defined

2.3.3 Nguyên nhân của thành quả đạt được và tồn tại trong sử dụng các trang

thiết bị CNTT của Trường Error! Bookmark not defined

Chương 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TRANG

THIẾT BỊ CNTT TRONG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ GIẢNG DẠY

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN - ĐẠI HỌC QUỐC GIA

HÀ NỘI Error! Bookmark not defined

3.1 Định hướng khai thác và sử dụng trang thiết bị CNTT tại trường

ĐHKHTN, ĐHQGHN Error! Bookmark not defined

3.1.1 Định hướng của Ngành Giáo dục và của Đại học Quốc Gia Hà NộiError! Bookmark not defined 3.1.2 Những nguyên tắc định hướng của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên,

Đại học Quốc Gia Hà Nội Error! Bookmark not defined

3.1.3 Kế hoạch đầu tư, mua sắm mới trang thiết bị CNTT của Trường trong

những năm tới Error! Bookmark not defined

3.2 Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT tại

trường ĐHKHTN phục vụ NCKH và giảng dạyError! Bookmark not defined

3.2.1 Hoàn chỉnh, bổ sung các quy định về sử dụng trang thiết bị CNTTError! Bookmark not defined 3.2.2 Tăng cường tổ chức quản lý và khai thác trang thiết bị CNTTError! Bookmark not defined 3.2.3 Đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý, sử dụng trang thiết bị CNTTError! Bookmark not defined

3.2.4 Đẩy mạnh công tác bảo trì, bảo dưỡng Error! Bookmark not defined 3.2.5 Đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị Bảng BError! Bookmark not defined 3.2.6 Các kiến nghị khác Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2-1: Hệ thống máy trạm Error! Bookmark not defined Bảng 2-2: Hệ thống máy chủ Error! Bookmark not defined

Bảng 2-3: Bảng tổng hợp tình hình sử dụng phòng máy tính năm học

2010 - 2014 Error! Bookmark not defined

Bảng 2-4: Thống kê giảng dạy các môn Tin học và chuyên nghành Tin học

Error! Bookmark not defined Bảng 2-5: Tổng hợp tình hình sử dụng phòng máy tính Error! Bookmark not defined

Bảng 2-6: Tình hình sử dụng máy chiếu trình bày bài giảng Error! Bookmark not defined

Bảng 2-7: Tình hình sử dụng phòng máy đánh giá kết quả thi từ Error! Bookmark not defined

Bảng 2-8: Thống kê sản phẩm khoa học 2010 – 2014 Error! Bookmark not defined

Bảng 2-9: Thống kê số lượng đào tạo 2010 – 2014 của Khoa Toán - Cơ - Tin học

Error! Bookmark not defined Bảng 2-10: Tổng hợp đào tạo và sử dụng thiết bị CNTT của Error! Bookmark not defined

Bảng 2-11: Tổng hợp kết quả NCKH của Trung tâm tính toán hiệu năng cao

từ năm 2010 đến 2014 Error! Bookmark not defined Bảng 2-12: So sánh tình hình sử dụng phòng máy tính Error! Bookmark not defined

Bảng 2-13: So sánh sản phẩm nghiên cứu khoa học từ năm 2010 đến 2014

Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do nghiên cứu

Nghiên cứu khoa học (NCKH) và giảng dạy là nhiệm vụ trọng tâm của các trường đại học nói chung, của trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHKHTN), Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) nói riêng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN đã và đang thực hiện nhiệm vụ trong tâm này

Để tiến hành hoạt động NCKH và giảng dạy đòi hỏi ngoài kiến thức, năng lực và sử dụng các phương pháp nghiên cứu, giảng dạy phù hợp… không thể không có các phương tiện, trang thiết bị, đặc biệt là trang thiết bị công nghệ thông tin (CNTT) Với trường ĐHKHTN, ĐHQGHN, sử dụng trang thiết bị CNTT đã hỗ trợ đắc lực cho hoạt động NCKH và giảng dạy, học tập của giảng viên, nhà nghiên cứu, sinh viên

Trong những năm gần đây được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Đại học Quốc gia Hà Nội, trường Đại học Khoa học Tự nhiên đã được được trang

bị các trang thiết bị CNTT hiện đại Các trang thiết bị CNTT đã phục vụ hiệu quả cho hoạt động nghiên cứu và giảng dạy của các nhà khoa học, các giảng viên, sinh viên Trường ĐHKHTN Tuy nhiên việc đánh giá hiệu quả sử dụng các trang thiết bị CNTTT trong hoạt động NCKH và giảng dạy tại trường ĐHKHTN chưa được coi trọng Mục tiêu của nghiên cứu này là tìm hiểu thực trạng sử dụng trang thiết bị CNTT phục vụ hoạt động NCKH và giảng dạy tại trường ĐHKHTN, đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT trong hoạt động giảng dạy và NCKH; những kết quả đạt được và những hạn chế, giải

pháp khắc phục những hạn chế Đó là lý do tôi chọn đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin trong nghiên cứu và giảng dạy tại trường Đại học, Nghiên cứu trường hợp: Trường Đại học Khoa

học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội làm luận văn tốt nghiệp thạc sỹ

chuyên ngành quản lý khoa học và công nghệ

2 Lịch sử nghiên cứu

Từ trước đến nay cũng đã có một số công trình, bài viết về hiệu quả sử dụng, ứng dụng CNTT, trang thiết bị công nghệ CNTT trong hoạt động nghiên cứu giảng dạy, điển hình như:

Richard J Noeth (2004), Evaluating the Effectiveness of Technology in Our Schools, © 2004 by ACT, Inc All rights reserved Đây là bài báo khoa học do Richard J Noeth và cộng sự công bố Bài báo đã đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT trong hoạt động giáo dục với các kết luận: (i) sử dụng máy vi tính giúp người học tăng tiếp nhận các kĩ năng và kiến thức; (ii)

sử dụng trang thiết bị CNTT và các công cụ dạy học truyền thống có hiệu quả giảng dạy cao hơn truyền thống; (iii) hiệu quả đối với trình bày bài giảng của giáo viên; (iv) người học yêu thích các giờ giảng hơn [29]

Syed Noor-Ul-Amin (2008), An Effective use of ICT for Education and Learning by Drawing on Worldwide Knowledge, Research, and Experience: ICT as a Change Agent for Education (A LITERATURE REVIEW), Department Of Education, University Of Kashmir Nghiên cứu hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT cho giáo dục và học tập Kết quả nghiên cứu đã làm

rõ các nội dung: (i) trang thiết bị CNTT làm gia tăng quá trình giảng dạy và học tập; (ii) làm tăng hiệu quả đánh giá chất lượng đào tạo; (iii) làm tăng cường môi trường học tập; (iv) làm tăng động cơ học tập; (v) làm tăng khả năng nghiên cứu [30]

Ở Việt Nam, có khá nhiều tài liệu công bố về ứng dụng CNTT trong giảng dạy và NCKH, trong đó có hai nghiên cứu điển hình liên quan đến đề tài nghiên cứu:

Nguyễn Thị Quỳnh Mai (2005), Hiệu quả đầu tư trang thiết bị khoa học

và công nghệ trong ngành y tế, Luận văn thạc sỹ, Trường Đại học Khoa học

xã hội và nhân văn Đề tài đã đánh giá được thực trạng đầu tư trang thiết bị y

tế phục vụ cho hoạt động khoa học và công nghệ giai đoạn 1996 - 2004, đã

tìm ra những yếu tố ảnh hưởng đến đầu tư trang thiết bị, hiệu quả đầu tư trang thiết bị y tế phục vụ trong công tác khám chữa bệnh và hoạt động NCKH, các

đề xuất và khuyến nghị cho giai đoạn 2006 - 2010 nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư [14]

Nguyễn Võ Hoàng Mai (2006), Phát triển năng lực tổ chức và sử dụng trang thiết bị phục vụ nghiên cứu khoa học và đào tạo ở các trường đại học thành viên của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn thạc sỹ, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn Đề tài đã đánh giá thực trạng tổ chức quản lý và sử dụng trang thiết bị phục vụ nghiên cứu và đào tạo ở các trường thành viên của Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất các giải pháp tăng hiệu quả quản lý trong công tác tổ chức và sử dụng trang thiết bị dạy học nhằm góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học [15]

Như vậy, cho đến thời điểm này, chưa có các nghiên cứu chuyên sâu về đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT tại trường Đại học KHTN-ĐHQG Hà Nội

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT trong hoạt động nghiên cứu khoa học và giảng dạy tại trường ĐHKHTN - ĐHQGHN trong thời gian từ 2010 – 2014; đánh giá hiệu quả đạt được và những bất cập, hạn chế trong việc sử dụng trang thiết thị CNTT tại trường ĐHKHTN, từ đó đề xuất một số giải pháp khắc phục những bất cập đó

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, đề tài đã tiến hành các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau:

Trình bày hiện trạng đầu tư trang thiết bị CNTT, những tài sản trang thiết bị CNTT hiện có của nhà trường tính đến thời điểm trước tháng 3/2014

Phân tích thực trạng sử dụng trang thiết bị CNTT trong hoạt động NCKH và giảng dạy tại Trường ĐHKHTN từ năm 2013 trở lại trước

So sánh kết quả thực hiện nhiệm vụ hàng năm với kế hoạch được duyệt trên góc độ sử dụng trang thiết bị CNTT

Đánh giá hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT trong hoạt động NCKH

và giảng dạy tại Trường ĐHKHTN dựa trên một số tiêu chí: kế hoạch năm học hàng năm, và một số tiêu chí về giảng dạy, về NCKH, ý kiến các chuyên gia, quy định pháp luật về sử dụng trang thiết bị CNTT hiện hành

Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT trong NCKH và giảng dạy tại trường ĐHKHTN – ĐHQGHN

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT trong hoạt động NCKH và giảng dạy tại trường ĐHKHTN

Phạm vi về thời gian: chủ yếu trong thời gian 2010 – 2013

Trong luận văn, tác giả tập trung chủ yếu phân tích thực trạng hiệu quả

sử dụng trang thiết bị CNTT tại hai đơn vị sử dụng nhiều nhất trường ĐHKHTN là Khoa Toán – Cơ – Tin học và Trung tâm Tính toán Hiệu năng cao

5 Câu hỏi nghiên cứu

Thực trạng hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT phục vụ hoạt động nghiên cứu và giảng dạy ở trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN như thế nào, cần những giải pháp nào để nâng cao hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT?

6 Giả thuyết nghiên cứu

Hiệu quả sử dụng trang thiết bị CNTT trong hoạt động NCKH và giảng dạy tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN đã đáp ứng yêu cầu hiện tại, tuy nhiên cần có một số biện pháp để nâng cao hơn nữa hiệu quả sử dụng các trang thiết bị này: hoàn thiện các quy định sử dụng; nâng cao nhận thức và năng lực cho cán bộ, nhân viên quản lý; thường xuyên kiểm tra, đánh giá, sửa chữa, bổ sung trang thiết bị…