Phát biểu được định luật về sự truyền thẳng của ánh sáng.. Biết vận dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng để ngắm các vật thẳng hàng.. - Yêu cầu HS rút ra kết luận về đường truyền
Trang 1Giáo án Vật lý 7 Bài 2: SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG
I Mục tiêu
Biết làm thí nghiệm để xác định đường truyền ánh sáng
Phát biểu được định luật về sự truyền thẳng của ánh sáng
Biết vận dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng để ngắm các vật thẳng hàng Nhận biết 3 loại chùm sáng
II Chuẩn bị
Đèn chiếu có khe hở, ống trụ thẳng, ống trụ cong, đinh ghim
III Tổ chức hoạt động dạy và học
Hoạt động 1: Kiểm tra - Tạo tình huống
1 Khi nào ta nhận biết được ánh sáng? Khi
nào mắt ta nhìn thấy một vật? Nguồn sáng
khác vật sáng thế nào?
2 Vì sao ta nhìn thấy vệt sáng trong khói
hương? Trả lời bài tập 1 (SBT)
- Cho HSđọc tình huống ở đầu bài, đề xuất
cách giải quyết
- HS1 và 2 lên bảng trả lời
Hoạt động 2: Nghiên cứu quy luật đường truyền của ánh sáng
- Ánh sáng truyền trong không khí theo
I Đường truyền của ánh sáng:
Thí nghiệm:
Trang 2đường nào?
- Yêu cầu học sinh làm TN (hình 2.1) trả
lời C1
- Yêu cầu HS làm TN theo phương án C2
và báo cáo kết quả
- Yêu cầu HS rút ra kết luận về đường
truyền của ánh sáng trong không khí
- GV đưa ra và giải thích khái niệm môi
trường trong suốt và đồng tính: Môi
trường cho hầu hết ánh sáng truyền qua,
và có tính chất như nhau ở mọi nơi
- Thông báo kết luận tương tự khi làm lại
thí nghiêm trên trong các môi trường
này Yêu cầu HSphát biểu định luật trong
GSK
- HS dự đoán đường truyền của ánh sáng
- Làm thí nghiệm (hình 2.1) trả lời C1:
ánh sáng từ dây tóc đèn truyền đến mắt theo ống thẳng
- Làm thí nghiệm theo phương án C2 theo nhóm, báo cáo kết quả… rút ra kết
luận: đường truyền của ánh sáng trong
không khí là đường thẳng.
- Phát biểu định luật SGK, thông hiểu nội
dung định luật này: Trong môi trường
trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng.
Hoạt động 3: Tìm hiểu tia sáng, chùm sáng
- Yêu cầu HS đọc SGK: nêu quy ước về
biểu diền đường truyền của ánh sáng Thực
hành vẽ tia sáng vào vở ( hình 2.3) nêu ví
dụ về tia sáng trong thực tế
II Tia sáng và chùm sáng:
Biểu diễn đường truyền của ánh sáng:
- HS tìm hiếu SGK, quan sát thí nghiệm
của giáo viên quy ước biểu diễn
đường truyền của ánh sáng bằng đường thẳng có mũi tên chỉ hướng gọi là tia
Trang 3- Làm thí nghiệm biểu diễn các dạng chùm
sáng, cách biểu diễn một chùm sáng (hình
2.5), yêu cầu HS quan sát và trả lời C3
sáng.
- Quan sát TN, nghe cách biểu diễn
môt chùm sáng: vẽ 2 tia giới hạn của
chùm sáng đó (H-2.5)
- HS tìm hiểu SGK thảo luận C3 Đặc điểm của các chùm sáng:
a Chùm sáng song song gồm các tia sáng
không giao nhau trên đường truyền của chúng
b Chùm sáng hội tụ gồm các tia sáng
giao nhau trên đường truyền của chúng
c Chùm sáng phân kỳ gồm các tia sáng
loe rộng ra trên đường truyền của chúng
Hoạt động 4: Củng cố, vận dụng
- Yêu cầu học sinh
- Nêu nội dung định luật truyền thẳng của
ánh sáng,
- Giải thích khái niệm về môi trường trong
suốt và đồng tính
- Nêu quy ước về biểu diền đường truyền
của ánh sáng
IV: Vận dụng:
- Trả lời các câu hỏi của giáo viên, ghi nhớ vào vở
Trang 4- Nêu quy ước về biểu diễn một chùm sáng
- Nêu các loại chùm sáng và đặc điểm của
chúng
- Hướng dẫn HS làm các bài tập vận dụng
mục 4
- Cho HS đọc mục có thể em chưa biết
- Dặn về nhà học thuộc ghi nhớ, làm lại
các bài tập trong SBT và SGK
- Làm việc cá nhân các bài tập C4 và C5, thảo luận lớp, ghi nhận kết quả
- Đọc mục có thể em chưa biết, ghi chép công việc về nhà
IV Hướng dẫn giải bài tập SBT
2.1 a Không, vì ánh sáng từ đèn phát ra truyền qua lỗ A ra ngoài theo đường thẳng CA mà mắt M không thuộc đường thẳng CA nên ánh sáng từ đèn không truyền đến mắt được
b Mắt phải đặt trên đường thẳng CA
2.2 Phải đứng ở vị trí sao cho người đứng liền trước che khuất các người phía trước và đội trưởng Vì khi đó ánh sáng từ đội trưởng và các người phía trước bị người đứng liền trước chắn lại không chuyền đến mắt em được
2.3 Có thể di chuyển một màn chắn có lỗ nhỏ sao cho mắt luôn nhìn thấy đèn qua
lỗ nhỏ Hoặc dùng một màn chắn nhỏ, di chuyển vật chắn sao cho mắt ta luôn không thấy bóng đèn Căn cứ đường đi của màn chắn hay vật chắn rút ra kết luận 2.4 Lấy miếng bìa thứ 2 có đục một lỗ nhỏ, đặt miếng bìa sao cho lỗ nhỏ nằm trên đường cong tại C Nếu mắt vẫn nhìn thấy đèn chứng tỏ ánh sáng đã đi qua C ánh sáng truyền theo đường cong