Sau nhiều năm thực hiện theo các quy định của Chính phủ, việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất có tiến bộ hơn, đáp ứng được yêu cầu của Nhà nước và phù hợp với nguyện vọng c
Trang 1NGUYỄN TRUNG KIÊN
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI DỰ ÁN NÂNG CẤP CẢI TẠO ĐƯỜNG, HẠ TẦNG DU LỊCH ĐOẠN TỪ NGÃ BA DỐC LIM ĐẾN LÀNG CHÈ TÂN CƯƠNG, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
THÁI NGUYÊN - 2015
Trang 2NGUYỄN TRUNG KIÊN
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ
TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI DỰ ÁN NÂNG
CẤP CẢI TẠO ĐƯỜNG, HẠ TẦNG DU LỊCH
ĐOẠN TỪ NGÃ BA DỐC LIM ĐẾN LÀNG CHÈ TÂN CƯƠNG,
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành : Quản lý đất đai
Mã số: 60 85 01 03
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Văn Thơ
THÁI NGUYÊN - 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là kết quả nghiên cứu của tôi Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện hoàn thành luận văn này đã được cảm ơn Các thông tin, tài liệu trình bày trong luận văn này đều đã được ghi rõ nguồn gốc./
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2015
Tác giả
Nguyễn Trung Kiên
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban giám hiệu Đại học Thái Nguyên; Trường Đại học Nông Lâm và thầy giáo TS Lê Văn Thơ người đã hướng dẫn, giúp đỡ rất tận tình trong thời gian tôi học tập tại trường và hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Phòng Đào tạo, Khoa Quản
lý tài nguyên… đã giảng dạy, đóng góp ý kiến, tạo điều kiện cho tôi học tập
và hoàn thành luận văn của mình
Tôi xin chân thành cảm ơn UBND thành phố Thái Nguyên, phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Thái Nguyên, Trung tâm phát triển quỹ đất Thành phố Thái Nguyên, đã tạo mọi điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập số liệu, để hoàn thành luận văn này
Tôi xin chân thành cảm ơn tới những người thân trong gia đình, bạn bè
và đồng nghiệp đã khích lệ, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập và công tác;
Do thời gian thực tập có hạn, kiến thức và kinh nghiệm bản thân còn hạn chế nên luận văn không tránh những thiếu sót Vì vậy, kính mong sự chỉ bảo, góp ý của quý thầy, cô và của bạn đọc để luận văn được hoàn chỉnh hơn
Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2015
Học viên
Nguyễn Trung Kiên
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC CÁC BẢNG vii
MỞ ĐẦU 1
1 Đặt vấn đề 1
2 Mục tiêu của đề tài 2
2.1 Mục tiêu tổng quát 2
2.2 Mục tiêu cụ thể 3
3 Ý nghĩa của đề tài 3
Chương 1 : TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4
1.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4
1.1.1 Cơ sở lý luận của đề tài 4
1.1.2 Cơ sở pháp lý của đề tài 13
1.2 Tình hình bồi thưởng, giải phóng mặt bằng trên thế giới và ở Việt Nam 18
1.2.1 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng trên thế giới 18
1.2.2 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng ở Việt Nam 21
1.2.3 Đánh giá chung về tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng 25
Chương 2 : ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 26
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 26
2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 26
2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 26
Trang 62.2.1 Thời gian nghiên cứu 26
2.2.2 Địa điểm nghiên cứu 26
2.3 Nội dung nghiên cứu 26
2.4 Phương pháp nghiên cứu 27
2.4.1 Phương pháp thu thập tài liệu thông tin thứ cấp 27
2.4.2 Phương pháp thu thập tài liệu thông tin sơ cấp 28
2.4.3 Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu 28
Chương 3 : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 29
3.1 Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội 29
3.1.1 Điều kiện tự nhiên 29
3.1.2 Điều kiện kinh tế -xã hội 31
3.1.3 Hiện trạng sử dụng đất năm 2014 33
3.2 Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng của dự án nghiên cứu 35
3.2.1 Giới thiệu khái quát về dự án nghiên cứu nghiên cứu 35
3.2.2 Kết quả xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường của 3 xã nghiên cứu 35
3.2.3 Kết quả bồi thường của dự án nghiên cứu 39
3.2.4 Kết quả hỗ trợ của 3 xã nghiên cứu 44
3.3 Ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng tại của 3 xã nghiên cứu đến đời sống người dân 47
3.3.1 Tác động của quá trình thu hồi đất nông nghiệp đến nghề nghiệp và việc làm của người nông dân 49
3.3.2 Tác động đến thu nhập của hộ gia đình 53
3.3.3 Tác động của chuyển đổi đất nông nghiệp đến giá trị tài sản 54
3.3.4 Thực trạng sử dụng tiền bồi thường đất của các hộ dân 56
3.4 Thành công, tồn tại và giải pháp đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng 58
3.4.1.Thành công trong công tác giải phóng mặt bằng 60
Trang 73.4.2 Tồn tại 63
3.4.3 Giải pháp đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 65
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 71
1 KẾT LUẬN 71
2 ĐỀ NGHỊ 72
TÀI LIỆU THAM KHẢO 74
Trang 8DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
BTGPMB : Bồi thường, giải phóng mặt bằng
BTNMT : Bộ tài nguyên môi trường
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1 Hiện trạng sử dụng đất năm 2014 34
Bảng 3.2: Tổng hợp số hộ, diện tích đất thu hồi của 3 xã 35
Bảng 3.3 Kết quả xác định đối tượng được bồi thường tại 3 xã 36
Bảng 3.4 Ý kiến của người bị thu hồi đất về việc xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường của 3 xã 37
Bảng 3.5 Tổng số tiền bồi thường đất đất ở và nông nghiệp 41
Bảng 3.6 Tổng số tiền bồi thường về tài sản trên đất 42
Bảng 3.7 Ý kiến của người có đất bị thu hồi về việc xác định giá bồi thường đất và tài sản của 3 xã 42
Bảng 3.8 Ý kiến của người có đất bị thu hồi về việc thực hiện 45
Bảng 3.9: Thống kê số hộ mất diện tích đất nông nghiệp trên 30% và chuyển đổi nghề nghiệp của các hộ dân 47
Bảng 3.10 Thống kê số hộ chuyển đổi nghề nghiệp trước và sau khi bị thu hồi đất nông nghiệp của 3 dự án 50
Bảng 3.11 Thu nhập bình quân của các hộ gia đình/tháng 53
Bảng 3.12: Thực trạng sử dụng tiền bồi thường của các hộ dân 53
Bảng 3.13 Tình hình an ninh trật tự của người dân sau khi thu hồi đất 57
Bảng 3.14 Ưu điểm và tồn tại của 3 xã 58
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Đặt vấn đề
Đất đai là tài nguyên thiên nhiên, tài sản quốc gia quý báu, địa bàn để phân bố dân cư, các và các hoạt động kinh tế, xã hội quốc phòng, an ninh; là nguồn nội lực để xây dựng và phát triển bền vững quốc gia
Theo quy luật chung của phát triển nền kinh tế từ nông nghiệp lạc hậu lên công nghiệp tiên tiến và hiện đại, Việt Nam đang tiến hành quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá các ngành kinh tế, gia nhập WTO và đô thị hoá một
bộ phận nông thôn để trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020
Việc thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng để thực hiện các công trình quốc phòng an ninh, lợi ích quốc gia công cộng, phát triển kinh tế là một khâu quan trọng, then chốt tạo điều kiện cho sự phát triển lâu dài và bền vững Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc các dự án được triển khai chậm là do công tác bồi thường giải phóng mặt bằng gặp rất nhiều khó khăn vướng mắc Các chính sách đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng, các văn bản hướng dẫn thực hiện của Nhà nước còn chưa đầy đủ, chưa cụ thể, chưa đồng bộ, hay thay đổi do đó gây nhiều khó khăn cho việc xác định và phân loại mức bồi thường, giá bồi thường Việc tuyên truyền phổ biến các chính sách có liên quan đến công việc này chưa thực hiện tốt Chưa có biện pháp hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo công ăn việc làm mới cho người dân vùng di dời một cách cụ thể Vì vậy đòi hỏi phải có các phương án bồi thường thật hợp lý, công bằng đảm bảo mọi người dân đều thấy thỏa đáng và phấn khởi thực hiện
Từ khi có Luật Đất đai 1993 việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện theo các quy định của Chính phủ tại Nghị định 90/NĐ-
CP ngày 17/8/1994, Nghị định số 22/1998/NĐ-CP Sau khi Luật Đất đai 2003
có hiệu lực, Chính phủ đã ban hành Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày
Trang 1103/12/2004 quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ quy định
bổ sung về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai; Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
Sau nhiều năm thực hiện theo các quy định của Chính phủ, việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất có tiến bộ hơn, đáp ứng được yêu cầu của Nhà nước và phù hợp với nguyện vọng của đại đa số nhân dân, khắc phục được nhiều tồn tại, vướng mắc trước đây Tuy nhiên, việc triển khai cũng còn không ít khó khăn, vướng mắc do rất nhiều nguyên nhân khác nhau
Vì vậy việc điều tra, khảo sát thực tế, phân tích, đánh giá có cơ sở khoa học, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp tăng cường hiệu quả của công tác giải
phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất, nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp
của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi, góp phần thiết lập trật tự,
kỷ cương pháp luật, hạn chế tranh chấp, khiếu kiện về đất đai trong việc bồi thường giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất là cần thiết
Với ý nghĩa đó chúng tôi tiến hành đề tài: “Đánh giá công tác bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại dự án nâng cấp cải tạo đường, hạ tầng du lịch đoạn từ Ngã ba Dốc Lim đến Làng chè Tân Cương, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên”
2 Mục tiêu của đề tài
2.1 Mục tiêu tổng quát
Nghiên cứu thực trạng việc bồi thường thiệt hại, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để thấy được những thành công, tồn tại của
Trang 12công tác giải phóng mặt bằng và đề xuất giải pháp đẩy nhanh công tác giải
phóng mặt bằng tại thành phố Thái Nguyên
3 Ý nghĩa của đề tài
- Trong điều kiện nước ta hiện nay, “Giải phóng mặt bằng” là một trong những công việc quan trọng phải làm trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Sự cần thiết triển khai xây dựng nhiều công trình cơ sở hạ tầng, nhiều khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, theo đócác cơ
sở văn hoá giáo dục, thể dục thể thao cũng đuợc phát triển, tốc độ đô thị hoá cũng diễn ra nhanh chóng
- Công tác giải phóng mặt bằng mang tính quyết định tiến độ của các
dự án, là khâu đầu tiên thực hiện dự án Có thể nói: “Giải phóng mặt bằng nhanh là một nửa dự án” Việc làm này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của Nhà nước, của chủ đầu tư, mà còn ảnh hưởng đến đời sống vật chất cũng như tinh thần của người bị thu hồi đất
Trang 13Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1 Cơ sở khoa học của đề tài
1.1.1 Cơ sở lý luận về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
1.1.1.1 Một số khái niệm liên quan
Bồi thường thiệt hại là phạm trù kinh tế, phản ánh sự bồi hoàn, trả lại tương xứng giá trị hoặc công lao động cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác (Từ điển tiếng việt, 1995).[18]
Như vậy, bồi thường là trả lại tương xứng với giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hình vi của chủ thể khác mang lại
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất Trong đó, giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất đối với một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định
Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: Là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới
Giải phóng mặt bằng là quá trình tổ chức thực hiện các công việc liên quan đến di dời nhà cửa, cây cối và các công trình xây dựng trên phần đất nhất định được quy định cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới trên đó (Từ điển tiếng việt, 1995) [18]
Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng từ khi thành lập Hội đồng giải phóng mặt bằng cho tới khi bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư (Từ điển tiếng
việt, 1995) [18]
Trang 141.1.1.2 Đặc điểm của quá trình bồi thường
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất để xây dựng các công trình mang tính đa dạng và phức tạp
Tính đa dạng thể hiện: mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khác nhau với điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội dân cư khác nhau Khu vực nội thành, mật độ dân cư cao, ngành nghề đa dạng, giá trị đất và tài sản trên đất lớn; khu vực ven đô, mức độ tập trung dân cư khá cao, ngành nghề dân cư phức tạp, hoạt động sản xuất đa dạng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, buôn bán nhỏ; khu vực ngoại thành, hoạt động sản xuất chủ yếu của dân cư là sản xuất nông nghiệp Do đó mỗi khu vực bồi thường giải phóng mặt bằng có những đặc trưng riêng và được tiến hành với những giải pháp riêng phù hợp với những đặc điểm riêng của mỗi khu vực và từng dự án
cụ thể
Tính phức tạp: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân Đối với khu vực nông thôn, dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất đai lại là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm lý dân cư vùng này là giữ được đất để sản xuất, thậm chí họ cho thuê đất còn được lợi nhuận cao hơn là sản xuất nhưng họ vẫn không cho thuê Mặt khác, cây trồng, vật nuôi trên vùng đó cũng đa dạng dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động dân
cư tham gia di chuyển, định giá bồi thường rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển nghề nghiệp là điều cần thiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này
- Đối với đất ở lại càng phức tạp hơn do những nguyên nhân sau:
+ Đất ở là tài sản có giá trị lớn, gắn bó trực tiếp với đời sống và sinh hoạt của người dân mà tâm lý, tập quán là ngại di chuyển chỗ ở
Trang 15+ Nguồn gốc sử dụng đất khác nhau qua nhiều thời kỳ với chế độ quản
lý khác nhau, cơ chế chính sách không đồng bộ dẫn đến tình trạng lấn chiếm đất đai xây nhà trái phép diễn ra thường xuyên
+ Thiếu quỹ đất do xây dựng khu tái định cư cũng như chất lượng khu tái định cư thấp chưa đảm bảo được yêu cầu
+ Dân cư một số vùng sống chủ yếu bằng nghề buôn bán nhỏ và sống bám vào các trục đường giao thông của khu dân cư làm kế sinh nhai nay chuyển đến ở khu vực mới thì điều kiện kiếm sống bị thay đổi nên họ không muốn di chuyển
Từ các điểm trên cho thấy mỗi dự án khác nhau thì công tác giải phóng
mặt bằng được thực hiện khác nhau
1.1.1.3 Đối tượng được bồi thường
Theo Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ các đối tượng sau được bồi thường:
- Tổ chức, cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, hộ gia đình, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài đang sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi đất (sau đây gọi chung là người bị thu hồi đất)
- Người bị thu hồi đất, bị thiệt hại tài sản gắn liền với đất bị thu hồi, được bồi thường đất, tài sản, được hỗ trợ và bố trí tái định cư theo Nghị định này
- Nhà nước khuyến khích người có đất, tài sản thuộc phạm vi thu hồi đất
để sử dụng vào các mục đích quy định tại khoản 1 Điều 1 của Nghị định tự
nguyện hiến, tặng một phần hoặc toàn bộ đất, tài sản cho Nhà nước
1.1.1.4 Điều kiện được bồi thường
Theo Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ, người bị Nhà nước thu hồi đất có một trong các điều kiện sau đây thì được bồi thường:
Trang 16- Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật
có một trong các loại giấy tờ sau đây:
+ Những giấy tờ về quyền được sử dụng đất đai trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;
+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan nhà nước
có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính;
+ Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng, cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất; giấy tờ giao nhà tình nghĩa gắn liền với đất (Giấy tờ thừa kế theo quy định của pháp luật, giấy tờ tặng cho nhà đất có công chứng xác nhận của UBND cấp xã tại thời điểm tặng, cho, giấy tờ giao nhà tình nghĩa gắn liền với đất của cơ quan, tổ chức giao nhà và có xác nhận của UBND cấp xã);
+ Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở trước ngày 15 tháng 10 năm 1993, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất sử dụng trước ngày 15 tháng 10 năm 1993;
+ Giấy tờ về thanh lý, hóa giá nhà ở, mua nhà ở gắn liền với đất ở theo quy định của pháp luật (nhà ở trong trường hợp này phải là nhà thuộc
sở hữu nhà nước bao gồm: Nhà ở tiếp quản từ chế độ cũ, nhà vô chủ, nhà vắng chủ đã được xác lập thuộc sở hữu Nhà nước, nhà ở tạo lập do ngân
Trang 17sách Nhà nước đầu tư, nhà ở được tạo lập bằng tiền có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước, nhà ở được tạo lập bằng phương thức Nhà nước và nhân dân cùng làm, các nhà ở khác thuộc sở hữu Nhà nước; giấy tờ thanh lý, hóa giá nhà ở, mua nhà trong trường hợp này phải là giấy tờ được lập trước ngày 5 tháng 7 năm 1994 hoặc là giấy tờ mua nhà thuộc sở hữu Nhà nước do cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, tổ chức chuyên quản nhà ở bán theo quy định tại Nghị định số 61/NĐ-CP ngày 5 tháng 7 năm 1994 của Chính phủ về mua bán và kinh doanh nhà ở);
+ Giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp cho người
sử dụng đất;
- Hộ gia đình cá nhân đang sử dụng đất có một trong các loại giấy tờ trên
mà trên giấy tờ đó ghi tên người khác, kèm theo giấy tờ về việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất có chữ ký của các bên liên quan, nhưng đến thời điểm có quyết định thu hồi đất chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp
- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có hộ khẩu thường trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối tại vùng có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn ở miền núi, hải đảo, nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận là người đã sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp
- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có một trong các loại giấy tờ đã quy định ở trên, nhưng đất đã được sử dụng ổn định trước ngày 15/10/1993, không phân biệt người sử dụng đất đó là người sử dụng đất trước ngày 15/10/1993 hay là người sử dụng đất sau ngày 15/10/1993, nay được UBND cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp
Trang 18- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định của tòa án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án hoặc quyết định giải quyết tranh chấp đất đai của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã được thi hành
- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có một trong các loại giấy tờ đã quy định ở trên, nhưng đất đã được sử dụng từ ngày 15/10/1993 đến thời điểm có quyết định thu hồi đất, mà tại thời điểm sử dụng không vi phạm quy hoạch; không vi phạm hành lang bảo vệ các công trình, được cấp
có thẩm quyền phê duyệt đã công bố công khai, cắm mốc; không phải là đất lấn chiếm trái phép và được UBND cấp xã nơi có đất bị thu hồi xác nhận đất
đó không có tranh chấp
- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà trước đây Nhà nước đã
có quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước, nhưng trong thực tế Nhà nước chưa quản lý, mà hộ gia đình, cá nhân đó vẫn sử dụng
- Cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có các công trình là đình, đền, chùa, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận
là đất sử dụng chung cho cộng đồng và không có tranh chấp
- Tổ chức sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:
+ Đất được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất
đã nộp không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước;
+ Đất nhận chuyển nhượng của người sử dụng đất hợp pháp mà tiền trả cho việc chuyển nhượng không có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước;
+ Đất sử dụng có nguồn gốc hợp pháp từ hộ gia đình, cá nhân
Theo Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ các đối tượng sau được bồi thường nhà, công trình xây dựng
trên đất:
Trang 19- Đối với nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân
được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn
kỹ thuật tương đương do Bộ Xây dựng ban hành Giá trị xây dựng mới của nhà, công trình nhân với đơn giá xây dựng mới của nhà, công trình do UBND cấp tỉnh ban hành theo quy định của Chính phủ
- Đối với nhà, công trình xây dựng khác không thuộc đối tượng quy định
tại khoản 1 Điều này được bồi thường theo mức sau:
Mức bồi thường
nhà , công trình =
Giá trị hiện có của nhà, công trình
+
Một khoản tính bằng
tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà, công trình Giá trị hiện tại của nhà, công trình bị thiệt hại được xác định bằng tỷ lệ phần trăm chất lượng còn lại của nhà, công trình nhân với giá trị xây dựng của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương đương do Bộ xây dựng ban hành
Một khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà, công trình do UBND cấp tỉnh quy định, nhưng mức bồi thường tối đa không lớn hơn 100% giá trị xây dựng mới của Nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương với nhà, công trình bị thiệt hại;
Đối với công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật, mức bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Bộ Xây dựng ban hành; nếu công trình không còn sử dụng thì không được bồi thường Việc phá dỡ nhà, công trình xây dựng làm ảnh hưởng đến công trình khác và những công trình này không thể sử dụng được theo thiết kế, quy hoạch xây dựng ban đầu hoặc phải phá dỡ thì được bồi thường Việc xác định
tỷ lệ % chất lượng còn lại của nhà, công trình bị thiệt hại do cơ quan được giao thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thực hiện với sự tham gia của các cơ quan chuyên ngành Tỷ lệ % chất lượng còn lại của nhà, công trình
Trang 20được xác định theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng và các Bộ, Ngành có liên quan Đối với công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật mà không còn sử dụng được hoặc thực tế không sử dụng thì khi Nhà nước thu hồi đất không được bồi thường
- Đối với nhà, công trình xây dựng khác bị tháo dỡ một phần, mà phần còn lại không còn sử dụng được thì bồi thường cho toàn bộ nhà, công trình; trường hợp nhà, công trình xây dựng khác phá vỡ một phần, nhưng vẫn tồn tại
và sử dụng được phần còn lại thì được bồi thường phần giá trị công trình bị phá dỡ và chi phí để sửa chữa, hoàn thiện phần còn lại theo tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương của nhà, công trình trước khi bị phá dỡ
- Tài sản gắn liền với đất thuộc một trong các trường hợp quy định tại các khoản 4, 6, 7 và 10 Điều 38 Luật Đất đai năm 2003 thì không được bồi thường
- Tài sản gắn liền với đất thuộc một trong các trường hợp quy định tại các khoản 2, 3, 5, 8, 9, 11 và 12 Điều 38 Luật Đất đai năm 2003 thì việc xử lý tài sản theo quy định tại điều 35 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai
Theo Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ các đối tượng sau được bồi thường tài sản khác trên đất:
- Đối với mồ mả: Đối với việc di chuyển mồ mả, mức bồi thường được tính cho chi phí về đất đai, đào, bốc, di chuyển, xây dựng lại và các chi phí hợp lý khác có liên quan trực tiếp
- Đối với cây trồng, vật nuôi
+ Mức bồi thường đối với cây hàng năm được tính bằng giá trị sản lượng thu hoạch của vụ thu hoạch đó Giá trị sản lượng vụ thu hoạch được tính theo năm suất của vụ cao nhất trong 3 năm trước liền kề của cây trồng chính tại địa phương và giá trung bình tại thời điểm thu hồi đất
Trang 21+ Mức bồi thường đối với cây lâu năm:
Cây mới trồng = Chi phí đầu tư ban đầu + chi phí chăm sóc
Cây đang thu hoạch = (Số lượng từng loại cây x giá bán cây) - giá trị thu hồi (nếu có)
+ Đối với cây trồng chưa thu hoạch nhưng có thể di chuyển đến địa điểm khác thì được bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại thực tế do phải di chuyển, phải trồng lại
+ Cây rừng trồng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước, cây rừng tự nhiên giao cho các tổ chức, hộ gia đình trồng, quản lý chăm sóc, bảo vệ thì bồi thường theo giá trị thiệt hại thực tế của vườn cây; tiền bồi thường được phân chia cho người quản lý, chăm sóc, bảo vệ theo quy định của pháp luật về bảo
vệ và phát triển rừng
Đối với vật nuôi (thủy sản) được bồi thường theo quy định sau:
+ Đối với vật nuôi mà tại thời điểm thu hồi đất đã đến thời kỳ thu hoạch thì không phải bồi thường;
+ Đối với vật nuôi mà tại thời điểm thu hồi đất chưa đến thời kỳ thu hoạch thì được bồi thường thực tế do phải thu hoạch sớm; trường hợp có thể di chuyển được thì bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại do di chuyển gây ra; mức bồi thường cụ thể do UBND cấp tỉnh quy định cho phù hợp với thực tế
Theo Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ những trường hợp thu hồi đất mà không được bồi thường như sau:
- Người sử dụng đất không đủ điều kiện theo quy định tại Điều 8 của Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ
- Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước; được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm;
Trang 22đất nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà tiền trả cho việc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước
- Đất bị thu hồi thuộc một trong các trường hợp quy định tại các khoản 2,
3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 và 12 Điều 38 Luật Đất đai 2003
Việc xử lý tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tài sản đã đầu tư trên đất đối với đất bị thu hồi quy định tại khoản này được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 34 và Điều 35 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai
- Đất nông nghiệp do cộng đồng dân cư sử dụng
- Đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, xã, thị trấn
- Người bị Nhà nước thu hồi đất có một trong các điều kiện quy định tại Điều 8 của Nghị định này nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại
khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều này
1.1.2 Cơ sở thực tiễn của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Cải cách thủ tục hành chính trong quản lý đất đai đã và đang đặt ra một đòi hỏi bức bách của các ngành, các cấp và của đại đa số quần chúng nhân dân với kỳ vọng có cơ chế quản lý đất đai thông thoáng, hấp dẫn để khuyến khích, thu hút các doanh nghiệp, các nhà đầu tư và tất cả các đối tượng có nhu cầu sử dụng đất nhanh chóng có đất để sản xuất; thông qua đó nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, khơi dậy nguồn lực phát triển đất nước Sau đây là một
số cơ sở pháp lý đã được ban hành để quản lý và bảo vệ nguồn tài nguyên đất
ở nước ta
1.1.2.1 Các văn bản của Nhà nước
- Luật Đất đai ngày 26 tháng 11 năm 2003
- Thông tư số 01/2005/TT- BTNMT ngày 13 ngày 4 tháng 2004 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định
Trang 23181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai
- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành luật đất đai 2003
- Nghị định số 182/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính Phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai
- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất
- Thông tư số 114/2004/TT-BTC ngày 26 tháng 11 năm 2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng
11 năm 2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất
- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 12 tháng 03 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Nghị định số 198/2004/NĐ–CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất
- Thông tư số 117/2004/TT-BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 về thu tiền sử dụng đất
- Thông tư số 116/TT-BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính
về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Thông tư 117/2004/TT-BTC ngày 7 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn Nghị định 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất
- Nghị định 17/2006/NĐ-CP ngày 27 tháng 01 năm 2006 về việc sửa đổi
bổ sung một số điều của các Nghị định của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai
Trang 24- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 05 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi và giải quyết khiếu nại về đất đai
- Thông tư số 06/2007/TT-BTNMT ngày 15 tháng 6 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung
về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền
sử dụng đất, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai
- Thông tư số 06/2007/TT-BTNMT ngày 02 tháng 7 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường; Thông tư liên tịch số 14/2008/TTLT/BTC-BTNMT ngày 31 tháng 01 năm 2008 của Liên bộ Tài chính – Tài nguyên và Môi trường, hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 84/2007/NĐ-
CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính Phủ
- Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27 tháng 7 năm 2007 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm
2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất
- Thông tư 107/2007/TT-BTC ngày 07 tháng 9 năm 2007 của Bộ Tài chính hướng dẫn về quản lý thanh toán, quyết toán vốn đầu tư dự án giải phóng mặt bằng, tái định cư sử dụng vốn ngân sách nhà nước
- Thông tư liên tịch số 14/2008/TTLT-BTC-BTNMT ngày 31 tháng 01 năm 2008 của Bộ tài chính - Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng
Trang 25đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai
- Nghị định số 44/2008/NĐ-CP ngày 09 tháng 4 năm 2008 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 tháng 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất
- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ qui định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Văn bản số 3378/BTNMT-TCQLĐĐ ngày 14 tháng 9 năm 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc Tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ qui định bổ sung
về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 của
Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất
- Văn bản đính chính số 181/ĐC-CP ngày 23 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ Đính chính Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ Quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư
1.1.2.2 Các văn bản của tỉnh Thái Nguyên
- Chỉ thị số 16/2004/CT-UB ngày 13 tháng 8 năm 2004 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc triển khai thực hiện Luật Đất đai 2003
- Quyết định số 1883/2005/QĐ-UBND ngày 16 tháng 9 năm 2005 của UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành quy định về hạn mức đất ở khi giao đất và
Trang 26hạn mức công nhận đất ở đối với trường hợp thửa đất có vườn, ao khi cấp GCN quyền sử dụng đất cho mỗi hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh
- Quyết định số 326/2006/QĐ-UBND ngày 27 tháng 2 năm 2006 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy trình về thu hồi đất, quản lý quỹ đất đã thu hồi, trình tự thủ tục xin giao đất, cho thuê đất, cấp GCNQSD đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 867/2007/QĐ-UBND ngày 14 tháng 5 năm 2007 của UBND tỉnh Thái Nguyên V/v ban hành quy định về thu hồi đất, quản lý quỹ đất đã thu hồi; trình tự, thủ tục xin giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 1597/2007/QĐ-UBND ngày 10 tháng 8 năm 2007 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc điều chỉnh cấp đổi GCN quyền sử dụng đất, GCN quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với thửa đất có vườn, ao đã cấp vượt hạn mức đất ở theo quy định do không tách diện tích đất ở và đất vườn ao trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 18/2008/QĐ-UBND ngày 11 tháng 4 năm 2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường cây cối và hoa màu gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 23/2008/QĐ-UBND ngày 22 tháng 4 năm 2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường nhà và các công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết định số 1559/2009/QĐ-UBND ngày 01 tháng 7 năm 2009 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất
Trang 27- Quyết định số 37/2009/QĐ-UBND ngày 29 tháng 12 năm 2009 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2010
- Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05 tháng 1 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Quyết Định số 8880 – 8897/QĐ – UBND tháng 8 năm 2011 về việc thu hồi đất phục vụ cho dự án nâng cấp cải tạo đường hạ tầng du lịch đoạn từ ngã
ba Dốc Lim - Làng chè Tân Cương - Đập chính Hồ Núi Cốc (Địa phận xã Phúc Trìu và địa phận xã Tân Cương - Quyết Thắng)
1.1.3 Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Đề tài: Nghiên cứu phát triển Du lịch sinh thái khu vực Hồ Núi Cốc,
Thái Nguyên
Sinh viên: Khổng Thị Hiền Mã số:1366010009
Lớp: VHL301 Ngành: Văn hóa du lịch
Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng
Tạp chí Khoa học & Công nghệ - Số 1(45) Tập 1/Năm 2008
“KHAI THÁC CÁC ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN
DU LỊCH TẠI KHU DU LỊCH HỒ NÚI CỐC TỈNH THÁI NGUYÊN
Phạm Thu Thuỷ (Trường ĐH Sư phạm - ĐH Thái Nguyên)
1.2 Tình hình bồi thưởng, giải phóng mặt bằng trên thế giới và ở Việt Nam
1.2.1 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng trên thế giới
Phát triển công nghiệp và đô thị là một tiến trình tất yếu trên toàn thế giới Và thu hồi đất là cách thức thường được thực hiện để xây khu công nghiệp và đô thị Quá trình thu hồi đất đặt ra rất nhiều vấn đề kinh tế - xã hội cần được giải quyết kịp thời và thỏa đáng Để có thể hài hòa được lợi ích của
xã hội, tập thể và cá nhân, mỗi quốc gia có cách làm riêng của mình
Trang 281.2.1.1 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng ở Trung Quốc
Ở Trung Quốc, có thể nói, mục tiêu bao trùm lên chính sách bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư là hạn chế đến mức tối đa việc thu hồi đất, giải tỏa mặt bằng, cũng như số lượng người bị ảnh hưởng bởi việc thu hồi đất để thực hiện
dự án đầu tư Nếu như việc thu hồi đất là không thể tránh khỏi thì có sự chuẩn
bị cẩn thận phương án đền bù, trên cơ sở tính toán đầy đủ lợi ích của nhà nước, tập thể và cá nhân, đảm bảo cho những người bị thu hồi đất có thể khôi phục lại hoặc cải thiện mức sống so với trước khi bị thu hồi đất
Theo quy định của pháp luật Trung Quốc, khi Nhà nước thu hồi đất thì người nào sử dụng đất sau đó sẽ có trách nhiệm bồi thường Người bị thu hồi đất được thanh toán ba loại tiền: tiền bồi thường đất đai, tiền trợ cấp về tái định cư, tiền trợ cấp bồi thường hoa màu trên đất Cách tính tiền bồi thường đất đai và tiền trợ cấp tái định cư căn cứ theo tổng giá trị tổng sản lượng của đất đai những năm trước đây rồi nhân với hệ số Tiền bồi thường cho hoa màu, cho các loại tài sản trên đất được tính theo giá cả hiện tại (Nguyễn Thị Dung, 2009) [3]
Mức bồi thường cho giải tỏa mặt bằng được thực hiện theo nguyên tắc đảm bảo cho người dân có cuộc sống bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ Việc quản
lý giải phóng mặt bằng được giao cho các cục quản lý tài nguyên đất đai ở địa phương đảm nhiệm Tổ chức, cá nhân được quyền sử dụng thửa đất nào sẽ trả tiền thuê một đơn vị xây dựng giải tỏa mặt bằng
Việc bồi thường nhà ở cho dân ở thành phố khác với việc bồi thường cho dân ở nông thôn, bởi có sự khác nhau về hình thức sở hữu đất đai ở thành thị
và nông thôn Đối với nhà ở của người dân thành phố, nhà nước bồi thường bằng tiền là chính, với mức giá do thị trường bất động sản quyết định qua các
tổ chức trung gian để đánh giá, xác định giá Với người dân nông thôn, nhà nước thực hiện theo những cách thức rất linh hoạt, theo đó, mỗi đối tượng
Trang 29khác nhau sẽ có cách bồi thường khác nhau: tiền bồi thường về sử dụng đất đai; tiền bồi thường về hoa màu; bồi thường tài sản tập thể
Bên cạnh những thành công như vậy, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Trung Quốc cũng bộc lộ những tồn tại nhất định mà chủ yếu là vấn đề việc làm; tốc độ tái định cư chậm, thiếu đồng bộ, thực hiện giải phóng
mặt bằng trước khi xây xong nhà tái định cư
1.2.1.2 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng ở Singapore
Singapore có chế độ sở hữu đất đai đa dạng, trong đó chấp nhận sở hữu
tư nhân Đất đai do Nhà nước sở hữu chiếm tỷ trọng lớn nhất (gần 90%), số còn lại thuộc sở hữư tư nhân, nhưng việc sở hữu này phải tuân thủ Quy hoạch
sử dụng đất mà nhà nước đó phê duyệt Nhà nước đúng vai trò trung tâm trong quy hoạch đô thị, có toàn quyền quyết định mọi vấn đề trong quy hoạch
đô thị Sau khi có quy hoạch, nhà nước thu hồi đất và giao đất (bán hoặc cho thuê) cho các công ty (nhà nước hoặc tư nhân) thực hiện đúng quy hoạch chi tiết Quy hoạch được công bố trước khi thu hồi đất 2 -3 năm Nhà nước không cho phép chủ đầu tư mua đi bán lại trên mảnh đất đó được giao, trừ một số trường hợp đặc biệt Phát triển nhất ở quốc gia này là nhà ở, nhà ở tái định cư khi nhà nước thu hồi đất sử dụng cho các mục đích của quốc gia, người bị thu hồi đất hoàn toàn yên tâm bởi ngoài các khoản hỗ trợ theo quy định, người bị thu hồi đất sẽ được bố trí ngay các căn hộ mới hơn, đẹp hơn, thậm chí có cả trường
hợp diện tích tái định cư rộng hơn (Viện Khoa học đo đạc và bản đồ 2004) [19]
1.2.1.3 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng ở Thái Lan
Ở Thái Lan, cũng giống như ở nhiều nước khác trong khu vực châu Á, quá trình đô thị hoá diễn ra nhanh chóng, mọi giao dịch về đất đai đều do cơ chế thị trường điều tiết Tuy nhiên, với những dự án do Chính phủ quản lý, việc đền bù được tiến hành theo trình tự: tổ chức nghe ý kiến người dân; định giá đền bù
Trang 30Giá đền bù phụ thuộc vào từng khu vực, từng dự án Nếu một dự án mang tính chiến lược quốc gia thì nhà nước đền bù với giá rất cao so với giá thị trường Nhìn chung, khi tiến hành lấy đất của dân, nhà nước hoặc cá nhân đầu tư đều đền bù với mức cao hơn giá thị trường (Nguyễn Thị Dung,
2009) [3]
1.2.1.4 Tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng ở Hàn Quốc
Ở Hàn Quốc, vào những năm 70 của thế kỷ trước, trước tình trạng di dân
ồ ạt từ các vùng nông thôn vào đô thị, thủ đô Xơ-un đã phải đối mặt với tình trạng thiếu đất định cư trầm trọng trong thành phố Để giải quyết nhà ở cho dân nhập cư, chính quyền thành phố phải tiến hành thu hồi đất của nông dân vùng phụ cận Việc đền bù được thực hiện thông qua các công cụ chính sách như hỗ trợ tài chính, cho quyền mua căn hộ do thành phố quản lý và chính sách tái định cư
Các hộ bị thu hồi đất có quyền mua hoặc nhận căn hộ do thành phố quản
lý, được xây tại khu đất được thu hồi có bán kính cách Xơ-un khoảng 5 km Vào những năm 70 của thế kỷ trước, khi thị trường bất động sản bùng nổ, hầu hết các hộ có quyền mua căn hộ có thể bán lại quyền mua căn hộ của mình với giá cao hơn nhiều lần so với giá gốc (Nguyễn Thị Dung, 2009) [3]
1.2.2 Tình hình thực hiện chính sách bồi thường khi nhà nước thu hồi đất
ở Việt Nam
1.2.2.1 Tình hình bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam
Căn cứ Luật đất đai, các Nghị định của Chính phủ và Thông tư hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương về công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư
và điều kiện cụ thể về tình kinh tế - xã hội địa phương UBND tỉnh đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng áp dụng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên phù hợp theo phân cấp của Chính phủ
Trang 31Các chính sách về công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư do UBND tỉnh ban hành về cơ bản phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế tại địa phương được đông đảo nhân dân đồng tình ủng hộ
1.2.2.2 Thực trạng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy
định của Luật Đất đai 1993
Luật Đất đai 1993 quy định: “Trong trường hợp thật cần thiết, Nhà nước thu hồi đất đang sử dụng của người sử dụng đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng,
an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng thì người bị thu hồi đất được đền bù thiệt hại” (Điều 27) Nghị định số 90/NĐ-CP ngày 17/8/1994 của Chính phủ quy định việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng
Nghị định số 22/1998/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 1998 của Chính phủ thay thế cho Nghị định số 90/CP Chính sách bồi thường thiệt hại về đất được thể chế tại Nghị định số 22/1998/NĐ-CP đã điều chỉnh đầy đủ, cụ thể, chi tiết
về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ về đất, về tài sản.v.v phù hợp với mức thiệt hại thực tế, giải quyết hài hoà mối quan hệ về lợi ích giữa người bị thu hồi đất với Nhà nước và các bên có liên quan Với việc ban hành Nghị định số 22/1998/NĐ-CP, Nhà nước đã thực hiện đổi mới một bước chính sách đền bù và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích công cộng, lợi ích
quốc gia
1.2.2.3 Thực trạng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy
định của Luật Đất đai 2003
Ở nước ta, theo quy định của Luật đất đai 2003, các văn bản dưới luật quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngày càng phù hợp hơn với yêu cầu của thực tế cũng như yêu cầu của các quy luật kinh tế Quan
Trang 32tâm tới lợi ích của những người bị thu hồi đất, Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 12/03/2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất sau một thời gian thực hiện; Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ quy định bổ sung về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai và đặc biệt là sau sự ra đời của Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư đã thể hiện được tính khả thi và vai trò tích cực của các văn bản pháp luật
Đội ngũ cán bộ làm công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có năng lực
và có nhiều kinh nghiệm ngày càng đông đảo; sự chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư giữa các bộ, ban, ngành có các dự án đầu tư ngày càng được mở rộng và có hiệu quả
Nhờ những cải thiện về quy định pháp luật về phương pháp tổ chức, về năng lực cán bộ thực thi giải phóng mặt bằng, tiến độ giải phóng mặt bằng trong các dự án đầu tư gần đây đã được rút ngắn hơn so với các dự án cũ, góp phần giảm bớt tác động tiêu cực đối với người dân cũng như đối với dự án Việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã giúp cho đất nước
ta xây dựng cơ sở vật chất, phát triển kết cấu hạ tầng, xây dựng khu chế xuất, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, các dự án trọng điểm của Nhà nước, cũng như góp phần chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế, ổn định đời sống sản xuất cho người có đất bị thu hồi
Tuy nhiên, bên cạnh những thành công đó chúng ta cũng còn những tồn tại, vướng mắc khi tiến hành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, trong đó đặc biệt là vấn đề giá đền bù, gây những tác động tiêu cực đối với thị
trường bất động sản
Trang 33* Kết quả thực hiện chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại tỉnh Thái Nguyên
Giai đoạn 2007-2011, tỉnh Thái Nguyên đã thực hiện khối lượng công tác bồi thường rất lớn, đáp ứng cơ bản yêu cầu giải phóng mặt bằng xây dựng các công trình dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng tại địa phương
Trong giai đoạn từ năm 2007-2011, trên địa bàn toàn tỉnh đã thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư giải phóng mặt bằng được 382/509 dự án Nhìn chung các khu tái định cư đều được xây dựng theo đúng quy định, đảm bảo điều kiện kết cấu hạ tầng kỹ thuật tốt hơn nơi ở cũ cho các hộ bị thu
hồi đất, việc sử dụng đất khu tái định cư theo đúng mục đích của dự án
Trang 341.2.3 Đánh giá chung về tình hình bồi thường, giải phóng mặt bằng
Từ năm 2003, khi Luật Đất đai năm 2003 được áp dụng, công tác quản
lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn thành phố từng bước đi vào nền nếp Tình trạng đòi đất ông cha ở địa bàn thành phố cơ bản được khắc phục và không còn xảy ra, việc cấp đất sai thẩm quyền đã được chấm dứt, nhà ở do các cơ quan thanh lý cho các cán bộ công nhân viên chức đã và đang được xem xét, vận dụng các Nghị định của Chính phủ và của Bộ Tài nguyên và Môi trường
để hợp thức thủ tục, giao quyền sử dụng đất cho nhân dân Việc khai thác và
sử dụng nguồn lực đất đai ngày càng hiệu quả hơn, cơ bản đáp ứng nhu cầu
sử dụng đất đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng; tạo điều kiện về mặt bằng cho các ngành sản xuất, kinh doanh; cải thiện điều kiện về nhà ở cho nhân dân, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và xây dựng đô thị thành phố Thái Nguyên
Các cấp chính quyền từ thành phố đến cơ sở đã có nhiều cố gắng trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức và nhân dân thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật
Hòa theo xu hướng phát triển chung của đất nước và của tỉnh Thái Nguyên, thành phố Thái Nguyên đang cố gắng đẩy mạnh quá trình đô thị hóa, tăng cường thực hiện tốt công tác bồi thường GPMB để thu hồi đầu tư trên địa bàn Tất cả đều được thực hiện theo định hướng chiến lược của cơ quan, ban nghành cấp trên trực tiếp chỉ đạo Vì vậy, trong những năm qua trên địa bàn thành phố trung bình mỗi năm có khoảng 52 ha đất nông nghiệp bị thu hồi và 63 ha đất nông nghiệp chuyển mục đích sang đất phi nông nghiệp Bộ mặt thành phố đã có nhiều thay đổi tuy nhiên việc thu hồi đất hay chuyển mục đích sử dụng đất cũng đã có những ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống của người dân mất đất Đây sẽ là một trong những vấn đề cần quan tâm và giải quyết trong thời gian tới
Trang 35Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu
Công tác giải phóng mặt bằng tại Dự án nâng cấp cải tạo đường hạ tầng
du lịch đoạn từ ngã ba Dốc Lim - Làng chè Tân Cương (Địa phận xã Phúc
Trìu và địa phận xã Tân Cương và địa phận xã Quyết Thắng)
2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu
2.2.1 Thời gian nghiên cứu
Từ tháng 9 năm 2014 đến tháng 8 năm 2015
2.2.2 Địa điểm nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu tại thành phố Thái Nguyên
2.3 Nội dung nghiên cứu
Nội dung 1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
- Điều kiện tự nhiên;
- Điều kiện kinh tế - xã hội;
- Hiện trạng sử dụng đất năm 2014
Nội dung 2 Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng của dự án nghiên cứu
- Giới thiệu khái quát về dự án nghiên cứu
Trang 36- Kết quả xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường của dự án
- Kết quả bồi thường của dự án
- Kết quả hỗ trợ của dự án
Nội dung 3 Ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng tại của dự
án đến đời sống người dân
- Kết quả thu thập số liệu theo Phiếu ý kiến đánh giá của người dân
- Bản nhận xét của trưởng xóm và cán bộ công an viên
Nội dung 4 Thành công, tồn tại và giải pháp đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng ở dự án nghiên cứu tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
- Thành công trong công tác giải phóng mặt bằng tại dự án
- Tồn tại
- Giải pháp đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng tại thành phố Thái
Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
2.4 Phương pháp nghiên cứu
2.4.1 Phương pháp thu thập tài liệu thông tin thứ cấp
- Điều tra, thu thập số liệu, tài liệu trong và ngoài nước có liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng khi nhà nước thu hồi đất
- Điều tra, thu thập tài liệu, số liệu về tình hình kinh tế, xã hội nông thôn, kinh tế của các ngành sản xuất, đời sống của các nông hộ nông nghiệp nằm trong khu vực đô thị hoá… các số liệu này thu thập từ phòng Thống kê thành phố, Phòng Tài nguyên Môi trường thành phố và các Sở, ban, ngành có liên quan Trong khi khảo sát, ngoài việc thu thập thông tin từ phỏng vấn, đề tài còn dùng phương pháp quan sát và ghi chép để từ đó chọn các hộ điều tra phù hợp với nội dung nghiên cứu và có tính đại diện cao cho vùng
Việc thu thập tài liệu thông tin bao gồm việc sưu tầm và thu thập những tài liệu, số liệu liên quan đã được công bố và những tài liệu, số liệu
Trang 37mới tại địa bàn nghiên cứu Chọn mẫu điều tra theo phương pháp chọn
mẫu ngẫu nhiên theo nhiều cấp
2.4.2 Phương pháp thu thập tài liệu thông tin sơ cấp
- Lập phiếu điều tra (ở phụ lục đính kèm), phỏng vấn trực tiếp các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong diện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của Nghị định số 197, Nghị định số 69 trong một số dự án đã triển khai tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên (số phiếu là 100 phiếu, trong đó gồm xã Phúc Trìu 20 phiếu, xã Tân Cương 50 phiếu, xã Quyết Thắng 30 phiếu)
- Thu thập số liệu tại địa phương: bao gồm việc thu thập số liệu tại xã
Phúc Trìu, xã Tân Cương và xã Quyết Thắng nơi có dự án thu hồi đất Bước thực hiện này vẫn rất quan trọng, vì số liệu thực tế thu được từ chính quyền địa phương sẽ giúp cho người nghiên cứu có được những thông tin quý giá của địa phương
Điều tra, phỏng vấn hộ gia đình nông dân: bước này được tiến hành tại
xã Phúc Trìu, xã Tân Cương và xã Quyết Thắng khi thực hiện nghiên cứu sâu, với mục đích tìm hiểu kinh tế hộ gia đình nông dân tại đây sau khi họ bị thu hồi đất, họ có phản ứng ra sao trước sự việc, và họ có những mong muốn gì đối với chính quyền địa phương, cũng như hoàn cảnh của họ sau thu hồi đất như thế nào
2.4.3 Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu
- Phương pháp thống kê, phân tích toán học: được sử dụng để tính
toán, tổng hợp nguồn số liệu sơ cấp và thứ cấp về diện tích các loại đất đai, số
hộ nghèo, chi tiêu bình quân của các hộ gia đình Phương pháp này được thực hiện với sự trợ giúp của các phần mềm Excel.Word
- Phương pháp so sánh - tổng hợp: được sử dụng để so sánh-tổng hợp
các nguồn tài liệu, số liệu có liên quan đến báo cáo
Trang 38Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
3.1 Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội
3.1.1 Điều kiện tự nhiên
3.1.1.1 Vị trí, địa lý
- Vị trí địa lý: Thành phố Thái Nguyên là trung tâm kinh tế, chính trị,
văn hóa, xã hội của tỉnh Thái Nguyên, có tọa độ địa lí từ 210 đến 22027’ vĩ độ Bắc và 105025’ đến 106014’ kinh độ Đông, nằm cách trung tâm Hà Nội 80km
về phía Đông Bắc, có danh giới tiếp giáp như sau:
- Phía Bắc giáp huyện Đại Từ, huyện Phú Lương và huyện Đồng Hỷ
- Phía Nam giáp huyện Phổ Yên và thành phố Sông Công
- Phía Đông giáp huyện Phú Bình và huyện Đồng Hỷ
- Phía Tây giáp huyện Phổ Yên và huyện Đại Từ
Thành phố Thái Nguyên cách sân bay Quốc tế Nội bài 52 km về phía Đông Bắc Trên địa bàn Thái Nguyên Có Quốc lộ 3 nối Hà Nội - Thái Nguyên - Bắc Cạn - Cao Bằng, Quốc lộ 1B đi Lạng Sơn, Quốc Lộ 37 đi Bắc Giang, Tuyên Quang Thái Nguyên được xác định là đô thị động lực của vùng kinh tế trọng điểm trung du miền núi Bắc bộ, là đầu mối giao thông quan trọng nối các tỉnh trung du miền núi Bắc Bộ với các tỉnh đồng bằng Sông Hồng Thái Nguyên còn có vị trí rất quan trọng, có tác dụng hỗ trợ và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho vùng tam giác kinh tế trọng điểm phía Bắc nước
ta (Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh)
- Địa hình: Thành phố Thái Nguyên có độ cao thấp nhất, ruộng đất tập
trung ở hai bên bờ sông Cầu và sông Công, được hình thành bởi sự bồi tụ phù
sa của hai con sông này
Trang 39Hình 3.1: Sơ đồ dự án nâng cấp cải tại đường hạ tầng du lịch đoạn từ Ngã
ba Dốc Linh – Làng chè Tân Cương
Tuy nhiên, vùng này vẫn mang tính chất, dáng dấp của địa mạo trung
du với kiểu bậc thềm phù sa và bậc thang nhân tạo, thềm phù sa mới và bậc thềm pha tích (đất dốc tụ) Địa hình của vùng này gồm có những đồi, gò thoải, bát úp xen kẽ nhau Độ dốc từ 8o – 25o chiếm không đáng kể, phần lớn diện tích có độ dốc nhỏ hơn 8o Loại địa hình này thích hợp với cây lúa, cây trồng hàng năm
- Tài nguyên thiên nhiên
Khí hậu thành phố Thái Nguyên mang những nét chung của khí hậu vùng Đông Bắc Việt Nam thuộc miền nhiệt đới gió mùa, có mùa đông lạnh giá, ít mưa, mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều Nhiệt độ trung bình năm là 23,60C
Độ ẩm trung bình năm là 82% Số giờ nắng trong năm đạt 1.628 giờ
Thành phố Thái Nguyên có những loại đất chính là đất phù sa được bồi hàng năm; đất phù sa không được bồi hàng năm; đất bạc màu trên nền đất phù sa cổ; đất dốc tụ bạc màu có sản phẩm Feralit; đất xám bạc màu; đất vàng nhạt trên đất cát; đất đỏ vàng trên đá sét biến chất và đất nâu vàng trên phù sa cổ
Trang 40Trên địa bàn thành phố có 2 nguồn nước chủ yếu phục vụ cho sản xuất và
sinh hoạt của nhân dân đó là nguồn nước mặt và nguồn nước ngầm
3.1.2.1 Khái quát về kinh tế - xã hội
Hiện nay, thành phố có 27 đơn vị hành chính gồm 19 xã, 8 xã với tổng diện tích 17.069,76 ha, dân số toàn đô thị 354.707 người; trong đó dân số
thường trú 279.710 người (theo niên giám thống kê 2014).[21]
Đến thời điểm này, thành phố Thái Nguyên đã hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế xã hội theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ
XV cũng như đáp ứng hầu hết các tiêu chí của đô thị loại I trực thuộc Tỉnh
3.1.2.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội
* Thực trạng phát triển kinh tế
Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân nhiệm kỳ (2010-2014) đạt 14,90% Trong đó, tốc độ tăng trưởng công nghiệp và xây dựng bình quân cả nhiệm kỳ 2010-2014 đạt 15,87%; tốc độ tăng trưởng dịch vụ bình quân đạt 18,26% và tốc độ tăng trưởng nông nghiệp bình quân đạt 4,55% Những năm cuối nhiệm
kỳ, mặc dù chịu tác động của suy giảm kinh tế, tài chính nhưng thành phố đã tập trung chỉ đạo quyết liệt nhiều giải pháp đồng bộ, khuyến khích các thành phần kinh tế phát triển Thu nhập bình quân đầu người đạt 37triệu đồng (tăng
7 triệu đồng so với năm 2010)
Sản lượng lương thực có hạt đạt 30.780 tấn, bằng 106,1% so với kế hoạch, tăng 3,1% so với năm 2010; giá trị sản phẩm trên 1 ha đất nông nghiệp trồng trọt đạt 32,38 triệu đồng bằng 104,6% kế hoạch, giá trị sản phẩm trên 1
ha chè và cây ăn quả đạt 54 triệu đồng (vượt 12 triệu đồng/ha) bằng 116,6%
kế hoạch
Thu ngân sách năm 2014 đạt 381,6 tỷ đồng bằng 115,6% kế hoạch tỉnh
và bằng 102,3% kế hoạch thành phố, tăng 18,3% so với năm 2013
Chi ngân sách thực hiện là 329,4 tỷ đồng, bằng 84% kế hoạch tỉnh và bằng 71% kế hoạch thành phố, tăng 134 % so với năm 2013 [21]