Tổng quan về điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của thị xã Kỳ Anh. Nghiên cứu thực trạng về chất thải rắn và quản lý chất thải rắn ở khu kinh tế Vũng Áng. Đề xuất giải pháp nhằm quản lý chất thải rắn tối ưu hơn ở khu công nghiệp này.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
ðẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ðẠI HỌC KHOA HỌC
TRẦN THỊ THƯƠNG
NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG VÀ ðỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN TẠI KHU KINH TẾ VŨNG ÁNG, TỈNH HÀ TĨNH
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
MÃ SỐ: 60.85.01.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG
VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS HÀ VĂN HÀNH
Huế, 2015
Trang 2MỤC LỤC
LỜI CAM ðOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC BẢNG vii
DANH MỤC HÌNH viii
MỞ ðẦU 1
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ðỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 3
3 Ý NGHĨA CỦA ðỀ TÀI 3
4 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4
5 CẤU TRÚC LUẬN VĂN 4
Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ðỀ NGHIÊN CỨU 5
1.1 TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN 5
1.1.1 Một số khái niệm liên quan ñến ñề tài 5
1.1.2 Tình hình quản lý chất thải rắn ở các nước trên thế giới 7
1.1.3 Hiện trạng quản lý chất thải rắn ở Việt Nam 10
1.1.4 Các vấn ñề về quản lý chất thải rắn tại tỉnh Hà Tĩnh 11
1.2 QUAN ðIỂM TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 13
1.2.1 Quan ñiểm tiếp cận 13
1.2.2 Các phương pháp nghiên cứu 14
Chương 2 KHÁI QUÁT VỀ ðIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG THỊ XÃ KỲ ANH 17
2.1 ðIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 17
2.1.1 Vị trí ñịa lý 17
2.1.2 ðặc ñiểm ñịa chất - ñịa hình 18
2.1.3 ðặc ñiểm khí hậu - thuỷ văn 19
Trang 32.1.4 ðặc ñiểm thổ nhưỡng 21
2.1.5 Sinh vật 23
2.2 ðIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI 24
2.2.1 Khái quát về tình hình phát triển kinh tế - xã hội thị xã Kỳ Anh 24
2.2.2 Thực trạng các ngành kinh tế 25
2.2.3 ðặc ñiểm dân số và lao ñộng 27
2.2.4 ðặc ñiểm phân bố dân cư 30
2.2.5 ðặc ñiểm về cơ sở hạ tầng 31
2.3 HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG 33
2.3.1 Chất lượng môi trường không khí và tiếng ồn 33
2.3.2 Chất lượng môi trường nước 33
2.3.3 Chất lượng môi trường ñất 34
2.3.4 Hệ sinh thái và ña dạng sinh học 34
2.3.5 Vệ sinh môi trường - Chất thải rắn 35
2.3.6 Các hiện tượng thời tiết ñặc biệt 35
2.4 QUY HOẠCH CHUNG XÂY DỰNG KHU KINH TẾ VŨNG ÁNG HÀ TĨNH ðẾN NĂM 2025 36
2.4.1 Mục tiêu quy hoạch 36
2.4.2 ðịnh hướng phát triển không gian Khu kinh tế 37
Chương 3 HIỆN TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN Ở KHU KINH TẾ VŨNG ÁNG 44
3.1 HIỆN TRẠNG PHÁT SINH VÀ TÌNH HÌNH QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN Ở KHU KINH TẾ VŨNG ÁNG 44
3.1.1 Hiện trạng phát sinh chất thải rắn 44
3.1.2 Hiện trạng thu gom và xử lý chất thải rắn 48
3.1.3 Hiện trạng quản lý chất thải rắn 52
3.2 DỰ BÁO LƯỢNG CHẤT THẢI RẮN PHÁT SINH TRÊN ðỊA BÀN KHU KINH TẾ VŨNG ÁNG ðẾN NĂM 2020 53
3.2.1 Dự báo khối lượng chất thải rắn phát sinh từ sinh hoạt 53
Trang 43.2.2 Dự báo lượng chất thải rắn phát sinh từ công nghiệp 54
3.2.3 Dự báo lượng chất thải rắn phát sinh từ y tế 55
3.2.4 Dự báo lượng chất thải rắn phát sinh từ nông nghiệp 55
3.2.5 Dự báo lượng chất thải rắn phát sinh từ một số lĩnh vực khác 56
3.3 ðỀ XUẤT QUY HOẠCH QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN KHU KINH TẾ VŨNG ÁNG ðẾN NĂM 2020 VÀ ðỊNH HƯỚNG ðẾN NĂM 2025 56
3.3.1 Căn cứ ñề xuất quy hoạch 56
3.3.2 Mục tiêu quy hoạch 58
3.3.3 Lựa chọn phương án xử lý chất thải rắn 58
3.3.4 Lựa chọn ñịa ñiểm xây dựng khu xử lý chất thải rắn 61
3.3.5 Quy trình thu gom, vận chuyển chất thải rắn 69
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 74
a Kết luận 74
b Kiến nghị 75
TÀI LIỆU THAM KHẢO 77 PHỤ LỤC
Trang 5MỞ ðẦU
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ðỀ TÀI
Cùng với sự phát triển chung của ñất nước, việc ñẩy mạnh công nghiệp hóa ñược tỉnh Hà Tĩnh ưu tiên chú trọng tập trung cho Khu kinh tế Vũng Áng, thị xã Kỳ Anh KKT VA có không gian kinh tế ñộc lập, là KKT tổng hợp, ña ngành, ña lĩnh vực bao gồm: Công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, ñô thị và nông, lâm, ngư nghiệp; trong ñó trọng tâm là phát triển công nghiệp luyện kim, các ngành công nghiệp gắn với khai thác cảng biển, các ngành công nghiệp sử dụng nhiều lao ñộng
và các ngành công nghiệp xuất khẩu [20,24]
Phạm vi quy hoạch gồm 5 phường: Kỳ Phương, Kỳ Long, Kỳ Liên, Kỳ Thịnh,
Kỳ Trinh, và 4 xã: Kỳ Nam, Kỳ Lợi, Kỳ Hà và Kỳ Ninh thuộc thị xã Kỳ Anh tỉnh
Hà Tĩnh Diện tích tự nhiên 22.781 ha, là một trong năm khu kinh tế ven biển trọng ñiểm ñược ưu tiên ñầu tư giai ñoạn 2013-2015; ñược Chính phủ quy hoạch phát triển các ngành trụ cột có ý nghĩa chiến lược quốc gia bao gồm: Khu liên hợp luyện gang thép công suất 22 triệu tấn/năm; trung tâm nhiệt ñiện 6.300MW; cảng nước sâu công suất 50 triệu tấn/năm vào năm 2015 và 82 triệu tấn/năm vào năm 2020; trung tâm lọc hóa dầu công suất 16 triệu tấn/năm; tổng kho ga xăng dầu và khí hóa lỏng phục vụ khu vực Bắc Trung bộ của Việt Nam và nước CHDCND Lào Cảng nước sâu cảng Vũng Áng - Sơn Dương ñược xây dựng cho tàu có trọng tải 300.000 tấn cập cảng; quy hoạch của cảng gồm có 59 cầu cảng ñã triển khai xây dựng 18 cầu cảng ñã bắt ñầu ñi vào khai thác Từ cảng Vũng Áng - Sơn Dương theo tuyến hàng hải quốc tế dễ dàng ñến các nước Nam Á, Bắc Mỹ, Châu Âu và các nước khác trên thế giới [20,24]
ðến nay KKT VA ñang phát triển sôi ñộng với 401 doanh nghiệp ñã ñược cấp ñăng ký kinh doanh và chứng nhận ñầu tư với số vốn trên 16 tỷ USD Một số dự án
ñã hoàn thành ñi vào hoạt ñộng và có sản phẩm tiêu thụ ra thị trường, trong ñó, một
số dự án lớn như: Tổng kho xăng dầu Dầu khí Vũng Áng, tổng kho khí hóa lỏng Bắc Trung bộ; cảng Vũng Áng (cầu cảng số 1, cầu cảng số 2); nhà máy Nhiệt ñiện
Trang 62 MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
a Mục tiêu nghiên cứu
* Mục tiêu chung:
Thấy ựược hiện trạng phát sinh CTR và tình hình quản lý CTR trong thời gian qua, từ ựó ựề xuất giải pháp quản lý hiệu quả, ựảm bảo cho sự phát triển bền vững
* Mục tiêu cụ thể:
- Có ựược thông tin về hiện trạng quản lý, thu gom CTR trên ựịa bàn nghiên cứu
- đánh giá ựược ựặc ựiểm CTR của KKT VA
- Xác ựịnh ựược các tác ựộng của CTR từ các hoạt ựộng tại KKT VA gây ra
- đề xuất ựược các biện pháp quản lý hiệu quả CTR tại KKT VA
b Nhiệm vụ của ựề tài
- điều tra, khảo sát và ựánh giá hiện trạng các nguồn phát sinh CTR, tổng lượng CTR phát sinh, thành phần các loại CTR; hiện trạng thu gom, vận chuyển; vị trắ, quy mô, công nghệ xử lý CTR
- Tình hình phân loại tại nguồn và khả năng tái chế, tái sử dụng CTR
- đánh giá hiện trạng công tác QLCTR tại KKT Vũng Áng
- Dự báo tổng lượng CTR phát sinh ựến năm 2020
- Xác ựịnh vị trắ, quy mô công suất, diện tắch chiếm ựất, khoảng cách ly an toàn VSMT, cơ sở xử lý CTR theo từng giai ựoạn
3 Ý NGHĨA CỦA đỀ TÀI
a Ý nghĩa khoa học
Góp phần bổ sung vào hệ thống cơ sở lý luận, phương pháp khoa học trong việc thực hiện quản lý CTR
b Ý nghĩa thực tiễn
Áp dụng xây dựng chương trình quản lý CTR phù hợp với ựiều kiện cụ thể, phục vụ hiệu quả công tác quản lý môi trường ở KKT VA Cung cấp nguồn thông tin làm cơ sở dữ liệu cho các nghiên cứu tiếp theo
Trang 74 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
a Giới hạn về không gian
Khu vực nghiên cứu nằm trong ñịa phận thị xã Kỳ Anh, giới hạn là KKT VA bao gồm 5 phường: Kỳ Phương, Kỳ Long, Kỳ Liên, Kỳ Thịnh, Kỳ Trinh và 4 xã:
Kỳ Nam, Kỳ Lợi, Kỳ Hà, Kỳ Ninh
b Giới hạn về thời gian
Nghiên cứu tình hình kinh tế - xã hội, tốc ñộ tăng trưởng kinh tế, gia tăng dân
số và phát sinh chất thải rắn trong khoảng thời gian từ năm 2015 ñến năm 2020 và
dự báo ñến năm 2025
c Giới hạn về nội dung nghiên cứu
Nghiên cứu tổng quan về ñiều kiện tự nhiên, ñiều kiện kinh tế - xã hội của thị
xã Kỳ Anh Nhưng chỉ nghiên cứu chuyên sâu về tình hình quản lý CTR và ñề xuất giải pháp quản lý CTR tối ưu hơn tại KKT VA
d ðối tượng nghiên cứu
ðối tượng nghiên cứu của ñề tài bao gồm:
- Chất thải rắn ở KKT VA,
- Cán bộ quản lý và cán bộ chuyên môn,
- Người lao ñộng ở KKT VA,
- Người dân ñịa phương
5 CẤU TRÚC LUẬN VĂN
Ngoài phần mở ñầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của luận văn ñược trình bày ở 3 chương như sau:
Chương 1: Tổng quan các vấn ñề nghiên cứu
Chương 2: Khái quát về ñiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng môi
trường thị xã Kỳ Anh
Chương 3: Hiện trạng và giải pháp quản lý chất thải rắn tại Khu kinh tế Vũng Áng