TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC: ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC PHẦN HIĐROCACBON HÓA HỌC 11 – TRƯỜNG THPT

MỞ ĐẦU 1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Việc đổi mới giáo dục trung học dựa trên những đường lối, quan điểm chỉ đạo giáo dục của nhà nước đó là những định hướng quan trọng về chính sách và quan điểm trong việc phát triển và đổi mới giáo dục trung học. Bên cánh đó việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá cần phù hợp với những định hướng đổi mới chung của giáo dục trung học phổ thông Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI “Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lí tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kĩ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội” Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 ban hành kèm theo Quyết định 711QĐTTg ngày 13062012 của Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ: “Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học”; “Đổi mới kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kì thi tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướng đảm bảo thiết thực, hiệu quả, khách quan và công bằng; kết hợp kết quả kiểm tra, đánh giá trong quá trình giáo dục với kết quả thi” Nghị quyết số 44NQCP, ngày 09062014 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29NQTW ngày 04 tháng 11 năm 2013 Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế xác định “Đổi mới hình thức, phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục theo hướng đánh giá năng lực của người học; kết hợp đánh giá cả quá trình với đánh giá cuối kì học, cuối năm học theo mô hình của các nước có nền giáo dục phát triển”. Những quan điểm, định hướng nêu trên tạo tiền đề, cơ sở và môi trường pháp lý thuận lợi cho việc đổi mới giáo dục phổ thông nói chung, đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng năng lực người học. Trong một số năm gần đây, đồng thời với việc tích cực đổi mới nội dung phương pháp dạy học thì công tác đổi mới kiểm tra, đánh giá cũng được chú trọng. Tuy nhiên, trên thực tế kiểm tra đánh giá năng lực của học sinh là một điều rất mới mẻ và chưa nhiều người quan tâm tới. Với yêu cầu cấp thiết của giáo dục nươc nhà nên bước đầu tôi lựa chọn luận văn với đề tài: “Đổi mới nội dung, phương pháp kiểm tra đánh giá một số năng lực của HS trong dạy học phần hiđrocacbon – Hóa học 11 trường THPT”. 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Nghiên cứu nội dung, phương pháp kiểm tra đánh giá trong dạy học hóa học hữu cơ – Phần hiđrocacbon lớp 11 chương trình cơ bản nhằm đánh giá được một số năng lực cho học sinh THPT 3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học hóa học ở trường THPT Đối tượng nghiên cứu: Đổi mới nội dung, phương pháp kiểm tra đánh giá một số năng lực của học sinh trung học phổ thông trong dạy học hóa học hữu cơ – Phần hiđrocacbon lớp 11 chương trình cơ bản 4. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 4.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận việc kiểm tra đánh giá trong dạy học hóa học, việc đánh giá một số năng lực của học sinh như: năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự học. 4.2. Bước đầu xây dựng bộ công cụ đánh giá một số năng lực của học sinh THPT 4.3. Xây dựng và tuyển chọn hệ thống các bài tập và các đề kiểm tra để kiểm tra kiến thức, kĩ năng và phát triển một số năng lực của học sinh trong dạy học hóa học hữu cơ lớp 11 – Phần hiđrocacbon. Kiến nghị sử dụng đề kiểm tra trong dạy học hóa học hữu cơ lớp 11 – Phần hiđrocacbon.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ NGUYỆT MAI

ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC PHẦN HIĐROCACBON

HÓA HỌC 11 – TRƯỜNG THPT

Chuyên ngành: Lí luận và PPDH Hóa học

Mã số: 60.14.01.11

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKH Nguyễn Cương

Hà Nội, 2015

MỞ ĐẦU

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Việc đổi mới giáo dục trung học dựa trên những đường lối, quan điểm chỉ đạo giáo dục của nhà nước đó

là những định hướng quan trọng về chính sách và quan điểm trong việc phát triển và đổi mới giáo dục trunghọc Bên cánh đó việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá cần phù hợp với những địnhhướng đổi mới chung của giáo dục trung học phổ thông

Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI “Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy

và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáodục lí tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kĩ năng thựchành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội”

Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 ban hành kèm theo Quyết định 711/QĐ-TTg ngày13/06/2012 của Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ: “Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quảhọc tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học củangười học”; “Đổi mới kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kì thi tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướngđảm bảo thiết thực, hiệu quả, khách quan và công bằng; kết hợp kết quả kiểm tra, đánh giá trong quá trìnhgiáo dục với kết quả thi”

Nghị quyết số 44/NQ-CP, ngày 09/06/2014 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thựchiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ươngkhóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóatrong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế xác định “Đổi mới hìnhthức, phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục theo hướng đánh giá năng lực của người học;kết hợp đánh giá cả quá trình với đánh giá cuối kì học, cuối năm học theo mô hình của các nước có nền giáodục phát triển” Những quan điểm, định hướng nêu trên tạo tiền đề, cơ sở và môi trường pháp lý thuận lợicho việc đổi mới giáo dục phổ thông nói chung, đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giátheo định hướng năng lực người học

Trong một số năm gần đây, đồng thời với việc tích cực đổi mới nội dung phương pháp dạy học thìcông tác đổi mới kiểm tra, đánh giá cũng được chú trọng Tuy nhiên, trên thực tế kiểm tra đánh giá năng lựccủa học sinh là một điều rất mới mẻ và chưa nhiều người quan tâm tới Với yêu cầu cấp thiết của giáo dụcnươc nhà nên bước đầu tôi lựa chọn luận văn với đề tài:

“Đổi mới nội dung, phương pháp kiểm tra đánh giá một số năng lực của HS trong dạy học phầnhiđrocacbon – Hóa học 11 trường THPT”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu nội dung, phương pháp kiểm tra đánh giá trong dạy học hóa học hữu cơ – Phần hiđrocacbonlớp 11 chương trình cơ bản nhằm đánh giá được một số năng lực cho học sinh THPT

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

- Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học hóa học ở trường THPT

- Đối tượng nghiên cứu: Đổi mới nội dung, phương pháp kiểm tra đánh giá một số năng lực của họcsinh trung học phổ thông trong dạy học hóa học hữu cơ – Phần hiđrocacbon lớp 11 chương trình cơ bản

4 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

4.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận việc kiểm tra đánh giá trong dạy học hóa học, việc đánh giá một số năng lực

của học sinh như: năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự học

4.2 Bước đầu xây dựng bộ công cụ đánh giá một số năng lực của học sinh THPT

4.3 Xây dựng và tuyển chọn hệ thống các bài tập và các đề kiểm tra để kiểm tra kiến thức, kĩ năng và phát

triển một số năng lực của học sinh trong dạy học hóa học hữu cơ lớp 11 – Phần hiđrocacbon Kiến nghị sửdụng đề kiểm tra trong dạy học hóa học hữu cơ lớp 11 – Phần hiđrocacbon

5 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu xây dựng được một hệ thống đề kiểm tra đánh giá kiến thức, kĩ năng về hóa học hữu cơ lớp 11 –phần hiđrocacbon với chất lượng tốt và nếu sử dụng một cách, thường xuyên, tự giác thì sẽ góp phần đánhgiá được một số năng lực của học sinh trong đó có năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự học

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.3 Phương pháp sử dụng toán thống kê

7 ĐIỂM MỚI CỦA LUẬN VĂN

7.1 Hệ thống hóa cơ sở lí luận của đề tài về các vấn đề: nội dung – phương pháp kiểm tra đánh giá trong dạy

học; phát triển năng lực, kiểm tra đánh giá một số năng lực của học sinh THPT Phát triển năng lực của học sinh là một mục tiêu mới có tính chiến lược trong đổi mới chương trình sách giáo khoa sau năm 2015

7.2 Xây dựng và sử dụng hệ thống các đề kiểm tra đánh giá một số năng lực của học sinh THPT như: năng

lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự học

7.3 Xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lục tự học cho học sinh

THPT

PHẦN 2 NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1.1 NÔI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC 1.1.1 Mục đích, chức năng, nhiệm vụ của việc kiểm tra đánh giá kiến thức kĩ năng, kĩ xảo và năng lực của học sinh

1.1.1.1 Mục đích, chức năng

1.1.1.2 Nhiệm vụ cơ bản

1.1.1.3 Phát hiện lệch lạc

1.1.1.4 Uốn nắn lệch lạc, điều chỉnh kế hoạch dạy học

1.1.2 Những yêu cầu sư phạm đối với kiểm tra đánh giá kiến thức, kĩ năng và năng lực về hóa học 1.1.2.1 Đánh giá xuất phát từ mục tiêu dạy học

1.1.2.2 Công cụ kiểm tra đánh giá phải đảm bảo độ tin cậy và mức độ chính xác nhất định

1.1.2.3 Đảm bảo tính khách quan đến mức độ tối đa có thể

1.1.2.4 Nội dung kiểm tra phải tương đối đơn giản nhưng đảm bảo chuẩn kiến thức và kĩ năng

1.1.2.5 Việc kiểm tra phải làm từng cá nhân

1.1.2.6 Cần coi trọng hơn và nâng cao dần yêu cầu đánh giá về kĩ năng thực hành, về kiến thức và phương pháp học tập, về năng lực của người học

1.1.3 Các phương pháp kiểm tra đánh giá

1.1.3.1 Kiểm tra nói

a Những yêu cầu sư phạm về cách kiểm tra nói

b Sử dụng kiểm tra nói để hoàn thiện kiến thức và năng lực của HS

1.1.3.2 Bài kiểm tra viết

a Ưu điểm và nhược điểm của kiểm tra viết

b Bài kiểm tra viết một tiết

b1 Chuẩn bị và tổ chức

b2 Một số yêu cầu khi chuẩn bị đề kiểm tra viết một tiết

c Bài kiểm tra viết 10-15 phút

1.1.3.3 Dùng phương pháp trắc nghiệm tự luận phối hợp với trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra đánh giá

a Trắc nghiệm tự luận

b Trắc nghiệm khách quan

c Ưu nhược điểm của trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan

d Các chỉ số để đánh giá một câu hỏi hay một bài trắc nghiệm

1.2 PHÁT TRIỂN MỘT SỐ NĂNG LỰC VÀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ NĂNG LỰC LÀ MỘT MỤC TIÊU CHIẾN LƯỢC CỦA DẠY – HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG THPT

1.2.1 Giáo dục định hướng kết quả đầu ra và phát triển năng lực của học sinh

1.2.1.1.Giáo dục định hướng kết quả đầu ra

1.2.1.2 Giáo dục định hướng phát triển năng lực

1.2.2 Đánh giá một số năng lực của học sinh THPT

1.2.2.1 Tại sao cần phải đánh giá năng lực của học sinh

1.2.2.2 Phân tích, so sánh việc đánh giá năng lực của người học với việc đánh giá kiến thức và kĩ năng 1.2.2.3 Một số công cụ đánh giá năng lực học sinh THPT

a Định nghĩa công cụ đánh giá

b Đánh giá qua quan sát

b1 Đặc điểm

b2 Quan sát sử dụng khi nào?

b3 Theo Creswell, quan sát được chia thành bốn loại

b4 Quy trình thực hiện đánh giá quan sát

b5 Ưu, nhược điểm của đánh giá quan sát

c Đánh giá qua hồ sơ

c1 Định nghĩa

c2 Ý nghĩa

c3 Các loại hồ sơ học tập

c4 Đánh giá hồ sơ học tập

c5 Ưu điểm và khó khăn của đánh giá qua hồ sơ

d Tự đánh giá – đánh giá thông qua nhìn lại quá trình

d1 Đặc điểm

d2 Cơ sở của phương pháp tự đánh giá

d3 Tự đánh giá bản thân là đánh giá thông qua nhìn lại quá trình

d4 Lợi ích của tự đánh giá

e Đánh giá đồng đẳng

e1 Định nghĩa

e2 Những lợi ích

f Đánh giá qua các bài kiểm tra

g Đánh giá qua phiếu hỏi

h Đánh giá qua phiếu học tập

i Đánh giá qua bài tập nghiên cứu

j Đánh giá qua các xemina

1.2.2.4 Kĩ năng thiết kế một số công cụ đánh giá

a Kĩ năng thiết kế câu hỏi, bài tập

b Kĩ năng thiết kế đề kiểm tra

c Kĩ năng thiết kế bảng hỏi

d Kĩ năng thiết kế bảng kiểm

1.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH 1.3.1 Tiếp cận bài tập theo hướng năng lực

1.3.2 Phân loại bài tập theo định hướng năng lực

1.3.3 Những đặc điểm của bài tập theo hướng năng lực

1.3.4 Các bậc trình độ trong bài tập theo định hướng năng lực

1.4 THỰC TRẠNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG THPT 1.4.1 Mục tiêu đề ra

1.4.2 Nội dung phương pháp điều tra

1.4.3 Kết quả điều tra: được thể hiện qua 2 bảng sau

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC PHẦN HIĐROCACBON

HÓA HỌC 11 – TRƯỜNG THPT 2.1 HỆ THỐNG KIẾN THỨC PHẦN HIĐROCACBON – LỚP 11 CHƯƠNG TRÌNH CƠ BẢN TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC PHỔ THÔNG

2.1.1 Hệ thống kiến thức chương 5 – Hiđrocacbon no

2.1.2 Hệ thống kiến thức chương 6 – Hiđrocacbon không no

2.1.3 Hệ thống kiến thức chương 7 – Hiđrocacbon thơm

2.2 XÂY DỰNG, LỰA CHỌN HỆ THỐNG CÂU HỎI VÀ ĐỀ KIỂM TRA TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC HỮU CƠ – PHẦN HIĐROCACBON LỚP 11 CHƯƠNG TRÌNH CƠ BẢN

2.2.1 Bảng mô tả các mức độ năng lực

2.2.2 Xây dựng, lựa chọn câu hỏi phần hiđrocacbon nhằm phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề cho học sinh THPT

2.2.2.1 Một số tiêu chí của năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề

2.2.2.2 Hệ thống câu hỏi và bài tập

a) Câu hỏi lí thuyết

b) Câu hỏi bài tập

2.3.1 Nguyên tắc xây dựng đề kiểm tra

2.3.2 Quy trình xây dựng đề kiểm tra đánh giá một số năng lực học sinh THPT

2.4 SỬ DỤNG MỘT SỐ ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH THPT 2.4.1 Sử dụng đề kiểm tra đánh giá năng lực tự học của học sinh

2.4.1.1 Biểu hiện và các mức độ đánh giá năng lực tự học

2.4.1.2 Quy trình đánh giá năng lực tự học của học sinh

Bước 1: Phát phiếu hướng dẫn tự học cho học sinh về nhà chuẩn bị bài trước

Bước 2: Lên lớp dành 15-20 phút thảo luận, giải đáp thắc mắc, giảng giải thêm một số chỗ khó hiểu của

bài học

Bước 3: Phát đề kiểm tra đánh giá năng lực tự học cho học sinh, hoàn thiện phiếu quan sát

Bước 4: Đưa ra đáp án của bài kiểm tra năng lực tự học, chấm điểm, trả bài kiểm tra Cho học sinh so

sánh điểm số mình tự chấm với điểm của giáo viên cho Trả lời thắc mắc của học sinh, cuối cùng là ghiđiểm

2.4.1.3 Nội dung thực hiện

Bước 1 Phát phiếu hướng dẫn tự học

PHIẾU HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

BÀI 25 ANKAN

* Giới thiệu chung về hiđrocacbon no

Nêu được khái niệm, phân loại hiđrocacbon no

I Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp

Hoàn thành được bảng sau:

Lấy được 3 ví dụ và nhận xét được sản phẩm chính, sản phẩm phụ của phản ứng thế Gọi tên sản phẩm sinh

ra

2 Phản ứng tách

a Tách hiđro: Lấy 2 ví dụ Viết phương trình phản ứng tổng quát.

b Phản ứng crackinh: Lấy 2 ví dụ Viết phương trình phản ứng tổng quát.

3 Phản ứng oxi hóa

- Lấy 2 ví dụ Viết phương trình phản ứng tổng quát

- Nhận xét gì về số mol CO2 và số mol nước tạo thành sau phản ứng?

- Phản ứng trên có đặc điểm gì? Từ đó suy ra ứng dụng của phản ứng

1 Trong phòng thí nghiệm

Quan sát hình vẽ sgk và nêu phương pháp, hóa chất dụng cụ cần thiết để điều chế metan trong phòng thínghiệm, Viết phương trình phản ứng?

2 Trong công nghiệp

Trong công nghiệp có điều chế ankan không? Vì sao? Nêu cách thu được ankan trong thực tế?

Câu 3 Sơ đồ điều chế và thu khí metan như hình vẽ dưới đây:

Hãy cho biết:

1 Ở các vị trí X, Y, Z, T là các chất gì?

2 Khi điều chế khí metan trong phòng thí nghiệm, metan được thu bằng phương pháp nào? Tại sao?

Câu 4 Nêu một vài ứng dụng của ankan trong đời sống và sản xuất? Tại sao các ankan được dùng làm nhiên

liệu (gas, xăng, dầu…)?

Đáp án – Phân tích: Đề kiểm tra năng lực tự học trên được đưa ra trên lớp ngay khi GV và HS đã thảo luận

xong các vấn đề của bài học, giúp kiểm tra năng lực tự học cảu HS qua các phần của bài học

Câu 1 Viết các đồng phân của ankan có công thức phân tử C5H12 và gọi tên các đồng phân đó? (3 đồng

phân) Kiểm tra cách viết đồng phân và gọi tên các đồng phân ankan mạch không nhánh và mạch có nhánh Câu 2 Hoàn thành các phương trình phản ứng sau (viết tất cả các sản phẩm):

Z T

Câu 3 Trong phòng thí nghiệm thu khí metan bằng phương pháp đẩy nước Do khí metan không tan trong

nước, úp ống nghiệm do khí metan nhẹ hơn không khí.

Quá trình tìm hiểu về phản ứng điều chế khí metan trong phòng thí nghiệm: các hóa chất sử dụng,cách thu khí sinh ra và giải thích cách làm đó

Câu 4 Nêu một vài ứng dụng của ankan trong đời sống và sản xuất? Tại sao các ankan được dùng làm nhiên

liệu (gas, xăng, dầu…)?

* Ứng dụng của ankan: chất đốt, nến, nhiên liệu (xăng, dầu), dung môi, chất bôi trơn…

* Các ankan được dùng làm nhiên liệu vì

- Khi cháy các ankan tỏa nhiều nhiệt

- Các ankan có trong tự nhiên nhiều, có thể khai thác được

- Cháy xong ít để lại muội than

Dựa vào tính chất vật lí, tính chất hóa học và trạng thái tự nhiên của các ankan HS đưa ra được ứng dụng củaankan trong đời sống

Như vậy, thông qua bài kiểm tra 15 phút ngay tại lớp GV và HS đã có thể đánh giá phàn nào đượcquá trình tự học của HS, quá trình hình thành phương pháp học tập phù hợp với bản thân và hình thành nănglực tự học cho HS Kết hợp với phiếu đánh giá và tự đánh giá thì sẽ có cái nhìn tổng quát nhất về quá trinhhọc tập của HS Từ đó HS có thể vận dụng linh hoạt trong các tình huống thực tế

-2.4.1.4 Nhận xét về việc đánh giá năng lực tự học

Như vậy, trong các đề kiểm tra trên chúng tôi đã có những câu hỏi tái hiện lại kiến thức đã tự học vànhững kiến thức đã thảo luận để đạt được Qua đó HS kiểm tra xem mình đã nắm được mục tiêu của bài họchay chưa, nhận ra những khía cạnh còn yếu của bản thân từ đó điều chỉnh kế hoạch học tâp, hình thành đượcphương pháp học tập riêng; Bên cạnh đó học sinh có thói quen sử dụng tài liệu tham khảo như một công cụhọc tập Qua các câu hỏi trong đề HS phân tích được các tình huống trong học tập và trong đời sống và giảiquyết được các vấn đề đó Kiểm tra đánh giá năng lực tự học là một việc làm hết sức quan trọng cho học sinhbởi vì việc tự học của học sinh nếu được làm tốt thì kết hợp với phần giảng giải thêm của giáo viên, chắcchắn việc học của học sinh sẽ thành công Trên đây, chúng tôi đã có một số ví dụ minh họa về việc tự họccác bài về chất, hay các bài luyện tập, ôn tập và các bài thực hành để có cái nhìn tổng quan hơn về việc tựhọc của học sinh, từ đó có hướng điều chỉnh giúp đỡ việc học của học sinh có hiệu quả hơn

2.4.2 Sử dụng đề kiểm tra đánh giá năng lực giải quyết vấn đề của học sinh

2.4.2.1 Thiết kế bộ công cụ đánh giá sự phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh (Bảng kiểm quan sát đánh giá của GV và phiếu tự đánh giá của HS)

2.4.2.2 Một số đề kiểm tra đánh giá năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh

ĐỀ SỐ 1 ĐỀ KIỂM TRA 45 PHÚT PHẦN HIĐROCACBON

(HÌNH THỨC TRẮC NGHIỆM VÀ TỰ LUẬN) PHẦN I TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN

Các câu trắc nghiệm sau gồm hai mệnh đề:

Mệnh đề I nêu sự kiện I

Mệnh đề II nêu sự kiện II có ý muốn giải thích sự kiện I, hoặc bổ sung cùng với mệnh đề I để hoàn thiện một nội dung câu hỏi

Khi chọn đáp án ta theo quy ước sau:

A I đúng, II đúng và có tương quan (giải thích được)

B I đúng, II đúng nhưng không tương quan

C I đúng, II sai

D I sai, II đúng

E I sai, II sai

Câu 1

(I) Ankan tương đối trơ về mặt hóa học

(II) Trong phân tử ankan chứa các liên kết  bền vững

Câu 2

(I) Ankan được dùng nhiều làm nhiên liệu

(II) Các ankan dễ cháy

Câu 3

(I) Khi craking butan thu được hỗn hợp các ankan và anken

(II) C H4 10  t o CH4  C H C H3 6; 4 10  t o C H2 4 C H2 6

Câu 4

(I) Anken có phản ứng hóa học đặc trưng là phản ứng cộng

(II) Trong phân tử anken chứa liên kết  bền vững

Câu 5

(I) Anken có phản ứng trùng hợp và đồng trùng hợp với các chất khác

(II) Trong phân tử anken chứa một liên kết đôi C=C kém bền

Câu 6

(I) Buta – 1,3 – đien tác dụng với dung dịch brom theo tỉ lệ tối đa 1:1

(II) Trong phân tử buta – 1,3 – đien có hai liên kết đôi C=C

Câu 7

(I) Ankin có khả năng tham gia phản ứng thế với ion kim loại

(II) Nguyên tử hiđro liên kết với nguyên tử cacbon chứa nối ba rất linh động

Câu 8

(I) Benzen làm mất màu dung dịch brom

(II) Trong phân tử benzen có 3 liên kết  và một vòng sáu cạnh

Câu 9

(I) Khi điều chế metan trong phòng thí nghiệm, metan được thu bằng phương pháp đẩy nước

(II) Metan là chất khí không tan trong nước

Câu 10

(I) Đốt cháy ankylbenzen luôn thu được số mol khí cacbonic ít hơn số mol nước

(II) 2 6 3 3 2 2 2

(n 3)H2

PHẦN 2 THỰC NGHIỆM

Cho hình vẽ mô tả thí nghiệm điều chế và thử tính chất

của axetilen như sau:

1 Hãy cho biết chất rắn Y là chất nào?

2 Để thử tính chất của chất khí sinh ra người ta sục ngay khí đó vào dung dịch X Cho X là các dungdịch sau: dd brom, dd KMnO4, dd AgNO3/NH3 Hãy cho biết hiện tượng xảy ra trong dd X và viết cácPTHH đã xảy ra

PHẦN 3 BÀI TẬP

Hỗn hợp khí X gồm một ankan A và anken B có tỉ khối so với H2 bằng 13 Đốt cháy hoàn toàn 4,48lít X, thu được 7,84 lít CO2 (các thể tích khí đo ở đktc)

a Xác định công thức của ankan và anken

b.Cho hỗn hợp tất cả các đồng phân anken B tác dụng với H2O (H+, to) thu được tối đa bao nhiêu sản phẩmcộng, viết công thức các sản phẩm đó

-ĐỀ SỐ 19 -ĐỀ KIỂM TRA 45 PHÚT PHẦN HIĐROCACBON

(HÌNH THỨC TRẮC NGHIỆM VÀ TỰ LUẬN) PHẦN 1 TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN

Câu 1 Một hiđrocacbon X cộng hợp với axit HCl theo tỉ lệ mol 1:1 tạo sản phẩm có thành phần khối lượng

clo là 45,223% Công thức phân tử của X là

A C3H6 B C4H8 C C3H4 D C2H4

Câu 2 Cho 3,36 lít khí hiđrocacbon X (đktc) phản ứng hoàn toàn với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3,thu được 36 gam kết tủa Công thức phân tử của X là

A C4H6 B C3H4 C C2H2 D C4H4

Câu 3 Hóa chất dùng để nhận biết ba khí CH4, C2H4, C2H2 là:

A Dung dịch AgNO3/ NH3 và dd Br2 B Dung dịch KMnO4

C Dung dịch Br2 D Dung dịch nước vôi trong

Câu 4 Cho buta-1,3-đien tác dụng với HBr ở 40oC (tỉ lệ mol 1:1), sản phẩm chính của phản ứng là

A CH2BrCH2CH=CH2 B CH3CHBrCH=CH2

C CH3CH=CHCH2Br D CH3CH=CBrCH3

Câu 5 Cho phản ứng : C2H2 + H2O → A (Điều kiện xt HgSO4, 800C) A là chất nào dưới đây?

A CH2=CHOH B CH3COOH C C2H5OH D CH3CHO

Câu 6 Khi trùng hợp isopren thu được một polime có phân tử khối là 68000 g/mol Số mắt xích của polime

là:

A 10000 B 100 C 1000D Không xác định

Câu 7 Khi được chiếu sáng, hiđrocacbon nào sau đây tham gia phản ứng thế với clo theo tỉ lệ mol 1 : 1, thu

được ba dẫn xuất monoclo là đồng phân cấu tạo của nhau?

A Neopentan B Pentan C Butan D Isopentan

Câu 8 Hỗn hợp X gồm 0,15 mol vinylaxetilen và 0,6 mol H2 Nung nóng hỗn hợp X (xt Ni) một thời gianthu được hỗn hợp Y có tỉ khối so với H2 bằng 10 dẫn toàn bộ Y qua dd brom dư, sau khi phản ứng xảy rahoàn toàn, khối lượng brom phản ứng là:

A 10 gam B 16gam C 24gam D 8 gam

CR Y

H2O

dung dịch X

(1) (2)

Câu 9 Khi cho but-1-en tác dụng với H2O (xt : H+, to), thu được sản phẩm chính là :

A CH3-CH2-CH2-CH2(OH) B CH3-CH2-CH(OH)CH2(OH) C CH2(OH)-CH2

Etilen là một chất khí có tác dụng kích thích trái cây mau

chín, nó cũng đồng thời là một trong các sản phẩm sinh ra

khi trái cây chín Trong thưc tế, người ta có thể kích thích

trái cây mau chín bằng cách để vào chỗ trái cây một ít đất

đèn, có thể rút ra kết luận gì? Điều gì xáy ra khi để những

trái cây chín bên cạnh những trái cây xanh?

PHẦN 3 BÀI TẬP

Hỗn hợp A gồm 2 anken kế tiếp trong dãy đồng đẳng và H2 Dẫn 19,04 lít hh A (đktc) qua ống sứđựng bột Ni nung nóng thu được hh khí B (H=100) Biết B có khả năng làm nhạt màu dd nước Br2 Mặtkhác đốt cháy hoàn toàn 1/2 hh B thu được 43,56 gam CO2 và 20,43 gam H2O Tìm CTPT và  thể tích cáckhí trong A?

-ĐỀ SỐ 3 -ĐỀ KIỂM TRA 45 PHÚT PHẦN HIĐROCACBON (HÌNH THỨC TRẮC NGHIỆM VÀ TỰ LUẬN) PHẦN I TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN

Câu 1 Cho isopren phản ứng với dung dịch brom tỉ lệ 1:1 thu được số sản phẩm là:

A 2 B 3 C 4 D 5

Câu 2 Số đồng phân cấu tạo của hợp chất có CTPT C4H8 là:

Câu 3 Khi tiến hành craking 22,4 lít khí C4H10 (đktc) thu được hỗn hợp A gồm CH4, C2H6, C2H4, C3H6,

C4H8, H2 và C4H10 dư Đốt cháy hoàn toàn A thu được x gam CO2 và y gam H2O Giá trị của x và y tươngứng là:

Câu 9 Đun nóng hỗn hợp khí gồm 0,06 mol C2H2 và 0,04 mol H2 với xúc tác Ni, sau một thời gian thu

được hỗn hợp khí Y Dẫn toàn bộ hỗn hợp Y lội từ từ qua bình đựng dung dịch brom (dư) thì còn lại 0,448lít hỗn hợp khí Z (ở đktc) có tỉ khối so với O2 là 0,5 Khối lượng bình dung dịch brom tăng là

A 1,04 gam B 1,64 gam C 1,20 gam D 1,32 gam

Câu 10 Câu nào sai trong các câu sau: