Văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh nam định

BÙI THỊ THU THẢO VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở TỈNH NAM ĐỊNH LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC HÀ NỘI - 2014... TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN BÙI

BÙI THỊ THU THẢO

VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở TỈNH NAM ĐỊNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

HÀ NỘI - 2014

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

BÙI THỊ THU THẢO

VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở TỈNH NAM ĐỊNH

Chuyên ngành: Chính trị học

Mã ngành: 60 31 02 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

GS.TS NGUYỄN VĂN HUYÊN

HÀ NỘI - 2014

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian nghiên cứu và thực hiện luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các cơ quan, các phòng ban và các cá nhân Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các tập thể, cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu luận văn này

Trước hết, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Quốc gia

Hà Nội – Đại học Khoa học xã hội và nhăn văn, Phòng Đào tạo Sau đại học của Nhà trường cùng các thầy cô trong khoa Khoa Học Chính Trị, những người đã trang bị kiến thức cho tôi trong suốt quá trình học tập

Với lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất, tôi xin trân trọng cảm ơn thầy giáo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Huyên, người thầy đã trực tiếp chỉ bảo, hướng dẫn khoa học và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn này

Tôi xin chân trọng gửi lời cảm ơn đến các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên của Sở Nội Vụ, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nam Định đã giúp đỡ tôi thu thập thông tin, số liệu trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn bố mẹ và gia đình hai bên đã tạo điều cho tôi để hoàn thành luận văn một cách xuất sắc nhất trong thời gian qua Xin chân thành cảm ơn đến tất cả các bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ nhiệt tình và đóng góp nhiều ý kiến quý báu để tôi hoàn thành luận văn

Do thời gian nghiên cứu có hạn, luận văn của tôi sẽ không thể tránh khỏi những sơ suất, thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự đóng góp của các thầy cô giáo cùng thể bạn đọc

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày 10 tháng 12 năm 2014

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Bùi Thị Thu Thảo

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện Các số liệu, trích dẫn

sử dụng trong luận văn là trung thực, có xuất xứ rõ ràng, có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi Luận văn chưa được công bố trong công trình khoa học nào

Tác giả luận văn

Bùi Thị Thu Thảo

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iii

MỤC LỤC iv

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu 2

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn Error! Bookmark not defined

defined

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn Error! Bookmark not

defined

6 Những đóng góp về khoa học của luận văn Error! Bookmark not defined

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn Error! Bookmark not defined

8 Kết cấu của luận văn Error! Bookmark not defined

HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Error!

Bookmark not defined

1.1 VĂN HÓA CHÍNH TRỊ Error! Bookmark not defined

1.1.1 Bản chất của văn hóa chính trị Error! Bookmark not defined

1.1.2 Cấu trúc của văn hóa chính trị Error! Bookmark not defined

1.1.3 Chức năng của văn hóa chính trị Error! Bookmark not defined

1.2 VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ

SỞ Error! Bookmark not defined

1.2.1 Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở Error! Bookmark not defined

1.2.2 Văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở Error! Bookmark not defined

Chương 2 THỰC TRẠNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ

HIỆN NAY Error! Bookmark not defined

2.1 NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI

NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở TỈNH NAM ĐỊNH Error!

Bookmark not defined

2.1.1 Những đặc điểm tự nhiên của tỉnh Nam Định tác động đến văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở Error! Bookmark not defined

2.1.2 Những đặc điểm kinh tế của tỉnh Nam Định tác động đến văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở Error! Bookmark not defined

2.1.3 Những đặc điểm về chính trị, văn hóa, xã hội của tỉnh Nam Định tác động tới văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở Error! Bookmark not defined

2.1.4 Những đặc điểm về nhân cách và trí tuệ của đội ngũ của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Nam Định Error! Bookmark not defined 2.2 NHỮNG ƢU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ TRONG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở TỈNH NAM ĐỊNH Error! Bookmark not defined

2.2.1 Những ưu điểm và nguyên nhân của ưu điểm trong văn hóa chính trị của

defined

2.2.2 Những hạn chế trong văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp

cơ sở và nguyên nhân cơ bản của nó Error! Bookmark not defined 2.3 NHỮNG VẤN ĐỀ ĐANG ĐẶT RA VỀ YÊU CẦU CHẤT LƢỢNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CÁP CƠ SỞ Error! Bookmark not defined

2.3.1 Đòi hỏi phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở về

defined

2.3.2 Những mâu thuẫn, những vấn đề đặt ra hiện nay Error! Bookmark not defined

HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở TỈNH NAM ĐỊNH HIỆN NAY Error! Bookmark not defined 3.1 MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG Error! Bookmark not defined

3.1.1 Xây dựng, phát triển nền văn hóa chính trị Việt Nam tiên tiến, hiện đại, đặc sắc – nền tảng cho việc nâng cao chất lượng văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt Error! Bookmark not defined

3.1.2 Xây dựng người cán bộ chủ chốt cơ sở phát triển toàn diện đức – tài Error! Bookmark not defined

3.1.3 Gắn lý luận với thực tiễn – phương hướng hữu hiệu trong việc nâng cao

defined

3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU Error! Bookmark not defined

3.2.1 Nâng cao tri thức chính trị, ý thức chính trị, lý tưởng chính trị, niềm tin chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở Error! Bookmark not defined

3.2.2 Nâng cao năng lực thực thi chính trị (trình độ, kinh nghiệm, khả năng lãnh đạo, quản lý) của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sởError! Bookmark not

defined

Bookmark not defined

3.2.4 Bồi dưỡng nghiệp vụ lãnh đạo, quản lý cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cơ

sở. Error! Bookmark not defined

3.2.5 Phát huy tính tích cực chính trị (lãnh đạo, quản lý) của đội ngũ cán

bộ chủ chốt Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 3 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Công cuộc đổi mới toàn diện đất nước đang đòi hỏi một đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý có trình độ, năng lực cao, có phẩm chất đạo đức và tài năng cống hiến

đủ tầm Văn hóa chính trị (VHCT) là tổng thể các phẩm chất, năng lực đó của đội ngũ cán bộ Trong bối cảnh giao lưu, hội nhập quốc tế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, VHCT của đội ngũ cán bộ chủ chốt lại càng trở thành nhu cầu bức thiết Nó quy định tầm tư duy, trình độ hành động và kỹ năng lãnh đạo, quản lý của tất cả các đối tượng cán bộ lãnh đạo, từ cao cấp đến trung cấp, từ Trung ương đến địa phương,

kể cả đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở

Xây dựng, phát triển và phát huy được VHCT của đội ngũ cán bộ sẽ giúp cho Đảng Cộng sản Việt Nam với tư cách là Đảng cầm quyền nâng cao năng lực lãnh đạo, phát huy tiềm lực trí tuệ và tư tưởng của Đảng, làm cho Đảng vươn lên ngang tầm nhiệm vụ, nâng cao được uy tín và ảnh hưởng của Đảng trong xã hội Nhờ đó, Đảng tiếp tục khẳng định trên thực tế vai trò lãnh đạo của mình đối với nhà nước và

xã hội VHCT có tác dụng rất lớn đến việc xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh, đồng thời vượt qua được những thách thức và nguy cơ để phát triển trong bối cảnh hiện nay Chúng ta cần phải làm cho VHCT thấm sâu và nội dung, phương pháp xây dựng Đảng về mọi mặt mà thực chất của quá trình này chính là hình thành và phát triển VHCT của Đảng, nhân cách của đội ngũ cán bộ chủ chốt, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo nói chung và đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Nam Định nói riêng

VHCT với tác dụng và hiệu quả của nó còn góp phần nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý nhà nước và hoạt động của hệ thống chính trị (HTCT), thúc đẩy quá trình dân chủ hóa xã hội, phát huy được những tiềm năng sáng tạo, đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng để bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ khỏi sự tha hóa, biến chất, VHCT một khi thâm nhập vào đời sống và trở thành phổ biến, trước hết ở

sự gương mẫu của đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở về sự trong sạch của thể chế, sau

đó là trình độ giác ngộ chính trị của quần chúng, khả năng làm chủ và tham gia vào các hoạt động quản lý nhà nước, sẽ thể hiện được vai trò mục tiêu và động lực của

nó đối với sự phát triển ở tỉnh Nam Định

Nam Định sau gần 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội VI, VII, VIII, IX, X, XI của Đảng và các Nghị quyết khác,

đã góp phần nâng cao VHCT của cán bộ các cấp, trong đó có đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, thông qua nghiên cứu đào tạo, bồi dưỡng lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như đường lối chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước, thông qua hoạt động thực tiễn, lãnh đạo, quản lý các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa, quốc phòng, an ninh… Tuy nhiên, theo yêu cầu của công cuộc đổi mới, đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở của tỉnh Nam Định còn hạn chế nhiều về tư duy khoa học, trình độ lý luận chính trị đặc biệt trong hoạt động chính trị thực tiễn có nhiều vấn đề đặt ra Một bộ phận cán bộ chủ chốt ý thức tự học, phấn đấu giảm sút, ý thức tổ chức kỷ luật yếu, có tư tưởng phe phái, cực bộ trong công việc, nhận thức về vai trò, trách nhiệm, nhiệm vụ chưa đầy đủ, phân công, phân cấp trách nhiệm chưa phù hợp, có trường hợp còn né tránh công việc, nịnh bợ cấp trên, hách dịch với cấp dưới, xa rời quần chúng nhân dân … Trí thức, kinh nghiệm và kỹ năng lãnh đạo, quản lý của một số cán bộ ở cơ sở còn yếu, thiếu gương mẫu trong lối sống, phẩm chất đạo đức giảm sút, thiếu tinh thần trách nhiệm đối với nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước giao cho Do vậy, việc nghiên cứu, nhận thức về VHCT của đội ngũ cán bộ chủ chốt cơ sở của tỉnh, trên cơ sở đó nâng cao trình độ VHCT cho đội ngũ này sẽ góp phần trực tiếp tới sự ổn định và phát triển của tỉnh Nam Định, đảm bảo cho sự nghiệp đổi mới theo định hướng xã hội chủ

nghĩa Với ý nghĩa trên, Học viên cao học chọn đề tài nghiên cứu “Văn hóa chính

trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Nam Định” làm luận văn Thạc sĩ

chuyên ngành Chính trị học

2 Tình hình nghiên cứu

VHCT nói chung, VHCT của các lĩnh vực hoạt động cũng như các đối tượng khác nhau trong xã hội là đề tài mới, song rất được quan tâm trong thời

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

tập IV, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 2008

Tôn giáo, Hà Nội

đạo và đội ngũ cán bộ quản lý kinh doanh trong thời kỳ CNH – HĐH đất nước, Nxb

Giáo dục, Hà Nội

hệ giữa dân chủ và văn hóa pháp luật một số vấn đề về lý luận và thực tiễn, Nxb

Chính trị - Hành chính, Hà Nội

xây dựng Đảng (Giai đoạn 2000 – 2005)

xây dựng Đảng (Giai đoạn 2006 – 2010)

Định

chính trị của Đảng ta hiện nay, Nxb Lao động, Hà Nội

động, Hà Nội

tỉnh lần thứ XV

ngũ cán bộ Đảng viên tỉnh Xa Văn Na Khệt Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay, Luận văn Thạc sĩ Chính trị học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

14 Đảng bộ tỉnh Nam Định (2005), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ

tỉnh lần thứ XVI

đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII, Nam Định, 2010

lần thứ VI, Nxb Sự thật, Hà Nội

quốc lần thứ VI, Nxb Sự thật, Hà Nội

Chấp hành TW khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

Chấp hành TW khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

2) Ban chấp hành TW khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

chấp hành TW khóa IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

quốc lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

chấp hành TW khóa X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị - Hành chính quốc gia, Hà Nội

Hồ, Nxb Từ điển Bách khoa, Hà Nội

thiết dành cho cán bộ chính quyền cấp cơ sở, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

28 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Khoa học chính trị

(1999), Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chính trị, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội

Giáo trình công tác tư tưởng của Đảng, Nxb, Lý luận chính trị, Hà Nội

(2004), Tập bài giảng chính trị học, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội

lý lãnh đạo, quản lý (2005), Giáo trình tâm lý học lãnh đạo quản lý, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội

nghĩa Mác – Lênin về văn hóa, Hà Nội

Việt Nam – tạo động lực cho công cuộc đổi mới", Tập chí Thông tin khoa học xã

hội, (số 6), tr 3-7

Tạp chí Văn hóa nghệ thuật, (số 9 ), tr 10-12

truyền thống và hiện đại, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

yêu cầu của Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa, một số vấn đề lý luận và thực tiễn về đánh giá cán bộ ở nước ta hiện nay, Ban Tổ chức Trung ương Đảng, Hà Nội

Bước đầu tìm hiểu văn hóa chính trị truyền thống Việt Nam, Tổng quan khoa học,

Viện Chính trị học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

thời kỳ đổi mới, Tạp chí Xây dựng Đảng (10)

CHDCND Lào trong giai đoạn hiện nay, Luận án tiến sĩ, Học viện chính trị quốc

gia Hồ Chí Minh

40 V.I.Lênin (1981), Toàn tập, tập 32, Nxb Tiến bộ, Matxcova

Hà Nội

Hà Nội

Hà Nội

gia, Hà Nội

gia, Hà Nội

Văn học, Hà Nội

Nội

62 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

Nội

dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo ở nước ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở, Viện Chính trị học, Học viện Chính trị quốc gia

Hồ Chí Minh

hóa chính trị, Kỷ yếu đề tài khoa học cấp cơ sở, Học viện Chính trị - Hành chính

Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

Nội vụ V/v ban hành quy định tiêu chuẩn cụ thể đối với cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn

kết thực hiện kế hoạch năm 2012 và triển khai kế hoạch năm 2013

chí Nghiên cứu lý luận, (số 10), tr.9-13

lượng, đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

đạo ở nước ta trong giai đoạn hiện nay, Luận án tiến sĩ xây dựng Đảng, Học viện

Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

lượng cán bộ của thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn đổi mới hiện nay,