Nguyễn Thị Tiến Cao học Môi trường K20 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN NGUYỄN THỊ TIẾN ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CHẤT THẢI RẮN Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH, TỈNH
Trang 1Nguyễn Thị Tiến Cao học Môi trường K20
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
NGUYỄN THỊ TIẾN
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CHẤT THẢI RẮN Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Hà Nội – 2014
Trang 2Nguyễn Thị Tiến Cao học Môi trường K20
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
NGUYỄN THỊ TIẾN
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CHẤT THẢI RẮN Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Chuyên ngành: Khoa học môi trường
Mã số: 60440301
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS LÊ VĂN THIỆN
Hà Nội – 2014
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn: “Đánh giá hiện trạng chất thải rắn y tế trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An” là công trình nghiên cứu của bản thân với sự hướng dẫn của PGS.TS Lê Văn Thiện Nội dung, kết quả trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ luận văn nào trước đây Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình
Tác giả
Nguyễn Thị Tiến
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự dạy bảo tận tình của các thầy cô, sự giúp đỡ của đồng nghiệp, sự động viên to lớn của gia đình và những người thân
Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS
Lê Văn Thiện cùng các thầy cô giáo trong khoa Môi trường đã tận tâm trực tiếp
hướng dẫn, giúp đỡ động viên tôi học tập, nghiên cứu khoa học và thực hiện luận văn
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo Chi cục Bảo vệ Môi trường Nghệ
An, cùng các đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để giúp tôi hoàn thành luận văn này
Hà Nội, tháng 12 năm 2014
Tác giả
Nguyễn Thị Tiến
Trang 5
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 5
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not
defined
1.1 Tổng quan về Chất thải rắn y tế và quản lý chất thải Error! Bookmark not
defined
1.1.1 Khái niệm về chất thải rắn y tế và quản lý chất thải Error! Bookmark not
defined
1.1.2 Phân loại và xác định chất thải rắn y tế Error! Bookmark not defined 1.1.3 Đặc điểm về chất thải rắn y tế tại các nguồn phát sinh Error! Bookmark not
defined
1.2 Ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp của chất thải rắn y tế tới sức khỏe con người,
tác động xã hội và môi trường Error! Bookmark not defined
1.2.1 Ảnh hưởng của chất thải rắn y tế tới sức khỏe con người, tác động xã hội
Error! Bookmark not defined 1.2.2 Ảnh hưởng của chất thải rắn y tế tới môi trường Error! Bookmark not
defined
1.3 Quản lý chất thải rắn y tế tại Việt Nam và Nghệ An Error! Bookmark not
defined
1.3.1 Hiện trạng công tác quản lý chất thải y tế tại Việt Nam Error! Bookmark not
defined
1.3.3 Hiện trạng công tác quản lý chất thải y tế tại tỉnh Nghệ An Error! Bookmark
not defined
CHƯƠNG 2 PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Error! Bookmark not defined 2.1 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.1.1 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.1.2 Đối tượng nghiên cứu Error! Bookmark not defined
Trang 62.2 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ KHẢO SÁT VÀ THẢO LUẬN Error! Bookmark not
defined
3.1 Đặc điểm tự nhiên khu vực nghiên cứu Error! Bookmark not defined 3.2 Hiện trạng các cơ sở y tế Error! Bookmark not defined 3.2.1 Đặc điểm các cơ sở y tế Error! Bookmark not defined 3.2.2 Khối lượng chất thải y tế Error! Bookmark not defined 3.2.3 Phân loại chất thải Error! Bookmark not defined 3.2.4 Thu gom, lưu giữ và vận chuyển chất thải Error! Bookmark not defined 3.2.5 Kiến thức về qui trình quản lý là xử lý chất thải của nhân viên y tế Error!
Bookmark not defined
3.3 Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn y tế tại địa bàn nghiên cứu Error!
Bookmark not defined
3.3.1 Những mặt đạt được trong công tác quản lý chất thải y tế Error! Bookmark
not defined
3.3.2 Những mặt chưa đạt được trong công tác quản lý chất thải y tế Error!
Bookmark not defined
3.4 Đề xuất giải pháp quản lý và lý chất thải y tế Error! Bookmark not defined 3.4.1 Các giải pháp đã được đề xuất chung cho toàn tỉnh Error! Bookmark not
defined
3.4.2 Qua quá trình nghiên cứu chúng tôi đề xuất bổ sung thêm một số giải pháp cụ thể
quản lý chất thải y tế tại các bệnh viện trên địa bàn thành phố Vinh Error! Bookmark
not defined
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Kiến nghị Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 6
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 8DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Lượng chất thải phát sinh tại các bệnh viện Error! Bookmark not
defined
Bảng 1.2: Khối lượng thải phát rắn sinh ở các khoa trong bệnh viện
(kg/ngày/người) Error! Bookmark not defined Bảng 1.3 Khối lượng chất thải y tế nguy hại phát sinh trong năm 2015 Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.1 Danh sách và địa chỉ các bệnh viện Error! Bookmark not defined Bảng 3.1 Thông tin số giường bệnh và nhân viên các bệnh viện Error! Bookmark
not defined
Bảng 3.2 Khối lượng chất thải rắn phát sinh tại các bệnh viện Error! Bookmark
not defined
Bảng 3.3 Đơn vị vận chuyển và xử lý chất thải y tế nguy hại Error! Bookmark not
defined
Bảng 3.4 Kinh phí dự kiến đầu tư cho cho các bệnh viện Error! Bookmark not
defined
Bảng 3.5 Các tiêu chí lựa chọn phương án xử lý Error! Bookmark not defined
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 3.1 Sơ đồ Khí thải sau khi được xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường Error!
Bookmark not defined
Hình 3.2 Mô hình xử lý chất thải rắn y tế lây nhiễm bằng công nghệ không đốt
Error! Bookmark not defined
Trang 11MỞ ĐẦU
Song hành cùng với sự phát triển của nền kinh tế thì việc quan tâm chăm sóc sức khoẻ con người cũng ngày càng gia tăng Đó là nhiệm vụ quan trọng của ngành Y tế Nhằm đáp ứng kịp thời các nhu cầu khám chữa bệnh và chăm sóc sức khoẻ của nhân dân,
hệ thống các cơ sở y tế không ngừng được tăng cường, mở rộng và hoàn thiện Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, hệ thống y tế đặc biệt là các bệnh viện đã thải ra môi trường một lượng lớn các chất thải bỏ, bao gồm chất thải rắn lỏng, nguy hại và không nguy hại
Chất thải y tế chủ yếu ở dạng rắn và lỏng, trong đó có nhiều loại vi khuẩn, virus gây các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, các hoá chất dùng trong khám chữa bệnh ảnh hưởng xấu tới môi trường và sức khoẻ cộng đồng Đặc biệt là các bệnh nhiễm virus nghiêm trọng như HIV/AIDS và viêm gan B và C có thể lây nhiễm trực tiếp sang những người làm công tác chăm sóc sức khoẻ, quản lý chất thải và cả những người nhặt rác ở các bãi rác
Trên cả nước hiện có hơn 1.047 bệnh viện với hơn 140 nghìn giường bệnh và
hơn 10 nghìn trạm y tế cấp xã, hàng ngày thải ra khoảng 400 tấn chất thải y tế, trong
đó 20 - 25 % là chất thải nguy hại cần được xử lý đặc biệt Con số này dự báo sẽ tăng lên khoảng 30 - 40 % trong các năm tới do sự gia tăng dân số và việc mở rộng các dịch vụ y
tế Theo phân loại của Quy chế quản lý chất thải nguy hại do Thủ tướng Chính phủ
ban hành thì chất thải y tế là một trong những chất thải nguy hại Tuy nhiên, hiện việc thu gom, phân loại và xử lý chất thải y tế đang là vấn đề chưa được thực hiện theo đúng yêu cầu
Thành phố Vinh là trung tâm văn hóa, giáo dục, y tế lớn của tỉnh Nghệ An Là nơi tập trung đông dân cư và các bệnh viên công tư, đáp ứng cơ bản tốt yêu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho người dân trên địa bàn thành phố và dân cư các địa phương khác
trong và ngoài tỉnh và cả nước bạn Lào Hiện cả thành phố có 19 bệnh viện (trong đó có
11 bệnh viện hệ công lập và 08 bệnh viện hệ tư nhân) chiếm trên 50% số bệnh viện trên
toàn tỉnh, ngoai ra còn có các trung tâm y tế, các phòng khám chữa bệnh tư nhân, là
Trang 12xúc tại các bệnh viện và đe dọa đến sức khỏe của mỗi người dân thành phố nếu không được thu gom và xử lý đúng kỹ thuật
Vì vậy, tôi lựa chọn thực hiện đề tài: “Đánh giá hiện trạng chất thải rắn y tế
trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An” để đưa ra các thông tin về hiện trạng chất
thải rắn y tế tại các bệnh viện trên địa bàn thành phố Vinh Từ đó giúp các nhà quản lý có cái nhìn chính xác và có biện pháp hợp lý cho công tác bảo vệ môi trường tại bệnh viện nói riêng và các cơ sở y tế nói chung, góp phần thực hiện tốt vai trò nhiệm vụ chăm sóc
sức khỏe cho nhân dân
Mục tiêu chính của luận văn nhằm giải quyết những nhiệm vụ sau:
- Mô tả hiện trạng quản lý chất thải y tế tại các bệnh viện trên địa bàn thành phố Vinh
- Đánh giá tình hình quản lý, xử lý chất thải y tế tại các bệnh viện
- Đề xuất các giải pháp quản lý chất thải y tế
Qua nghiên cứu, chúng tôi hi vọng đóng góp một phần công sức của mình vào sự nghiệp bảo vệ môi trường nói chung và giảm thiểu ô nhiễm môi trường do chất thải y tế trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Tài nguyên và Môi Trường (2005), Báo cáo Quy hoạch tổng thể quản lý chất thải
rắn công nghiệp và chất thải nguy hại (giai đoạn 2006-2010 và tầm nhìn đến 2020)
2 Bộ Tài nguyên và Môi trường, Báo cáo Hiện trạng môi trường năm 2011, chuyên đề
chất thải rắn
3 Bộ Y tế (2007), Quyết định số 43/2007/QĐ-BYT về việc ban hành Quy chế quản lý
chất thải y tế
4 Chính phủ (1999), Quyết định số 155/1999/QĐ-TTg Ngày 16 tháng 07 năm 1999 của
Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế quản lý chất thải nguy hại
Trang 135 Chính phủ (2007), Quyết định số 197/2007/Q Đ - TTg ngày 28/12/2007 của Thủ tướng
Chính phủ phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội tỉnh Nghệ An đến năm 2020 (Lĩnh vực y tế)
6 Chính phủ (2011), Quyết định số 2038/QĐ-TTg ngày 15 tháng 11 năm 2011 phê duyệt
đề án tổng thể xử lý chất thải y tế giai đoạn 2011 - 2015 và định hướng đến năm
2020
7 Chính phủ (2013), Quyết định số 1058/QĐ-TTG ngày 04 tháng 07 năm 2013về việc
phê duyệt danh mục dự án “hỗ trợ quản lý chất thải y tế nhằm giảm phát thải các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy và thủy ngân” do quỹ môi trường toàn cầu (GEF) viện trợ không hoàn lại thông qua ngân hàng thế giới (WB)
8 Chính phủ (2011), Quyết định số 2038/QĐ-TTg ngày 15 tháng 11 năm 2011 phê duyệt
đề án tổng thể xử lý chất thải y tế giai đoạn 2011 - 2015 và định hướng đến năm
2020
9 Đoàn Nguyên (2007), Quản lý và xử lý chất thải bệnh viện, Tạp chí Tài nguyên và Môi
trường, tháng 10/2007
10 Quốc hội (2005), Luật Bảo vệ môi trường của Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt
Nam số 52/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005
11 Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Nghệ An, Báo cáo Hiện trạng môi trường năm
2011 chuyên đề chất thải y tế của các bệnh viện trên địa bàn tỉnh Nghệ An
12 Trịnh Thị Thanh, Nguyễn Khắc Kinh (2005), Quản lý chất thải nguy hại, NXB Đại
học Quốc gia Hà Nội
13 Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, Quyết định về việc phê duyệt kế hoạch quản lý chất
thải y tế tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2013-2015
14 Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, Quyết định số 5402/QĐ-UBND.ĐTXD ngày 27 tháng
12 năm 2012 về việc phê duyệt đề án tổng thể xử lý chất thải rắn y tế nguy hại trên địa bàn tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2012 - 2020, có tính đến 2025
15 Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An, Quyết định số 2532/QĐ-UBND.ĐTXD ngày 20 tháng
6 năm 2013 Quyết định về việc phê duyệt kế hoạch quản lý chất thải y tế tỉnh Nghệ
Trang 1416 Quy chuẩn kỹ thuật môi trường về nước thải, khí thải, chất thải rắn trong lĩnh vực y
tế