bc trien khai xay dung phuong an khac phuc ngap lut t8 madagui

Mục tiêu: Khảo sát, nghiên cứu tham mưu UBND huyện lựa chọn, quyết định giải pháp khắc phục tình hình 12 hộ đồng bào dân tộc thiểu số ĐBDTTS ngập lụt tại thôn 8 xã Ma Đa Guôi.. Phương p

1

UBND HUYỆN ĐẠ HUOAI

PHÒNG DÂN TỘC

Số: 03/BC-PDT

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Đạ Huoai, ngày 24 tháng 3 năm 2016

BÁO CÁO Kết quả phối hợp triển khai tìm giải pháp khắc phục ngập lụt và lũ quét tại thôn 8 xã Mađaguôi

Thực hiện chỉ đạo của UBND huyện Đạ Huoai tại văn bản số

141/UBND ngày 10/3/2016 v/v Khắc phục tình trạng ngập lụt vào mùa mưa

tại Thôn 8 xã Ma Đa Guôi, Phòng Dân tộc đã cùng các phòng: Kinh tế & Hạ

tầng, Nông nghiệp & PTNT và UBND Ma Đa Guôi xây dựng Kế hoạch phối

hợp và triển khai thực hiện từ ngày 16/3/2016 đến nay và có báo cáo kết quả

thực hiện như sau:

I Mục tiêu và phương pháp triển khai thực hiện

1 Mục tiêu: Khảo sát, nghiên cứu tham mưu UBND huyện lựa chọn,

quyết định giải pháp khắc phục tình hình 12 hộ đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) ngập lụt tại thôn 8 xã Ma Đa Guôi

2 Phương pháp: Khảo sát địa hình, tình hình ngập lụt, Google Earth;

Phỏng vấn thông tin trực tiếp từ các hộ dân trong vùng ngập lụt; Khảo sát thực địa; Bản đồ giải thửa tại 12 hộ ngập lụt và nơi dự kiến di dời hoặc khắc phục tại chỗ; Sơ đồ dự kiến các giải pháp (phương án); Chia nhóm thực hiện và thảo luận nhóm thống nhất ý kiến

II Kết quả thực hiện

1 Một số thông tin cơ bản về hiện trạng vùng ngập lụt

1.1 Vị trí

12 hộ đồng bào dân tộc đang sinh sống định cư tại khu vực hạ lưu sát với đập dâng công trình thuỷ lợi xã Ma Đa Guôi (có khoảng toạ độ 11o23’3351” N-

107o30’57.42” E).

1.2 Nhân khẩu

Tổng cộng 38 100,0 % 23 60,5 % 15 39,5 %

2

Tổng số có 12 hộ bị ngập lụt, hộ có nhân khẩu nhiều nhất là 5 người (1 hộ), hộ có nhân khẩu ít nhất là 1 người (1 hộ), bình quân 3,17 người/ hộ Số người trong độ tuổi lao động có khả năng lao động là 24 người

1.3 Trình độ văn hoá

Tiểu học THCS PTTH Đang học ĐH Học sinh Mù chữ

1.4) Tình hình ngập lụt

- Số hộ/ nhà bị ngập lụt: 12 hộ

- Thời gian/ tần suất ngập lụt: Mùa mưa hàng năm; 2-3 lần ngập/năm

- Diện tích bị ngập lụt khoảng 2,6 ha1, trong đó: diện tích đất ở và sản xuất của 12 hộ bị ngập khoảng 0,66 ha; nhà đang ở bị ngập 383 m2

- Chiều cao ngập lụt bình quân so với móng nền nhà 0,8 m

1.5 Nhà ở và công trình phụ

Tổng số có 12 ngôi nhà, trong đó: nhà bán kiên cố 9 cái, nhà tạm 3 cái Nhà ở có diện tích sử dụng từ 36 m2 – 55 m2 có 5 cái, số còn lại có diện tích nhỏ hơn 36 m2 Kết cấu nhà chủ yếu là móng gạch, đá chẻ, tường gạch xây bao và lợp tôn, đơn sơ

Công trình phụ không đáng kể, chỉ có 1 chuồng bò tạm và một số chuồng nuôi gia cầm sơ sài…với tổng diện tích khoảng 44 m2

Trong 12 hộ có 4 hộ chưa có giếng nước, 7 hộ có giếng thả bi và 1 hộ

giếng đào không thả bi Đặc biệt, tất cả 12 hộ đều không có nhà vệ sinh/hố xí; việc phóng uế xuống sông suối gây ô nhiễm, lây lan bệnh cho chính các hộ

tại đây và khu vực hạ lưu

12 hộ đều sử dụng điện thắp sáng từ nguồn điện lưới quốc gia, nhưng củi đốt vẫn là năng lượng đun nấu của các hộ

1.6 Đất đai và sản xuất

Tại vùng ngập lụt (ha) ngập lụt (ha) Ngoài vùng Sản xuất của hộ

Đã cấp QSD Chưa cấp QSD

Đất

ở

Đất sản

xuất

Điều trên 3 năm

(ha)

Điều dưới 3 năm

(ha)

Cây khác

(ha)

Gia súc

(con)

Gia cầm

(con)

Đất ở Đất sản

xuất

Đất

ở

Đất sản xuất

1 Diện tích ngập lụt chỉ tính riêng khu vực 12 hộ đồng bào dân tộc bị ngập tại thôn 8 xã ma Đa Guôi

3

Đất ở tại khu vực ngập lụt: Qua phỏng vấn và khảo sát trực tiếp 12 hộ

đồng bào dân tộc và hồ sơ do cán bộ địa chính xã cung cấp: Tất cả các hộ đều

đã có nhà ở Tổng diện tích đất ở là 1.075m2, đã cấp QSD đất ở 1.000m2 cho 6

hộ (100 m2: có 4 hộ, 200m2: 1 hộ và 400m2: 1 hộ)

Số còn lại, 6 hộ chưa có đất ở, họ làm nhà trên đất của bố mẹ cho hoặc cho mượn ở vùng ngập lụt hiện tại Ngoài ra, tất cả 12 hộ không có đất ở và nhà

ở ở nơi khác

Đất sản xuất tại khu vực ngập lụt: Theo bản đồ giải thửa, toàn bộ khu

vực 12 hộ có tổng diện tích đất nông nghiệp/ có khả năng nông nghiệp là 5.504m2

đã đo đạc Trong đó:

Đất sản xuất 5.504m2, đã cấp 2.155m2 cho 6 hộ trên, còn lại 3.349m2 chưa cấp (hoặc cán bộ địa chính chưa tìm thấy danh sách cấp)

Toàn bộ 5.504m2 đất nông nghiệp ở đây đều không được bà con canh tác, mặc dù có sẵn nguồn nước thuỷ lợi Ma Đa Guôi trong mùa khô, do nhiều nguyên nhân – trong đó có nguyên nhân do ngập lụt vào mùa mưa

Đất sản xuất ngoài khu vực ngập lụt: Theo thống kê trực tiếp từ 12 hộ,

ngoài khu vực bà con đang sinh sống, các hộ hiện đang canh tác 3,5 ha đất của Công ty Lâm nghiệp giao trồng điều (trong đó có 1,9ha điều trên 3 năm và 1,6

ha điều trồng mới dưới 3 năm) và 0,4 ha đất trồng lúa

1.7 Về thu nhập và tài sản

Trong số 24 lao động, khi được hỏi 12 chủ hộ, có 11 người trả lời nguồn thu nhập của họ chủ yếu từ làm thuê nhưng không thường xuyên, 13 người còn lại vừa làm nông nghiệp (vườn điều) trên đất của Công ty Lâm nghiệp giao cho

bố mẹ họ trước đây (không phải giao trược tiếp cho họ)

Như vậy về cơ bản, hầu hết các hộ (24 lao động) đều thiếu việc làm, thiếu đất sản xuất, hoặc có đất nhưng rất ít (hộ bà Ka Rêm, diện tích đất sản xuất nông nghiệp được cấp QSD tại khu ngập lụt chỉ có 5m2, hộ ông K’ Luyễn có 66m2)

Về tài sản, qua khảo sát trong 12 hộ có 6 máy thu hình đời cũ và 9 xe máy, các tài sản khác hầu như không có gì đáng giá

Do không có việc làm ổn định, thiếu đất sản xuất và nhiều nguyên nhân khác… nên việc xác định cụ thể mức thu nhập của các hộ tại khảo sát không định lượng được2, Tuy nhiên, bằng định tính khi trực tiếp nhìn thấy các hộ sinh sống ở đây có thu nhập rất thấp và cuộc sống rất khó khăn

2 Theo điều tra của Chi Cục Thống kê Đạ Huoai tháng 8/2015, toàn xã Ma Đa Guôi có 30 hộ nghèo, trong đó ĐBDT gốc Tây nguyên chỉ có 4 hộ nghèo và không có hộ cận nghèo; thu nhập bình quân 1,265 triệu

đồng/người/tháng

4

2 Đánh giá hiện trạng

2.1 Ảnh hưởng của lũ lụt đến 12 hộ ĐBDT

- Thiệt hại do ngập lụt về tài sản qua khảo sát và thống kê tuy không nhiều, chỉ làm trôi gia cầm, vật dụng rẻ tiền Nhưng nhà ở, đất đai bị ngập trong mùa mưa hàng năm (chưa tính đến khả năng xẩy ra lũ quét có thể xẩy ra) đã ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý không ổn định, mặc dù thôn 8 xã Ma Đa Guôi đã được định cư từ trước 1995

- Thiếu đất sản xuất và không được hướng dẫn, hỗ trợ, tổ chức, bố trí sản xuất hợp lý, lao động chủ yếu làm thuê dẫn đến thu nhập thấp và nghèo đói3 có nguyên nhân lâu dài và sâu xa từ bị ngập lụt

- Việc ngập lụt gây nên sinh hoạt và đời sống của bà con khó khăn, ảnh hưởng tới môi trường sinh thái tại chổ và khu vực hạ lưu đập thuỷ lợi

2.2 Nguyên nhân gây ngâp lụt

Khảo sát sơ bộ địa hình theo Google Earth Pro tại ảnh chụp vệ tinh ngày 22/7/2015, trích xuất mặt cắt ngang theo dòng suối dài 2.800 mét4 từ đập dâng thuỷ lợi đến thôn 4 xã Ma Đa Guôi cho thấy:

Hình 1: Nguyên nhân địa hình gây ngập lụt thôn 8

- Độ cao nhỏ nhất, trung bình, cao: 142, 147, 155 mét

- Chênh lệch độ cao từ đập dâng thuỷ lợi Ma Đa Guôi đến điểm cuối khảo sát (mét 2.800, thôn 4 xã Ma đa guôi) là 155 - 143 = 12 (mét)

- Độ dốc lớn nhất 12,8%, - 10,6%; độ dốc trung bình là 1,8%, - 1,7% Như vậy, ngoài nguyên nhân khách quan do rừng lưu vực thượng lưu

giảm, biến đổi khí hậu, lượng mưa tăng đột biến… có nguyên nhân do dòng

3 Theo thống kê trong 12 hộ ngập lụt thôn 8 xã Ma Đa Guôi không có hộ nghèo, cận nghèo

4 Tổng chiều dài lòng suối từ đập dâng đổ ra sông Đạ Oai là 12,4km, cao độ: 124m-142m-156m

Mặt cắt những đoạn suối bị thu hẹp nghiêm trọng làm cản dòng chảy

3

4

5

suối có quá nhiều đoạn uốn lượn hình “ruột gà” và bị vùi lấp bởi xác bã thực vật, rác thải sinh hoạt và bồi lắng… làm tắc nghẽn dòng chảy tại 4 vị trí (1)(2)(3)(4) như hình trên (ước tính chỉ còn lại ¼ so với thiết kế lưu lượng xả

đập dâng thuỷ lợi Ma Đa Guôi trong mùa mưa) gây nên hiện tượng ngập lụt cho khu vực 12 hộ ĐBDT thôn 8, thôn 6, thôn 3 vùng hạ lưu

2.3 Nguyện vọng của các hộ

Qua phỏng vấn 12 chủ hộ, có 7 hộ muốn được nhà nước hỗ trợ khắc phục chống ngập để ở tại chổ, 5 hộ muốn nhà nước hỗ trợ chuyển đi định cư nơi khác

3 Các phương án khắc phục ngập lụt đề nghị

Sau khi khảo sát, qua ý kiến của các cơ quan tham gia và UBND xã Ma

Đa Guôi, có 3 phương án được đưa ra như sau:

3.1 Phương án 1

Nạo vét, nắn dòng chảy, xây kè bao, tôn cao nền chống ngập tại chổ

3.1.1 Nạo vét

Khảo sát thực địa và trên bản đồ địa hình Google Earth Pro Imagery Date

22/7/2015 từ độ cao không ảnh 1,29 km cho thấy có 3 vị trí cần phải nạo vét nhằm tăng lưu lượng và tốc độ dòng chảy:

+ Vị trí nạo vét số 1: Cách mố đập dâng thuỷ lợi Ma Đa Guôi khoảng

2300 m theo lòng suối về phía hạ lưu (trên địa bàn thôn 4 xã Ma Đa Guôi) cách cầu 2 ĐT721 584m về phía hạ lưu

Chiều dài lòng suối cần nạo vét 286m, độ dốc trung bình 4,5%, -3,6%; chênh lệch độ cao so với mặt nước biển là 146m,148m,151m

Hình 2: Địa hình, vị trí nạo vét số 1

6

+ Vị trí nạo vét số 2: Cách mố đập dâng thuỷ lợi Ma Đa Guôi khoảng

1460 m về phía hạ lưu (Đoạn ngay Cầu 2 ĐT721)

Đây là đoạn suối có độ cao so với mặt nước biển cao nhất tuyến (155m) ảnh hưởng nhiều đến lưu lượng dòng chảy, hiện tại một số hộ dân thôn 4 xã Ma

Đa Guôi cũng đã tự nạo vét

Chiều dài lòng suối cần nạo vét 522m, độ dốc trung bình 5,3%, -2,4%; chênh lệch độ cao so với mặt nước biển là 146m,150m,155m

Hình 3: Địa hình, vị trí nạo vét số 2 + Vị trí nạo vét số 3: Cách mố đập dâng thuỷ lợi Ma Đa Guôi khoảng

635m về phía hạ lưu (đoạn ngay phía dưới khu 12 hộ ngập lụt- thôn 8)

Chiều dài lòng suối cần nạo vét 310m, độ dốc trung bình 1,7%, -1,3%; chênh lệch độ cao so với mặt nước biển là 146m,148m, 149m

Hình 4: Địa hình, vị trí nạo vét số 3

Tổng chiều dài nạo vét lòng suối là: 286m + 522m + 310m = 1118 (mét)

7

3.1.2 Nắn dòng chảy

Vị trí: đoạn suối hình “ruột gà” cuối khu 12 hộ ngập lụt, cách đập dâng thuỷ lợi về phía hạ lưu 250m Dự kiến nắn 379m dòng chảy hình “ruột gà” của suối phía hạ lưu vùng ngập Chiều dài dòng chảy cần đào nắn thẳng là 156m, chênh lệnh độ cao điểm cuối 147m – điểm đầu là 148m so với mặt nước biển

Hình 5: Địa hình, vị trí đào nắn dòng suối 3.1.3 Xây kè bao

Chiều dài kè khoảng 410m, chiều rộng mặt kè 3m, chiều rộng đáy kè 5m, chiều cao kè bình quân 1,8m (ngang mặt đập thuỷ lợi), chênh lệch độ cao 147-149m,

độ dốc bình quân 0,7%, -0,2%

Hình 6: Địa hình, vị trí xây kè chống ngập lụt tại thôn 8

8

3.1.4 Tôn cao nền nhà ở hiện tại

Địa hình khu 12 hộ bị ngập có độ cao 149m từ phía lòng suối cao dần lên

về hướng Tây-Nam bằng với mặt đường thôn 8 có cao độ 150m so với mặt nước biển5

Dự kiến đổ đất tôn cao nền nhà hiện tại của 12 hộ với chiều rộng 10m, chiều dài (sâu) 20m, cao 1,5m Như vậy, mặt nền nhà sẽ cao hơn mặt đường phía trước khoảng 0,5m

Hình 7: Khu vực đổ đất tôn cao nên nhà (đường màu đen mờ

được chồng lên từ bản đồ giải thửa Các lô đất phía sát đường

thôn 8 là của các hộ nằm ngoài 12 hộ bị ngập lụt)

3.2 Phương án 2

Hình 8: Vị trí di dời tái định cư tại sân bóng thôn 8 xã Ma Đa Guôi

5 Tham khảo: Độ cao hiện tại khu vực dự kiến tôn nền là 149m, tại Trạm xá xã Ma Đa Gui là 150m, tại UBND

xã Ma Đa Guôi mới là 151m so với mực nước biển - Google Earth Pro-Imagery Date 22/7/2015

9

Phương án 2 được đề nghị di dời 12 hộ đến tái định cư tại khu vực sân bóng thôn 8, cách vị trí hiện tại khoảng 300m về phía Tây – Nam, cách trụ sở UBND xã Ma Đa Gui mới về phía Tây khoảng 150m

Lô đất (số 112) có chiều dài bình quân 72m và chiều rộng bình quân 37m với tổng diện tích 2.670m2 Bình quân 222m2/hộ nếu bố trí đất ở

3.3 Phương án 3

Hình 9: Vị trí dự kiến quy hoạch sân bóng và bối trí 12 hộ

Di dời 12 hộ đến tái định cư tại khu vực phía sau trụ sở mới của UBND

xã Ma Đa Guôi, cách vị trí hiện tại khoảng 500m về phía Tây– Nam, đang trong

dự kiến sẽ mua đất của dân (hiện đang trồng keo giấy, cỏ và ao cá phía sau) để quy hoạch xây dựng sân bóng của xã kết hợp với bố trí 12 hộ

4 Đánh giá các phương án (PA) và lựa chọn

1

- Tính thích ứng cao, bền vững, giải

quyết được căn bản nguyên nhân

gây ra ngập lụt không những riêng

12 hộ, mà sẽ giảm ngập cho diện

tích đất sản xuất của thôn 8, thôn

6, thôn 3 tại hạ lưu của đập dâng

Madaguoi,

- Không xáo trộn khu dân cư,

- Có nhiều hộ ủng hộ (7/12 hộ),

- Mang tính cải tạo môi trường

- Dự án phức tạp,

- Phải khảo sát, nghiên cứu và thiết kế kỹ,

- Vốn đầu tư lớn,

- Có thể phải phân kỳ đầu tư trong nhiều năm

- Khó khăn trong việc huy động nhân dân tham gia nạo vét,

2&3 - Dự án đơn giản, dễ thực hiện

- Phải mua đất, điều chỉnh quy hoạch; Diện tích quá nhỏ khó

bố trí khu dân cư lâu dài

- Chuyển chổ ở mới rất khó khăn và tốn kém cho dân

Trụ sở UBND xã mới

10

III Đề xuất và kiến nghị

- Theo khảo sát, phân tích, đánh giá chung của 3 phương án đưa ra như

trên, Phòng Dân tộc và tổ phối hợp công tác đề xuất UBND huyện chọn phương án 1 để triển khai thực hiện

- Cho dù phương án nào được chọn thực hiện, UBND huyện cần thiết phải triển khai song song và lồng ghép với các chương trình, dự án phát triển khác,

cấp bách nhất là giải quyết đất sản xuất cho 12 hộ ĐBDT thiểu số vùng ngập lụt thôn 8 nói riêng và ĐBDT thiểu số nói chung trên địa bàn huyện, nhằm tăng

thu nhập cải thiện đời sống một các bền vững

- Bên cạnh giải quyết thiếu đất sản xuất, cần đặc biệt quan tâm đến các vấn đề về văn hoá xã hội, dân sinh, môi trường, nước sạch và nhà vệ sinh (hố xí hợp vệ sinh, đúng tiêu chuẩn) cho các hộ ĐBDT thiểu số

Trên đây là báo cáo kết quả phối hợp triển khai tìm giải pháp khắc phục ngập lụt và lũ quét tại thôn 8 xã Mađaguôi do Phòng Dân tộc chủ trì phối hợp cùng Phòng Kinh tế & Hạ tầng, Phòng Nông nghiệp &PTNT và UBND xã Ma

Đa Guôi thực hiện

Báo cáo mang tính chất mô tả, minh hoạ và đưa ra các phương án khắc phục ngập lụt ở bước định tính Sau khi có phương án chọn, cơ quan được giao chủ đầu tư sẽ báo cáo Ban Dân tộc tỉnh Lâm Đồng6 xem xét bố trí nguồn vốn và thuê đơn vị tư vấn khảo sát, thiết kế, lập dự án thực hiện theo trình tự, quy định của nhà nước./

Nơi nhận:

- UBND huyện;

- Ban Dân tộc tỉnh;

- Phòng Nông nghiệp & PTNT;

- Phòng Kinh tế & Hạ tầng;

- UBND xã Ma Đa Guôi;

- Lưu

TRƯỞNG PHÒNG

6 Theo văn bản số 06/TB-UBND ngày 13/01/2016 v/v Thông báo Kết luận của đồng chí Phạm S – Phó Chủ tịch UBND tỉnh tại buổi làm việc với Ban Dân tộc về tình hình, kết quả thực hiện công tác dân tộc năm 2015

và phương hướng nhiệm vụ năm 2016