VẤN đề tạo HỨNG THÚ CHO NGƯỜI học KHI GIẢNG dạy các môn lý LUẬN CHÍNH TRỊ

VẤN ĐỀ TẠO HỨNG THÚ CHO NGƯỜI HỌC KHI GIẢNG DẠY CÁC MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Trương Thùy Minh * Tạo hứng thú cho người học luôn là một vấn đề quan trọng trong hoạt động dạy - học.. Chính

VẤN ĐỀ TẠO HỨNG THÚ CHO NGƯỜI HỌC

KHI GIẢNG DẠY CÁC MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Trương Thùy Minh *

Tạo hứng thú cho người học luôn là một vấn đề quan trọng trong hoạt động dạy - học Bởi vì, như chúng ta biết, dạy - học là một hoạt động phức tạp, trong đó chất lượng, hiệu quả cơ bản phụ thuộc vào chủ thể nhận thức - người học Và điều này lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như: năng lực nhận thức, động cơ học tập, sự quyết tâm (các yếu tố chủ quan); nó còn phụ thuộc vào: môi trường học tập, người tổ chức quá trình dạy học, sự hứng thú trong học tập (các yếu tố tương tác) Ở đây tôi quan niệm, sự hứng thú trong học tập như là hệ quả của các yếu tố tương tác

Các nhà nghiên cứu tâm lý học cho rằng, hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó, nó có ý nghĩa đối với cuộc sống và có khả năng mang lại khoái cảm cá nhân trong quá trình hoạt động Sự hứng thú biểu hiện trước hết ở sự tập trung chú

ý cao độ, sự say mê của chủ thể hoạt động Sự hứng thú gắn liền với tình cảm con người Trong bất cứ công việc gì, nếu có hứng thú làm việc, con người sẽ có cảm giác dễ chịu với hoạt động, làm nẩy sinh khát vọng hành động một cách có sáng tạo Ngược lại, nếu không có hứng thú, dù là hoạt động gì cũng sẽ không đem lại hiệu quả cao Đối với các hoạt động nhận thức, sáng tạo, hoạt động học tập, khi

*

không có hứng thú, kết quả sẽ không là gì hết, thậm chí xuất hiện cảm xúc tiêu cực

Việc học có tính chất đối phó, miễn cưỡng, người học may lắm chỉ tiếp thu được một lượng kiến thức rất ít, không sâu, không bản chất Và vì thế sinh viên dễ quên

Biện chứng của vấn đề này là ở chỗ, khi có hứng thú, say mê trong nghiên cứu, học tập thì thì việc lĩnh hội tri thức trở nên dễ dàng hơn; ngược lại, khi nắm bắt được vấn đề, tức là hiểu được bài thì người học lại có thêm hứng thú Trên thực tế, những người không thích, không hứng thú khi học môn học nào đó thường là những người không học tốt môn học đó Chính vì vậy, việc tạo hứng thú cho người học được xem là yêu cầu bắt buộc đối với bất cứ ai làm công tác giảng dạy, đối với bất cứ bộ môn khoa học nào

Đối các môn lý luận chính trị, đây là những môn khoa học với những kiến thức khó, trừu tượng , và vẫn thường được xem là khô khan, thì việc tạo hứng thú cho người học lại cần được quan tâm nhiều hơn, và dĩ nhiên cũng khó tạo sự hứng thú hơn

Vấn đề là làm thế nào để tạo hứng thú cho người học khi giảng dạy các môn lý luận chính trị?

Đây là một vấn đề khó, không có một cách thức, con đường chung cho mọi người Sự hứng thú của người học phụ thuộc nhiều yếu tố như phương pháp giảng dạy, phong cách, ngôn ngữ, cách thức tổ chức quá trình học tập của giảng viên; chương trình, giáo trình; còn phụ thuộc rất nhiều vào đối tượng, ở đây là học sinh, sinh viên

Từ thực giảng dạy tại trường Đại học Kinh tế Tp.HCM, theo

tôi để tạo được hứng thú cho người học, trước hết người thầy phải

yêu thích công việc giảng dạy của mình Bởi vì, khi ta yêu công việc, ta sẽ dồn vào đó tâm huyết, sự say mê, nhiệt tình Tình yêu ấy dần dần sẽ đến với người học

Thứ hai, người thầy phải là người say mê nghiên cứu khoa

học Chỉ có nghiên cứu khoa học thì mới cập nhật được thông tin về

vấn đề mình giảng, thường xuyên học hỏi, nâng cao trình độ nhận thức, đổi mới tư duy, đổi mới cách tiếp cận các vấn đề nghiên cứu,

có như vậy bài giảng mới sâu sắc, sinh động, mới gây hứng thú cho người học Nếu người thầy nắm chắc nội dung bài giảng, chắc chắn

sẽ thoải mái “thoát ly giáo án”, chủ động thực hiện các phương pháp giảng dạy tích cực

Ngược lại nếu không nghiên cứu, không sâu về nội dung bài giảng, người thầy bị lệ thuộc vào giáo án, sẽ bị động, ngại áp dụng phương pháp giảng dạy mới (vì còn mải lo nhẩm cho thuộc bài) Nhiều người cho rằng, cứ có phương pháp giảng dạy tốt đã là người thầy giỏi rồi, điều đó không chính xác Phương pháp giảng dạy chỉ

là cách truyền tải dễ hiểu, giúp người học nắm bắt nhanh nội dung,

kỹ năng

Nếu chỉ có kỹ năng thôi chưa đủ; Những tri thức khoa học, những thông tin mới, cách tiếp cận khoa học mới sẽ làm cho chất lượng bài giảng được nâng cao Tất nhiên, nếu chỉ có nghiên cứu

mà không đổi mới phương pháp giảng dạy thì những tri thức ấy không “đến” người học được, thầy nói và thầy tự nghe mà thôi Vì vậy, người thầy phải chịu khó, đầu tư cho nghiên cứu khoa học, từ

đó tự làm mới mình trước sự đánh giá của học viên, sinh viên

Thứ ba, người thầy phải luôn đổi mới phương pháp giảng

dạy bằng cách phối hợp một cách linh hoạt cả phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học hiện đại vào quá trình giảng

dạy như thuyết trình, nêu vấn đề, thảo luận nhóm, (đi thực tế tham

quan bảo tàng, viết bài thu hoạch cá nhân: với môn Tư tưởng Hồ Chí Minh và môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam) khuyến khích sự trao đổi đối thoại hợp tác giữa giảng viên với

sinh viên, giữa sinh viên với nhau Qua đó phát huy vai trò tích cực, chủ động sáng tạo của sinh viên, hướng dẫn họ biết cách tự học, tự nghiên cứu

Giảng viên là nhân tố quyết định sự thành công của đổi mới phương pháp giảng dạy Thực tế, sinh viên trường đại học Kinh tế Tp.HCM chất lượng đầu vào tương đối cao, đa số các em có ý thức

tự học và tự nghiên cứu Tuy nhiên, vẫn còn nhiều em chưa tự tin và còn có thói quen đọc chép từ thời phổ thông Do đó, để tập cho sinh

viên tính chủ động, tự tin khi đóng góp ý kiến, thuyết trình trước lớp… đây là những kỹ năng mềm mà sinh viên Việt Nam trong thế

kỷ 21 cần có, thì mỗi giáo viên phải nhận thức một cách đúng đắn

sự tất yếu phải đổi mới, từ đó chủ động suy nghĩ, tìm tòi vận dụng linh hoạt các phương pháp phù hợp và các hình thức tổ chức dạy học khác nhau nhằm định hướng gợi mở dẫn dắt sinh viên, giúp họ biết cách tự học, tự nghiên cứu có kết quả và tự tin khi trình bày một vấn đề trước lớp

Bên cạnh đó, người thầy phải có phương pháp giảng dạy phù hợp cho từng đối tượng sinh viên, học viên Vì mỗi đối tượng khác nhau, chúng ta cần có phương pháp giảng dạy thích hợp Ví dụ như với hệ Đại học chính quy, các em còn trẻ, nhiệm vụ chính là đi học, đối tượng sinh viên này thường năng động, sáng tạo tuy nhiên, kinh nghiệm sống và thực tiễn còn ít sẽ khác với đối tượng sinh viên là Văn bằng hai, liên thông Đại học, Hệ vừa làm vừa học

Thứ tư, phải gắn các môn lý luận chính trị với hiện thực

cuộc sống Đây cũng là một nguyên tắc cơ bản của giáo dục Trong

giảng dạy lý luận chính trị, người dạy có thể đưa các kiến thức kinh điển, các nghị quyết, văn kiện… gắn với đời sống thực tiễn, liên hệ với thực tiễn bằng cách lấy các ví dụ Tôi cho rằng, việc lấy các ví

dụ thành công cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp người học hiểu bài và nhất là có thể tạo sự hứng thú cho người học Muốn vậy, ví dụ trước hết phải phù hợp, phải đúng để giúp người học hiểu bài Tiếp đến, ví dụ phải điển hình, phải hay Và nếu có thể, thêm yếu tố hài hước Như thế, tiết học sẽ trở nên nhẹ nhàng, vui vẻ, giảm sự căng thẳng, dễ tạo hứng thú cho người học, đặc biệt là người học dễ nhớ bằng các liên hệ thực tiễn chứ không phải nhớ máy móc các kiến thức sách vở

Thứ năm, người dạy phải làm chủ được giờ học, thấy được

tín hiệu ngược chiều từ người học để chủ động thay đổi, điều chỉnh nhịp độ giờ giảng, thuyết trình nhóm, thảo luận trên lớp

Thứ sáu, cố gắng tạo không khí lớp học nhẹ nhàng, không

căng thẳng, đừng làm người học “sợ” (từ sợ thầy cô giáo dẫn đến sợ

và chán môn học) Khi sinh viên vui vẻ khi đến lớp, háo hức khi học

bài mới, nhiệt tình, tích cực tham gia xây dựng bài, trả lời câu hỏi, thảo luận sôi nổi…đó chính là thành công của thầy cô đứng lớp

Tóm lại, trên đây là những chia sẻ của tôi dựa trên thực tế giảng dạy của mình, rất mong sự đóng góp của các thầy cô, anh chị đồng nghiệp để các môn lý luận chính trị mà chúng ta giảng dạy sẽ luôn là niềm yêu thích của sinh viên./