Đồ án môn học Kỹ thuật tưới hiện đại Chương I: Tổng quan về dự án 1.1. Điều kiện tự nhiên Xã Yên Mỹ nằm ở phía đông bắc huyện Thanh Trì. Ranh giới hành chính như sau: Phía đông giáp xã Văn Đức, huyện Gia Lâm (ranh giới tự nhiên là sông Hồng) Phía nam giáp xã Duyên Hà, huyện Thanh Trì. Phía tây nam giáp xã Ngũ Hiệp, huyện Thanh Trì. Phía tây giáp xã Tứ Hiệp, huyện Thanh Trì. Phía bắc giáp phường Yên Sở, quận Hoàng Mai. 1.2. Điều kiện dân sinh, kinh tế Ngày nay, làng Yên Mỹ khá trù phú với việc trồng các loại rau, hoa cung cấp cho nội thành và xuất khẩu. 1.3. Phương hướng phát triển 1.4. Sự cần thiết của dự án
Trang 2M C L C
CH NG 1: NH NG V N CHUNG V ỄNH GIỄ TỄC NG MỌI TR NG 1
1.1 YÊU C U C A PHÁT TRI N B N V NG VÀ S C N THI T TH C HI Nă ÁNHă GIÁă TÁCă NGăMÔIăTR NG 1
1.1.1 Quá trình phát tri n kinh t xã h iăvàătácăđ ngăđ nămôiătr ng 1
1.1.2 Phát tri n b n v ng 4
1.2ă ÁNHăGIÁăTÁCă NGăMÔIăTR NG 8
1.2.1 Khái ni m, m căđíchăc aăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng 8
1.2.2 Vai trò c aăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng 9
1.2.3 L i ích c aăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng 10
1.3 Q ÁăTRỊNHă HÁTăTRI NăC ă TM 11
1.3.1 Trên th gi i 11
1.3.2 Vi t Nam 11
1 ăăC ă ă HÁ ă ụăC ă TM 12
1.4.1ăGi iăthi ăch ngăv ăc ă ă há ă Ủăc aă TM 12
1.4.2 Quá trình th c hi nă TM 14
1 ăăCh ătr nhă ăánăvàătr nhăt th c hi nă TM 14
1.4.4 Phân c p d án ph i l ăbáoăcáoă TMă Vi t Nam 21
CH NG 2: PHÂN TÍCH NH N BI T VÀ ỄNH GIỄ TỄC NG MỌI TR NG 23
2.1 KHÁI NI MăTÁCă NGăMÔIăTR NG,ăTÁCă NGăMÔIăTR NG D ÁN 23
2.1.1ăTácăđ ngămôiătr ng 23
2.1.2ăTácăđ ngămôiătr ng c a d án 24
2.2 CÁC NGU N TÀI NGUYÊN VÀ NHÂN T MÔIăTR NG B TÁCă NG C A D ÁN 24
2.3 N IăD NGă ÁNHăGIÁăTÁCă NGăMÔIăTR NG 29
2 ăă H NGă HÁ ă HỂNăTệCHăNH Nă I TăTÁCă NGăMÔIăTR NG 38
2.4.1 D a vào các ngu n tài nguyên và nhân t môiătr ngăđ yăraătácăđ ng 38
2.4.2 D a vào phân tích các ho tăđ ngăc aă ăánăđ ănh năbi tătácăđ ng 39
2.5 ă ÁNHăGIÁăTÁCă NGăC ăD ăÁNăT IăCÁCăTH NHă H NăMÔIăTR NGăT ăNHIểN 44
2 .1ăăGi iăthi ăch ng 44
2 .2ăă ánhăgiáătácăđ ngăc aă ăánăt iătàiăng y năvàămôiătr ngăn c 45
2 ă ánhăgiáătácăđ ngăc aă ăánăt iătàiăng y năvàămôiătr ngăđ t 46
2 ă ánhăgiáătácăđ ngăc aă ăánăt iămôiătr ngă hôngă hí 46
2 ăă ánhăgiáătácăđ ngăc aă ăánăt iătàiăng y nă inhăv tăvàămôiătr ngă inhăthái 47
2 ăă ÁNHăGIÁăTÁCă NGăC ăD ăÁNăT IăMÔIăTR NGă ăH I 47
2.6.1 Gi iăthi ăch ng 47
2 .2ăN iă ngăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ngă ưăh i 48
2 ăă h ngă há ăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng xã h i 50
Trang 32 ăă ăTH MăGI ăC ăC NGă NGăTR NGă ÁNHăGIÁăTÁCă NGăMÔIăTR NG 50
CH NG 3: CÁC PH NG PHỄP K THU T DỐNG TRONG ỄNH GIỄ TỄC NG MÔI TR NG 53
3.1 GI IăTHI ăCH NGă ăCÁCă H NGă HÁ ă ÁNHăGIÁ 53
2ăăCÁCă H NGă HÁ ă ÁNHăGIÁăNH NH 54
2.1.ă h ngă há ă i t kê các s li ămôiătr ng 54
2.2ăă h ngă háp ki m tra danh m cămôiătr ng 55
2 ă h ngă há ămaătr nămôiătr ng 67
2 ă h ngă há ă ăđ m ngă i 70
2 ă h ngă há ăch p b năđ môiătr ng 70
ăCÁCă H NGă HÁ ă H CăT ,ă ÁNHăGIÁă NHă NG 72
1ăă h ngă há ă hânătíchăchiă híă- l i ích m r ng 72
2.2ă h ngă há ămôăh nh 74
ăă ÁNHăGIÁăMÔIăTR NG CHI Nă C Error! Bookmark not defined CH NG 4: TỄC NG MỌI TR NG C A M T S LO I HÌNH D ÁN VÀ BI N PHÁP GI M THI U 77
4.1 GI I THI U CHUNG 77
4.2 D ÁN XÂY D NGă P/ H CH ăN C 77
4.2.1 Gi i thi u chung 77
2.2ă ácăđ nh ph m vi 79
4.2.3 Các ho tăđ ng c a d án 79
2 ăăCácătácăđ ng tích c c v kinh t , xã h iăvàămôiătr ng 80
2 ăCácătácăđ ng tiêu c căc aă ăán 81
ăD ăÁNă H IăTHÁCă H ÁNGă N 87
1ăGi iăthi ăch ngăv ă ăán 87
4.3.2 Các ho tăđ ng d ánăvàătácăđ ngămôiătr ng 89
4.3.3 Các bi n pháp gi m thi ătácăđ ngăti ăc căc a d án khai thác khoáng s n 93
ăăD ăÁNă HÁTăTRI Nă ÔăTH ă ă H ăDỂNăC .95
1ăGi iăthi ăch ng 95
2ăCácăho tăđ ngăc aă ăán 96
ăCácătácăđ ngămôiătr ngăch ăy .96
ăM tă ăgi iă há ătrongă yăho ch, thi côngă âyă ngăvàă nă Ủăđ ăgi măthi ăcácătácăđ ngăti ă c căđ nămôiătr ngăc aă ăán 97
Trang 4T p bài gi ng do PGS.TS Nguy n V n Th ng và Th.s nguy n V n S biên so n, d a theo
đ c ng môn h c đụ c i ti n và đụ đ c Tr ng i H c Th y L i thông qua Các sinh viên
khi h c t p c n tham kh o thêm các ki n th c trong t p giáo trình “ Môi tr ng và dánh giá tác đ ng môi tr ng ” c a B môn Môi tr ng đụ xu t b n n m 2000 có trong th vi n tr ng
và các thông tin trên m ng c a B Tài nguyên và môi tr ng liên quan đ n c s pháp lý th c
hi n TM Vi t Nam có h ng d n trong bài gi ng
Ngoài s d ng làm tài li u h c t p cho sinh viên, t p bài gi ng này còn có th làm tài
li u tham kh o cho các cán b trong và ngoài ngành, t t c nh ng ai quan tâm t i v n đ môi
tr ng và đánh giá tác đ ng môi tr ng các công trình khai thác và s d ng tài nguyên n c
n c ta
Trang 5Khái ni m môi tr ng t nhiên và các thành ph n c a môi tr ng t nhiên
Môiătr ng c a m t v t th hay s ki n,ătheoăngh aăch ngănh t là t ng h p t t c các thành ph n c a th gi i v t ch tăbaoă anh,ătácăđ ng tr c ti p hay gián ti p t i s t n t i và phát tri n c a v t th hay s ki năđó.ă t c m t v t th hay m t s ki nănàoăc ngăt n t i và
di n bi n trong m tămôiătr ng nh tăđ nh và nó luôn luôn ch ătácăđ ng c a các y u t môi
tr ngăđó.ă
Có th nóiămôiătr ng là m t ph n c a ngo i c nh, bao g m các hi năt ng và các th c
th c a t nhiên mà đóăcáăth , qu n th , loài có quan h tr c ti p ho c gián ti p b ng các
ph n ng thích nghi c a mình T khái ni m này có th phân bi tăđ căđâ ă àămôiătr ng c a oàiănày,ăđâ ă àămôiătr ng c a loài khác
Môiătr ng t nhiên bao g m thành ph n vô sinh và thành ph n h ă inh.ăMôiătr ng
vô sinh bao g m nh ng y u t không s ng,ănh ă àăcácăy u t v t lý, hóa h c c aăđ t,ăn c, hôngă híầăg iăch ngă àămôiătr ng v tă Ủ.ăMôiătr ng h u sinh bao g m các th c th s ng
nh ă àăcácă oàiăđ ng v t, th c v t và các vi sinh v t tren c năvàă iăn c, g i chung môi
tr ng sinh thái Cách phân lo i này c n nh v ănóă àăc ă đ nh n bi tăc ngănh ăti n hành đánhăgiáăcácătácăđ ngămôiătr ng mà chúng ta s h c trong các ph n sau c a môn h c này Môi tr ng s ng c a con ng i
i v iăconăng iăth ămôiătr ng ch aăđ ng n i dung r ngăh n.ăTheoăđ nhăngh aăc a
NE C ă(1981)ăth ă“môiătr ng s ng c aăconăng i bao g m toàn b các h th ng t nhiên
và các h th ngă oăconăng i t oăra,ănh ă nh ng cái h ă h nhă(nh ă cácăthànhă h , các h
ch a ) và nh ngăcáiăvôăh nhă(nh ăt p quán, ngh thu t ),ătrongăđóăconăng i s ng và b ng aoăđ ng c a mình h khai thác các tài nguyên thiên nhiên và nhân t o nh m tho mãn nh ng nhu c u c a mình”.ăNh ăv y,ămôiătr ng s ng c aăconăng i không ch àăn iăt n t i, sinh
tr ng và phát tri n cho m t th c th sinh v tă àăconăng i,ămàăcònă àă“khung c nh c a cu c
s ng, c a lao đ ng và s ngh ng i c a con ng i”
Trong môn h c này, đánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng chúng ta s h c không ch àăđánhăgiáătácăđ ngăđ n thành ph nămôiătr ng t nhiên (v t lý, sinh thái) mà còn ph iăđánhăgiáătácă
đ ngăđ n thành ph nămôiătr ng xã h iăđ xem d ánăcóătácăđ ng gì x u t i cu c s ng c a
c ngăđ ng dânăc ă ng trong vùng d ánăhayă hôngăvàătácăđ ngăđóănh ăth nào
S t n t i và phát tri n c aăconăng i luôn ph thu căvàoă“ch t l ng c a môi tr ng
s ng”.ăQ áătr nhă hátătri n kinh t xã h i c aăconăng iăngàyănayă ônăcóăcácătácăđ ng tích
c c và tiêu c c t i ch tă ng c aă môiă tr ng s ng.ă Tácă đ ng tiêu c c, thí d nh ă gâyă ôă
Trang 6nhi mămôiătr ngăđưăvàăđangă àmă yăgi m nhanh chóng ch tă ngămôiătr ng s ng c a con
ng iăđangă àăđi u lo ng iăvàăđángă anătâmănh t c a nhân lo i ngày nay
conăng i trên tráiăđ t t n t i và phát tri n m t cách b n v ng,ăth ămôiătr ng s ng
c aăconăng i c n ph iăđ c b o v N u ch tă ng c aămôiătr ng s ng b gi m sút thì con
ng i s b nhăh ng ngay và n u ch tă ng c aămôiătr ng s ng gi măđ n m t m căđ nguy hi m thì có th d năđ n các hi m ho không th ngăđ c mà các th h con cháu mai sau s ph i gánh ch ăC ngăc nă ăỦăr ng, vi c phá ho i và làm suy gi m ch tă ng môi
tr ng thì r t d vàăănhanhăchóng,ănh ngă hiămàăch tă ng c aămôiătr ngăđưă yăgi m t i
m căđ nguy hi m thì vi c làm t t l i s vôăcùngă hóă h n,ăt nă émăvàăc ngă h i trong m t
th i gian r t dài m i khôi ph c l iăđ c Vì th , vi c b o v môiătr ng s ng luôn là v năđ quan tr ng và c p thi t c a nhân lo i trong quá trình s ng và phát tri n c a mình
2) Phát tri n tác đ ng đ n môi tr ng
Phát tri n
Conăng i trong quá trình t n t i luôn ti n hành các ho tăđ ng phát tri n kinh t xã h i,
g i t tă àă“ hátătri n”.ă óălà quá trình s d ng các ngu n tài nguyên c a t nhiên đ đáp ng
nh ng nhu c u v c i thi n ch t l ng cu c s ng c a con ng i Các ho t đ ng phát tri n
nh m nâng cao đi u ki n v t ch t tinh th n c a con ng i b ng phát tri n l c l ng s n xu t, thay đ i quan h s n xu t, quan h xã h i, nâng cao ch t l ng ho t đ ng v n hóa
M tăđ nhăngh aă hácăc a phát tri nătheoăDavităM nroăth ă“phát tri n là b t k và toàn b
nh ng lo i ho t đ ng và quá trình làm t ng đ c n ng l c c a con ng i ho c môi tr ng đ đáp ng nh ng nhu c u c a con ng i ho c nâng cao ch t l ng cu c s ng con ng ii”.ă
S n ph m c a s phát tri n là m iă ng iă đ c m nh kho ,ă đ că n ôiă ng t t, có
qu n áo m c, có nhà ,ăđ c tham gia vào công vi c s n xu t mà h đ căđàoăt o t t và có
th h ng th th i gian r nh r i và gi i trí mà t t c m iăng i có nhu c ăNh v y, phát tri n không ch bao hàm vi c khai thác và ch bi n các ngu n tài nguyên, xây d ngăc ă h
t ng, mua và bán s n ph m mà còn g m c nh ng ho tăđ ng không kém ph n quan tr ngănh ă
ch mă ócă c kho , an ninh xã h i, giáo d c, b o t n thiên nhiên và h tr v năh c ngh thu t Các ho tăđ ng phát tri n nh măđ t t i m t m c tiêu nh tăđ nh Các m căti ăđóăth ng
đ c c th hóa b ng nh ng ch tiêu v đ i s ng v t ch tănh ă ngăth c, nhà ,ăn ngă ng,
v t li ,ăđi u ki n s c kh e và v đ i s ng tinh th nănh ăgiáoă c, ho tăđ ngăv năhóaăngh thu t,ăb nhăđ ng xã h i, t do chính tr M c tiêu c a các ho tăđ ng phát tri n tu thu c vào hoàn c nh kinh t , chính tr , truy n th ng l ch s c a m iăn c, m i dân t c M iăn c trên
th gi iăđ u có nh ngăđ ng l i, chính sách, m c tiêu và chi nă c phát tri nări ng,ă oăđóăđưăđemă i nh ng hi u qu phát tri n r t khác nhau và t o ra s phân hoá ngày càng l n lao v kinh t - xã h i
Tác đ ng c a ho t đ ng phát tri n đ n môi tr ng
Các ho tăđ ng phát tri năđ u có th tácăđ ngăđ nămôiătr ng thông qua:
- Tiêu t n m tă ng tài nguyên t nhiên nh tăđinhănh ă d ngăcácă oàiăđ ng, th c v t
đ sinh s ng, khai thác và s d ng các ngu nătàiăng y năthi nănhi nănh ă d ngăđ t,ăn c, khoáng s n và các ngu năn ngă ng t đóăcóăth làm c n ki t các ngu n tài nguyên, nh t là các ngu n tài nguyên không tái t o; và
- T o ra m tă ng ch t th i x vàoămôiătr ng Các ch t th i này n u không có bi n pháp qu n lý và tái ch đ s d ng l i s là nguyên nhân gây nên ô nhi m môiătr ng và làm
Trang 7gi m ch tă ngămôiătr ng s ng c aăchínhăconăng i
Chính vì vây, phát tri năđưă ônă ônăcóănh ng tác đ ng t i môi tr ng và làm bi n đ i
các đi u ki n c a môi tr ng s ng
Tácă đ ng c aă conă ng i t iă môiă tr ng trong các th i k phát tri n c a xã h i loài
ng i,ăc ngănh ăt i m i m tăn iătr nătráiăđ t không ph i là gi ng nhau mà ph thu c vào các
y u t ch y ănh ă ână , s tiêu th tàiăng y năc ngănh ăcácăh u qu môiătr ngăđ l i trong quá trình khai thác s d ng
3) Mâu thu n gi a phát tri n v i môi tr ng
M i quan h gi a phát tri n và môi tr ng
Gi a phát tri năvàămôiătr ng luôn có m i quan h t ngătácăv i nhau M i quan h này
có th phát bi ănh ă a :
“Phát tri n và môi tr ng luôn có m i quan h r t ch t ch , trong đó môi tr ng là
t ng h p các đi u ki n s ng c a con ng i, là đ a bàn và đ i t ng c a phát tri n Còn phát
tri n là quá trình c i t o, đi u ch nh các đi u ki n c a môi tr ng cho thu n l i trong s
d ng tài nguyên môi tr ng”
Các ho tăđ ng phát tri n luôn luôn có hai m t là m t l i và m t h i Ho tăđ ng phát tri n m t m t mang l i hi u qu kinh t đ i v iăconăng i,ănh ngăm tă hác,ănóăc ngăgâyăraă
nh ng nhăh ng x u t iămôiătr ngănh ă àăt i s cân b ng và năđ nh c a h sinh thái, ho c gây nên các ô nhi m môi tr ng
Mâu thu n gi a phát tri n v i môi tr ng
Hi nănay,ă i s c ép c a s giaăt ngă ână và s phát tri n c a k thu t,ăconăng i nhi ăn iătr nătráiăđ tăđưăvàăđangă haiăthácătàiăng y năthi nănhi năm t cách b a bãi, tiêu t n
nó m t cách nhanh chóng và lãng phí cho cu c s ngămàă hôngătínhătoánăđ n s bùăđ p l i hay
s v t quá kh n ngătáiăt o c a t nhiên Phát tri n theo hình th cănàyăđưăcóăt â ăđ i g i
ch ngă àă“ă hátătri n truy n th ng”ătrongăđóăconăng i ch anătâmăđ n khía c nh kinh t c a
vi c s d ngătàiăng y nămàă hôngă anătâmăđ n các y u t xã h i và sinh thái hay các h u
qu môiătr ng c a vi c s d ng tài nguyên
Trong các th k tr c đây khi dân s còn ít và trình đ c a n n kinh t còn th p nên
phát tri n truy n th ng ch a b c l nh ng h u qu x u t i môi tr ng, ch a n y sinh các
mâu thu n gay g t gi a môi tr ng và phát tri n Tuy nhiên, v i dân s ngàyă càngă t ng,ăă
tr nhăđ n n kinh t c ngănh ăăt căđôă haiăthácă d ngătàiăng y năngàyăcàngăt ngăcaoăn nă
t n a cu i th k 20 đ n nay mâu thu n gi a môi tr ng và phát tri n đụ n y sinh và ngày
càng ngay g t t i nhi ăn i,ănh t là t iăcácăn c công nghi p phát tri n và có xu th là:
T i H i ngh c a Liên h p qu c v Môiătr ng s ng c aăconăng i h ăn mă19 2ă Thu ă đư điă đ n k t lu n r ng nguyên nhân c a nhi u v nă đ quan tr ng v môiă tr ng không ph i là do phát tri n mà chính là do h u qu c a s kém phát tri n Nh ngăđeă o do s
Phát tri năcàngăt ngăăă
c ngăđ
Ch tă ngă môiă tr ng
s ng càng b suy gi m
Trang 8phát tri n hi n nay c a th gi iăđ i v iămôiătr ng ch y u là:
- S suy gi m v đ l n và ch tă ng c a m t s tàiăng y năthi nănhi năcóăỦăngh aăc ă
b năđ i v iăđ i s ngăconăng iănh ăđ t,ăn c, r ng, th y s n, khoáng s n và các d ng tài
ng y năn ngă ng S suy thoái này trong th p k đ u c a th k 21 có kh n ngă n t i tình
tr ng thi u th n nghiêm tr ng v ngăth c cho nhân lo i
- Ô nhi mămôiătr ng s ng c aăconăng i v i t căđ nhanh và ph m vi r ngăh nătr c hôngă hí,ăn c,ăđ t t iăcácăđôăth và các khu công nghi p, và ngay c nông thôn và vùng
s n xu t nông nghi p, vùng ven bi năvàăđ iă ngăngàyăcàngăb ô nhi m, nhăh ng x ăđ n
s c kho ,ăđ i s ng c aăconăng iăc ngănh ă sinh t n và phát tri n c a các sinh v t khác
s ngătr nătráiăđ t
- Bi năđ i khí h ăv ătráiăđ tăđangăb nóng lên do hi năt ngă híănhàă ínhăgiaăt ng,ă àm cho
m căn c bi n dâng lên Các khí CFC do quá trình s d ng trong công nghi ăvàăđ i s ngăc ngăđangăt o m t l th ng t ng ô zôn ngày càng m r ng, nh t là t i vùng nam c c,ăđangăđeă o con
ng iătr cătácăđ ng c aăcácătiaăv ătr mà t ngănàyănh ăm t lá ch n làm nhi m v b o v
- Các v năđ xã h i c ăbáchănh ă àăn nănghèoăđóiăđangă anătrànăt iăcácăn c ch m phát tri n; n n th t nghi ănh ăbóngămaăámă nh cu c s ng c a nhân dân nhi ăn c, k c nh ng
n c phát tri n nh t; s cách bi t v thu nh p và m c s ng gi a các qu căgia,ăc ngănh ăgi a cácă nhómă ng i khác nhau trong cùng m tă n că đangă ngàyă càngă m r ng; chi n tranh nhi u quy mô, nhi u hình th căđangăc ăđiăhàngăngàyă inhăm ng c a hàng v năng i, tàn phá hu di tăhàngăngànăđôăth , làng m c và nh ng tài nguyên thiên nhiên, tài s năv năhoáăvôăgiá c a nhân lo i
Cácăđeă a trên cho th y do s phát tri nă hôngăđ c ki mă oátămàămôiătr ng trên trái
đ tăđangăb phá ho i m t cách nghiêm tr ng, ch tă ngămôiătr ng s ng c aăconăng iăđưă
gi mă útăđ n m c báoăđ ng nhi ăn i,ănhi u ngu nătàiăng y năđangăcóăng yăc ăc n ki t mà
tr căđâyăt ngănh ăcácătàiăng y năđóă hôngăbaoăgi c n.ă i u này là m t m iăđeă o và nhìn
v t ngă aiăth ăm iăđeă o này còn có th nhân lên n u không có gi i pháp x Ủăđúngăđ n Cách gi i quy t là ph i xem xét và thay đ i l i cách th c phát tri n đ ki m soát và h n
ch đ c m i mâu thu n gi a phát tri n và môi tr ng, gi cho phát tri n cân b ng v i môi
tr ng.ă óă àă tă hátăđi m c a vi căraăđ i khái ni m phát tri n b n v ng thay cho phát tri n
truy n th ngătr căđây.ă
1.1.2 Phát tri n b n v ng
1.1.2.1 S ra đ i c a phát tri n b n v ng
Phát tri n b n v ng (PTBV) là m t khái ni m m i v s phát tri n xu t hi n trên th
gi i trong vài th p k g năđây.ă háiăni mănàyăđ căđ aăra khi mà mâu thu n gi aămôiătr ng
và phát tri năđưătr thành sâu s c nhi ăn c trên th gi iă oăconăng iăđ y nhanh t căđ phát tri n kinh t màă hôngă anătâmăđúngăm c t i b o v môiătr ng.ă i ăđóă hi n cho nhi u tài nguyên thiên nhiên b s d ng quá m căđangăti n t iăng yăc ăb c n ki t, ô nhi m môiătr ngăgiaăt ng,ăđeă o s phát tri n lâu b n c a nhân lo i
Thu t ng PTBV có ngu n g c t nh ngăn mă 0ăc a th k 20 và l năđ ăti năđưă h y
đ ng th gi i v Môiătr ng và phát tri n qu c t nh s ra đ i và xu t b n cu n sách có nhan
đ “Chi n l c b o t n th gi i”ă(1980).ăTácă h mănàyăđưăđ c ph bi n r ng rãi nh có Báo cáoă r n an ă“T ng lai c a chúng ta”ă(198 )ăvàăđưăđ c làm chi ti tăh nătrongăhaiătàiă i u hácă àă“Ch m lo cho trái đ t ”ă(1991)ăvàă“L ch trình Th k 21”ă(1992)
Trang 9PTBV theo H iă đ ng th gi i v Môiă tr ng và Phát tri nă (WCED)ă đ c nêu trong
cu nă“T ngă aiăc aăchúngăta”ă àă“s phát tri n nh m đáp ng nhu c u c a th h ngày nay
mà không làm t n h i đ n kh n ng đáp ng nhu c u c a các th h t ng lai”
Trong cu nă“Ch m lo cho trái đ t”ăth ă T ăđ căđ nhă ngh aă àă “s nâng cao ch t
l ng đ i s ng con ng i trong lúc đang t n t i, trong khuôn kh đ m b o c a các h th ng
sinh thái”,ăcònătínhăb n v ngă àă“m t đ c đi m đ c tr ng c a m t quá trình ho c m t tr ng
thái có th duy trì mãi mãi”
N u nhìn vào l ch s ,ă th ă Ủă t ng v T ă đưă đ c nêu lên t n mă 19 2ă b i D.H
Mea ow ,ăđóă àă hátătri nă“có th thay đ i xu th t ng tr ng và thi t l p đi u ki n n đ nh
v sinh thái và kinh t lâu b n trong t ng lai ”.ă
Th c hi n m tă“xã h i b n v ng v kinh t và sinh thái”,ăđóă àă chuy năđ iăc ăb n v
nh n th c và cam k t c a th gi i k t sau H i ngh LHQ v Môiătr ng và Phát tri n h p t i Stockhom Th yă i năn mă19 2,ă hiămàă suy gi m c aămôiătr ng s ngătr nătráiăđ tăđ c
th a nh nă àăđangăngàyăcàngătr m tr ng
K t qu c a h i ngh toc homăđưănh nănh n sâu s c b n ch t quan h gi aămôiătr ng
và phát tri n kinh t và ch ra r ng, ngày nay chúng ta ph i nh măđ n m c tiêu v a làm kinh
t t t v a làm sinh thái t t, hay nói cách khác, ph i luôn gi gìn s lành m nh v môiătr ng trongă áătr nhăgiaăt ngă hátătri n kinh t xã h i
Hi p h i Th gi i B o t năthi nănhi nă(I CN,1980)ăđ aăraăChi nă c b o t n th gi i
v i m căti ăc ăb n c a chi nă că àă“B o v đ phát tri n v ng b n”ăđưănh năđ nh r ng tình
hình s d ng các tài nguyên tái t o là không lâu b năvàăn ă nă anăđi m s d ng lâu b n các loài và các h sinh thái, t c là s d ng m c th ăh nă h n ngămàăcácă n th đ ng,
th c v t có th sinh s năđ t duy trì
Tuy nhiên, m t l căđ y m iăđưă t hi năvàoăn mă198 ă hiă i h iăđ ng LHQ thành
l ă“H i đ ng th gi i v Môi tr ng và Phát tri n” (WCED ) mà b năn mă a ,ătrongăm t
báo cáo c a h iăđ ngăcóăt nă àă“T ng lai chung c a chúng ta” đưăđ aăraăm t k t lu n m nh
m đ y s c thuy t ph c v PTBV, trongăđóă i nă t s phát tri n,ămôiătr ng và xã h i v i các khía c nh kinh t ,ăcoiăđóă àăconăđ ng duy nh tăđúngă năđ n m tăt ngă aiă â ăb n cho nhân lo i Tìm ki m s T ăcóăngh aă àă h i ch ra các ki u c a phát tri năc ngănh ăc ng
đ c a nó trong m iăđi u ki nămôiătr ng nh tăđ nh, nh ng m c và m căđ c n thi t c a ho t
đ ng và n i dung qu nă Ủămôiătr ng c n ti n hành trong m i th i k
ti n t i PTBV c n ph i duy trì và b o v các ngu n tài nguyên m t cách ch t ch Các tài nguyên không tái t o c n ph i s d ng ti t ki m và hi u qu theoăcácă h ngăth c và
k thu t phù h p nh t Các tài nguyên tái t o c n khai thác s d ng h ă Ủ,ă yătr ăn ngă c
s n xu t và s ph c h i t nhiên c a nó Các ngu năth ăđ c t khai thác tài nguyên, m t
ph n ph iăđ ăt ă i cho các bi n pháp b o v và làm s chămôiătr ng
Sau h i ngh toc hom,ămôiătr ngăvàă T ăđưătr thành v năđ qu c t Tuy nhiên,
nh ngăn mă a ăđó,ăvi căđ aămôiătr ng thành m t ph n trong k ho ch phát tri n qu c gia và trong vi c ra quy tăđ nhăc ngăm iăth ăđ c k t qu r t h n ch
D a trên các khuy n ngh c a WCED, tháng 6 n m 1992 h i ngh Th ng đ nh v Môi
tr ng và Phát tri n l n đ u tiên đ c t ch c t i Rio de Janeiro (Bradin) v i s tham gia
c a chính ph 172 n c trên th gi i, trong đó có 108 v đ ng đ u nhà n c H i ngh đụ
nh t trí l y PTBV làm m c tiêu c a toàn nhân lo i đ ti n vào th k 21 H i ngh đưăđ t
đ c s tho thu n c aăcácăn c v ăv nă i n quan tr ng àă“Tuyên ngôn các nguyên t c,
Trang 10Tuyên b Rio và Ch ng trình hành đ ng, L ch trình Th k 21, Công c khung v bi n đ i
khí h u và đa d ng sinh h c ”
Tuyên b Rio v Môi tr ng và Phát tri n đưă ácăđ nh quy n và trách nhi m c a t t c
các qu căgiaăđ i v i nh ng nguyên t căc ăb n c aămôiătr ng và phát tri n Thí d nh ăcácă
qu căgiaăđ c toàn quy n khai thác các ngu n l i riêng c aă m nh,ănh ngă hôngăđ c gây
h ngăh i t iămôiătr ng c aăcácăn c khác; vi c xoá b s nghèoăđóiăvàăgi m s chênh
l ch v m c s ng trên ph m vi toàn th gi i là không th thi ăđ căđ i v i PTBV, s tham giaăđ yăđ c a ph n là y u t quy tăđ nh nh măăđ tăđ n s PTBV
L ch trình th k 21 - m t n ph m xanh v conăđ ngăđiăt iăđ t o d ng m t s PTBV
v kinh t , xã h i và môi tr ng cho nhân lo i ti n vào th k 21- đưăch ra r ng,ă i s c ép
c a dân s thì s tiêu dùng và phát tri n kinh t là nh ng l căđ yăđ u tiên làm bi năđ i môi
tr ng Nó ch ra nh ngăg ămàăconăng i ph iă àmăđ gi m các ch t th i, các chính sách và
ch ng tr nhăđ đ tăđ c s thành công trong vi c t o ra s cân b ng b n v ng gi a tiêu dùng, dân s và kh n ngăc ngăc p v t ch t cho cu c s ng c aăconăng i
L ch trình th k 21ăđ aăraăm t s l a ch n cho nhân lo i trong cu căđ u tranh ch ng
l i s suy thoái c aătàiăng y năđ t,ăn c và không khí, trong vi c b o v r ngăvàăđaă ng sinh h c c aămôiătr ng sinh thái t nhi n.ăNóăc ngăch rõ h th ng tài chính c a các qu c gia, ngoài vi cătínhăđ măđ yăđ giá tr c a tài nguyên t nhi năđưăđ c s d ng, còn ph i tínhăđ y
đ các chi phí c năđ ăt ă i cho x lý các ô nhi măvàă yăthoáiămôiătr ng và nêu ra nguyên
t că“ng i gây ra ô nhi m c n có trách nhi m gánh vác các chi phí cho x lý ô nhi m”.ăCh p
nh n L ch trình th k 21,ăcácăn c công nghi p phát tri năc ngăđưăghiănh n trách nhi m cao
h năc a h đ i v iăcácăn c nghèo trong vi c làm s chămôiătr ng do h đưăgâyăôănhi m môi
tr ng nhi ăh n
1.1.2.2 Yêu c u c a phát tri n b n v ng
T cácăđ nhăngh aăvàă háiăni m nêu trên, có th th yărõă àă T ăđòiăh i các tài nguyên
ph iăđ c s d ng m t cách h p lý, hi u qu v i nh ngă h ngăth c khôn khéo, thông minh
đ tài nguyên không b suy thoái và có th s d ng lâu dài
Hình 1-1: Ti p c n khái ni m kinh t , xã h i, sinh thái trong phát tri n b n v ng
PTBV đòi h i trong khi ti n hành các ho t đ ng phát tri n ngoài vi c đ m b o các m c
tiêu kinh t , còn ph i đ m b o các m c tiêu phát tri n xã h i và b o toàn các nhân t sinh
Trang 11thái c a môi tr ng Nói cách khác, trong phát tri n ph i th c s coi tr ng yêu c u b o v
s d ng các tài nguyên thiên nhiên, nh tă àăđ i v i các ngu n tài nguyên tái t o Vì th , b o
v là m t nhân t không th thi u trong PTBV
Phát tri n truy n th ngătr căđâyăch chú ý t i hi u qu kinh t c a khai thác và s d ng các ngu n tài nguyên thiên nhiên, còn PTBV nh đ nh ngh a c a nó có m c tiêu r ng h n, đòi
h i các ho t đ ng phát tri n ph i xem xét m t cách t ng h p c ba khía c nh kinh t , xã h i
và sinh thái trong quá trình khai thác và s d ng các tài nguyên thiên nhiên cho phát tri n kinh t xã h i Nóiăcáchă hác,ăđ PTBV ph i bi t ti p c n các h th ng kinh t , xã h i và sinh thái trong khai thác và s d ngătàiăng y năđ đemă iăđ ng th i các hi u qu kinh t , s công
b ng xã h i và s toàn v nămôiătr ngănh ăbaăđ nh c a m t tam giác trong hình 1-2
1.1.2.3 Các đi u ki n c a phát tri n b n v ng
Trong phát tri năđ b oăđ măđ c b n v ng c n b oăđ m s b n v ng v kinh t , v xã
h iăvàă inhătháiănh ăđưăn ă trên
s phát tri n ph iă àmă aoăth ăđ c là l n nh t S b n v ng v kinh t ph i th hi n trong s
t ngătr ng và phát tri n lành m nh c a n n kinh t ,ăđá ă ngăđ c yêu c u nâng caoăđ i s ng
v t ch t c aănhână ân,ătránhăđ c s yăthoáiăđ nhătr trongăt ngă ai
(2) S b n v ng v xã h i
S b n v ng v m t xã h i ph n ánh m i quan h gi a phát tri n v i nh ng tiêu chu n
xã h i hi n t i M t ho t đ ng có tính b n v ng v m t xã h i n u nó phù h p v i nh ng tiêu
chu n xã h i, ho c không kéo chúng đi quá s c ch u d ng c a c ng đ ng Nh ng tiêu chu n
xã h i d a vào tôn giáo, truy n th ng và phong t c, có th ho c không th h th ngăhoáăđ c
b ng pháp lu t Chúng ph iăđ c th c hi n b ng các quan h đ o lý, h th ng giá tr , ngôn
ng , giáo d c,ăgiaăđ nhăvàăcácăm i quan h ri ngăt ă hác,ăcácăh th ng giai c p và ngôi th , tháiăđ đ i v i công vi c
B n v ng xã h i th hi n ch t t c các s phát tri n đ u ph i đ c xã h i ch p nh n
và ng h , và ph i ph c v cho m c tiêu phát tri n xã h i và đ m b o s công b ng xã h i
Giáo d c,ăđàoăt o, y t , phúc l i xã h i ph iăđ c b o v và phát huy
(3) S b n v ng v sinh thái
S b n v ng v sinh thái th hi n ch các ho t đ ng phát tri n khi th c hi n ph i duy trì đ c n ng l c c a h sinh thái, đ m b o cho các sinh v t trong h duy trì đ c n ng su t,
Trang 12kh n ng thích nghi, n ng l c tái sinh.ă i ăđóăc ngăcóăngh aă àă h i ti t ki m và s d ng
hi u qu các ngu n tài nguyên, duy trì và phát tri n các h inhăthái,ătínhăđaă ng sinh h c,
b o v ch tă ngămôiătr ng s ng Các ngu n ph th i t ho tăđ ng s n xu t và sinh ho t
c aăconăng i ph iăđ c qu n lý ch t ch , x lý tái ch k p th i
1.1.2.4 Th c hi n Phát tri n b n v ng trên th gi i và Vi t Nam
Sau h i ngh trên, xu t phát t các nguyên t c c a PTBV, nhi ăn c trên th gi iăđưă
xây d ng L ch trình th k 21 cho n c mình Th gi iăc ngăcóăb c chuy n bi n m i trong
nh n th căvàăhànhăđ ng v b o v môiătr ng và PTBV
Vi t Nam, nh ngăn mă aăm t s tài nguyên tái t oăđangăb khai thác quá m c trong đóăcóătàiăng y năr ng.ăTàiăng y năn căc ngăđangăcóăng yăc ăthi u h t nghiêm tr ng trong
t ng vùng và t ng th i gian nh tăđ nh M t s tài nguyên không tái t oănh ă àăm t s khoáng
s n tr ngăc ngă hôngăcònănhi u
S phát tri n kinh t hi nă đangă gâyă c ép r t m nh, làm suy gi m ch tă ng môi
tr ngăđ t,ăn c, không khí, do nhăh ng c a các ch t th i sinh ho t và công nghi ,ăc ngă
nh ă d ng quá m c phân bón hoá h c, thu c tr sâu trênăcácăđ ng ru ng Theo xu th phát tri n kinh t c aăđ tăn c, s c ép c a phát tri n t iămôiătr ngătrongăt ngă aiăv n là r t l n
Vì th , th c hi n m c tiêu PTBV càng là yêu c u c p thi t c aăđ tăn c
V năđ b o v môiătr ngăvàă T ă ônăđ căNhàăn c coi là m c tiêu chi nă căđ phát tri năđ tăn căvàăđưăđ c nêu rõ trong b nă“K ho ch qu c gia v Môi tr ng và Phát
tri n lâu b n 1991-2000”.ă t đóăđ nănay,ăNhàăn c có nhi u ho tăđ ng tích c căđ th c
hi n k ho ch trên Thí d nh ăbanăhànhă t B o v Môiătr ng (1993), lu tăTàiăng y năn c (1998) và nhi ăv năb năh ng d n th c hi n các lu t này
TrongăCh ngătr nhăhànhăđ ng v b o v môiătr ngăvàă T ,ăNhàăn căđưăđ aăv năđ
k ho ch hoá b o v môiătr ng tr thành m t b ph n c a k ho ch phát tri n kinh t qu c dân,
t ngă n t l ngână áchănhàăn căhàngăn măchiăchoăcácăho tăđ ng b o v môiătr ng
1969 do s đòiăh i c aă ânăchúngăđ i v i chính ph tr c tình tr ng gi m sút ch tă ng môi
tr ng s ng c aăconăng i, h u qu c a vi căt ngănhanhăcácăho tăđ ng phát tri nă hiăn c
M đangăb c vào k nguyên công nghi p hoá
Có nhi ăđ nhăngh aă hácănha ăv đánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng M iăđ nhăngh aăt yăcóă
nh n m nh nh ng khía c nhă hácănha ănh ngăđ u nêu lên nh ngăđi m chung c aăđánhăgiáătácă
đ ngămôiătr ngă àăđánhăgiá,ă báoăcácătácăđ ngămôiătr ngăvàăđ xu t các bi n pháp gi m thi ăcácătácăđ ng tiêu c c ch y u c a d án.ă a ăđâyă àăm t s đ nhăngh aăc aă TM
Theo Lu t B o v Môiătr ngă200 ăth :ă“ ánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng là vi c phân tích,
d báoăcácătácăđ ngăđ nămôiătr ng c a d ánăđ ăt ăc th đ đ aăraăcácăbi n pháp b o v môiătr ng khi tri n khai d ánăđó”
Theo GS.Lê Th c Cán, 1994, thì: TM c a m t ho t đ ng phát tri n kinh t xã h i là
Trang 13xác đ nh, phân tích, d báo nh ng tác đ ng l i và h i, tr c m t và lâu dài c a vi c th c hi n
ho t đ ng đó đ i v i tài nguyên thiên nhiên và ch t l ng môi tr ng s ng c a con ng i Trên c s đó đ xu t các bi n pháp phòng tránh, kh c ph c ho c gi m nh các tác đ ng tiêu
c c c a d án đ i v i môi tr ng ”ă.ăăăăăă
Cácăđ nhăngh aătr năđ u nêu lên các n i dung ch y ămàăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng
ph i th c hi n Tuy nhiên, đâyăc n th yărõă àăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng bao g măđánhăgiá c cácătácăđ ng t iămôiătr ng t nhi năvàămôiătr ng xã h i,ăđánhăgiáăcácăng yăc ă y ra các s c môiătr ngăc ngănh ă hânătíchăhi u qu kinh t môiătr ng c a d án
M c đích
Th c hi năđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ngăđ i v i các ho tăđ ng/d án phát tri n kinh t
xã h i nh m các m căđích sau:
(1) Nh măđ m b o cho d án n ăđ c th c hi n gi m m t cách t iăđaăcácătácăđ ng
x u và b n v ng v m tămôiătr ng: TMănh mă ácăđ nhăvàăđánhăgiáănh ng nhăh ng ti m
n ngăc a d ánăđ nămôiătr ng t nhiên, xã h i và s c kho c aăconăng i.ă i u đóăgiú ăchoă
m i s đ xu t, m i ho tăđ ng trong các d ánăvàăch ngătr nhă hátătri n d ki n,ăngoàiăđ m b o
t t v m t kinh t , k thu t còn ph i không có nh ngătácăđ ng x u có nhăh ngăđángă x y ra làm suy gi m ch tă ng t iămôiătr ng Nói cách khác, đ m b o cho các d án khi th c hi năđ u
b n v ng v m tămôiătr ng;
(2) Cung c ănh ngăthôngătinătr giúp cho vi c ra quy tăđ nh v th c hi n d án mang tính h p lý v iămôiătr ng : ánhăgiáătácăđ ngămôiătr ngăđ c s d ngăđ hânătích,ăđánhăgiá và d báo các nhăh ngămôiătr ngăđángă c a các ho tăđ ng phát tri n kinh t xã h i
d ki n s ti n hành Vì th , TMă cung c p nh ng thông tin c n thi t tr giúp cho các c p ưnhăđ oă hiă emă étăđ ra quy tăđ nh có nên ti n hành d án hay không, và n u th c hi n thì
ph i ti năhànhănh ăth nàoăđ h n ch đ n m c th p nh tăcácătácăđ ng x u c a d ánăđ n môi
tr ng mà c ngăđ ngă ânăc ănh ngăng i b nhăh ng có th ch p nh năđ c Nó giúp cho
vi c xét duy t d ánăđ c nhanh chóng, thu n l iăvàăđúngăh ng
Nói chung, có th emăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ngănh ă àăm t quá trình khuy n khích,
m t s xem xét có h th ng nhăh ng qua l i gi a các ho tăđ ng phát tri n và nh ng h u
qu c aănóăđ i v iămôiătr ng, nh mă àmăchoăconăng i có th s d ng các tài nguyên thiên nhiên m t cách t t nh tămàătránhăđ c s xu ng c p c aămôiătr ng.ă ánhăgiáătácăđ ng môi
tr ngă ônă h ng tr ng tâm vào nh ng v nă đ , nh ng mâu thu n ho c nh ng áp l c tài nguyên thiên nhiên có nhăh ngăđ n tính t n t i c a m t d án Nó t p trung xem xét nh ng thayăđ i v ch tă ngămôiătr ng có th n y sinh do vi c th c hi n d án mang l i T đó,ăđánhăgiáă emă án có th gây ra nh ngătácăđ ngănàoăđ căcoiă àăđángă t iăconăng i, t i
cu c s ng c a h c ngănh ăt i nh ng phát tri n khác trong các khu v că ngă anhăđ quy t
đ nh có nên th c hi n d án hay không
1.2.2 Vai trò c a đánh giá tác đ ng môi tr ng
(1) ánh giá tác đ ng môi tr ng là công c b o v môi tr ng và phát tri n b n v ng
Ngàyănay,ă TMăđưătr thành m tă nhăv c c a khoa h cămôiătr ng và là m t ph n không
th thi u khi xây d ng, xét duy t và th măđ nh các d án phát tri n H u h tăcácăn c trên th gi i
đ u r t coi tr ngă TMăvàăcóă yăđ nh trong lu t pháp qu c gia v vi c th c hi nă TM.ăCóăth nóiă TMăđưătr thành công c r t quan tr ngăđ th c hi n phát tri n b n v ngăănh ă àă:ă a b t
bu c các d án/ ho tăđ ng phát tri n ph i l ăbáoăcáoă TMăăvàătr nhăchoăc ă ană n lý môi
Trang 14tr ngăNhàăn c có th m quy n th măđ nh và phê duy tăbáoăcáo,ăNhàăn c s ácăđ nhăđ c
nh ng d án nào là t tăvàă hôngăcóătácăđ ng tiêu c căđángă t iămôiătr ng và nh ng d án nào có nhi ătácăđ ng tiêu c căđ căcoiă àăđángă t iămôiătr ng.ăTr năc ă đóăraă y t
đ nh lo i b không cho th c hi năđ i v i các d án có nhi ătácăđ ng tiêu c c r t khó gi m thi ă i v i các d ánăđ c phép th c hi n thì thông qua th c hi năđánhăgiáătácăđ ng môi
tr ng s đ m b o cho d án khi th c hi n s gi m m t cách t i đa các tác đ ng x u và b n
v ng v m t môi tr ng i ăđóăchoăth yă TMă àăcôngăc quan tr ngăđ b o v môiătr ng
và phát tri n b n v ng
(2) ánh giá tác đ ng môi tr ng là công c đ quy h ach và qu n lý các ho t đ ng
phát tri n kinh t xã h i
Ngoài vai trò là công c quan tr ngăđ b o v môiătr ng và phát tri n b n v ng, vi c
th c hi năđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng còn là công c đ quy ho ch và qu n lý các ho tăđ ng phát tri nănh ă à:ă
V quy ho ch phát tri n
Gi aămôiătr ng và phát tri n luôn có m i quan h r t ch t ch và gi aăchúngăc ngăt n
t i m t mâu thu n,ăđóă àă hátătri n càng nhanh thì càng có nhi ătácăđ ng tiêu c căđ n môi
tr ng và càng có xu th làm suy gi m ch tă ngămôiătr ng s ng Vi căt ngătr ng kinh t
n u không tính t i yêu c u b o v môiătr ngăc ngănh ăvi c s d ng h p lý tài nguyên thiên nhi năth ăđ n m t th iăđi mănàoăđóăch tă ngămôiătr ng s b suy gi m nghiêm tr ng và s
c n tr phát tri n,ătácăđ ng x u t i kinh t xã h i c a vùng
TMă àăm t quá trình phân tích m t cách h th ng,ănóăchoă hé ăđánhăgiáăvàă báo các tácăđ ng tiêu c c c a m t d án ho c m tăchínhă áchăđ nămôiătr ng,ăđ ng th iăđ aăraăcácă
bi n pháp gi m nh cácătácăđ ng tiêu c c,ăđ aăraăch ngătr nhăgiámă át,ă nă Ủămôiătr ng
Vì th ,ă TMă àă "côngă c đ xây d ng các quy ho ch phát tri n kinh t xã h iă theoă đ nh
h ng phát tri n b n v ng "
V qu n lý các ho t đ ng phát tri n
Ngoàiă ácăđ nh, d báoăcácătácăđ ng ti m tàng c a d án,ăbáoăcáoă TMăcònăđ aăraă
ch ngă tr nh/ă ho chă giámă átă môiă tr ngă đ th c hi n trong quá trình v n hành d án
nh m quan tr c s li u các thông s môiătr ng và theoă õiăgiámă átăcácătácăđ ngămôiătr ng
th c c a d án x yăraănh ăth nàoăđ khi c n thi t có nh ng bi n pháp qu nă Ủăđi u ch nh Chính vì v y, ho tăđ ng phát tri năđ c qu n lý ch t ch ngay t hiăđ xu t và trong su t c quá trình th c hi n d án
1.2.3 L i ích c a đánh giá tác đ ng môi tr ng
Ti năhànhă TMăăcácă án phát tri n s mang l i các l i ích v kinh t , xã h i và môi
tr ngăchoănhàăn căc ngănh ăc ngăđ ngă ânăc ,ănh ă à:
L i ích v kinh t
ánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng s giúp cho ti t ki m v n và các chi phí v n hành c a d
án Chi phí c a d án s t ngă năn u ngay t đ u không quan tâm t i v năđ môiătr ngăđ
r iă a ăđóă h i có nh ngăthayăđ iăđ s a l iă hiăcôngătr nhăđưăđ c xây d ngă ongănh ngă
ch aăh p lý v môiătr ng N ă hôngăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng, chi phí c a d ánăc ngă
có th c ngăt ngăth mă oă h i th c hi n nh ng bi n pháp t nă émăđ kh c ph c các thi t h i
v m tămôiătr ngă hiăchúngăđưă y ra trong th c t v ăch aăcóăbi nă há ăng năch n
L i ích v xã h i
Trang 15ánhăgiáătácăđ ngămôiătr ngă emă étăđ yăđ cácătácăđ ng c a d án t iămôiătr ng xã
h i nên s gi m đ n th p nh t tác đ ng x u c a d án t i xã h i K t qu đánhăgiáăđ c công
b r ng rãi và l y ý ki n c a c ngăđ ngă ânăc ănh ngăng iăh ng l iăc ngănh ănh ngăng i
b nhăh ng làm thi t h i Vì th , nh th c hi nă TMămàă ánăđá ă ngăđ c t iăđaăy ăc u
c a xã h i và d đ c s ch p nh n và ng h r ng rãi c a công chúng
L i ích v môi tr ng
- ánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng s tr giúp cho các nhà k thu t l a ch n đ c ph ng
án h p lý và b n v ng v m t môi tr ng
- ánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng s giúp cho các d án tuân th t t các tiêu chu n môi
tr ng qu c gia, không gây phá v và làm t n h i t iămôiătr ng M tă hác,ănóăđ y nhanh
quá trình xét duy t d án, làm gi m th iăgianăvàăchiă híăđ d ánăđ c ch p thu n
1.3 Ễ TRỊNH PHỄT TRI N C TM
1.3.1 Trên th gi i
S raăđ i c aă TMăăđưăgó ă h n ki m soát và t ngăb căng năch n tình tr ng suy thoái đó.ăM c dù m iăraăđ iă hôngă â ,ănh ngă TMăđưăđ c s quan tâmăvàăđ ng tình c a h u h t các qu c gia phát tri năvàăđangă hátătri n trên toàn th gi iăđ phát tri n kinh t xã h i,ăcoiăđóă
là m t bi n pháp h u hi ăđ b o v môiătr ng trong quá trình phát tri n kinh t theo m c tiêu c a phát tri n b n v ng
Trên th gi iăđ n nh ng th p k 60, 70 m t s n c công nghi ăđưăb tăđ u quan tâm
đ n vi c b o v môiătr ng.ăN mă19 0,ă M đưăbanăhànhă t và chính sách qu c gia v môi
tr ng,ătrongăđóă yăđ nh t t c các ki n ngh quan tr ng c p Liên bang v lu t pháp, các
ho tăđ ng kinh t k thu tă úcăđ aăraă étă y tăđ đ căNhàăn c ch p nh năđ u ph i kèm theo m t báo cáo chi ti t v tácăđ ngăđ nămôiătr ng c a ho tăđ ngăđ c ki n ngh
T i Châu A h u h tăcácăn c trong khu v căđưă anătâmăđ nămôiătr ng t nh ng th p
k 0ănh ă à:
- Philipin : T 1977-1978 T ng th ngă hi i inăđưăbanăhànhăcácăNgh đ nhătrongăđóăy ă
c u th c hi nă TMăvàăăh th ngăthôngăbáoătácăđ ngămôiătr ng cho các d án phát tri n
- Malaysia: T 1979 chính ph đưăbanăhànhă t B o v môiătr ng và t n mă1981ă
v năđ đánhăgiáătácăđ ngămôiătr ngăđưăđ c th c hi năđ i v i các d ánăn ngă ng, th y l i, công nghi p, giao thông, khai hoang
- Thái Lan : N iă ngăvàăcácăb c th c hi nă TMăchoăcácă án phát tri năđ c thi t
l p t 19 8,ăđ năn mă1981ăth ăcông b danh m c d án ph i ti năhànhăă TM
- Trung Qu c: Lu t B o v môiătr ngăđưăđ c ban hành t 19 9,ătrongăđóăđi u 6 và 7
đ aăraăcácăc ă cho các yêu c ăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng cho các d án phát tri n
1.3.2 Vi t Nam
Vi t Nam: ánhăgiáătác đ ngămôiătr ngăđ c gi i thi u l năđ ăti năvàoăn mă198 ă
oă ch ngă tr nhă Tàiă ng y nă vàă Môiă tr ng gi i thi u qua tài li u "Gi i thi u các ph ng
pháp đánh giá tác đ ng môi tr ng" c aăch ngătr nh
N mă199 ă i t Nam ban hành lu t B o v môiătr ngăđ u ti n,ătrongăđóăcóă yăđ nh t t
c các ho tăđ ng phát tri n kinh t xã h iăđ u ph i th c hi năđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng, thì TMăđưăb tăđ ăđ c th c hi n trong th c t
Trang 16K t đóăđ nănay,ăNhàăn căđưăbanăhànhăr t nhi ăv năb n pháp lu tă i d ng các Ngh đ nh c a Chính Ph , các quy tăđ nh,ăthôngăt ăc a B Tàiăng y năvàăMôiătr ng, trong đóă yăđ nh c th vi c th c hi năvàăh ng d năcácăđ năv , t ch c, cá nhân th c hi nă TMătrong th c t Nh đóă TMăchoăđ nănayăđưăătr thành môt công vi c ph bi n, n m trong khung pháp lu t c aăNhàăn c mà t t c các d ánăđ u th c hi n
Hi n nay, Vi tăNamăđưăcóăm tăđ iăng ăt ngăđ iăđôngăđ o nh ngăng iă àmăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng,ătrongăđóăcóănhi ăch y năgiaăđ căđàoăt oătrongăvàăngoàiăn c,ăb c
đ ăđưăt p h p đ c nh ng kinh nghi m ng d ng qua nh ngăcôngătr nhăđưăđánhăgiáătrongă
th c t ă i căth căhi nă TMăc ngăcònănh ngăv năđèăt năt iăc năti ăt căgi iă y t,ăt yănhi năcóăth ănóiă a ăh năm tăth ă y,ăchoăđ nănayăh ăth ngăv năb nă há ă ăchoăth căhi nă TMăđưă
t ngăđ iăđ yăđ ăvàăti ăc năđ căy ăc ăc aăth căt ă i căth căhi nă TMăđưăđ năđiăvàoăn ă
n ă ưăcóăđóngăgó ăr tăđángă ăchoăth cnhieen ă hátătri năb năv ngăc aăđ tăn c
V cácăc ă ă há ă Ủăc aă TMăcóăr t nhi u tài li u tham kh o sinh viên có th tr c
ti p l y trên m ng internet nên t i l p giáo viên ch gi i thi u nh ngăđi m chính, còn l i sinh viên ph i t tìm hi ăvàăđ c nhàăđ ti p c n ki n th c và n m v ngăcácă yăđ nh c a lu tă
há ,ăti năhànhăth o lu nănhómăđ ăhi ă âu v các v năđ này
1.4.1 Gi i thi ch ng v c há Ủ c a TM
C ă pháp lý c a vi c th c hi nă TMăth hi nătrongăcácăv năb n phát lu t c a Nhà
n căđưăbanăhànhă nh ă t B o v môiătr ngăvàăcácăv năb nă h ng d n hi nă TMănh ăNgh đ nh, Quy t đ nh,ăThôngăt ăc a Chính ph , B Tàiăng y nă &ăMôiătr ng và các B ngành khác có liên quan
1) Lu t B o v môi tr ng
Vi t Nam, Lu t B o v môiătr ngă( MT)ăđ căNhàăn c ban hành l năđ u tiên
n mă199 ă àă yăđ nh pháp lu t cao nh t c aănhàăn c v môiătr ng Lu tăcóă ăch ng,ă ă
đi u
a ă1 ăn măth c hi n,ăn mă200 ă t B o v môiătr ngăđưăđ c b sung và s aăđ i
và ban hành (Lu t s 52/2005/QH11, công b ngày 12/12/2005) Lu t B o v môiătr ng Vi t Namăn mă200 ăg mă1 ăch ng,ă1 ăđi u Hi n t i, t t c các n i dung v b o v môiătr ng
c a Vi t Nam th c hi n theo lu t này
Trong luât B o v môiătr ng 2005 có dành h năch ngă ăv iăti ăđ “ă ánhăgiáămôiă
tr ng chi nă c,ăđángăgiáătácăđ ngămôiătr ng, cam k t b o v môiătr ng”ă yăđ nh c th
v th c hi nă TMă Vi t Nam
Riêng v đánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng cho các ho tăđ ng/d án phát tri n kinh t xã
h iăcóă yăđ nh c th trongăcácăđi u:
ậ i ă18:ă iăt ng ph i l ăbáoăcáoă TM
Trang 17ậ i 19ă:ăQ yăđ nh v l ăbáoăcáoă TM
ậ i u 20 : N i dung báo cáoă TM
ậ i u 21: Th măđ nhăbáoăcáoă TM
ậ i u 22: Phê duy t báo cáo DTM
ậ i u 23: Trách nhi m th c hi n và ki m tra vi c th c hi n các n i dung trong báo cáo TM.ă
Lu tă MTă200 ăc ngăcóări ngăm c 3 v iăcácăđi ă2 ,ă2 ,ă2 ,ă2 ă yăđ nh v th c hi n
“ă p Cam k t b o v môiătr ng”ăđ i v i các d án không ph i ti n hành l p và trình th m
đ nhăbáoăcáoă TM
Lu t B o v môiătr ng 2005 truy c p trên Website c a B Tàiăng y nămôiătr ng theo
đ ng link http://www.monre.gov.vn/monreNet/Modules/Deed_Detail.aspx?deedid=219
2) Các Ngh đ nh, Thông t c a Nhà n c iên q an đ n TM
c th hóa vi c th c hi nă TMă Vi t Nam, Chính ph đưăbanăhànhănhi u Ngh
đ nh, Quy tăđ nh, Thôngăt ă yăđ nh c th vàăh ng d n vi c th c hi nă TM.ăT i t i th i
đi m hi n t i, nh ngăng i th c hi nă TMă h i th c hi n theo m t s v năb n pháp lu t sau:
- Ngh đ nh s 80/200 /N -CP v vi că yăđ nh chi ti tăvàăh ng d n thi hành m t s
đi u Lu t B o v môiătr ng,ătheoăđ ng link sau:
Cácăv năb n pháp lu t trên và m t s v năb n khác n a sinh viên truy c p trong Website
c a B Tàiăng y năvàăMôiătr ngătheoăđ ng link http://monre.gov.vn vào ph n tra c u nă
b n pháp lu t hi ărõăc ă pháp lý c a vi c th c hi nă TMă Vi t nam sinh viên ph i
đ c và tham kh o k cácă yăđ nh c a lu t BVMT 2005 và các ngh đ nh,ăthôngăt ăn ătr nă
đ n m v ng nh ngă yăđ nh c aănhàăn că i nă anăđ n th c hi nă TMă Vi tăNam,ăđ c
bi t là chú tr ng tìm hi u v :
ậ Quy trình th c hi nă TMă Vi t Nam ( trong Lu t BVMT, Ngh đ nh s 80/200 /N
-C )ătrongăcácăb c: (i) l ăbáoăcáoă TM;ă(ii)ăth măđ nh và phê duy tăbáoăcáoă TM;ă(ii) theo dõi ki m tra vi c th c hi n các cam k tă a ă hiăbáoăcáoă TMăđ c phê duy t
ậ Q yăđ nh v phân c p các d án ph i l ăbáoăcáoă TMă(trongăNgh đ nhă21/2008/N
-C ăvàăthôngăt ă0 /2008/TT-BYNMT _ xem ph l c danh m c d án ph i l p báo cáoă TMăc aăthôngăt ă0 )
ậ Q yăđ nh v l ăbáoăcáoă TMă(Ngh đ nhă21/2008/N -C ,ăvàăthôngăt ă0 BYNMT _ ph l c)
a ăđâyăgi i thi u ng n g n m t s yăđ nhă àmăc ă cho sinh viên tham kh o các
v năb n trên
Trang 181.4.2 Quá trình th c hi n TM
ậ Quá trình th c hi nă TMă h iătheoăcácăb c
ậ Chu n b
ậ ánhăgiáămôiătr ngăbanăđ ă(ăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ngă ăbô)
ậ Sàng l c xem d án có c n th căhi năă TMăchiăti t hay không
ậ Th c hi nă TMăchiăti tăđ i v i các d án ph i th c hi nă TMăchiăti t
ậ Th măđ nhăbáoăcáoă TMăchiăti t
ậ Ra quy tăđ nh Phê duy tăbáoăcáoă TMăc aăc ă ană nă Ủămôiătr ng có th m quy n
ậ Th c hi năcácăch ngătr nhă n lý và giámă átămôiătr ng có s theo dõi c aăc ă ană
qu nă Ủămôiătr ng t iăđ aă h ngăăn iă ánăđ c th c hi n
Trongă áătr nhăth căhi nă TMăcònăcóăy ăc ă ng ghép s tham gia c a c ngăđ ng Sinh viên c n tham kh o trong Ngh đ nhă21/2008/N -C ăđ th y rõ cácă yăđ nh c th c a Nhàăn c v quá trình th c hi n trên n c ta
1.4.3 Ch tr nh án và tr nh t th c hi n TM
Ch ătr nhă ăánăvàătr nhăt ăth căhi nă TMăđ că yăđ nhăth ănàoătrongăcácăv năb nă
há ă tăc aă i tănam ă óă àăn iă ngă ăgi iăthi ătrongăm cănày
1) Chu trình d án
Nói chung, b t k m t d ánănàoăc ngăđ u th c hi n theo m t trình t t quy ho ch,ăđ n nghiên c u ti n kh thi, nghiên c u kh thi, thi t k k thu t, thi công xây d ng và cu i cùng
là qu n lý v n hành d án,ăcácăgiaiăđo năđóăt o nên chu trình d án
a) Giai đo n quy ho ch: Ph n l n các d ánăđ căđ xu t trong quá trình l p các quy
ho ch phát tri n c aăcácă nhăv c s d ng tài nguyên Thí d trongă nhăv cătàiăng y năn c
là quy ho ch v tài ng y năn c (còn g i là quy ho ch thu l i)ăđ ácăđ nhă h ngăánă haiăthác s d ng h p lý ngu năn că ăv c ho c khu v că(nh ăt nh),ăc ngănh ăđ xu t các công trình ch y u c n xây d ngăđ nhàăn c xem xét
Các công trình khai thác s d ng ngu năn căđ căđ xu tătrongăgiaiăđo n quy ho ch
m i ch là nh ngăđ xu tăbanăđ u nh măh nhăthànhăb căđ u khái ni m v d ánă(nh ăh nhă
th c công trình, v trí xây d ng,ă yămôăđ ngh )ămàăch aăđiă â ăvàătínhătoánăv m t k thu t c a công trình
b) Giai đo n l p báo cáo đ u t :ăgiaiăđo n này còn g i là nghiên c u ti n kh thi là giai
đo n ti ă a ăgiaiăđo n quy ho chă hiăcôngătr nhăđ xu t trong quy ho chăđ c ch p thu n và cho nghiên c ă â ăh n.ă áoăcáoăđ ăt ăc n ph i tính toán các ch tiêu kinh t k thu t cho
cácă h ngăánăđ xu tăvàă h ngăánăch n m că ăb nh m cung c ăcácăc ă đ ch d án emă étăcóăn năđ ăt ă án hay không
c) Giai đo n l p d án đ u t :ăgiaiăđo n này còn g i là nghiên c u kh thi,ă àăgiaiăđo n
ti p theo sau khi báo cáo nghiên c u ti n kh thiăđ c ch p nh n D ánăđ ăt ăđiă â ăvàoătính toán chi ti t t t c cácăcácă h ngăánăvàăđ aăraă h ngăánăch n T đó,ă ácăđ nhăđ c các ch tiêu kinh t k thu t c a d án,ăđánhăgiáăhi u qu c a d ánăvàăđ aăraă ho ch th c
hi n d án D ánăđ ăt ă àăc ă quan tr ngăđ c p có th m quy n ra quy tăđ nh cu i cùng v
th c hi n d án, t đóăcóă ho ch chu n b ngu n v n cho th c hi n d án
Trang 19d) Thi t k k thu t: tính toán các thông s k thu t và l p h ăthi t k cho các công trình c a d án, xây d ng b n v thi công và k ho ch thi công công trình
e) Thi công: xây d ng các h ng m c công trình theo h ăthi t k và b n v thiăcôngăđưă
hi n Trình t th c hi năđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng c a d án trong chu trình d án ph
bi n hi n nay nhi ăn c trên th gi iănh ăh nhă1-2ănh ă a :
Trongăgiaiăđo n quy ho ch, tùy thu c vào quy mô c a quy ho ch mà có th ph i th c
hi năđánhăgiáăv m tămôiătr ngăchoăcácă h ngăánă yăho chăđ l a ch nă h ngăánăt iă ă
N u quy ho ch có quy mô l n c p qu c gia ho c liên vùng, liên t nh ho c quy ho ch phát tri n kinh t ậ xã h iămangăỦăngh aăchi nă c (M c 1 Lu tă MTă200 )ăth ăgiaiăđo n này
ph i th c hi năđánhăgiáămôiătr ng chi nă că( GMTC ).ăN u quy mô quy ho ch không thu căđ iăt ng ph i th c hi nă GMTC ăth ă h i ti n hành sàng l cămôiătr ng (sàng l c MT) hay còn g iă àă c duy tămôiătr ngăđ xem xét m tăcáchă ă c xem kh n ngăgâyătácă
đ ngăđ nămôiătr ng c a các ho tăđ ng (ho c d án c th )ăđ căđ xu tătrongăcácă h ngăánăquy ho ch,ăđ c bi tă àăđ i v iă h ngăánă yăho chăđ c ch n
Thí d nh ătrongă yăho ch thu l i c a m tă ăv c sông có th đ xu t s c n thi t
Trang 20xây d ng m t công trình cung c ăn căt i cho m t khu v c nông nghi p quan tr ng còn đangăr t thi ăn c,ănh ngăch aă ácăđ nh rõ nên dùng h ch aăhayăđ p dâng ho c quy mô côngătr nhăt i cho bao nhiêu ha là h p lý nh t
Q aă emă étăcácă h ngăánă hácănha ăc a quy ho ch, k t h p v i k t qu c a sàng l c môiătr ngăchoăcácă h ngăánăv công trình, có th đánhăgiáăđ că h ngăánănàoăgâyăítătácă
đ ng tiêu c căđ nămôiătr ngăđ đ aăraăỦă i n l a ch n.ăNh ăv y sàng l cămôiătr ng có th giú ăchoăh nhăthànhărõăh năv d ánăđ xu t trong quá trình quy ho ch
Trong Sàng l cămôiătr ng, c n ph iă hânătíchăđ nh n bi t các tác đ ng môi tr ng
c a d ánăđ xu tăvàă a ăđóăti n hành sàng l c đ th y đ c các v n đ môi tr ng ch y u
cóă i nă anăđ n d án,ăđ c bi t là quy mô d án, v trí xây d ng công trình
Qua Sàng l că môiătr ng,ăng i làm quy ho ch có th lo i ra các v n đ môi tr ng
không quan tr ng và ch ra các ho t đ ng nào c a d án có kh n ng gây ra nh ng tác đ ng đáng k và nh ng v n đ môi tr ng ti m tàng nào ch a n trong vùng d án c n ph i quan
tâm khi ti n hành d án T đó,ă hánăđoánănh ngătácăđ ngăđ nămôiătr ng c a d ánăđangănghiên c u nh măđ xu t ý ki năđ đi u ch nh d ánătheoăh ng t tăh n
b) Giai đo n l p báo cáo đ u t
n c ta giai đo n l p báo cáo đ u t tr c đây còn g i là giai đo n nghiên c u ti n
kh thiă(NCT T).ăTrongăgiaiăđo n này nhi ăn c trên th gi iă yăđ nh ph i đánh giá tác
đ ng môi tr ng s b
TMă ăb có yêu c ăcaoăh nă àngă cămôiătr ng,ătrongăđóăy ăc ă àăđánhăgiáăm t cách khái átă cácătácă đ ngă môiă tr ng c a d án và ch raă đ că trongă cácătácă đ ng môi
tr ngăth ătácăđ ng tiêu c cănàoă àăđángă nh t.ăC ngănh ă àngă cămôiătr ng,ă TMă ăb
c ngăc n tr giúp cho vi căh nhăthànhărõăh nă háiăni m v d án n u trong quy ho ch d án
tr căđâyăv n còn nh ng v năđ ch aă t lu n rõ ràng Thí d nh ăv năđ ch n v trí tuy n công trình nào trong m t s v trí tuy n có th đ c trong d án xây d ng h ch aă n c
h ngăánăch n ph iă àă h ngăánăv aăđ m b o các yêu c u v kinh t , k thu t, l i ph iăđ m
b o sao cho các t n h iăđ i v iă môiătr ng là ít nh t K t qu c aăđánhăgiáătácăđ ng môi
tr ngă ăb c ngăc n ch ra có ti p t c ti năhànhăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng chi ti t giai
đo n ti p sau hay không
c) Giai đo n l p d án đ u t
Giai đoan l p d án đ u t tr c đây còn g i là giai đo n nghiên c u kh thi (NCKT)
c a d án L p d ánăđ ăt ă àăgiaiăđo n quan tr ngăcóăỦăngh aă y tăđ nh d ánăcóăđ c th c
hi n hay không H u h tăcácăn c trên th gi iăđ ă yăđ nhăđ i v i các d án l n, ph c t p
ho c d án có liên quan t i các vùng nh y c m v môiătr ngăđ u ph i th c hi n l p báo cáo
đánh giá tác đ ng môi tr ng chi ti t vàătr nhăchoăc ă ană nă Ủănhàăn c v môiătr ng
có th m quy n th măđ nh và phê duy t
TMăchiăti t có yêu c u đánhăgiáăcaoăh nă oăv iă TMă ăb , th hi n :
- Ph iăđánhăgiáăm t cách chi ti tăcácătácăđ ngămôiătr ng, t ătr ngăvàoăcácătácăđ ng tiêu c căđ căcoiă àăđángă đưă ácăđ nhăđ cătrongă TMă ăb
- Ngoàiăđánhăgiáăđ nh tính còn ph iăđ nhă ng và d báo cácătácăđ ngămôiătr ng ch
y u c a d án
- Ph iăđ xu t và thi t k bi n pháp gi m thi ăcácătácăđ ng tiêu c c ch y u c a d án
- Ph iăđ xu tăch ngătr nhăgiámă átămôiătr ng d ánătrongăgiaiăđo năv năhànhă ăán
Trang 21d) Giai đo n thi t k
Trong thi t k k thu t c n xem xét và gi i quy t các v năđ môiătr ngă i nă anăđ n thi t k ,ănh ă à:
- Ch n các thông s thi t k các công trình ch y u c a d án sao cho th t h p lý và h n
ch t i m c th p nh t nhăh ng x u t iămôiătr ng khi d ánăb c vào v n hành;
- Tính toán thi t k các công trình gi m thi ăcácătácăđ ng tiêu c c c a d án mà trong giaiăđo năđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng chi ti tăđưăđ xu t;
- Xem xét ch nă h ngăánăthiăcôngăvàă p k ho ch thi công sao cho vi c thi công th c
hi n d ánăđ c thu n l i và ít nhăh ng x u t iămôiătr ng khu v c thi công xây d ng công
tr nhă(ăđ ng thi công, bãi khai thác v t li u, lán tr i công nhân )
e) Giai đo n thi công xây d ng
Trongăgiaiăđo n này c n xem xét và gi i quy t các v năđ môiătr ng trong thi công xây
d ng các công trình, bao g m m t s v năđ sau:
- T ch c thi công h ă Ủăđ h n ch th p nh t nhă h ng x u c a thi công t i môi
tr ng khu v c (xói l đ t xu ng sông, b i, khói, ti ng n ) và giám sát ch t ch ô nhi m môiătr ng trong thi công;
- T ch c khu lán tr i công nhân h p lý và gi i quy t t t các v năđ nă ,ăn c sinh ho t,
n c th i, rác th i,ăch mă ócăyăt , s c kho , gi gìn v inhămôiătr ngă hôngăđ d ch b nh phát sinh và lây lan;
- Th c hi n các bi n pháp gi m thi u tác đ ng tiêu c c c a d án trong thi công và các
bi n pháp gi m thi u c n thi t khác Thí d qu n lý ki m soát ô nhi m MT trong thi công,
th c hi n thu d n lòng h ,ă iă ânătáiăđ nhăc ,ă âyă ng các công trình kè b o v b h ,ă
- Th c hi năch ngătr nhăgiámă átămôiătr ng khu v c d án trong su t c giaiăđo n v n hànhăcôngătr nhăđưăđ xu tătrongăđánhăgiáămôiătr ng chi ti t;
Nói chung, v i các d án l n có nhăh ng nhi ăđ n môiătr ngăth ăđ u ph i th c hi n
l nă tăcácăb cănh ă àngă cămôiătr ngă,ă TMă ăb vàă TMăchiăti t.ăCònăđ i v i m t s
d án nh , không quan tr ngăth ăcácăn căđ ă yăđ nh có th ho c không ph iăđánhăgiá,ăho c
ch ti n hành sàng l c ho căđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ngă ăb àăđ
Mu nă ácăđ nh m t d án c n th c hi năđ năb cănàoă àăđ c n d aăvàoă yăđ nh c
th trongăcácăv năb năh ng d n v phân c p th c hi nă TMăc a m iăn c
hi u rõ quá trình th c hi nă TMăcóăth tham kh o thêm các thông tin b sung trong hình 1- ă àă áătr nhă TMătrongăcácă áătr nhănghi năc u c a d án, hình 1-4 là bi u th các
m i quan h gi aă áătr nhă TMăv i quy ho ch và th c hi n d án
Trang 22Vi tăbáoăcáoăđánhăgiáătácăđ ng Môi
tr ng chi ti t Cácăc ă anăcóăth m
quy n th măđ nh báo
cácă TMăchiăti t
Thi t k chi ti t
và công vi c chu n b Hoàn chnhăbáoăcáoăđánhăgiáămôiă
tr ng chí ti t
Th c hi n d án
Th c hi năch ngătr nhă n lý môi
tr ng bao g m giám sát quan tr căđ
b sung cho các nghiên c ă TMă a ă
này
Qu n lý, V n hành d án
Ki mătra,ăđánhăgiáă áătr nhă
TM Hình 1-3: S đ kh i bi u th quá trình TM và các nghiên c u c a d án
Trang 24Trình t th c hi n TM Vi t Nam
Quy trình th c hi nă TMănh ătr nă àă yătr nhăch ngăc a các n c trên th gi iăđangă
th c hi n,ătrongăđóăvi c th c hi nă TMăă hùăh p v i t ngăgiaiăđo n th c hi n c a d án
T i Vi t Nam trình t th c hi nă TMăđ că yăđ nh trong lu t B o v MTăn mă200 ă
và các ngh đ nh c a Chính ph Nhìn chung, quy trình th c hi nătr căđâyă Vi t Nam có
m t s sai khác so v i quy trình chung c a th gi i,ănh ngăchoăđ nănayăđưăđ căđi u ch nh cho h ă Ủ.ă a ăđâyă àătómă c quy trình th c hi nă TMă Vi t Nam quá các th i k đ tham kh o
a) Giai đo n 1993 đ n 2005
Trong th i gian t sau khi có lu t B o v môiătr ngă(n mă199 )ăchoăđ nătr c khi có
t B o v môiătr ng m i có s aăđ iă(n mă200 ),ăth ăvi c th c hi nă TMă Vi tăNamăđ c yăđ nh ch măh năm tăb c so v i th gi i, c th là:
- Giaiăđo n l ăbáoăcáoăđ ăt ă(NCT T): ch sàng l c d ánăđ xem d án lo i nào
ph i th c hi nă TM.ă àngă c d án d aă theoă yă đ nh c aă Nhàă n că trongă thôngă t ă490/1998/TT-BKHCNMT;
- Giaiăđo n l p d ánăđ ăt ă(NC T):ăă yăđ nhăth c hi nă TMă ăb ;
- Giaiăđo n Thi t k k thu t:ă yăđinh l ăbáoăcáoă TMăchiăti t và trình th măđ nh, phê duy t;
Nh nă ét: Vi c th c hi n l ăbáoăcáoă TMă n cătaătrongăgiaiăđo nănàyăđưăch măh năcácăn c trên th gi i m tăb c.ă i ăđóăđưăgâyăn năm t s hóă h năvàăb t c p, nhăh ng
và th măđ nh báo cáo nhi u khi tr thành hình th căv ăcôngătr nhăđưăthi t k xong r i r t khó thayăđ i;
- Doă hôngăcóă áoăcáoă TMăt i th iăđi măNhàăn c phê duy t báo cáo NCKT và chu n b ngu n v n cho d án thì ph n l n các d ánăđ u không d trùăđ c kinh phí cho
th c hi năbáoăcáoă TMăchi ti tăc ngănh ă inhă híăchoăcácăbi n pháp gi m thi u Vì th các kinh phí này ph i xin b sung sau này r tă hóă h năvàăch m ch ,ăth ng ph iăm n trong kinh phí c a thi t k k thu t.ă hóă h nănhi u cho th c hi nă TM
a) Giai đo n t 2006 đ n nay
kh c ph c s b t c p trên, Lu t B o v Môiătr ngă200 ăđưăcóă đi u ch nhăđ vi c
th c hi nă TMătrongăch ătr nhă án n cătaăc ngăg n phù h p v i trình t th c hi n c a
th gi i c th nh ă a :
- Giaiăđo n quy ho ch và l ăbáoăcáoăđ ăt ă(NCT T):ăătrongăăhaiăgiaiăđo nănàyăhi nănayăNhàăn că hôngă yăđ nh b t bu c có ph i sàng l cămôiătr ngăhayăđánhăgiáătácăđ ng môiă tr ngă ă b hay không Tuy nhiên ch d án ph i d a vào phân c p c aă Nhàă n c (thôngăt ă0 /2008)ăđ “ăsàng l c d án ”ă emă án c a mình có ph i l ăbáoăcáoă TMăvàă
Trang 25trình th măđ nh hay không N u d án thu c di n ph i l ăbáoăcáoă TMăth ă h i làm công
vi c chu n b nh ă ăđ c ngă TM,ăch n b đ iăng ăchoăvi c l ăbáoăcáoă TMă ăgiaiă
đo năti ă a
Ri ngăđ i v i các d án l p quy ho ch ( nh ă án quy ho ch phát tri n KTXH vùng,
d án quy ho chă ăv că ông,ầ)ăth ăNhàăn căđưă yăđ nh các d án này ph i l p báo cáo
“ăđánhăgiáămôiătr ng chi nă că(ă MC)ă”ăvàătr nhăth măđ nhă h ă y t
- Giaiăđo n l p d ánăđ ăt ă(NC T):ăn u các d án qua sàng l c trên thu c di n ph i
l ăbáoăcáoă TM,ăth ăgiaiăđo n này ph i ti năhànhăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng chi ti t cho
d án và trình th măđ nh, phê duy t
- a ă hiăbáoăcáoă TMăđ c phê duy t thì ch d án ph i th c hi năđúngăcácăcamă t
nh ătrong báoăcáoă TM,ăđ căăbi t là th c hi n các bi n pháp gi m thi ăcácătácăđ ng tiêu c c trongăcácăgiaiăđo n thi công, qu n lý v năhànhăc ngănh ăvàăth c hi năch ngătr nhăgiámă átă
môiătr ng d án
1.4.4 Phân c p d án ph i l báo cáo TM Vi t Nam
Theo yăđ nh c a lu t B o v Môiătr ng t t c các d ánă hiăđ xu tăđ u ph iă TM.ăTùy theo lo i d ánăc ngănh ă yămôă n nh c a d án mà m căđ tácăđ ng t iămôiătr ng
c a các d án có th khác nhau Có nh ng d án có nhi ătácăđ ng tiêu c căđángă , tuy nhiên có nh ng d ánă hôngăcóătácăđ ng tiêu c cănàoă àăđángă Vì th ,ăđ qu n lý vi c th c
hi nă TM,ăNhàăn c ph iăđ aăraă yăđ nh phân c p các d án v th c hi nă TM,ătrongăđóăcóă
d ánă“ăph i l p báo cáo TM và trình th m đ nh phê duy t”ă,ănh ngăc ngăcóă ánă“ không
ph i l p báo cáo TM mà ch c n l p b n cam k t b o v môi tr ng”.ă
Do s ng các d án r t nhi ăn năvi că hânăc ănh ătr nă giúp cho vi c qu n lý TMăcácă ăánăth nă iăh n,ătrongăđóăt p trung vào qu nă Ủăvi că ă TMăcácă án l n có nhi ătácăđ ng tiêu c c nhăh ng t iămôiătr ng
K t sau khi Qu c h i phê duy t Lu t B o v môiătr ng s aăđ iăn mă200 ,ă hânăc p
th c hi nă TMăc aăNhàăn căđ că yăđ nh trong Ngh đ nh s 80/200 /N -CP v h ng
d n th c hi n luât BVMT, và g năđây nh t là trong ngh đ nhă21/2008/N -C ăvàăthôngăt ă05/2008/TT-BTNMT Danh m c các d án ph i l ăbáoăcáoă TMă inhăvi nă emătrongăăthôngăă05/2008 và ph l c A1 c a t p bài gi ng này
inhăvi nătùyătheoă nhăv c chuyên môn/ ngành h c c a mình ph i tìm hi ătrongăđóăcácă
d án thu că nhăv c/ngành h c c a mình thì d án nào ph i l p và trình th măđ nh báo cáo TMăvàăcácă án nào không ph i l ăbáoăcáoă TMămàăch ph i l p b n cam k t b o v môi
tr ng
Danh m c các d án ph i l ăbáoăcáoă TMăvàătr nhăth m đ nhăchoăc ă ană n lý môi
tr ng xem xét phê duy t,ătrongăđóăcácă án thu că nhăv c phát tri nătàiăng y năn c bao
g mănh ăb ng 1-1
Trang 26B ng 1-1: Danh m c các d án thu c l nh v c phát tri n tài nguyên n c ph i l p báo
cáo TM theo quy đ nh trong Ngh nh 21/2006/N -CP
TT Tên d án ph i l ăbáoăcáoă TM Quy mô d án
1 D án thu đi n H ch a có dung tích t 300.000 m3 n c
tr lên
2 D án công trình h ch aăn c, h
thu l i
Dung tích ch a t 300.000 m3n c tr lên
3 D án công trình th y l i Bao ph di n tích t 200ha tr lên
5 D án kè b sông, b bi n Có chi u dài t 1000 m tr lên
6
D án xây d ng h th ng x lý
n c th i công nghi p t p trung
không n m trong khu công nghi p,
khu ch xu t, khu công ngh cao,
c m công nghi p, c m làng ngh
T t c
7 D án xây d ng h th ng x lý
n c th i sinh ho t t p trung thCông su t thi t k t i/ngàyăđ mătr lên 1.000ăm ăn c
8 D ánă haiăthácăn că iăđ t Công su t khai thác t 10.000 m3 n c/ngàyăđ mătr lên
9
D án khaiăthácăn c khoáng thiên
nhi nă( iăđ t ho c l ra trên m t
đ t)ăđ đóngăchai
Công su t khai thác t 120ăm ăn c/ngày
đ mătr lên
10
D ánă haiăthácăn c khoáng thiên
nhi n,ăn cănóngăthi nănhi nă( i
đ t ho c l ra trên m tăđ t)ăđ làm
d ch v (t m, ch a b nh và các m c
đíchă hác)
Công su t khai thác t 00ăm ăn c/ngày
đ mătr lên
11 D ánă haiăthácăn c m t Công su t khai thác t 50.000 m3 n c/ngàyăđ mătr lên
ChúăỦăr ngăcácă án ngoài danh m c trên không ph i l ăbáoăcáoă TMănh ngă h i l p
b n cam k t b o v môiătr ngătr nhăchoăc ă ană nă Ủămôiătr ng có th m quy n xem xét
Trang 27CH NG 2
PHÂN TÍCH NH N BI T VÀ ỄNH GIỄ TỄC NG
âyă àănh ng khái ni măc ăb n mà t t c các sinh viên khi h c môn h căđánhăgiáătácă
đ ngămôiătr ngăđ u ph i hi u rõ và n m v ng, b i vì n u không hi ăđ că“th nào là tác
đ ngămôiătr ng, th nàoă àătácăđ ngămôiătr ng c a d án”ăth ă àmă aoăcóăth phân tích nh n
bi tăđ căcácătácăđ ngămôiătr ng và t đóăt măcácă h ngă há ă hùăh ăđ ti năhànhăđánhăgiá khi l ăbáoăcáoă TMă án
2.1.1 Tác đ ng môi tr ng
“ăTác đ ng môi tr ng là s bi n đ i c a m t hay nhi u nhân t môi tr ng sau m t
kho ng th i gian và trên m t ph m vi không gian nh t đ nh do m t hay nhi u ho t đ ng c a
d án phát tri n gây ra "
Hay m tăđ nhăngh aă hác:
“Tácăđ ngămôiătr ng là k t qu c a các nhăh ngăth ng xuyên c a các ho tăđ ng phát tri n c a d án t iămôiătr ng t iăn iăth c hi n d ánăvàănóăđ c xem là s khác nhau
gi a tình tr ngămôiătr ng khi th c hi n d án và khi không th c hi n d án "
Hình 2-1: Tác đ ng môi tr ng
Có th minh ho tácăđ ngămôiătr ng qua hình 2-1,ătrongăđóătr c tung là thông s môi
tr ng, tr c hoành là th i gian Rõ ràng trong vùng d án, t i th iăđi m b tăđ u c a d án tr đi,ăho tăđ ng c a d án s làm thông s môiătr ng bi năđ i Tácăđ ngămôiătr ng là kho ng
bi năđ i c a thông s môiătr ng khi so sánh gi aătr ng h p không có d ánăvàătr ng h p
có d ánănh ătrongăh nhăv trên
Trang 282.1.2 Tác đ ng môi tr ng c a d án
C ngăv ăth hiăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng c a d ánăđi ătr c tiên c n ph i nh n
bi t t t c cácătácăđ ngămôiătr ng nào s có nhăh ng t t hay x u t iămôiătr ng.ă a ăđóă
ti năhànhă hânătíchăvàăđánhăgiáă nhăh ng c a t ngătácăđ ngămôiătr ng riêng r , t ng h p l i chúng ta s có th đánhăgiáăch ngăđ cătácăđ ng môi tr ng c a c d án
ánhăgiáăcácătácăđ ngămôiătr ng có th b ngăcácă h ngă há ăđ nh tính ho căđ nh ng.ă ánhăgiáăđ nhă ngă àă ácăđ nh các con s v đ đoăc a m iătácăđ ngămôiătr ng
b ngăcácă h ngă há ă thu t thích h p
M t d án có th gây nhi u tácăđ ng tích c c và tiêu c c t i các nhân t môiătr ng khu
v c d án Tác đ ng môi tr ng c a d án có th coi là t ng tác đ ng t t c các tác đ ng môi
tr ng đó so sánh gi a hai tr ng h p tr c và sau khi có d án và có th bi u th nh ăcôngă
Vi,0: Giá tr ch tă ngămôiătr ng nhân t th i khi không có d án
Vi,1: Giá tr ch tă ngămôiătr ng nhân t th i khi có d án
Wi : T m quan tr ng c aătácăđ ngămôiătr ngătheoăđi mă yă c
n : S các nhân t /ătácăđ ngămôiătr ng c a d ánăđ c xem xét
Công th c (2-1)ăth ngăđ c dùng trong m t s ph ngă há ătínhătoánăđ nhă ng tác
đ ngămôiătr ng c a d án trong các ph nă a ăCácătácăđ ng riêng r có th t t ho c x u, n u
t ngăcácătácăđ ng t t l năh năt ngăcácătácăđ ng x ăth ătácăđ ngămôiătr ng c a d án có xu
h ng chung là t t
M tăcâ ăh iăđ tăraă àă hiăm tă ăánăđ căth căhi năth ăcácăđ iăt ngănàoă ăb ătácăđ ng ă
Cóăth ătr ă iăngayăđóă àăcác ngu n tài nguyên và nhân t môi tr ngătrongă h ăv căb ă nhă
h ngăc aă ăán.ă ăv y,ăđ ănh năbi tăcácătácăđ ngămôiătr ngă ăánăchúngătaăc nă h iăhi ărõăt ngăng nătàiăng y năvàănhânăt ămôiătr ngătrongă h ăv că ăán
M tăcâ ăh iă hácă àăcóăbaoănhi ăng nătàiăng y nă vàănhânăt ămôiătr ngătrongă h ă
v că ă ánă ă b ă tácă đ ng ă âyă àă i nă th că đưăh că v ă môiă tr ngă vàă cácă thànhă h nă môiă
tr ngămàătrongătrangă1ăc aătâ ăbàiăgi ngănàyăc ngă ăb ăn ă n.ă ăđây,ăcóăth ătómăt tănh ăsau:
Môi tr ngă ngăc aăconăng iăhi ăm tăcáchăđ yăđ ăbaoăg mămôiătr ngăt ănhi năvàămôiătr ngă ưăh i
-ăăăMôiătr ngăt ănhi năbaoăg mămôiătr ngăv tă Ủăvàămôiătr ngă inhăthái,ătrongăđóămôiătr ngăv tă Ủă àăcácăthànhă h nămôiătr ngăđ t,ăn căvàă hôngă hí),ăcònămôiătr ngă inhătháiă àăăth ăgi iă inhăv tătrongă inhă y n,ăbaoăg măcácă oàiăth căv t,ăđ ngăv tătr năc năvàă iăn c
Trang 29ình 2-2: Các thành ph n tài nguyên và môi tr ng b tác đ ng khi th c hi n d án
-ăăMôiătr ngă inhăt ă ưăhôiă àă oăconăng iăt oăn nă áănhi ăth ăh ăbi ăth ăb ngăcácăgiaătr ăc aăc i,ăv tăch tăvàăgiáătr ăv năhóaătinhăth năhi năcóătrongă h ăv c.ăTrongăm tă h ăv că
th ăv ă inhăt ă àăcácăgiáătr ă ă ngăc aăconăng iă(nh ănhàăc a,ăcácăc ă ă inhăt )ăhi năcó,ăvàă v ă ưă hôiă àăcácăgiáătr ăch tă ngăc că ngăc aăng iă ână ngătrongă h ăv că b ă nhă
h ngăc aă ăán
T tăc ăcácăthànhă h nătàiăng y n/ănhânăt ămôiătr ngăch aătrongăcácăthànhă h năc aămôiătr ngăv tă Ủăvàămôiătr ngă inhăthái,ăc ngănh ăăcácăgiáătr ă ă ngăc aăconăng i,ăcácăgiáătr ăchâtă ngăc că ngăc aăc ngăđ ngă ânăc ă ôngătrongă h ăv că ăánă àăcácăđ iăt ngă
ăb ătácăđ ngăc aă ăánămàă hiă hânătích,ănh năbi tăvàăđánhăgiáătácăđ ngăchúngătaă h iă nă
Môi tr ng đ t đ a q n) Môi tr ng n c Th q n) Môi tr ng hông hí Khí q n)
Trang 30 Nhómătàiăng y năvàămôiătr ng sinh thái;
Nhóm các giá tr s d ng c aăconăng i;
Nhóm các giá tr ch tă ng cu c s ng
1) Tài nguyên và nhân t môi tr ng v t lý
Các tài nguyên và nhân t môiătr ng v t lý g măcácătàiăng y năđ t,ăn c, không khí và các nhân t môiătr ng c a chúng
- Tàiăng y năn c:ăăNóiăch ng,ăcácă ánătácăđ ngăđ nătàiăng y năn c m tăvàăn c
ng m c v s ng và ch tă ng Thí d nh ,ăm t d án h ch a khi xây d ng có th làm
bi năđ i ch đ thu v n,ă àmă ângăcaoăhayăh th p m căn c ng m,ă àmăthayăđ i ch tă ng
n c m tăvàăn c ng m trong sông, h , vùng c a sông ven bi n c a khu v c d án
- Tàiăng y năđ t: Các d ánănh ă án h ch a ph c v t i có th làm ng p m tăđ t,
m t các m khoáng s n trong vùng lòng h ,ănh ngă i t oăc ăh i m r ng di n tích canh tác cho khu v c khác d án nh có ngu năn căt i d i dào và cung c p b oăđ m theo yêu c u
c a cây tr ng
- Không khí: Các d ăánă hátătri năcôngăngh ăcóăth ă n sinh m tă ng l n b i và hóiă cùngă cácă híă đ c h i gây ô nhi m không khí khu v c,ă cònă cácă ă ánă âyă ngă giaoăthông,ăth yă i ăđ ăcóăth ăt o ra m tă ng b i, khói nh tăđ nh làm ô nhi m không khí c c
b khu v căcôngătr ng xây d ng trong th i gian v n chuy n v t li ,ăđàoăđ p thi công xây
d ngăcácăcôngătr nh.ăRi ngă ăánă âyă ngăh ăch aă năcóăth àmăthayăđ i vi khí h u trong vùng t oăraămôiătr ng khí h u thu n l i cho ngh ng i,ăv iăch iăgi iătríă h ăv că ngă anhă
h
2) Tài nguyên và nhân t môi tr ng sinh thái
Tài nguyên sinh thái bao g m t t c cácă oàiăđ ng v t và th c v t thu c h sinh thái trên
c năvàă iăn c trong khu v c d án Khi th c hi n các ho tăđ ng c a d án, các tài nguyên inhătháiăth ng khó tránh kh i b t n th tăhayătácăđ ng theo chi ăh ng x u Thí d nh ,ăxây d ng m t h ch aăn c thì t t c tài nguyên sinh thái trong khu v c lòng h đ u b tác
đ ng do b ng ăn c M t s oàiăđ ng v t hoang dã và chim thú có th iăc ă angă h ăv c hácăđ s ngănh ng c ngăb nhăh ng, còn ph n l n là b tiêu di t và thay th b ng các loài sinh v t thu sinh Còn h sinh thái các khu v că hácănh ă th ngă ăvàăh ăh ch a
c ngăb tácăđ ng m căđ nh tăđ nh do ho tăđ ng d án gây ra
3) Các giá tr s d ng c a con ng i
Ngoàiătácăđ ngăđ n các ngu n tài nguyên t nhiên, d ánă TTNNăăcònătácăđ ng m nh
m đ n các giá tr s d ng s n có c aăconăng i mà nhi u th h c aăconăng iăđưăt o trong khu v c d án, bao g m:
- Nhà c a, công trình công c ng,ăc ă h t ng cácă h ă ânăc Tácăđ ng c a d án
có th là t t ho c x u trong t ng vùng c th ăNóiăch ng,ătrongăvùngăh ng l i thì cùng v i
ho tăđ ng c a d án, nhà c a,ăc ă h t ngăcácă h ă ânăc ă cóăđi u ki n ngày càng t tăh n,ă
nh ngăcóănh ng vùng các giá tr s d ng c aăconăng i b t n h i ph i di chuy n ho c m tăđiă
nh ă h ăv c lòng h c a d án xây d ng h ch a;
- Các giá tr kinh t c aăconăng i trong khu v c d án, thí d nh ăcácănhàămáyăcôngănghi p, các khu nông nghi p, các công trình thu l i, c ăn c sinh ho t, các khu du l ch, d ch v ầăă h n l n tácăđ ng c a d án là góp ph n c i thi n và phát tri n nâng cao các giá tr này ngo i tr d án h ch a s làm m t m t ph n giá tr này n m trong vùng ng p c a lòng h
Trang 314) Các giá tr ch t ng cu c s ng
Các giá tr ch tă ng cu c s ng b tácăđ ng do d án bao g m các lo i sau:
- Vi că àmăchoăng iă aoăđ ng:ăthíă ă án t o ra nhi u vi c làm m i s góp ph n nâng cao giá tr ch tă ng cu c s ng c aăng i dân trong khu v c;
- Các giá tr ch tă ng cu c s ng v t ch t, bi u th qua thu nh p, m c s ng c aăng i dân, ngu n thu c a ngân sách qu c gia ho căđ aă h ngătrongăvùngă án Các giá tr này nói
ch ngăđ căt ngă nă oăcóă ánăđ i v iă ânăc ătrongăvùngăh ng l i;
- Các giá tr ch tă ng cu c s ng v năhoáătinhăth n, bi u th qua ch tă ng các ho t
đ ngăv năhoáăc a c ngăđ ngă ânăc ;ă
- Các giá tr v năhoáătr y n th ng c aăchaăôngăđ l i t i khu v c,ănh ă àăcácă iătíchă
v năhoáăđưăđ c x p h ngăđ gìn gi ,ăcácăđ năđ i mi u m o tôn th cácă anhănhânăv n hoá, các di ch kh o c Các giá tr này có th b tácăđ ng x ănh ă àăb m tăđiă oăb ng ăn c khi có d án;
- Các giá tr l ch s truy n th ngănh ăcácă iătíchă ch s , các khu di tích b o t n l ch s
có t m c qu c gia và c aăđ aă h ngăn m trong vùng d án Các giá tr này có th b tác
đ ng x ănh ă àăb m tăđiăho c ph i di chuy n do b ng ăn c khi có d án h ch a l n;
- S c kho c ngăđ ng:ăCh mă ócăyăt , b o v s c kho choă ânăc ,ă i m soát b nh t t,
đ c bi t các b nh lây lan trong môi tr ngăn cănh ăcácăb nhăđ ng ru tầă góp ph n nâng cao giá tr ch tă ng cu c s ng c aăconăng i trong khu v c;
- Diă ânătáiăđ nhăc :ăm t d án n u th c hi n mà ph i di chuy n nhi u h ânăc ăđiă
n iă hácăth ăvi că iă ânătáiăđ nhăc ăă nhăh ngăđ n giá tr ch tă ng cu c s ng c a nh ng
ng i này Vì th , m căđ c aă ânăc ă h i di chuy năc ngănh ăvi c l p k ho ch và th c hi n
iă ânătáiăđ nhăc ă tácăđ ng t i giá tr ch tă ng cu c s ng c aăconăng i
hiă hânătíchănh năbi tăcácătácăđ ngămôiătr ngăc aăm tă ăánăc ăth ,ăchúngătaăc nă
h iă emă étă nă tăt ngăng nătàiăng y năvàănhânăt ămôiătr ngăc ăv ă ă ngăvàăch tă ngăđ ă emăchúngă eăb ătácăđ ngăhayă hôngăvàăn ăcóăth ăy ăt ănàoăbiătácăđ ng,ăt ăđóă ănhânăbi tăđ căđ yăđ ăcácătácăđ ngămôiătr ngăc aă ăán.ăThíă ,ăđ iăv iătàiăng y năvàămôiă
tr ngăn căth ăc nă h iă emă étăc ăn căm tăvàăn căng m,ătrongăđóăm iă o iă iă h iă emă étăc ă ă ng,ăch tă ngăn căc ngănh ăbi năđ iăc aăn cătheoă hôngăgianătheoăth iăgianănhânăt ănàoă ăb ătácăđ ng.ăT ngăh ăv ăcácănhómătàiăng y năvàănhânăt ămôiătr ngăcóăth ăb ătácăđ ngăc aă ăánăcóăth ă emătrongăb ng 2-1
Trang 32B ng 2-1: Các nhóm tài nguyên và nhân t môi tr ng ch u tác đ ng c a d án
TT Ngu n tài nguyên và nhân t môi
tr ng ch ătácăđ ng Bi u thă aăcácăthôngă ăhayăy ăt
1 Tài nguyên n c
- N c m t (sông su i, h ao t nhiên,
h ch a,ă nhăm ng,vùngăc a song,
vùng ven bi n )
- T ngă ngăn c, ch đ thu v n
- Ch tă ngăn c m t, bi năđ i ch tă ng
n c (ô nhi mă n c,ă h ă ngầ),ă âmă
(đ t t nhi n,ăđ t r ng,ăđ t canh tác,
đ tă h ă ânăc ,ăđ t khai hoang l n
bi n )
- Di nătíchăđ tă(đ t b ng ,ăđ t b l y hoá,
đ t b óiămòn,ăđ t tr ngăđ i tr cầ)
- Thành ph n c ătrúcăđ t
- Ch tă ngă đ t (ô nhi mă đ t, thoái hoá
đ t, chua hoá, m n hoá )
3
Không khí - Ch tă ng không khí( b i, khói, các khí
đ c h i, ti ng nầ)
- Các y u t khí h ă(m a,ănhi tăđ )
1
Sinh v t thu sinh
Th c v tăn c (m cătrongăn c, ng p
trongăn c, trôi n i trên m t )
S loài th c v t (t o, rong, bèo, c
T ng s loài; các loài chim thú quý hi m,
n iăc ătrúăc a chim thú
2 Công trình xây d ng dân d ng: nhà
ânăc ,ăcôngă , ch ,ătr ng h cầ
S ng, quy mô c a các công trình dân
d ng
3 Công trình thu l i S ng, lo i công trình, quy mô công
tr nhầ
b thi t h i ho căt ngăth m
Trang 33TT Ngu n tài nguyên và nhân t môi
tr ng ch ătácăđ ng
Bi u thă aăcácăthôngă ăhayăy ăt
6 C ă n ngă ng (tr m thu đi n, nhà
7 V n t i thu ,ăđ ng b ,ăđ ng s tầă S măđ ng b ng p ho c làm m i
8 Ngh ng i,ăv iăch iăgi i trí S đi măv iăch iăgi i trí m i, ch tă ng
9 Khai khoáng S m , lo i, tr ng khoáng s n b ng p
(3) Giá tr kh o c Các di ch kh o c ,ăni năđ i
3 Giá tr l ch s truy n th ng Di tích l ch s , khu di tích l ch s đ c b o
t n
6 S c kho c ngăđ ng các b nhă âyă anăđ ng n c, s ng i
m c b nh, tình tr ng s c kho ầ
N măđ c các thành ph n tài nguyên và nhân t môiătr ng b tácăđ ng s giúp cho chúng ta cóăc ă đ phân tích nh n bi tăđ yăđ cácătácăđ ngămôiătr ng c a d án ph n sau
l p m tăbáoăcáoăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng cho m t d án c th thì c n ph i
hi ăđ c các n i dung c n ph i th c hi n khi ti năhànhăđánhăgiá.ăT các n iă ngăđóăchúngă
ta s có th ácăđ nhăcácăb c c n làm khi th c hi nă TMăc a d án
T ăđ nhăngh a”ă TM c a m t ho t đ ng phát tri n kinh t xã h i là xác đ nh, phân
tích, d báo nh ng tác đ ng l i và h i, tr c m t và lâu dài c a vi c th c hi n ho t đ ng đó
đ i v i tài nguyên thiên nhiên và ch t l ng môi tr ng s ng c a con ng i Trên c s đó
đ xu t các bi n pháp phòng tránh, kh c ph c ho c gi m nh các tác đ ng tiêu c c c a d án
đ i v i môi tr ng” chúng ta có th th yăcóăhaiă h i n i dung ch y u c aă TMă à:
ácăđ nh, phân tích, d báo nh ngătácăđ ng l i và h i,ătr c m t và lâu dài c a vi c
th c hi n ho tăđ ngăđóăđ i v i tài nguyên thiên nhiên và ch tă ngămôiătr ng s ng
c aăconăng i;
Trang 34 các bi n pháp phòng tránh, kh c ph c ho c gi m nh cácătácăđ ng tiêu c c c a d
án
Trong kh i n iă ngăđ ,ătr c tiên ph i (1) phân tích nh n bi tăcácătácăđ ng,ă a ăđóă
m iă(2)ăđánhăgiáăvàă báoătácăđ ng Còn trong kh i n i dung sau c n ph i:ă( )ăđ xu t bi n pháp gi m thi ăcácătácăđ ng tiêu c c,ăvàă( )ăđ xu tăch ngătr nhăgiámă átămôiătr ngăđ thu
th p thông tin s li u các thông s môiătr ng và theo dõi vi c th c hi n các bi n pháp gi m thi u nói trên
Th mă vàoă cácă n i dung ch y ă n ă tr n,ătr că hiă đánhă giáă c n ph iă ácă đ nh rõ
ph măviăđánhăgiáăbaoăg m ph m vi không gian vùng b tácăđ ng và ph m vi th i gian c a các tácăđ ngămôiătr ng, hiăđánhăgiáă ongă h i vi tăbáoăcáoă TM,ă yăỦă i năthamăv năc aăc ngă
đ ngăvàătr nhăbáoăcáoăđ ăth măđ nh và phê duy t.ăT ă hânătíchătr năăcóăth ăth yăđ th c hi n đánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng c a m t d ăánă ă h iăth căhi nătheoăth ăt ăcácăn iă ngăc ăth ă
nh ă a :
ácăđ nhă h măviăc aăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng;
hânătíchănhânăbi tăcácătácăđ ngămôiătr ngăc aă ăán;
ánhăgiáăvàă ăbáoăcácătácăđ ngămôiătr ngă hiăth căhi năă ăán;
ă tăăbi nă há ăgi măthi ăcácătácăđ ngăti ăc căc aă ăán;
ă tăch ngătr nhă nă Ủămôiătr ngăvàăch ngătr nhăgiámă átămôiătr ng;
i tăbáoăcáoă TM;
Thamăv n,ă yăỦă i năc ngăđ ng
a ăđâyă àăgi i thích v các n iă ngăc ngănh ăy ăc u c n th c hi n trong t ngăb c nêu trên
1) ác đ nh ph m vi
Ch y u là xác đ nh ph m vi không gian c a v ng b tác đ ng
B t k m t d án nào khi th c hi n s gâyătácăđ ng t i m t khu v cănàoăđó.ăThíă , xây
d ng m t nhà máy công nghi p, thì khói, b i s lan t aătácăđ ng t iămôiătr ng không khí khu v c xung quanh mà vùng b tácăđ ng s là vùng lan t a c a b iă hóiătheoăh ngăgió,ăđ ng th iătùyăth căvào chi u cao ng khói Thí d khác, khi xây d ng m t h ch a thì s gâyătácăđ ng c hai vùng : (i)
vùngăth ngă ăvàă òngăh s b ngâ ,ăvàă(ii)ăđo n sông h du tuy năđ p s b nhăh ng do tích và
x n c c a h Tùy theo h ch a l n hay nh ,ăđ căđi m và quy trình v n hành c a h mà ph m vi không gian c a vùng b tácăđ ng s là l n hay nh màătr c khi ti năhànhăđánhăgiáăchúngătaăc n
ph iă ácăđ nh ph m vi không gian c a vùng b tácăđ ng c a d ánănh ătr n.ă
Ngoàiă ácăđ nhă h măviă hôngăgian,ăc ngăc nă ácăđ nhă h măviăth i gian c aăcácătácăđ ng môiătr ngă ăánă emăchúngă ă éoă àiătrongăbaoănhi â ă i u này tùy theo t ng d ánăc ngănh ă
ho tăđ ng c a d ăánămàă hânătíchă ácăđ nh
2) Ph n tích nh n bi t các tác đ ng môi tr ng
có th đánhăgiáăt tăcácătácăđ ngămôiătr ng, bao gi c ngăăc n ph i ti năhànhă“ăphân
tích đ nh n bi t các tác đ ng”ăđ xem d ánăcóăbaoănhi ătácăđ ngămôiătr ng theo t ng nhóm
c ngănh ăđ căđi m c aătácăđ ng,ă a ăđóăăm iăcóăc ă đ th c hi n vi căđánhăgiá.ă hânătíchănhână
bi tăđ yăđ , không b ótătácăđ ng nào c s giúp cho vi căđánhăgiáă đúngăvàăđ t k t qu t t Còn
n u b ótăcácătácăđ ng,ătrongăđóăcóăc cácătácăđ ngăti ăc căđ căcoiă àăđangă thì k t qu đánhăgiá s sai l ch,ă hôngăđ yăđ
Khi phân tích nh n bi tătácăđ ngămôiătr ngăc ngăc n ch ărõăđ cătínhăc aăcácătácăđ ng
Trang 35môiătr ngăđưănh n bi t ătr n.ăC năch ărõăđ cătínhăc aătácăđ ngăcóăth ătheoăcácăc ăđ i ngh ch
Các tác đ ng môi tr ng theo t ng c đ i ngh ch
Tác đ ng tích c c (có l i, t t ) - tác đ ng tiêu c c (có h i, x u)
Tácăđ ng tích c că àătácăđ ng có tác d ng c i thi năđi u ki nămôiătr ng,ă àmăt ngăhi u
qu c a d án.ăNg c l i,ătácăđ ng tiêu c că àătácăđ ng làm t n h i và suy gi măđi u ki n môi
tr ng.ăTheoă anăđi mămôiătr ngăth ăt ngăcácătácăđ ng tích c căc ngăt ngăđ ng v i vi c làm gi măcácătácăđ ng tiêu c c Vì th , trongăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng c n xem xét c hai
lo iătácăđ ng tiêu c c và tích c c
Tác đ ng tr c ti p - tác đ ng gián ti p
Cácătácăđ ngămôiătr ng do các ho tăđ ng c a d án gây ra có th àătácăđ ng tr c ti p hayătácăđ ng gián ti ăTácăđ ng tr c ti ă àătácăđ ng ngay sau khi th c hi n m t ho tăđ ng
c a d án,ăđóă àăcácătácăđ ng d th y nh t.ăTácăđ ng gián ti p là h u qu c a m t s tácăđ ng
tr căđó,ănóă h i phân tích k m i nh n bi tăđ c Thí d xe máy thi công công trình thì gây
ti ng n và b i, khói làm ô nhi m không khí, nhăh ngăđ n s c kho c a nhân dân s ng trong khu v căđó.ăNh ăv y, gây ti ng n và b iă àătácăđ ng tr c ti p do ho tăđ ng thi công gây nên, còn nhăh ng s c kho c a c ngăđ ng là có th coiă àătácăđ ng gián ti p c a ho t
đ ng thi công
Tác đ ng tr c m t - tác đ ng lâu dài
Trong m t d án phát tri n có nh ng ho tăđ ng c aăgâyăraătácăđ ng trong m t th i gian
ng n,ăđóă àătácăđ ngătr c m t.ăT yănhi n,ăc ngăcóănh ngătácăđ ng duy trì trong m t th i gian dài ho c r t dài g iă àătácăđ ng lâu dài Thí d nh ,ă hiă âyă ng m t h ch aăn c, các tác
đ ng c a ho tăđ ng thi công xây d ngăđ p t iămôiătr ng khu v cănh ăăgâyăti ng n, ô nhi m không khí do b i, nhăh ng v inhămôiătr ng do khu lán tr iăcôngănhânầă àăcácătácăđ ng
tr c m t ch có trong th i gian xây d ngăcôngătr nh.ăCònătácăđ ng làm ng ăđ t,ătácăđ ng
đ n ch đ thu v n,ăđ n ch tă ngăn c trong sông, trong h ch a ă àăcácătácăđ ng lâu dài, nóă éoă àiăđ n h t th i gian v n hành c a d án
Tác đ ng ti m tàng - tác đ ng th c
i v i các d ánăcònăđangă đ nhăvàăch aăth c hi năth ăcácătácăđ ngămôiătr ng còn
ch là d đoánăn năg iăđóă àănh ngătácăđ ngămôiătr ng ti m tàng, ch aăđ ng trong d án
đ căđ xu t.ăNh ngăđ i v i các d ánăđưăđ c th c hi năvàăđangătrong quá trình v n hành
th ăcácătácăđ ngămôiătr ngă àătácăđ ngăđóăđưă y ra r i nên g iă àătácăđ ng th c
Cácătácăđ ngămôiătr ng th c c a m t d án này có th s d ngăđ tham kh o khi d đoánăcácătácăđ ng ti m tàng cho m t d ánă hácăcóăđ căđi măt ngăt trong khu v c
th ă c n ki t, nhăh ngăđ n vi c l yăn căt i c a d ánă.ăNh ăv y làm c n ki t dòng
ch y h ă oă háăr ngăđ u ngu n th ngă ăc ngă àăm tătácăđ ng t bên ngoài tác
Trang 36đ ng vào d án l yăn căt iăđó
Tác đ ng tích lu - tác đ ng không tích lu
Tácăđ ngămôiătr ng có th tích lu theo th i gian và không gian Thí d , m t d án
nh trong m t vùng r ngăth ătácăđ ngămôiătr ng c a nó là nh ăNh ngănhi u d án nh nh nha ăđ c th c hi n trên m t vùng r ng thì t ngăcácătácăđ ngămôiătr ng c a chúng (ho c tác
đ ngăt ngătácăc a chúng) có th s t o nên m tătácăđ ngătíchă yăđ i v iămôiătr ng c a m t khu v c b nhăh ng c a t t c các d án trên h ă i ăđóăminhăho choătácăđ ng môi
tr ng tích lu theo không gian
Tác đ ng có th đ o ng c - tác đ ng không th đ o ng c
Khi th c hi n d án có nh ngătácăđ ng x y ra mà không th kh c ph căđ c, g i là các tác
đ ng không th đ oăng căđ c Thí d nh ăng p lòng h s gây m tăđ tă àătácăđ ng không th tránh kh iăhayătácăđ ng không th đ oăng c n u c quy tăđ nh xây d ng h ch a,ătácăđ ng này ch
có th làm gi m nh b ng cách ch n v trí xây d ngăđ p sao cho vùng ng p m tăítăđ t nh t mà thôi
T yănhi n,ăc ngăcóănh ngătácăđ ng có th kh c ph căđ c g iă àătácăđ ng có th đ oăng c Thí d
nh ăm t d án xây d ng h ch a có th làm ng p m t di tích l ch s n ă àmăđ p cao N ăthayăđ i
h ngăánă àmăđ p th p thì vùng ng p s gi m và không ng ă iătíchăđóăn a.ăNh ăv y,ătácăđ ng làm ng p di tích l ch s đóăcóăth đ oăng c b ng ch nă h ngăánăđ p h p lý Phân tích nh n bi t tácăđ ngăc ngă h i theo m t cách th c ho că h ngă há ănh tăđ nh.ă h ngă há ă hânătích,ănhână
bi tăătácăđ ngămôiătr ngăc aă ăánă trình bày trong m t m c riêng ph n sau
3) ánh giá và báo tác đ ng môi tr ng hi th c hi n án
a ă hiăđưă hânătíchănh n bi tăđ căcácătácăđ ngămôiătr ngăc aă ăánăth ăc n ti n hành đánhăgiáăvàă báoăcácătácăđ ngămôiătr ng khi th căhi nă ăán.ă âyă àăn i dung quan trong nh t khi ti n hành l p m tăbáoăcáoă TM,ă y tăđ nh ph n l n k t qu th c hi nă TMăc a d án
N i dung đánh giá và d báo tác đ ng môi tr ng bao g m:
a)ă ánhăgiáăhi n tr ngămôiătr ng n n:ăđâyă àăn iă ngă h iă àmătr căti nă hiăti năhànhăđánhăgia,ăđóă àăđánhăgiáăt t c các các nhân t môiătr ngăc aă h ăv c d ăánăt iăth iăđi mătr c khi
có d ăán,ăchínhă àăth iăđi mă ăbáoăcáoă TM Hi n tr ngămôiătr ng n nă a ă hiăđánhăgiáă làm
c ă đ oă ánh,ăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng khi d án có các ho tăđ ng c th c a d án s di n ra.ă đánhăgiáăhi n tr ngămôiătr ng n n ph i quan tr c nh ng thông s ch tă ngămôiătr ngăđ t,
n c, không khí c a khu v c d án ngay t i th iăđi m l p báoăcáoă TMă àmăc ă đánhăgiá;
b)ă ánhăgiáăcácătácăđ ngămôiătr ng,ă aăđóăch raăcácătácăđ ngămôiătr ng ch y u (tác
đ ng tiêu c c)ăđ có bi n pháp gi m thi ăc ngănh ă n lý, ki mă oátă a ănày
- hiăđánhăgiáătácăđ ng ph iăđánhăgiáăm c đ tác đ ng và t m quan tr ng c a tác đ ng
choăcácătácăđ ngămôiătr ngăđưăđ c nh n bi t ph n trên
Thôngăth ng m căđ tácăđ ng c a m tătácăđ ngămôiătr ng có th phân theo các c p, thí d nh :ă n, trung bình, nh ,ă hôngăđángă và có th choăđi m,ăcònăt m quan tr ngăc aătácăđ ngămôiătr ngăc ngăv y có th choăđi m theo m căđ quan tr ng ho c phân theo c ă
i ănàyă trình bày c th trong m t s ă h ngă há ăđánhăgiáăT MTă ă h nă a ăă hiăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng c aăc ă án có th d a theo công th c 2-1ăđưăn ă trên
Q aă tă ăđánhăgiáăcácătácăđ ngămôiătr ng c a d án s ăch ăraăđ cănhómăcácătácă
đ ng tiêu c c có m căđ tácăđ ng l nă(đángă ) c a d án
Tùy theo t ng d án mà c n l a ch nă h ngă há ă hùăh ăđ đánhăgiáăm căđ c a các tácăđ ng, có th b ngă h ngă há ăđinhătínhăho căđ nhă ng
i căđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ngăc aă ăánă h i bao g m c tácăđ ng t iămôiătr ng t
Trang 37nhiên, t iămôiătr ng xã h iăvàă h iăđánhăgiáătácăđ ng trong t ngăgiaiăđo n th c hi n d ánănh ă à:ăgiaiăđo n chu n b ,ăgiaiăđo n thi công xây d ng,ăgiaiăđoană n lý v n hành
c) D báoătácăđ ngămôiătr ng trong quá trình th c hi n d án
a ă hiăđưănh n d ng,ăđánhăgiáătácăđ ngăth ăc n ph i d ăbáoă emătácăđ ngătrongăth i gian v n hành sau này chúng s di năraănh ăth nào
Nóiăch ng, khi d báoătácăđ ngăc nă h iăđ nhă ngăđ cătácăđ ngăn năđâyă ă àăm t công vi c ph c t p, t nănhi ăchiă hi,ăđ căbi tă àă h iăcóăđ ă li ăm iăcóăth ă ăbáoăđ c.ă ăth , trongăm tă ăánăng iătaăth ng ch ăch năm tă ătácăđ ng có t m quan tr ngăđ c bi tă
đ ă ăbáo Trong d ăbáoăc nă h iăđ nhă ngăcácătácăđ ngăđ có th oă ánhătácăđ ng môi
tr ng (c yămôăvàăc ngăđ ) c aăcácă h ngăánă hácănha
d báoătácă đ ngă môiă tr ng c nă ùngă cácă h ngă há ă hácă nha ă trongă đóă cóă
h ngă há ămôăh nhăv t lý, toán h c, sinh h c, kinh t xã h i h cầăvàă oăcácănhàăch y nămôn th c hi n Trong d báoătácăđ ngămôiătr ngăc ngăcóăth k t h p s d ng thêm ý ki n
c a chuyên gia, nh ngă h i ch n l c các chuyên gia giàu kinh nghi m chuyên môn, có ki n
th c v ki u d án và am hi ăđ a bàn khu v c d án.ăCácă h ngă há ăh tr d báo có th
s d ngă àă h ngă há ă h ng v n,ăđánhăgiáănhanh,ăt ch c h i th o l y ý ki n,ăchúngăđ c
bi t quan tr ngă hiăđánhăgiáăvàă báoăcácătácăđ ngămôiătr ng xã h i
àmăt ngăhi u su t c a d ánăđ ngh ;
B o v quy năđ căđ n bù thi t h i c a t p th và cá nhân
Ph thu c vào b n ch t c aătácăđ ng và th iăđi m trong chu trình d án, có th xem xét m t s h ngăh ngă a ăđâyăđ emă étăđ xu t bi n pháp gi m thi ăcácătácăđ ng tiêu
c c ch y u c a d án,ăđóă à:
Xây d ngă h ngăánă hác:ăch th c hi năđ c khi d ánăđangătrongăgiaiăđo năđ u khi phát hi n ra các v năđ môiătr ng không th ch p nh năđ c khi xem xét d án;
Thayăđ i trong quy ho ch và thi t k đ h n ch tácăđ ngăđó:ăC n có m i liên h ch t
ch gi aăng i làm quy ho ch, thi t k v iăng iăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng;
C i thi n cách giám sát và qu n lý th c t hi n hành;
n bù b ng ti n cho phía b thi t h i;
Thayăđ i, d ch chuy n ho c khôi ph c các giá tr b t n th t:ănh ă àăđ n bù cùng lo i
đ t n iă hácăthayăchoă h năđ t b ng ăn c, ho c tr ng thêm r ng thay cho ph n
r ng b m t
Cùng v i vi căđ xu t bi n pháp gi m thi u c n ph i l p m t k ho ch cho vi c th c
hi n các bi n pháp gi m thi ăđưăđ xu t.ă óă àăm t công vi căcóăỦăngh aă anătr ng, liên
Trang 38anăđ n th c hi n thành công d án
C n ph i th y r ng không th coi vi c l p k ho ch cho các bi n pháp gi m thi u các tác
đ ngămôiătr ng là m t ho tăđ ngăđ c l p v iă áătr nhă TM,ămàă h iăcoiăđóă àăm t b ph n
c a k ho ch qu nă Ủămôiătr ng toàn di n khi có các ho tăđ ng c a d án x y ra M tă hiăđưă ácăđ nhăđ c các bi n pháp gi m thi ătácăđ ngămôiătr ng thích h p, c n thi t ph i xem xét
c các chi phí c n thi t cho vi c th c hi n các bi nă há ăđó
Các bi n pháp làm gi m thi ătácăđ ngămôiătr ng c a các d án thu l i g m r t nhi u
lo i bi n pháp tu thu c vào các lo iătácăđ ng và giá tr tài nguyên b nhăh ng,ăth ng là các bi nă há ăthayăđ i tìm v trí và quy mô công trình thích h p ho c thi t k các bi n pháp
x lý v m t k thu tăđ kh ng ch các nhăh ng do cácătácăđ ng x u gây ra
Thôngăth ngăđ i v i m t d án, không th ch xem xét m t bi n pháp, mà ph i xét c
m t k ho chăhànhăđ ng ph i h ăđ ng b nhi u bi nă há ăđ kh c ph căcácătácăđ ng tiêu
c c Nh ngăng iăthamăgiaă TMă h i nghiên c ăđ xu t nhi u ph ngăánă hácănha ăv các
k ho chăđóăđ ng i ra quy tăđ nh có th l a ch nă h ngăánă hùăh p nh t
) t ch ng tr nh q n Ủ môi tr ng và ch ng tr nh giám át môi tr ng
Ch ng tr nh q n Ủ môi tr ng
C năđ ra m tăch ngătr nhănh m qu n lý các v năđ b o v môiătr ng trong quá trình chu n b , xây d ng các công trình c a d án và trong quá trình d ánăđiăvàoăv năhành.Ch ngă
tr nhănàyă àăc ă đ ch d án th c hi năvàăc ă ană nă Ủămôiătr ng theo dõi ki m soát
Ch ngătr nhă n lý môiătr ngăđ c xây d ngătr năc ă t ng h p các k t qu đánhăgiá,ăđ
xu t bi n pháp gi m thi ăcácătácăđ ng tiêu c c c a d án t iămôiătr ng ph n trên c a báo cáoă TMă i d ng b ng, bao g m các thông tin v :
- Các ho tăđ ng c a d án trong quá trình chu n b , xây d ng và v năhành;ăcácătácăđ ng môiătr ng;
- Các bi n pháp gi m thi ătácăđ ng có h i (các công trình x lý và qu n lý ch t th i kèm theo ch d n c th v ch ng lo iăvàăđ c tính k thu t; công trình x Ủămôiătr ngăđ i
v i các y u t khác ngoài ch t th i);
- Các bi n pháp phòng ch ng s c môiătr ng, ph c h iămôiătr ng (n u có);
- Ch ngătr nhăgiáoă c,ăđàoăt o v môiătr ng;
- Kinh phí và th i gian bi u th c hi năvàăhoànăthànhăch ngătr nhă nă Ủămôiătr ng;
- C ă anăth c hi năvàăc quan giám sát th c hi năch ngătr nhă nă Ủămôiătr ng
D aăvàoăch ngătr nhănàyă t ch c th c hi n vi c qu nă Ủămôiătr ng khu v c d án cácăgiaiăđo n ti ă a ă hiăbáoăcáoă TMăđ c phê duy t
Ch ng tr nh giám át môi tr ng
Giámă átămôiătr ng là t h p các bi n pháp khoa h c, k thu t, công ngh và t ch c
đ b oăđ m ki m soát m t cách có h th ng tr ng thái và s bi năđ i ch tă ngămôiătr ng oătácăđ ng c a vi c th c hi n d án gây ra.ăGiámă átămôiătr ng bao g m vi c quan tr c,ăđoă
đ c, t ng h p, phân tích các thông tin v ch tă ngămôiătr ng khu v c d án
Thí d ,ătrongăbáoăcáoă TMăđ aăraănh năđ nh v t căđ b i l ng lòng h hàngăn măvàăcho m tăgiaiăđo nănh ă10ăn măho tăđ ngăđ ăti n.ă ki m ch ng nh năđ nh này, trong quá trình v n hành c n t ch căđoăđ căđ a hình lòng h sau m t s n măv n hành, thí d nh ă a ă ă
Trang 39n măho c 10 m t l n S li ăđoăđ cănàyăđemăđ i chi u v i k t qu d báoătr căđâyăvàăđi u
ch nh con s d báoăchoă10ăn măti p theo v tácăđ ng b i l ng h ch a
S li u quan tr c theo dõi di n bi nămôiătr ng, ngoài s d ngăđ ki mă oátămôiătr ng khu v c d án trong th i gian qu n lý v n hành, còn tham kh o cho nghiên c u di n bi n và đánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng c a các d án khác có các ho tăđ ngăt ngăt t i các khu v c xung quanh
Ch ng trình giám sát môi tr ng khu v c d án nh m:
Theo dõi di n bi năcácătácănhânăgâyăn nătácăđ ngămôiătr ngăc ngănh ăcácănhânăt môiătr ng b tácăđ ng trong quá trình thi công xây d ng, qu n lý v n hành;
Ki m tra, giám sát vi c th c hi n các bi n pháp gi m thi ăđưăđ căđ xu t trong báo cáoă TMătrongă áătr nhăthiăcôngă âyă ngăc ngănh ă n lý v n hành;
C nh báo s m nh ng thi t h iămôiătr ng ti măn ngăcóăth x y ra
Ch ngătr nhăgiámă átămôiătr ngăđ c xây d ng tu thu c vào tình hình c th c a d
án và ph i g n k t v i k t qu đánhăgiáăvàă báoăcácătácăđ ngămôiătr ng c a d án các ph n trên, t p trung vào giám sát các ch tiêu bi u th cácătácăđ ngămôiătr ng ch y u
Các b c xây d ng ch ng trình giám sát môi tr ng c a m t d án bao g m:
ácăđ nh các các nhân t môiătr ng c n giám sát và ti n hành quan tr c theo dõi;
ácăđ nhă h ngăth c thu th p thông tin, thi t b đoăđ c;
ácăđ nh v trí quan sát ho căđoăđ c l y m u;
h ngă há ăch nhă Ủ,ă ătr , qu n lý s li u giám sát
Các thông s môiătr ng c nătheoă õiăgiámă átăđ că ácăđ nh tu theo quy mô, lo i hình
v i t n su t t i thi u 3 tháng m t l n.ăCácăđi m giám sát ph iăđ c th hi n c th tr nă ăđ
v i chú gi i rõ ràng và t aăđ theo quy chu n hi n hành
i v i các d án phát sinh ngu năn c th i, khí th i l n, ti m năng yăc ăgâyăôănhi m môiătr ng m căđ cao, ph iăcóă h ngăánăthi t k và l ăđ t các thi t b đoă ă ng và quan tr c t đ ng, liên t c các thông s ô nhi măđ cătr ngătrongăch t th iăđ c ă anăth m
đ nh và phê duy tăbáoăcáoăđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng xem xét, quy tăđ nh;
(2) Giám sát môiătr ng xung quanh: ch giám sát nh ng thông s ô nhi măđ cătr ngăcho d án theo tiêu chu n, quy chu n,ă yăđ nh hi n hành c a Vi tăNamătrongătr ng h p t i khu v c th c hi n d án không có các tr m,ăđi m giám sát chung c aăc ă anănhàăn c, v i
t n su t t i thi u 6 tháng m t l n.ăCácăđi m giám sát ph iăđ c th hi n c th tr nă ăđ v i chú gi i rõ ràng và t aăđ theo quy chu n hi n hành;
(3) Giám sát khác: Tùy theo lo i hình d án mà giám sát các y u t nh ă óiămòn,ătr t,
s t, l ,ă únăđ t; xói l b sông, b su i, b h , b bi n; b i l ng lòng sông, lòng su i, lòng h , đáyă bi n;ăthayăđ i m căn c m t,ăn c ng m; xâm nh p m n; xâm nh p phèn; và các tác
Trang 40đ ng t iăcácăđ iăt ng t nhiên và kinh t - xã h i khác (n u có) v i t n su t phù h p nh m theo dõi đ c s bi năđ i theo không gian và th i gian c a các y u t này.ăCácăđi m giám sát
ph iăđ c th hi n c th tr nă ăđ v i chú gi i rõ ràng và t aăđ theo quy chu n hi n hành
) Vi t báo cáo t ng h và báo cáo t m t t
Các n i dung và k t qu đánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng d án ph i trình bày trong m t báoăcáoă TMăđ tr nhăchoăc ă ană nă Ủămôiătr ngăNhàăn c có th m quy n th măđ nh và phê duy t, bao g m báo cáo t ng h p và báo cáo tóm t t
Cácă yăđ nh vi tăbáoăcáoă TMăđưăcóăm ăh ng d n c aăNhàăn cătrongăthôngăt ă05/2008/TT-BTN&MT Riêng v h ng d n vi tăbáoăcáoă TMăđưăcóătrongăthôngăt ă0 /2008ă
ho c sinh viên có th xem trong ph l c A2 c a t p bài gi ng này
Theoă yăđ nh báo cáo t ng h p có ph n m đâ ,ăn iă ngăcóă ăch ngăvàă h n k t
lu n, ki n ngh
M U
ậ Xu t x c a d án:
ậ C năc pháp lu t và k thu t c a vi c th c hi năđánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng:
ậ h ngă há ăá ă ngătrongă áătr nhă TM:
ậ Ch ngătr nhă nă Ủămôiătr ng:
ậ Ch ngătr nhăgiámă átămôiătr ng:
Ch ng 6 Tham v n ý ki n c ng đ ng