Nội dung chương trình các mơn học được tích hợp trong chủ đề 2.1 Các mơn/bài học được tích hợp Mơn lịch sử lớp 10 bài 30: Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ Địa lí
Trang 1Chủ đề: SỰ HÌNH THÀNH CỦA HỢP CHÚNG QUỐC HOA KÌ
- Dành cho học sinh lớp10
- Thời lượng 1 tiết
// I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tên chủ đề: Sự hình thành của Hợp Chúng Quốc Hoa Kì
2 Nội dung chương trình các mơn học được tích hợp trong chủ đề
2.1 Các mơn/bài học được tích hợp
Mơn lịch sử lớp 10 bài 30: Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
Địa lí lớp 11 bài 6: Hợp Chúng Quốc Hoa Kì phần I Lãnh thổ và vị trí địa lí
Thời điểm dạy chủ đề lịch sử lớp 10 học kì II
2.2 Nội dung của chủ đề:
- Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Bắc Mĩõ Nguyên nhân bùng nổ chiến tranh.
- Diễn biến chiến tranh và sự thành lập Hợp chúng quốc Hoa kì
- Vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ của Hợp Chúng Quốc Hoa Kì
- Kết quả và ý nghĩa của chiến tranh giành độc lập
2.3 Ý nghĩa xây dựng chủ đề
Hai mơn lịch sử và địa lí cĩ những nội dung liên quan với nhau, bổ trợ cho nhau, việc cấu trúc thành một chủ đề liên mơn: Sự hình thành của Hợp Chúng Quốc Hoa Kì để tránh tình trạng trùng lăp nhau về nội dung, giảm được thời gian và học tập cho học sinh Việc sử dụng kiến thức địa lí để tích hợp trong dạy học lịch sử giúp học sinh biết rõ hơn về vị trí địa
lí, phạm vi lãnh thổ của Hợp Chúng Quốc Hoa Kì
3 Mục tiêu của chủ đề
3.1 Về kiến thức
Bài học giúp HS hiểu rằng, cuộc chiến tranh giành độc lập của nhân dân 13 nước thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ cuối thế kỷXVIII là một cuộc cách mạng tư sản Việc ra đời một số nước tư sản đầu tiên ngoài Châu Âu là sự tiếp xúc cuộc tấncông vào chế độ phong kiến mở đường cho lực lượng sản xuất Tư bản phát triển, là sự khẳng định quyết tâm vươnlên nằm quyền thống trị thế giới của giai cấp tư sản
3.2 Về kĩ năng
Trang 2Rèn luyện kỹ năng sử dụng đồ dùng trực quan, kỹ năng phân tích, khái quát, tổng hợp, đánh giá sự kiện.
3.3 Về thái độ
Chiến tranh giành độc lập thắng lợi, hợp chúng quốc Hoa Kìø ra đời, góp phần thúc đẩy phong trào đấu tranh chốngphong kiến châu Âu và phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩõ Latinh sau này Tuy vậy, chế độ nô lệ vẫn tồn tại ở Mĩõ,quần chúng nhân dân vẫn không được hưởng những thành quả cách mạng mà họ phải đổi bằng xương máu của chínhmình
3.4 Định hướng các năng lực chính được hình thành
- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác trong học tập và làm việc
- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng bản đồ, năng lực tư duy tổng hợp, phân tích đánh giá sự kiện
II BẢNG MƠ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ CÂU HỎI/BÀI TẬP
1 Bảng mơ tả
Trang 3Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao
Phân tích vị trí địa lí ảnh hưởng đến phát triển kinh tế
Trang 42 Sự phát
triển của chủ
nghĩa tư bản ở
Giải thích được tạisao chính phủ Anhlại kìm hãm sự pháttriển kinh tế ở thuộcđịa
Phân tích được nguyên nhân bùng
Phân tích được điểm tiến bộ và hạn chế của bản TNĐL
Liên hệ với TNĐL của Việt Nam
4 Kết quả và ý
nghĩa của
chiến tranh
giành độc lập
Trình bày được kết quả và
ý nghĩa của chiến tranh giành độc lập của Hoa Kì
Liên hệ Hiến pháp nước Mĩ năm 1787 với hiện nay
2 Câu hỏi/bài tập
Trang 52.1 Câu hỏi nhận biết
Câu 1 Các thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ được hình thành như thế nào?
Câu 2 Chiến tranh diễn ra như thế nào? Hoa Kì được thành lập trong hồn cảnh nào?
Câu 3 Kết quả và ý nghĩa của chiến tranh giành độc lập của Hoa Kì
Câu 4 Cho biết vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ của Hoa Kì
2.2 Câu hỏi thơng hiểu
Câu 5 Giải thích tại sao chính phủ Anh lại kìm hãm sự phát triển kinh tế ở thuộc địa?
2.3 Câu hỏi vận dụng thấp
Câu 6 Phân tích được nguyên nhân bùng nổ chiến tranh
Câu 7 Phân tích được điểm tiến bộ và hạn chế của bản TNĐL
2.4 Câu hỏi vận dụng cao
Câu 8 Liên hệ với TNĐL của Việt Nam
Xây dựng đáp án
2.1 Câu hỏi nhận biết
Câu 1.Các thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ được hình thành như thế nào?
- Đến nửa đầu thế kỉ XVIII, người Anh lập được 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ
- Giữa thế kỉ XVIII, nền kinh tế TBCN ở 13 thuộc địa phát triển mạnh
Câu 2 Chiến tranh diễn ra như thế nào?Hoa Kì được thành lập trong hồn cảnh nào?
- Năm 1773, nhân dân cảng Bơxtơn tấn cơng tàu chở chè của Anh
- Năm 1774, đại biểu các thuộc địa họp hội nghị ở philađenphia yêu cầu vua Anh bãi bỏ chính sách hạn chế cơng thươngnghiệp
- Tháng 4/1775, chiến tranh bùng nổ
- 4/7/1776, bản Tuyên ngơn Độc lập được cơng bố, xác định quyền con người và quyền độc lập của 13 thuộc địa
Câu 3 Kết quả và ý nghĩa của chiến tranh giành độc lập của Hoa Kì
* Kết quả:
- Năm 1783, thực dân Anh kí hịa ước vecxai, cơng nhận nền độc lập của 13 thuộc địa và Hợp chúng quốc Mĩ ra đời
- Năm 1787, Hiến pháp Mĩ được thơng qua
* Ý nghĩa:
- Thực chất là cuộc cách mạng tư sản, đã giải phĩng Bắc Mĩ khỏi sự thống trị của thực dân Anh, mở đường cho kinh tế TBCN Mĩ phát triển
Trang 6- Gĩp phần thúc đẩy phong trào chống phong kiến ở châu Âu và phong trào đấu tranh giành độc lập ở Mĩ La tinh.
Câu 4 Cho biết vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ của Hoa Kì
2.2 Câu hỏi thơng hiểu
Câu 5 Giải thích tại sao chính phủ Anh lại kìm hãm sự phát triển kinh tế ở thuộc địa?
Sự phát triển kinh tế của các thuộc địa làm cho Bắc Mĩ trở thành nơi cạnh tranh với nước Anh.Vì vậy, bằng mọi biệnpháp, chính phủ Anh đã ban hành những chính sách kìm hãm sự phát triển kinh tế ở thuộc địa
2.3 Câu hỏi vận dụng thấp
Câu 6 Phân tích được nguyên nhân bùng nổ chiến tranh
Anh kìm hãm sự phát triển kinh tế ở thuộc địa như:
- Cấm Bắc Mĩ sản xuất nhiều loại hàng cơng nghiệp, cấm mở doanh nghiệp
- Ban hành chế độ thuế khĩa nặng nề
- Khơng được tự do buơn bán với các nước khác
- Khơng được khai hoang những vùng đất ở miền Tây
Câu 7 Phân tích được điểm tiến bộ và hạn chế của bản TNĐL
*Tiến bộ:
Các quyền con người và quyền cơng dân được chính thức cơng bố trước tồn thể nhân loại Nguyên tắc về chủ quyền củanhân dân được đề cao
*Hạn chế:
Khơng xĩa bỏ chế độ nơ lệ cùng với việc bĩc lột GCCN và nhân dân lao động
2.4 Câu hỏi vận dụng cao
Câu 8 Liên hệ với TNĐL của Việt Nam
Các quyền con người và quyền cơng dân được chính thức cơng bố trước tồn thể nhân loại Nguyên tắc về chủ quyền củanhân dân được đề cao
Trang 7III KẾ HOẠCH DẠY HỌC
1 Chuẩn bị của GV và HS
1.1 Chuẩn bị của GV: Bản đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ; ảnh bạo động ở Bôxtơn, ảnh Oa sinh tơn, đại hội lụcđịa… máy chiếu, máy tính, bản đồ thế giới và các nước Châu Mỹ, các tư liệu liên quan
1.2 Chuẩn bị của HS: Dụng cụ học tập, tranh ảnh,sưu tầm tài liệu về Oasinhtơn, về quá trình đấu tranh giành độc
lập của 13 bang thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ
hồn thành nội dunng theo yêu cầu
HS dựa vào bản đồ thế giới và các nước Châu Mỹ cho biết phạm vi lãnh thổ và vị trí địa
lí của Hợp Chúng Quốc Mĩ
GV nêu tính cần thiết của nội dung cần học, chuyển giao nhiệm vụ cho HS bằng các câu hỏi, cung cấp hình ảnh,
tư liệu, bản đồ thế giới và các nước Châu Mỹ
GV nêu tính cần thiết của nội dung cần học, chuyển giao
HS nêu được:
-Sự thành lập 13 bang thuộc địa của
Trang 8Baéc Mĩõ Nguyeân nhaân buøng boå chieán tranh.
- Nguyên nhân nào bùng nổ chiến tranh?
nhiệm vụ cho HS bằng các câu hỏi, cung cấp tư liệu, lược đồ 13 bang thuộc địa của Anh ở
Tiếp nhận nhiệm vụ của GV giao tìm hiểu những vấn đề
của phần học:
Học sinh sau khi được GV giao nhiệm vụ, cùng tìm hiểu phần thông tin, lược đồ…
hoàn thành nội dunng theo yêu cầu
Em hãy cho biết chiến tranh giành độc lập diễn ra như thế nào? Hoa Kì được thành lập trong hoàn cảnh nào?
GV nêu tính cần thiết của nội dung cần học, chuyển giao nhiệm vụ cho HS bằng các câu hỏi, cung cấp hình ảnh,
tư liệu về diễn biến chiến tranh và sự thành lập Hợp Chúng Quốc Mĩ
HS nêu được:
Diễn biến chiến tranh và sự thành lập
Hợp Chúng Quốc Mĩ
Hoạt động 4:
Kết quả và ý nghĩa của chiến tranh giành độc lập
HS cho biết kết quả và ý nghĩa của chiến tranh
Hướng dẫn HS tìm hiểu qua SGK
HS nêu được:
Kết quả và ý nghĩa của chiến tranh giành độc lập
b Tiến trình dạy học:
Trang 9HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS NỘI DUNG CHÍNH
Trang 10Hoạt động 1:
- Treo bản đồ thế giới và các nước Châu Mỹ Yêu cầu
học sinh xác định lãnh thổ của Mỹ: phần trung tâm
Bắc Mĩ, bán đảo A-la-xca, quần đảo Ha-oai trên bản
đồ thế giới Lãnh thổ rộng lớn tạo nên sự phân hĩa tự
nhiên như thế nào?
- Dựa vào bản các nước Châu Mỹ: Hãy xác định vị trí
địa lí của Mĩ và ý nghĩa của vị trí đến sự phát triển
kinh tế của Mĩ?
GV bổ sung thêm các thơng tin cho học sinh
Hoạt động 2:
- GV giới thiệu trên bản đồ vị trí của 13 thuộc địa Anh
ở Bắc Mỹ và nêu câu hỏi: 13 thuộc địa Anh được ra đời
như thế nào?
GV gợi ý để Hs nhớ lại kiến thức cũ làm nền cho nhận
thức kiến thức mới
+ Cuộc di dân từ châu Âu sang Châu Mĩ từ sau phát
kiến địa lý của Critxtop Côlômbô
+ Quá trình chinh phục người Inđian đuổi họ về phía
- HS dựa vào SGK để trình bày sự phát triển kinh tế ở
2 miền (Bắc – Nam), quan trọng hơn là biết cách lý giải
vì sao có sự khác nhau về ngành nghề sản xuất ở các khu
2 Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Bắc Mĩõ
Nguyên nhân bùng bổ chiến tranh.
Trang 11vực đó.
+ Miền Bắc: Công trường thủ công phát triển nhiều
ngành nghề như: Rượu, thuỷ tinh, luyện kim, đóng tàu,
dệt, … (Các mỏ kim loại quý tập trung chủ yếu ở miền
Bắc, cảng Bôxtơn sầm uất…)
+ Miền Nam: Kinh tế đồn điền phát triển, sản xuất
hàng hoá nông nghiệp xuất khẩu: ngô, bông, mía, thuốc
lá… (đất đai phì nhiêu; Sử dụng rộng rãi, bóc lột tàn bạo
nô lệ da đen)
Sự phát triển kinh tế ở 13 thuộc địa đặt ra những yêu
cầu gì?
Sau khi cho Hs thảo luận vấn đề này, GV cần nhấn
mạnh yêu cầu bức thiết sản xuất, buôn bán, mở mang
kinh tế về phía tây Tuy nhiên, những mong muốn chính
đáng đó bị chính quyền Anh quốc ra sức kiøm hãm
GV tiếp tục cho HS thảo luận vấn đề
Tại sao chính phủ Anh lại kìm hãm sự phát triển kinh tế
ở thuộc địa?
Chính phủ Anh đã làm gì để kiøm hãm sự phát triển kinh
tế thuộc địa? Hậu quả của những chính sách đó ra sao?
GV lấy kết quả thảo luận để lý giải nguyên nhân
dẫn đến việc bùng nổ cuộc chiến tranh đòi quyền độc lập
của tất cả các tầng lớp nhân dân 13 thuộc địa Anh
Hoạt động 3:
b Nguyên nhân của chiến tranh:
Anh kìm hãm sự phát triển kinh tế ở thuộc địa như:
- Cấm Bắc Mĩ sản xuất nhiều loại hàng cơng nghiệp,cấm mở doanh nghiệp
- Ban hành chế độ thuế khĩa nặng nề
- Khơng được tự do buơn bán với các nước khác
- Khơng được khai hoang những vùng đất ở miền Tây
Trang 12- GV sử dụng các bức tranh (nguồn: Encarta) miêu tả,
tường thuật cảnh hành hình nhân viên sở Thuế; Tấn công
tầu chở chè của Anh; Bạo động ở Bôxtơn 1773
GV hướng dẫn Hs phân tích phản ứng của vua Anh –
nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bùng nổ cuộc chiến (4 –
1775) GV cho HS quan sát bảng so sánh tương quan lực
lượng giữa 2 bên khi bắt đầu cuộc chiến
Ví dụ: lập bảng thể hiện dữ liệu sau:
+ Quân Anh: Lực lượng 9 vạn: thiện chiến; vũ khí đầy
đủ…
+ Quân 13 thuộc địa: lực lượng 3 vạn; thiếu kinh
nghiệm tác chiến; vũ khí thiếu thốn…
Từ việc so sánh, HS nhận thấy những khó khăn, bất lợi
đối với nghĩa quân dẫn tới thương vong nhiều, thiếu thốn
lương thực, lực lượng …
GV đặt vấn đề: Cuộc chiến sẽ ra sao nếu tình hình đó
kéo dài? Vấn đề cấp thiết cần giải quyết lúc này là gì?
- GV cho HS quan sát bức tranh đại hội lục địa lần hai,
chân dung Oa sinh tơn, nêu câu hỏi thu hút sự chú ý của
HS
Ông là ai? Em biết gì về ông?
Trong quá trình hướng dẫn HS thảo luận, cần chú ý
nhấn mạnh tài thao lược quân sự của Oa sinh tơn (chỉnh
đốn quân đội, thay đổi hình thức tác chiến…), đồng thời
phân tích tác dụng của bản Tuyên ngôn độc lập đối với
việc kích thích tinh thần đoàn kết chiến đấu của nhân dân
thuộc địa (có thể liên hệ với bản tuyên ngôn độc lập
2 Diễn biến chiến tranh và sự thành lập Hợp Chúng Quốc Mĩ
- Năm 1773, nhân dân cảng Bơxtơn tấn cơng tàu chở chècủa Anh
- Năm 1774, đại biểu các thuộc địa họp hội nghị ởphilađenphia yêu cầu vua Anh bãi bỏ chính sách hạn chếcơng thương nghiệp
- Tháng 4/1775, chiến tranh bùng nổ
- 4/7/1776, bản Tuyên ngơn Độc lập được cơng bố, xácđịnh quyền con người và quyền độc lập của 13 thuộc địa
- 10/1777, nghĩa quân thắng lớn ở Xaratơga
- Năm 1781, nghĩa quân thắng ở Iooctao Năm sau, chiến tranh kết thúc
Trang 13ngày 02/09/1945 của ta) Nhờ đó tình hình thay đổi theo
hướng ngày càng có lợi cho nghĩa quân
Hoạt động 4:
GV sử dụng sơ đồ cơ cấu tổ chức Nhà nước Mỹ
Giới thiệu Oa-sinh-tơn được bầu làm tổng thống đầu
tiên của nước Mỹ (năm bùng nổ cuộc Đại cách mạng
Pháp 1789), thủ đô nước Mỹ giờ đây mang tên ông
Hướng dẫn HS nhận thức ý nghĩa của cuộc chiến tranh
giành độc lập ở Bắc Mỹ, từ đó rút ra tính chất của nó là
một cuộc cách mạng tư sản
4 Kết quả và ý nghĩa của chiến tranh giành độc lập
- Thực chất là cuộc cách mạng tư sản, đã giải phĩng Bắc
Mĩ khỏi sự thống trị của thực dân Anh, mở đường cho kinh
tế TBCN Mĩ phát triển
- Gĩp phần thúc đẩy phong trào chống phong kiến ở châu
Âu và phong trào đấu tranh giành độc lập ở Mĩ La tinh
3 Tổng kết và hướng dẫn học tập ở nhà:
3.1 Củng cố:
- Vì sao cách mạng tư sản ở Bắc Mỹ nổ ra dưới hình thức một cuộc chiến tranh giành độc lập?
- Nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của cuộc cách mạng tư sản đó?
- Tổng kết nội dung trên, GV củng cố để HS hiểu rõ khái niệm cách mạng tư sản So sánh cuộc chiến tranhgiành độc lập ở Bắc Mỹ với cách mạng tư sản Anh để thấy sự đa dạng về hình thức của cách mạng tư sản trong buổiđầu thời cận đại
Trang 143.2 Dặn dò: Học bài và chuẩn bị bài 31
THÔNG TIN BỔ SUNG
Trang 18ĐẠI HỘI LỤC ĐỊA LẦN THỨ HAI (5-1775)