- Dựa trên cơ sở thực tế tại Thái Bình, luận văn đã đưa ra các giải pháp tăng cường thu hút vốn FDI trên địa bàn tỉnh đó là: i Tăng cường đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật; ii Thú
Trang 1Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào
tỉnh Thái Bình Nguyễn Mạnh Hùng
Trường Đại học Kinh tế Luận văn ThS Quản lý kinh tế; Mã số: 60 34 01 Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Thị Tuệ
Năm bảo vệ: 2014
Abstract.- Luận văn đã luận giải các chính sách thu hút vốn vào địa phương
- Thông qua việc đánh giá thực trạng vốn FDI tại Thái Bình, luận văn đã chỉ ra nhiều hạn chế dẫn đến kết quả có sự mất cân đối trong thu hút vốn FDI
- Dựa trên cơ sở thực tế tại Thái Bình, luận văn đã đưa ra các giải pháp tăng cường thu hút vốn FDI trên địa bàn tỉnh đó là: (i) Tăng cường đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật; (ii) Thúc đẩy hoạt động xúc tiến đầu tư; (iii) Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch; (iv) Phát triển công nghiệp hỗ trợ; (v) Cải cách thủ tục hành chính; (vi) Đầu tư phát triển nguồn nhân lực; (vii) Đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra, thực hiện các biện pháp chống chuyển giá
Keywords Vốn đầu tư; Đầu tư quốc tế; Thái Bình; Quản lý kinh tế
Content
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay, đất nước ta đang bước vào giai đoạn đẩy nhanh và mạnh quá trình phát triển kinh tế, thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa với mục tiêu đến năm 2020 cơ bản trở thành một nước công nghiệp, vì vậy nhu cầu về vốn cho đầu tư phát triển là rất lớn Trong khi
đó, đối với những nước đang phát triển như Việt Nam, tích lũy vốn nội bộ trong nền kinh tế còn thấp Do đó sự cần thiết phải thu hút nguồn vốn từ bên ngoài cho đầu tư phát triển, trong đó có vốn FDI là một tất yếu khách quan Thực tế cho thấy, thời gian qua vốn FDI đã và đang là một kênh bổ sung vốn rất quan trọng cho nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển và tăng trưởng kinh tế Những thành tựu đạt được trong việc thu hút nguồn vốn FDI thời gian qua đã góp
Trang 2phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, tăng năng suất lao động, đổi mới công nghệ thiết bị, nâng cao năng lực cạnh tranh …
Thái Bình là tỉnh đồng bằng ven biển phía Nam đồng bằng sông Hồng, cận kề với khu vực tăng trưởng kinh tế trọng điểm phía Bắc nhưng vẫn là một tỉnh nghèo, kinh tế chậm phát triển Việc thu hút vốn từ bên ngoài, đặc biệt là từ nguồn vốn FDI để thúc đẩy kinh tế phát triển còn thấp Trong khi đó với mục tiêu tăng trưởng và phát triển kinh tế trong giai đoạn tới, tỉnh Thái Bình cần phải huy động một lượng vốn lớn từ bên ngoài Mặc dù đã ban hành và thực hiện nhiều chính sách, biện pháp để thu hút vốn FDI nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập cần được quan tâm giải quyết Đặc biệt là việc tạo ra cơ chế nhằm thu hút, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn này Xuất phát từ thực tiễn đó, vấn đề “Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào tỉnh Thái Bình” được tác giả chọn làm đề tài Luận văn Thạc sĩ với mong muốn nghiên cứu và phân tích thực trạng thu hút vốn FDI thời gian qua, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường thu hút vốn FDI trong thời gian tới, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế của tỉnh Thái Bình
2 Tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu về thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt Nam cũng như tác động của nó đến quá trình phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam đã được nhiều tổ chức và các học giả thực hiện Có thể kể đến như:
- Lê Công Toàn (2001) Luận án tiến sỹ “Các giải pháp tài chính nhằm tăng cường thu hút
và quản lý FDI tại Việt Nam”, đã nêu rõ về vai trò của các giải pháp tài chính trong thu hút và quản lý FDI, kinh nghiệm một số nước trong việc sử dụng các công cụ tài chính để thu hút FDI, đánh giá thực trạng sử dụng các giải pháp tài chính trong thu hút và quản lý FDI của Việt Nam giai đoạn 1998 – 2000, đã đề ra các giải pháp cụ thể và các điều kiện cần thiết để thu hút và tăng cường quản lý FDI giai đoạn 2001-2010
- Nguyễn Thị Kim Nhã (2005) với Luận án tiến sỹ kinh tế “Giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở Việt Nam”, đã mô tả toàn cảnh thu hút FDI ở Việt Nam trong giai đoạn 1988-2005, đánh giá được sự thành công và hạn chế trong hoạt động thu hút FDI tại Việt Nam, phân tích nguyên nhân ảnh hưởng tới thành công và hạn chế đó Trên cơ sở đó nêu
rõ những vấn đề cần phải giải quyết để tăng cường thu hút FDI trong thời gian tới
- Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): Triển vọng thế giới và thực tiễn Việt Nam Nguyễn
Hồng Sơn, Những vấn đề Kinh tế Thế giới; 2006/Số 6 3-12 Tác giả phân tích triển vọng của
Trang 3dòng vốn FDI trên thế giới và khu vực (2005-2008) cũng như những đặc điểm cơ bản của dòng vốn FDI vào Việt Nam trong giai đoạn 2001-2005, từ đó đưa ra một số khuyến nghị chính sách nhằm nâng cao hiệu quả của việc thu hút dòng vốn FDI trong thời gian tới
- Hà Thanh Việt (2007) với Luận án tiến sỹ “Thu hút và sử dụng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn duyên hải miền trung”, tác giả đã phân tích luận giải về các nhân tố ảnh hưởng tới khả năng thu hút và sử dụng hiệu quả vốn FDI trên một vùng kinh tế của một quốc gia, khái quát được tình hình kinh tế - xã hội của vùng Duyên hải miền trung, nhấn mạnh tầm quan trọng của vốn FDI trên cơ sở đánh giá phân tích thực trạng về hiệu quả thu hút và sử dụng vốn FDI tại vùng Duyên hải miền trung và những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng trên Từ
đó tác giả đề ra ba nhóm giải pháp và có những giải pháp đặc thù áp dụng riêng cho vùng Duyên hải miền trung
- Phùng Xuân Nhạ (2010) với sách chuyên khảo “Điều chỉnh chính sách đầu tư FDI ở Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế” Tác giả đã đưa ra một số vấn đề lý luận về chính sách FDI, kinh nghiệm quốc tế về điều chỉnh chính sách FDI, phân tích thực trạng điều chỉnh chính sách FDI ở Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Trên cơ sở đó đưa ra những khuyến nghị và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả điều chỉnh chính sách FDI của Việt Nam trong giai đoạn hậu WTO
- Đặng Thành Cương (2012) với Luận án tiến sỹ “Tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Nghệ An”, đã đưa ra một số vấn đề lý luận về thu hút FDI vào địa phương, phân tích đánh giá thực trạng thu hút và hiệu quả vốn FDI ở tỉnh Nghệ An, đánh giá được sự thành công và hạn chế Từ đó đề xuất một số giải pháp cụ thể để tăng cường thu hút FDI vào Nghệ an
Ngoài ra có thể đề cập đến một số nghiên cứu như:
- Các giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam
Lê Thế Giới/ TC Kinh tế và phát triển; 2004/Số 86 8-10
- Thực trạng và giải pháp phân bổ FDI theo cơ cấu vùng kinh tế ở Việt Nam Trần Lan
Hương/ Những vấn đề kinh tế thế giới; 2005/Số 1 61-68
- Đẩy mạnh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trong bối cảnh hội nhập Phan Hữu Thắng/ TC Kinh tế và Dự báo; 2007/Số 1 32-35
- Bài toán FDI dành cho Việt Nam Trung Việt/ TC Kinh tế châu á - Thái Bình dương; 2008/ Số 218 22-24
Trang 4- Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển bền vững ở Đồng Nai Nguyễn Đình Thành/ TC Cộng sản; 2009/Số 804 66-69
- Những giải pháp cơ bản nhằm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của tỉnh Vĩnh Phúc theo hướng phát triển bền vững Trần Thị Tuyết Lan/ TC Kinh tế Châu á – Thái bình dương; 2009/ Số 264 38-45
- Giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa Phan Ngọc Trung/ TC Kinh tế và Dự báo; 2010/Số 21 17-19
- Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam từ khi gia nhập WTO đến nay
Nguyễn Văn Bình/ TC Quản lý nhà nước; 2010/Số 176 17-21
- Tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bình Định trong giai đoạn hiện nay Hà Thanh Việt/ TC Quản lý kinh tế; 2011/Số 44 10-14
- Đầu tư trực tiếp nước ngoài ở Hải Dương 5 năm qua thực trạng và kinh nghiệm Chu
Thị Thu Thuỷ / TC Thông tin đối ngoại; 2011/Số 7 30-34, 39
Những nghiên cứu trên các tác giả đã đề cập tới những vấn đề như: lý luận về vốn FDI, đều có phân tích thực trạng về vốn FDI ở Việt Nam, vùng kinh tế và một số địa phương, biện pháp thu hút sử dụng nguồn vốn này Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu vào nghiên cứu thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Thái Bình, vì vậy tác giả muốn đi sâu nghiên cứu vấn đề này
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu:
- Đánh giá thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ở tỉnh Thái Bình
- Đề xuất quan điểm và hệ thống giải pháp để tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Thái Bình trong những năm tới
* Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận có tính khoa học về thu hút vốn FDI vào địa phương
- Khảo sát kinh nghiệm của một số địa phương về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
- Phân tích thực trạng thu hút vốn FDI, chỉ ra những nhân tố cơ bản tác động đến kết quả thu hút vốn FDI ở tỉnh Thái Bình trong thời gian qua
Trang 5- Đánh giá những thành tựu đạt được, chỉ ra những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của
nó
- Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất phương hướng và các giải pháp cho việc thu hút vốn FDI vào tỉnh Thái Bình trong những năm tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu thu hút vốn FDI vào địa phương
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về không gian: trên địa bàn tỉnh Thái Bình
+ Về thời gian: từ năm 2001 đến năm 2013 và định hướng đến năm 2020
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận cơ bản của luận văn là phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, bên cạnh đó tác giả sử dụng một số phương pháp cụ thể sau:
- Phương pháp thống kê: Luận văn sử dụng các số liệu thống kê thích hợp để phục vụ cho phân tích quá trình thu hút vốn FDI ở tỉnh Thái Bình
- Phương pháp phân tích tổng hợp: Trên cơ sở phân tích thực trạng thu hút FDI vào tỉnh Thái Bình, luận văn đưa ra những đánh giá chung có tính khái quát về tình hình thu hút vốn FDI vào tỉnh Thái Bình
- Phương pháp so sánh, đối chiếu: Thu hút vốn FDI được xem xét trên cơ sở có sự so sánh tác động của nó đối với sự tăng trưởng kinh tế của Thái Bình trong từng giai đoạn cụ thể
6 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương, bao gồm:
- Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
- Chương 2: Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Thái Bình
- Chương 3: Giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Thái
Bình
References
Tiếng Việt
1 Đỗ Đức Bình (2009), “Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam - Những bất cập về
chính sách và giải pháp hoàn thiện”, Tạp chí Kinh tế và phát triển, (6), Tr 18-21
Trang 62 Nguyễn Văn Bình (2010), “Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam từ khi gia
nhập WTO đến nay”, Tạp chí Quản lý nhà nước, (176), Tr 17-21
3 Đặng Thành Cương (2012), Tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Nghệ
An, Luận án Tiến sỹ Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
4 Cục đầu tư nước ngoài - Bộ kế hoạch và Đầu tư (2010), Tài liệu tập huấn, Hà Nội
5 Lê Thế Giới (2004), “Các giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam”, Tạp chí Kinh tế và phát triển, (86), Tr 8-10
6 Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Bình (2010), Nghị quyết số 61/2010/NQ-HND Về mục tiêu,
nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 – 2015
7 Nguyễn Thị Hường (2011), “Chuyển giá trong các doanh nghiệp FDI ở
Việt Nam”, Tạp chí Kinh tế và Phát triển, (9)
8 Trần Thị Tuyết Lan (2009), “Những giải pháp cơ bản nhằm thu hút đầu tư trực tiếp nước
ngoài của tỉnh Vĩnh Phúc theo hướng phát triển bền vững”, Tạp chí Kinh tế Châu á – Thái bình dương, (264), Tr 38-45
9 Nguyễn Thị Kim Nhã (2005), Giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ở Việt Nam, Luận án Tiến sỹ Kinh tế, Trường Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội
10 Phùng Xuân Nhạ (2010), Điều chỉnh chính sách đầu tư FDI ở Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
11 Quốc hội (2005), Luật đầu tư, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
12 Nguyễn Hồng Sơn (2006), “Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): Triển vọng thế giới và thực
tiễn Việt Nam”, Những vấn đề Kinh tế Thế giới, (6), Tr 3-12
13 Phan Hữu Thắng (2007), “Đẩy mạnh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trong bối cảnh hội
nhập”, Tạp chí Kinh tế và Dự báo, (1), Tr 32-35
14 Nguyễn Đình Thành (2009), “Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đáp ứng yêu cầu hội nhập
kinh tế quốc tế và phát triển bền vững ở Đồng Nai”, Tạp chí Cộng sản, (804), Tr 66-69
15 Thủ tướng Chính phủ (2006), Quyết định số 262/2006/Q-TTg ngày 14/11/2006 về việc Phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thái Bình đến năm 2020
16 Chu Thị Thu Thủy (2011), “Đầu tư trực tiếp nước ngoài ở Hải Dương 5 năm qua thực trạng
và kinh nghiệm”, Tạp chí Thông tin đối ngoại, (7), Tr 30-34, 39
17 Lê Công Toàn (2001), Các giải pháp tài chính nhằm tăng cường thu hút và quản lý FDI tại Việt Nam, Luận án Tiến sỹ Kinh tế, Trường Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội
Trang 718 Hà Thanh Việt (2007), Thu hút và sử dụng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn duyên hải miền trung, Luận án Tiến sỹ Kinh tế, Trường Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội
19 Trung Việt (2008), “Bài toán FDI dành cho Việt Nam”, Tạp chí Kinh tế Châu á - Thái Bình dương, (218), Tr 22-24
Tiếng Anh
20 UNCTAD (2013), World Investment Report, New York and Geneva
21 United Nations Conference on Trade and Development, World Investment Report
(2010), Investing in a low-carbon Economy
22 United Nations Conference on Trade and Development, World Investment Report
(2008), Transnational Coporations and the Infrastructure Challenge
Websites:
23 www baodanang.vn
24 www baodongnai.org.vn
25 www.baomoi.com
26 www baohungyen.vn
27 www binhduong.gov.vn
28 www danang.gov.vn
29 www dntdanang.vn
30 www.nhandan.com.vn
31 www.sokhdt.thaibinh.gov.vn
32 www.thaibinh.gov.vn
33 www.ven.vn
34 www vinacorp.vn