MỞ ĐẦU Đạo đức là phẩm chất quan trọng nhất của nhân cách, là nền tảng để xây dựng thế giới tâm hồn của mỗi con người. Vì vậy, ở bất cứ quốc gia nào, thời đại nào, việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ là vấn đề quan trọng nhất. Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “ Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người “. Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải có con người Xã Hội chủ Nghĩa”. Trong di chúc người căn dặn: “ Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết”. Trong những năm gần đây, khi xu thế toàn cầu hóa, hội nhập với thế giới, mở ra cho nước ta những thời cơ, vận hội mới. Nền kinh tế đã có những bước phát triển vượt bậc, đời sống nhân dân ta được nâng lên. Công tác giáo dục đã được Đảng và nhà nước quan tâm chăm lo. Trong nhà trường, các tổ chức Đoàn thể đã có nhận thức đúng về tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức học sinh, chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao, đã góp phần tạo nên những thành quả quan trọng trong thực hiện mục tiêu của ngành: “ Nâng cao dân trí Đào tạo nhân lực Bồi dưỡng nhân tài” cho đất nước. Thế nhưng mặt trái của cuộc sống và môi trường xã hội đã có những tác động tiêu cực đối với thế hệ trẻ nhất là đối tượng học sinh tiểu học. Hiện tượng học sinh vi phạm đạo đức ngày càng nhiều...Xã hội đang lo ngại cho sự xuống dốc của đạo đức trong đó có sự băng hoại về giá trị đạo đức của giới trẻ. Vì vậy giáo dục đạo đức cho học trong trường tiểu học, nhất là đối tượng học sinh chưa ngoan đang đứng trước nhiều khó khăn nan giải không chỉ đối với ngành giáo dục mà cả toàn xã hội. Làm thế nào để giáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả. Trọng trách này đè nặng lên vai người làm thầy. Hiện nay một bộ phận không nhỏ học sinh trên cả nước có biểu hiện nhận thức lệch lạc về đạo đức. Có lối sống đua đòi thực dụng. Hiện tượng bạo lực học đường, bạo hành trong trường học tràn lan. Một số học sinh có biểu hiện vô cảm trước cảnh bạn mình bị một nhóm người hành hung ngay tại cổng trường, đáng lẽ phải ra tay bảo vệ bạn hay ngăn cản mà còn đứng vỗ tay cổ vũ, có học sinh đứng quay phim cảnh bạn mình bị đánh, việc làm của các em học sinh đáng bị phê bình đằng này các em thấy đó là việc làm bình thường rồi đưa hình ảnh bạn mình bị đánh lên mạng. Hay một số học sinh nghiện game hành động như những nhân vật trong game dẫn đến hậu quả đau lòng mà báo chí đăng tin. Học sinh đến trường thay vì đem theo dụng cụ học tập nay lại đem cả hung khí vào lớp học, thấy không vừa lòng là thẳng tay xử bạn mình bằng dao, kiếm. Đau lòng hơn là có trường hợp thầy giáo bị học sinh của mình đâm thầy tại lớp học. Đó là những vụ việc được báo chí đăng tin bên cạnh đó còn biết bao nhiêu vụ việc đã xảy ra mà chúng ta chưa biết đến như hiện tượng vô lễ với thầy cô, đánh lộn trong lớp học, chửi thề nói tục nhục mạ danh dự nhà giáo, trấn lột các em yếu sức để lấy tiền hay tống tiền bạn diễn ra như cơm bữa hiện tượng xuống cấp về đạo của học sinh đến hồi báo động chúng ta không tìm ra biện pháp giáo dục đạo đức hữu hiệu sẽ dẫn đến hậu quả khổng thể lường trước được. Hiện nay đạo đức của học sinh trường tiểu học “C” TT Ba Chúc chưa đến hồi báo động lên án tuy nhiên dấu hiệu lệch lạc về nhận thức kém về đạo đức. Hiện tượng nghiện game, chửi thề nói tục, đánh bạn trong lớp vô lễ với thầy cô ... Bản thân cảm thấy đau lòng khi phải chứng kiếm cảnh đạo đức học sinh một đi xuống. Lí do vì sao học sinh còn nhỏ mà có biểu hiện như vậy có phải là do phương pháp dạy của thầy cô giáo hay tại gia đình xã hội hay tại chương trình...Để tìm ra nguyên nhân, chính của việc đạo đức học sinh có biểu hiện yếu kém về mặt đạo đức. Từ đó tìm ra biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh tại đơn vị. Do đó bản thân quyết định chọn đề tài : “ Giáo dục đạo đức học sinh ở trường tiểu học “C TT Ba Chúc huyện Tri Tôn hiện nay Thực trạng và giải pháp. Để tìm ra giải pháp tốt nhất để giáo dục đạo đức học sinh của trường. Nhằm đào tạo ra một con người có đầy đủ đức và tài để góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước. Đó là lí do chính để tôi chọn đề tài này.
Trang 1MỞ ĐẦU
Đạo đức là phẩm chất quan trọng nhất của nhân cách, là nền tảng để xây dựng thế giới tâm hồn của mỗi con người Vì vậy, ở bất cứ quốc gia nào, thời đại nào, việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ là vấn đề quan trọng nhất Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “ Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người “ Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải có con người Xã Hội chủ Nghĩa” Trong di chúc người căn dặn: “ Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết”
Trong những năm gần đây, khi xu thế toàn cầu hóa, hội nhập với thế giới, mở ra cho nước ta những thời cơ, vận hội mới Nền kinh tế đã có những bước phát triển vượt bậc, đời sống nhân dân ta được nâng lên Công tác giáo dục đã được Đảng và nhà nước quan tâm chăm lo Trong nhà trường, các tổ chức Đoàn thể đã có nhận thức đúng về tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức học sinh, chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao, đã góp phần tạo nên những thành quả quan trọng trong thực hiện mục tiêu của ngành: “ Nâng cao dân trí - Đào tạo nhân lực - Bồi dưỡng nhân tài” cho đất nước Thế nhưng mặt trái của cuộc sống và môi trường xã hội đã có những tác động tiêu cực đối với thế hệ trẻ nhất là đối tượng học sinh tiểu học Hiện tượng học sinh vi phạm đạo đức ngày càng nhiều Xã hội đang lo ngại cho sự xuống dốc của đạo đức trong đó có sự băng hoại về giá trị đạo đức của giới trẻ Vì vậy giáo dục đạo đức cho học trong trường tiểu học, nhất là đối tượng học sinh chưa ngoan đang đứng trước nhiều khó khăn nan giải không chỉ đối với ngành giáo dục mà
cả toàn xã hội Làm thế nào để giáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả Trọng trách này
đè nặng lên vai người làm thầy
Hiện nay một bộ phận không nhỏ học sinh trên cả nước có biểu hiện nhận thức lệch lạc về đạo đức Có lối sống đua đòi thực dụng Hiện tượng bạo lực học đường, bạo hành trong trường học tràn lan Một số học sinh có biểu hiện vô cảm trước cảnh bạn mình bị một nhóm người hành hung ngay tại cổng trường, đáng lẽ phải ra tay bảo vệ bạn hay ngăn cản
mà còn đứng vỗ tay cổ vũ, có học sinh đứng quay phim cảnh bạn mình bị đánh, việc làm của các em học sinh đáng bị phê bình đằng này các em thấy đó là việc làm bình thường rồi đưa hình ảnh bạn mình bị đánh lên mạng Hay một số học sinh nghiện game hành động như những nhân vật trong game dẫn đến hậu quả đau lòng mà báo chí đăng tin Học sinh đến
Trang 2trường thay vì đem theo dụng cụ học tập nay lại đem cả hung khí vào lớp học, thấy không vừa lòng là thẳng tay xử bạn mình bằng dao, kiếm Đau lòng hơn là có trường hợp thầy giáo
bị học sinh của mình đâm thầy tại lớp học Đó là những vụ việc được báo chí đăng tin bên cạnh đó còn biết bao nhiêu vụ việc đã xảy ra mà chúng ta chưa biết đến như hiện tượng vô
lễ với thầy cô, đánh lộn trong lớp học, chửi thề nói tục nhục mạ danh dự nhà giáo, trấn lột các em yếu sức để lấy tiền hay tống tiền bạn diễn ra như cơm bữa hiện tượng xuống cấp về đạo của học sinh đến hồi báo động chúng ta không tìm ra biện pháp giáo dục đạo đức hữu hiệu sẽ dẫn đến hậu quả khổng thể lường trước được
Hiện nay đạo đức của học sinh trường tiểu học “C” TT Ba Chúc chưa đến hồi báo động lên án tuy nhiên dấu hiệu lệch lạc về nhận thức kém về đạo đức Hiện tượng nghiện game, chửi thề nói tục, đánh bạn trong lớp vô lễ với thầy cô Bản thân cảm thấy đau lòng khi phải chứng kiếm cảnh đạo đức học sinh một đi xuống Lí do vì sao học sinh còn nhỏ mà
có biểu hiện như vậy có phải là do phương pháp dạy của thầy cô giáo hay tại gia đình xã hội hay tại chương trình Để tìm ra nguyên nhân, chính của việc đạo đức học sinh có biểu hiện yếu kém về mặt đạo đức Từ đó tìm ra biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức
cho học sinh tại đơn vị Do đó bản thân quyết định chọn đề tài : “ Giáo dục đạo đức học sinh ở trường tiểu học “C" TT Ba Chúc huyện Tri Tôn hiện nay - Thực trạng và giải pháp" Để tìm ra giải pháp tốt nhất để giáo dục đạo đức học sinh của trường Nhằm đào tạo
ra một con người có đầy đủ đức và tài để góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước Đó là
lí do chính để tôi chọn đề tài này
Trang 3CHƯƠNG 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC HỌC SINH
1.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN
1.1.1 Khái niệm giáo dục
Hoạt động hướng tới con người thông qua một hệ thống các biện pháp tác động nhằm truyền thụ những tri thức và kinh nghiệm, rèn luyện những kỹ năng và lối sống, bồi dưỡng những tư tưởng và đạo đức cần thiết cho đối tượng, giúp hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất, nhân cách phù hợp với mục đích, mục tiêu chuẩn bị cho đối tượng tham gia lao động sản xuất và đời sống xã hội
1.1.2 Khái niệm đạo đức
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội bao gồm những nguyên tắc và chuẩn mực xã hội, nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi cho phù hợp với lợi ích, hạnh phúc của mình và sự tiến bộ của xã hội trong mối quan hệ người với người và con người với tự nhiên
Giáo dục đạo đức: Là một hoạt động có múc đích, nhằm xây dựng tính cách của người học sinh dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, thông qua giáo dục đạo đức nhằm bồi dưỡng cho các em những chuẩn mực, hành vi, quy trình cư xử đối với nhau ( đối với gia đình, đối với mọi người, đối với xã hội và đối với tổ quốc )
1.1.3 Vi trí, ý nghĩa và đăc điểm của công tác giáo dục đạo đức cho hoc
Trong tất cả các mặt giáo dục đạo đức giữ một vị trí hết sức quan trọng Vì Hồ Chủ Tịch đã nêu: “ dạy cũng như học, phải biết chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạo đức Cách
Trang 4mạng, đó là cái gốc rất quan trọng, nếu không có đạo đứ c Cách mạng thì có tài cũng vô dụng”
Giáo dục đạo đức còn có ý nghĩa lâu dài, được thực hiện thường xuyên và trong mọi tình huống chứ không phải chỉ được thực hiện khi có tình hình phức tạp hoặc có những đòi hỏi cấp bách
Trong trường tiểu học, giáo dục đạo đức là mặt giáo dục phải được đặc biệt coi trọng, nếu công tác này được coi trọng thì chất lượng giáo dục toàn diện sẽ được nâng lên vì đạo đức có mối quan hệ mật thiết với các mặt giáo dục khác
Ông bà ta có câu “ Tiên học lễ, hậu học văn” Có ý nghĩa trước khi học chữ chúng ta phải học làm người trong đó đạo đức là khâu quan trọng Vì một đứa trẻ có tài mà không có đức thì lớn lên sẽ nguy hại cho mọi người và cho xã hội
Đặc điểm học sinh tiểu học hay bắc trước, hiếu động dễ làm theo người lớn Hơn nữa
ở lứa tuổi này ranh giới giữa cái tốt cái xấu, cái thiện cái ác rất mong manh Các em chưa phân biệt được đâu là hành vi tốt Do đó công tác giáo dục đạo ở trường tiểu học vô cùng quan trọng.Vì trong ý thức của các em như tờ giấy trắng nếu chúng ta vẽ lên tờ giấy đó những hình ảnh đẹp những hoài bão tốt đẹp thì các em sẽ học theo, dần dần hình thành trong suy nghĩ, ý thức bằng không ngược lại Chúng ta không giáo dục đạo đức cho tốtvà không
có biện pháp thì sẽ làm hại đến cả tương lai của một thế hệ, làm nguy hại đến xã hội Đây là công việc lâu dài và bền bỉ lâu dài theo chủ tịch Hồ Chí Minh có dạy “ Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải có con người xã hội chủ nghĩa Trong di chúc của Bác có dặn: Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết”
Nghị quyết đại hội đại biểu toàn quốc XI của Đảng nhấn mạnh: Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa là điều kiện để phát huy nguồn lực con người Yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững
Để thực hiện những yêu cầu về nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường tiểu học thì:
Vai trò của tập thể sư phạm giữ một vị trí quan trọng có tính quyết định, trong đó vai
Trang 5trò của Hiệu trưởng, người quản lý chỉ đạo tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường là quan trọng nhất.
Vai trò của cấu trúc và nội dung chương trình môn đạo đức cũng góp phần không nhỏ đối với công tác này
* Đặc điểm^
Trước hết cần hiểu học sinh có khó khăn trong việc giáo dục đạo đức là:
Những học sinh thường có sự bất thường về tính cách, không có động cơ học tập, tâm
lý không ổn định Những học sinh này còn có thói quen lười biếng, quay cóp trong học tập, lừa dối cha mẹ, thầy cô, dọa nạt bạn bè, hay trốn học và lảng tránh các họt động tập thể, thích học thì học, không thích thì đùa giởn, quậy phá các bạn kế bên, chọc cho bạn giỡn, nói chuyện với mình, tâm trạng mưa nắng thất thường hoạc thầy cô đang giảng về vấn đề này lải hỏi vấn đề khác Những học sinh đó hay xem ngfm trêu người, khiêu khích trước các thầy cô giáo, cha mẹ bạn bè để nhằm thỏa mãn những nhu cầu tinh nghịch được xếp sẵn trong đầu
óc Chúng thường đánh mất l òng tự trọng, xấu hổ và trở nên chay lì khác thường Vì vậy ta phải giáo dục học sinh này ra sao? Phải có những biện pháp như thế nào để giáo dục các em
Giáo dục đạo đức đòi hỏi không chỉ dừnglại ở việc truyền thụ khái niệm trithức đạo đức, mà quan trọng hơn là kết quả giáodục phải được thể hiện thành tình
cảm, niềm tin, hành động thực tế của học sinh
Quá trình dạy học chủ yếu được tiến hànhbằng các giờ học trên lớp; còn quátrình giáo dục đạo đức không chỉ bó hẹp trong giờ lên lớp mà nó được thể hiện thông qua tất
cả các hoạt động có thể có trong nhà trường
Đối với học sinh tiểu học, kết quả của công tác giáo dục đạo đức vẫn còn phụ thuộc rất lớn vào nhân cách người thầy, gương đạo đức của người thầy sẽ tác động quan trọng vào việc học tập, rèn luyện của các em
Để giáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả, yếu tố tập thể giữ vai trò hết sức quan trọng Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh chỉ đạt kết quả tốt khi nó có sự tác động đồng thời của các lực lượng giáo dục: nhà trường, gia đình và xã hội
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh đòi hỏi người thầy phải nắm vững các đặc điểm Tâm-Sinh-Lý lứa tuổi của học sinh, nắm vững cá tính, hoàn cảnh sống cụ thể của từng em
Trang 6để định ra sự tác động thích hợp.
Giáo dục đạo đức là một quá trình lâu dài, phức tạp, đòi hỏi phải công phu, kiên trì, liên tục và lặp đi lặp lại nhiều lần
* Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường Tiểu học
+ Những nhiệm vụ của công tác giáo dục đạo đức cho học sinh
Để hình thành phẩm chất đạo đức cho học sinh, công tác giáo dục đạo đức nói chung
và giảng dạy các môn giáo dục nói riêng trong nhà trường phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
Hình thành cho học sinh ý thức các hành vi ứng xử của bản thân phải phù hợp với lợi ích xã hội; giúp học sinh lĩnh hội được một cách đúng mức các chuẩn mực đạo đức được quy định
Biến kiến thức đạo đức thành niềm tin, nhu cầu của mỗi cá nhân để đảm bảo các hành
vi cá nhân được thực hiện
Bồi dưỡng tình cảm đạo đức, tính tích cực và bền vững, và các phẩm chất ý chí để đảm bảo cho hành vi luôn theo đúng các yêu cầu đạo đức
Rèn luyện thói quen hành vi đạo đức để trở thành bản tính tự nhiên của mỗi cá nhân
và duy trì lâu bền thói quen này
Giáo dục văn hóa ứng xử đúng mực thể hiện sự tôn trọng và quý trọng lẫn nhau của con người
* Những nguyên tắc giáo dục đạo đức cho học sinh
+Giáo dục học sinh trong thực tiễn sinh động của xã hội
Nguyên tắc này đòi hỏi nhà trường phải gắn liền với đời sống thực tiễn của xã hội, của cả nước và địa phương, phải nhạy bén với tình hình chuyển biến của địa phương và của
cả nước, đưa những thực tiễn đó vào những giờ lên lớp, vào những hoạt động của nhà trường để giáo dục các em học sinh
+ Giáo dục theo nguyên tắc tập thể Nguyên tắc này thể hiện ở cả 3 nội dung: Dìu dắt học sinh trong tập thể để giáo dục; Giáo dục bằng sức mạnh tập thể; giáo dục học sinh tinh thần vì tập thể
Trong một tập thể lớp, tập thể chi đội có tổ chức tốt, có sự đoàn kết nhất trí thì sức mạnh của dư luận tích cực sẽ góp phần rất lớn vào việc giáo dục đạo đức cho học
Trang 7sinh.Những phẩm chất tốt đẹp như tinh thần tập thể, tính tổ chức kỷ luật, tình đồng chí và tình bạn, tinh thần hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau, tính khiêm tốn học hỏi mọi người bao giờ cũng do giáo dục tập thể hình thành.Để thực hiện tốt nguyên tắc này, đòi hỏi nhà trường tiểu học phải tổ chức tốt các tập thể lớp, tập thể chi đội Nhà trường phải cùng với đoàn đội làm tốt phong trào xây dựng các chi đội mạnh trong trường học.
+ Giáo dục bằng cách thuyết phục và phát huy mạnh mẽ tính tự giác của học
sinh
Phải giáo dục đạo đức bằng cách thuyết phục và phát huy tính tự giác của học sinh, chứ không phải bằng sự cưỡng ép, mệnh lệnh, dọa nạt, biến học sinh thành những đứa trẻ thụ động, sợ sệt, rụt rè
Nguyên tắc này đòi hỏi người thầy phải kiên trì, nhẫn nại, phải có tình thương đối với học sinh một cách sâu sắc, không thể làm qua loa làm cho xong việc Mọi đòi hỏi đối với học sinh phải giải thích cặn kẽ, tỉ mỉ cho các em hiểu, để các em tự giác thực hiện
+ Giáo dục đạo đức cho học sinh phải lấy việc phát huy ưu điểm là chính, trên cơ sở
đó mà khắc phục khuyết điểm
Đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học là thích được khen, thích được thầy cô, bạn bè, cha mẹ biết đến những mặt tốt, những ưu điểm, những thành tích của mình Nếu giáo dục đạo đức quá nhấn mạnh về khuyết điểm của học sinh, luôn nêu cái xấu, những cái chưa tốt trong đạo đức của các em thì sẽ dễ đẩy các em vào tình trạng tiêu cực, chán nản, thiếu tự tin, thiếu sức vươn lên
Để thực hiện nguyên tắc này đòi hỏi người thầy phải hết sức trân trọng những mặt tốt, những thành tích của học sinh dù chỉ là những thành tích nhỏ, dùng những gương tốt của học sinh trong trường và những tấm gương người tốt việc tốt khác để giáo dục các em
+ Phải tôn trọng nhân cách học sinh, đồng thời đề ra yêu cầu ngày càng cao đối với học sinh
Muốn xây dựng nhân cách cho học sinh người thầy cần phải tôn trọng nhân cách các
em Tôn trọng học sinh, thể hiện lòng tin đối với học sinh là một yếu tố tinh thần có sức mạnh động viên học sinh không ngừng vươn lên rèn luyện hành vi đạo đức Khi học sinh tiến bộ về đạo đức cần kịp thời có yêu cầu cao hơn để thúc đẩy các em vươn lên cao hơn
Trang 8* Các phương pháp giáo dục đạo đức ở trường Tiểu học
+ Phương pháp thuyết phục
Là những phương pháp tác động vào lý trí tình cảm của học sinh để xây dựng những niềm tin đạo đức, gồm các nội dung sau:
Trang 9- Giảng giải về đạo đức: được tiến hành trong giờ dạy môn đạo đức cũng như trong các giờ học môn khác, giờ sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ.
- Nêu gương người tốt, việc tốt bằng nhiều hình thức như: nói chuyện, kể chuyện, đọc sách báo, mời những người có gương phấn đấu tốt đến nói chuyện, nêu gương tốt của giáo viên và học sinh trong trường
- Trò chuyện với học sinh hoặc nhóm học sinh để khuyến khích động viên những hành vi cử chỉ đạo đức tốt của các em, khuyên bảo, uốn nắn những mặt chưa tốt
+ Phương pháp rèn luyện
Là những phương pháp tổ chức cho học sinh hoạt động để rèn luyện cho các em những thói quen đạo đức, thể hiện được nhận thức và tình cảm đạo đức của các em thành hành động thực tế:
- Rèn luyện thói quen đạo đức thông qua các hoạt động cơ bản của nhà trường: dạy học trên lớp, lao động, hoạt động xã hội đoàn thể và sinh hoạt tập thể ( các buổi sinh hoạt đội )
- Rèn luyện đạo đức thông qua các phong trào thi đua trong nhà trường là biện pháp tác động tâm lý rất quan trọng nhằm thúc đẩy các động cơ kích thích bên trong của học sinh, làm cho các em phấn đấu vươn lên trở thành người có đạo đức tốt, vì vậy nhà trường cần tổ chức các phong trào thi đua và động viên học sinh tham gia tốt phong trào này
- Rèn luyện bằng cách chuyển hướng các hoạt động của học sinh từ hoạt động
có hại sang hoạt động có ích, phương pháp này dựa trên đặc tính ham hoạt động của trẻ và được dùng để giáo dục học sinh bỏ một thói hư xấu nào đó bằng cách gây cho học sinh hứng thú với một hoạt mới bổ ích, lôi kéo trẻ ra ngoài những tác động có hại
* Phương pháp thúc đẩy
Là phương pháp dùng những tác động có tính chất “ cưỡng bách đạo đức bên ngoài ”
để điều chỉnh, khuyến khích những “ động cơ kích thích bên trong” của học sinh nhằm xây dựng đạo đức cho học sinh
- Những nội quy, quy chế trong nhà trường vừa là những yêu cầu với học sinh, vừa là những điều lệnh có tính chất mệnh lệnh đòi hỏi học sinh tuân theo để có những hành
vi đúng đắn theo yêu cầu của nhà trường
Trang 10- Khen thưởng: là tán thành, coi trọng, khích lệ những cố gắng của học sinh làm cho bản thân học sinh đó vươn lên hơn nữa và động viên khuyến khích các em khác noi theo.
- Xử phạt : là phê phán những khiếm khuyết của học sinh, là tác động có tính chất cưỡng bách đến danh dự lòng tự trọng của cá nhân học sinh để răn đe những hành vi thiếu đạo đức và ngăn ngừa sự tái phạm của học sinh đó và những học sinh khác Do đó phải thận trọng và đúng mực, không được lạm dụng phương pháp này Khi xử phạt cần phải làm cho học sinh thấy rõ sai lầm, khuyết điểm, thấy hối hận và đặc biệt sau đó phải theo dõi, giúp đỡ, động viên học sinh sửa chữa khuyết điểm, cần phải tỏ rõ thái độ nghiêm khắc nhưng không có lời nói, cử chỉ thô bạo đánh đập, xỉ nhục hoặc các nhục hình xúc phạm đến thân thể học sinh
- Chỉ thị số 03/2006/CT-UBND ngày 08/03/2006 của UBND tỉnh An Giang về việc đầu tư cơ sở vật chất trường học
- Chỉ thị số 16/2006/CT-UBND ngày 08/9/2006 của UBND tỉnh An Giang về
Trang 11việc thực hiện cuộc vận động “ Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học “.
- Quyết định số 14/2007/QĐ-BGDĐT ngày 04/5/2007 cùa Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành quy định về chuần nghề nghiệp giáo viên Tiểu học
- Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về phát động phong trào thi đua “ xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ’’ trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 - 2013
- Thông tư 32/2009/TT-BGDĐT ngày 27/10/2009 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định đánh giá xếp loại học sinh Tiểu học
- Công văn số 997/SGDĐT-TH ngày 29/7/2010 của Sở Giáo dục Đào tạo An Giang hướng dẫn về quy trình thăm lớp cấp Tiểu học
- Thông tư 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30/12/2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo về việc ban hành Điều lệ trường Tiểu học
- Các hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học từ năm học 2011-2012 đến nay của Sở Giáo dục Đào tạo An Giang và Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Tri Tôn
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CỦA CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC “C” TT B A CHÚC
2.1 ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH
* Đặc điểm tình hình kinh tế-xã hội ở địa phương:
Ba Chúc là một thị trấn thuộc miền núi của huyện Tri Tôn, nghề nghiệp chủ yếu là nông nghiệp, làm thuê và một phận dân cư đi làm ăn theo mùa hoăc đi làm thuê trong các khu công nghiệp ở Bình Dương Phần lớn cha mẹ học sinh ít quan tâm đến việc giáo dục con em, có phần khoán trắng cho phía nhà trường, mặt khác do có sự kết hợp không đồng bộ giữa nhà trường, gia đình và xã hội Do đó ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh Chính vì vậy đòi hỏi người giáo viên phải có trách nhiệm cao, bền
bỉ trong công tác
* Đặc điểm tình hình của nhà trường:
Trường Tiểu học “C” TT Ba Chúc được thành lập năm 1990 Trường được chia làm
Trang 122 điểm, nằm cách xa nhau 2 km, điểm chính nằm trên hương lộ Linh Sơn Tự thuộc địa bàn khóm Thanh Lương, điểm lẻ nằm trên đường Linh Sơn Tự thuộc khóm Núi Nước , đời sống của nhân dân chủ yếu sống nhờ vào nông nghiệp trên 50 % số gia đình làm thuê hàng ngày, trình độ dân trí thấp, dân cư sống dọc theo truyền núi, hàng năm việc huy động học sinh đến trường tuy đạt chỉ tiêu nhưng phần lớn các em đến trường vào ngày khai giảng, học sinh thường bỏ học vào các mùa vụ, tết nguyên đáng do đó cũng ảnh hưởng phần nào đến chất lượng học tập của các em.
* Về cơ sở vật chất
Có 14 phòng ( ở 2 điểm trường) chia ra:
- Phòng làm việc: 02 phòng ( 01 phòng thư viện ,01 văn phòng )
- Phòng học 12 phòng /13 lớp
- Bàn ghế giáo viên - Học sinh: đầy đủ; bảng; đầy đủ
- Nhà vệ sinh: có 4 nhà vệ sinh, 2 dành cho học sinh, 2 dành cho giáo viên
- Đang thi công hàng rào kiên cố bao quanh ở điểm chính Điểm lẻ làm hàng gào tạm
- Sách, thiết bị: đủ sách giáo viên, sách thiếu nhi và sách tham khảo
* Tình hình số liệu:
* Cán bộ, giáo viên, nhân viên
2.2 CÁC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
Trường đã tổ chức cho học sinh tham gia tích cực các hoạt động giáo dục theo quy định của biên chế năm học do Sở giáo dục và đào tạo An Giang cụ thể như sau:
Tổng Nữ Đội Sao Thành phần gia đình
Hongheo
Làmruộng
Làmthuê
Tổng BGH Giáo Nhân Giáo viên Trình độ sư phạm
Hợpđồng
Biênchế
Đạihọc
CĐ 12+2 9+3
* Học sinh
Trang 13- Giáo dục an toàn giao thông từ tháng 9 đến hết năm học Tổ chức hội thi an toàn giao thông cấp trường.
- Nêu gương người tốt việc tốt, các câu chuyện kể về Bác Hồ vào các buổi chào
- Hàng tuần trường đều tổ chức sinh hoạt đội vào ngày thứ bảy nhằm giáo dục các em làm theo 5 điều Bác Hồ dạy, trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt, trở thành cháu ngoan Bác Hồ
Trong năm học 2012-2013 các hoạt động ngoại khóa của trường phong phú nhiều hình thức, lôi cuốn học sinh có tác dụng giáo dục, hình thành những phẩm chất đạo đức tốt cho học sinh, xây dựng lối sống tập thể, tinh thần hợp tác, tương trợ và ý thức chấp hành nội quy nhà trường và pháp luật xã hội như: Tham quan khu tưởng niệm Bác Tôn ở xã Mỹ Hòa Hưng, Viện bảo tàng An Giang
2.3. CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC LAO ĐỘNG
- Giáo dục lao động: trường tổ chức cho học sinh lao động hàng tuần, thu dọ n vệ sinh môi trường, trồng cây xanh cải tạo cảnh quang sư phạm Thông qua các buổi lao động giáo dục cho học sinh tinh thần kỷ luật, biết thương yêu và kính trọng người lao động
- Giáo dục thẩm mỹ : Thông qua bộ môn Mỹ thuật giáo dục cho các em biết cảm nhận được cái đẹp chân chính
2.4 VIỆC GIẢNG DẠY CHƯƠNG TRÌNH MÔN ĐẠO ĐỨC CỦA TRƯỜNG
Trường đã tổ chức thực hiện giảng dạy môn Đạo đức đầy đủ theo đúng quy định của chương trình, có lồng ghép giáo dục kỹ năng sống, tư tưởng Hồ Chí Minh vào bộ môn Tuy nhiên thực tế việc dạy và học môn Đạo đức ở trường còn nhiều khó khăn, bất cập nên hiệu quả giáo dục của môn học còn thấp Môn Đạo đức từ trước đến nay chưa được coi trọng, nhiều giáo viên, học sinh, Cha mẹ học sinh vẫn xem đây là môn học phụ
Trang 14* Nguyên nhân: thực trạng trên do nhiều nguyên nhân, trong đó có những nguyên nhân chủ yếu sau:
- Giáo viên tiểu học dạy hầu hết các môn học nên việc đầu tư vào khâu soạn giảng đối với môn ít tiết ( Trong đó có môn đạo đức ) chưa thật sự đi vào chiều sâu Giáo viên chưa nhận thức được đầy đủ, vị trí vai trò của môn học, còn xem nhẹ nên chưa chú trọng đầu tư công sức, thời gian để dạy tốt, chỉ lo dạy chữ quên dạy người, chủ yếu chỉ đầu tư vào hai môn Toán và Tiếng Việt
- Trang thiết bị dạy học, các điều kiện khác phục vụ dạy học còn thiếu thốn, lạc hậu gây khó khăn cho việc đổi mới dạy học
- Tâm lý chung của mọi người trong đó có Cha mẹ học sinh cho rằng đây là môn học phụ, kết quả học tập không quan trọng lắm, vì chưa chú ý động viên con em tích cực học tập ( môn đạo đức trong trường tiểu học theo quy định của bộ giáo dục kết quả không cho điểm số mà chỉ nhận xét và không tổ chức thi cho điểm như môn học khác)
2.4.1 Hoạt động của giáo viên chủ nhiệm
Tầm quan trọng của công tác giáo viên chủ nhiệm đối với công tác giáo dục đạo đức trong nhà trường
Giáo viên chủ nhiệm là lực lượng chính trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh là người quản lý mọi hoạt động của lớp học, là người triển khai mọi hoạt động của trường của nhà trường đến từng lớp, từng học sinh Do đó trong đầu năm học 2012-2013 này Ban giám hiệu trường đã định hướng phân công giáo viên chủ nhiệm phải tương đối phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tổi học sinh của từng lớp
cụ thể như:
- Giáo viên giỏi, vững tay nghề phụ trách các lớp 1,2,5
- Giáo viên trẻ, ít kinh nghiệm trong công tác phụ trách các lớp còn lại
Những hoạt động của giáo viên chủ nhiệm trong năm học
- Thực hiện các loại sổ theo quy định của ngành: sổ liên lạc, sổ chủ nhiệm sổ theo dõi học sinh
- Tổ chức sinh hoạt lớp cuối tuần, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, xây dựng kế hoạch chủ nhiệm, kế hoạch thi đua
- Kết hợp chặt chẽ với Cha mẹ học sinh, hàng tháng gửi phiếu liên lạc đến gia đình Tổ chức họp phụ huynh 4 lần trên năm học, chủ động phối hợp với đoàn TNCS Hồ Chí Minh, đội TNTP Hồ Chí
Trang 15Minh và các ban ngành đoàn thể địa phương trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.
- Nhận xét, đánh giá, xếp loại Hạnh kiểm và Học lực cho học sinh, đề nghị khen thưởng kịp thời
- Không có học sinh vi phạm đạo đức nghiêm trọng phải nhờ cơ quan chức năng xử lý
- 100% học sinh có hạnh kiểm thực hiện đầy đủ
2.4.2 Sự tham gia giáo dục đạo đức học sinh thông qua Đoàn, Đội
Đầu năm học Ban giám hiệu nhà trường đã hoán triệt trên hội đồng giáo vi ên là trách nhiệm giáo dục đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ của mọi thành viên trong nhà trường, giáo dục đạo đức cho học sinh là một quá trình thường xuyên, liên tục, diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi Một buổi sinh hoạt đội không chỉ đơn thuần là tổ chức các hoạt động vui chơi cho học sinh mà phải làm như thế nào để thông qua các hoạt động vui chơi còn giáo dục cho các em những hành vi, cử chỉ, tình cảm, nhân sinh quan, thế giới quan khoa học
- Trong nhà trường tiểu học, hoạt động đoàn có tác dụng hỗ trợ trực tiếp đến công tác giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức cho học sinh
- Cùng với công đoàn, đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh là lực lượng cốt cán trong
Trang 16nhà trường, tham gia vào công tác quản lý, tổ chức, kiểm tra Đánh giá các mặt hoạt động trong nhà trường.
- Đội Thiếu Niên Tiền Phong Hồ Chí Minh là tổ chức do Đoàn phụ trách, giúp thiếu nhi thực hiện theo “Năm điều Bác Hồ dạy” Đội viên là những người phụ trách, người bạn tốt, là tấm gương
để các em thiếu niên nhi đồng noi theo Đối với nhà trường, đội là chỗ dựa vững chắc để thực hiện, mục tiêu, kế hoạch và chương trình giáo dục và đào tạo
- Công tác Đoàn, Đội trong nhà trường phát triển tốt chất lượng giáo dục nhất là giáo dục đạo đức
- Qua dự buổi sinh hoạt của thiếu nhi Cho thấy tất cả những em đội viên đều là những
“ngọn cờ” của các lớp Vào Đội các em được hòa mình vào tập thể, được rèn luyện nhận thức qua sinh hoạt khi vui chơi, qua giao tiếp, các phong trào phục vụ xã hội
- Qua trò chuyện với đội viên của trường, bản thân thấy các em rất thích được sinh hoạt đội, thích tham gia các hoạt động như: vệ sinh đường phố, sân trường, lớp học, vận động bà con gia đình giữ
vệ sinh môi trường
- Từ những việc làm trên, các đội viên trường đều là những “Con ngoan trò giỏi” những
“Cháu ngoan Bác Hồ” Các em luôn là tấm gương sáng để các em nhi đồng học tập noi theo
Ưu điểm: Tổng phụ trách đội qua các buổi sinh hoạt có chú ý liên hệ giáo dục đạo đức học sinh thông qua các hoạt động vui chơi Thường xuyên nhắc nhở uốn nắn những sai phạm của học sinh trong sinh hoạt
em những gia đình có nhiều cống hiến cho đất nước
- Tổ chức cho các em viết thư thăm hỏi các chú Bộ đội ở quần đảo Trường Sa