Lịch sử tư tưởng nhân loại phát triển như một dòng chảy liên tục, mặc dù có những bước quanh co, nhưng về cơ bản là không ngừng tiến lên cùng với sự phát triển trình độ nhận thức của con người. Khi triết học Mác ra đời, đánh dấu một bước ngoặt cách mạng vĩ đại trong lịch sử tư tưởng, tạo ra sự nhảy vọt về chất trong triết học, một hệ thống triết học khác về chất so với tất cả các hệ thống triết học trong lịch sử, sự ra đời đó phù hợp với quy luật khách quan. Trong đó, chủ nghĩa duy vật lịch sử oiư shai phát kiến vĩ đại về học thuyết hình thái kinh tế xã hội, phát kiến về học thuyết giá trị thặng dư được đánh giá là một nội dung bước ngoặt cách mạng, bên cạn đó những nội dung khác, như: học thuyết về giai cấp và đấu tranh giai cấp .... đã làm cho chủ nghĩa Mác – Lê nin trở thành là một lý luận khoa học và hoàn bị.
Trang 1TRỊ TRONG THỜI ĐẠI CHUYÊN CHÍNH VÔ SẢN” Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN TRONG NHẬN THỨC THỜI KỲ QUÁ ĐỘ Ở
NƯỚC TA HIỆN NAY.
Lịch sử tư tưởng nhân loại phát triển như một dòng chảy liên tục, mặc
dù có những bước quanh co, nhưng về cơ bản là không ngừng tiến lên cùngvới sự phát triển trình độ nhận thức của con người Khi triết học Mác ra đời,đánh dấu một bước ngoặt cách mạng vĩ đại trong lịch sử tư tưởng, tạo ra sựnhảy vọt về chất trong triết học, một hệ thống triết học khác về chất so với tất
cả các hệ thống triết học trong lịch sử, sự ra đời đó phù hợp với quy luậtkhách quan Trong đó, chủ nghĩa duy vật lịch sử oiư shai phát kiến vĩ đại vềhọc thuyết hình thái kinh tế xã hội, phát kiến về học thuyết giá trị thặng dưđược đánh giá là một nội dung bước ngoặt cách mạng, bên cạn đó những nộidung khác, như: học thuyết về giai cấp và đấu tranh giai cấp đã làm chochủ nghĩa Mác – Lê nin trở thành là một lý luận khoa học và hoàn bị
Là một học thuyết khoa học và cách mạng, một “bóng ma ám ảnh” chủnghĩa tư bản, học thuyết về giai cấp và đấu tranh giai cấp do Mác - Ăngghensáng lập, ngay từ khi mới ra đời, đã đứng trước sự chống phá ác liệt về tưtưởng của kẻ thù CHỦ NGHĨA MÁC TỪ KHI RA ĐỜI Đó phải hứng chịukhụng ớt Đũn cụng kớch từ phớa cỏc kẻ thự tƯ TƯỞNG SỰ CHỐNG PHÁNÀY CÀNG TRỞ NÊN GẤP GÁP HƠN, Ồ ẠT HƠN SAU SỰ SỤP ĐỔCỦA HỆ THỐNG CÁC NƯỚC XHCN ĐÔNG ÂU VÀ LIÊN XÔ, SỰ SUYTHOÁI CỦA PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ CỘNG SẢN QUỐC TẾ
“CƠ HỘI VÀNG” NÀY ĐANG ĐƯỢC CÁC HỌC GIẢ TƯ SẢN TẬNDỤNG TRIỆT ĐỂ NHẰM THA HỒ “LÀM MƯA, LÀM GIÓ” VỚI CÁCTUYÊN BỐ ĐẠI NGÔN THEO KIỂU “CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ-NIN Đóhết vai trũ lịch sử”, “Việc ỏp dụng học thuyết ĐÓ CHỈ ĐƯA ĐẾN TAIHỌA”, “LỰA CHỌN CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CHỦ NGHĨA Xó hội là sailầm lịch sử, ĐƯA DÂN TỘC VÀO CHỖ CHẾT” V.V
Sau những thắng lợi trở thành kỳ tích của chủ nghĩa xã hội ở thế kỷ
XX, những người cộng sản ở các nước xã hội chủ nghĩa đã có nhiều sai lầmtrong việc vận dụng học thuyết Mác xít vào thực tiễn cách mạng của mỗinước và dẫn tới sự khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội vào những năm támmươi của thế kỷ XX Một trong những nguyên nhân dãn đến sự khủng hoảng,thát bại của chủ nghĩa xã hội xuất phát từ việc nhận thức sai làm về thời kỳquá độ của những người cộng sản Đồng thời, quá trình cải tổ, cải cách nhằm
Trang 2đưa chủ nghĩa xã hội thoát ra khỏi khủng hoảng, những người cộng sản ởhàng loạt nước lại tiếp tục mắc phải những sai lầm: nóng vội, chủ quan, duy ýchí, đốt cháy giai đoạn Bên cạnh đó, kẻ thù lại lợi dụng tấn công bằng nhiềuthủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, thông qua chiến lược "Diễn biến hoà bình”, bạoloạn lật đổ, bằng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền”, “dân tộc”, “tôn giáo”
kẻ thù tiến hành cuộc chiến tranh không có tiếng súng, bằng những cuộc
“cách mạng màu” Vì thế đã dẫn tới một bi kịch, trận động đất chính trị củathế kỷ XX - hệ thống chủ nghĩa xã hội thế giới tan rã
Sự kiện Liên xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ đã gây
ra cuộc tranh luận lớn ở những năm cuối của thế kỷ XX và những năm đầuthế kỷ XXI xung quanh việc đánh giá tư tưởng cơ bản của chủ nghĩa Mác –
Lê nin về chủ nghĩa xã hội nói chung và những tư tưởng về thời kỳ quá độ nóiriêng Kẻ thù của CNXH thì tuyên bố kết thúc vĩnh viễn "những thí nghiệmcộng sản" và chủ nghĩa Mác Một bộ phận những người cộng sản dao động,cho rằng, Chủ nghĩa Mác – Lê nin là không còn phù hợp, thời kỳ quá độ thựcchất là quay về với chủ nghĩa tư bản – hình thái kinh tế xã hội cao nhất trongluịch sử phát trển nhân loại Họ đòi phải có cách tiếp cận mới thay thế choquan điểm duy vật lịch sử, quan điểm về thời kỳ quá độ, quan điểm giai cấp,đấu tranh giai cấp của Chủ nghĩa Mác – Lê nin
Vừa qua, ngày 25/1/2006, vẫn tiếp tục với giọng điệu tấn công vào chủnghĩa cộng sản mà nền tảng của nó là học thuyết Mác xít, Đại hội đồng Nghịviện Châu Âu (PACE) đã thông qua cái gọi là nghị quyết số 1481, một nghịquyết nhục nhã - nhục nhã với chính Châu Âu văn minh, nghị quyết lên án tội
ác của chế độ cộng sản cực quyền Những nội dung của nghị quyết này là: tấncông vào sự lãnh đạo của các Đảng Cộng sản, đánh đồng chủ nghĩa cộng sảnvới chủ nghĩa phát xít, lên án cái gọi là vi phạm nhân quyền của chủ nghĩacộng sản mà gốc rễ sâu sa của vấn đề là tấn công vào những nước xã hộichủ nghĩa còn lại, những tư tưởng xã hội chủ nghĩa trên thế giới, tấn công vào
Hệ tư tưởng Mác xít mà một trong những nội dung đó là tấn công vào những
tư tưởng của Mác, Ăngghen, Lê nin về thời kỳ quá độ, về học thuyết giai cấp
và đấu tranh giai cấp Điểm thứ ba của Nghị quyết đề cập đến những nội dung
mà PACE cho rằng đó là tội ác của chủ nghĩa cộng sản: “ NHỮNG TỘI ÁCNÀY Đó ĐƯỢC BÀO CHỮA DƯỚI CÁI TÊN LÀ HỌC THUYẾT ĐẤUTRANH GIAI CẤP VÀ NGUYÊN TẮC CỦA NỀN CHUYÊN CHÍNH VÔSẢN SỰ Lý giải của cả hai học thuyếT NÀY Đó hợp phỏp hoỏ “việc tiờudiệt” những ngƯỜI ĐƯỢC XEM LÀ CÓ HẠI ĐỐI VỚI CÔNG CUỘC XÂYDỰNG MỘT Xó hội mới, theo cỏch hiểu thụng thuờng thỡ ĐÂY LÀNHỮNG KẺ THÙ CỦA CHẾ ĐỘ CỘNG SẢN CHUYÊN CHẾ RẤTNHIỀU NẠN NHÂN LIÊN QUAN LÀ NGƯỜI DÂN CỦA CHÍNH CÁC
Trang 3NƯỚC ĐÓ ĐẶC BIỆT LÀ TẠI LIÊN XÔ, CÁC NẠN NHÂN CỦA LIÊN
XÔ ĐÔNG HƠN RẤT NHIỀU SO VỚI CÁC NƯỚC KHÁC”1
Chỉ cần bằng cách nhìn thực tiễn, chúng ta cũng có thể thấy đó là một
sự so sánh cực kỳ phi lý, phi lịch sử, trắng trợn đánh lộn trắng đen, một sự
vu cáo hèn hạ đối với chủ nghĩa cộng sản mà nền tảng tư tưởng của nó làhọc thuyết Mác xít Trên thực tế thì ý tưởng lên án chủ nghĩa cộng sảnkhông phải là điều mới mẻ trong mưu đồ của những kẻ mang nặng thiênkiến, muốn phủ nhận thực tế lịch sử Nó đã có cội rễ bắt nguồn từ cuộc đấutranh tư tưởng cách đây gần một thế kỷ kể từ khi chủ nghĩa xã hội đã hìnhthành ở một nước trên thế giới – Liên bang Xô Viết Gần đây thì PACE đãnhiều lần muốn thông qua một nghị quyết tương tự mà nỗ lực gần nhất thìvào hồi tháng 9 và tháng 12 năm 2005 Tác giả của bản nghị quyết này làG.Lin-đơ-blát, một nghị sỹ người Thụy Điển Tuy nhiên, những người khởixướng dự thảo nghị quyết đã không giành được đủ số phiếu để thông quanhững khuyến nghị cụ thể đối với chính phủ các nước thành viên Hội đồngChâu Âu
Trước tình hình đó, hàng triệu người cộng sản và nhân dân lao động vẫn kiên quyết bảo vệ những thành quả của chủ nghĩa xã hội, bảo vệ chân lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, nghiêm túc tìm hiểu nguyên nhân thất bại của CNXH
ở nơi này, nơi kia, tìm hiểu và nhận thức lại những kinh điển gốc của Chủ nghĩa Mác- Lê nin để vận dụng những tư tưởng kinh điển ấy vào quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Một trong những tác phẩm ấy là tác phẩm kinh
điển của Lê nin: “Kinh tế chính trị trong thời đại chuyên chính vô sản”
Quá trình nghiên cưu, đòi hỏi chúng ta phải nắm vững tư tưởng của tácphẩm với tinh thần: lý luận gắn chặt với thực tiễn, gắn những tư tưởng của tácphẩm với thời đại lịch sử của nó, gắn tư tưởng của tác phẩm với những vấn đề
cơ bản, nóng hổi trong thời đại ngày nay
"Kinh tế chính trị trong thời đại chuyên chính vô sản" ra đời đánh dấu
sự bảo vệ và phát triển triết học Mác xít về vấn đề giai cấp và đấu tranh giaicấp Tác phẩm là văn kiện có tính chất cương lĩnh của Đảng cộng sản cả về lýluận và thực tiễn xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ.Những luận điểm mà C.Mác và Ăngghen trình bày trong tác phẩm đã, đang
và sẽ là thế giới quan, phương pháp luận cho giai cấp vô sản trên con đườngđấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộngsản
CN&MT Học viện Chính trị Quân sự.
Trang 4Tình hình nước Nga giai đoạn sau cách mạng tháng Mười vĩ đại nổi lênmột số vấn đề Nội chiến và chiến tranh can thiệp của nước ngoài gay gắt(cuộc đấu tranh chống thù trong giặc ngoài quyết liệt phức tạp) Mùa hè 1919:
Mỹ, Anh, Pháp và các nước thuộc khối đồng minh đã mở một cuộc tiến côngquân sự chống nước Nga Xô viết Chúng âm mưu lôi kéo tất cả các nhà nước
tư sản nhỏ lân cận vào một cuộc chiến chống nước Nga Xô viết Bọn bạch vệ
và các lực lượng phản động trong nước, tay sai của chế độ Nga hoàng dựa vào
sự ủng hộ của chủ nghĩa đế quốc đã nổi dậy, âm mưu lật đổ chính quyền Xôviết, xoá bỏ thành quả cách mạng xã hội chủ nghĩa Bọn đế quốc trông chờchủ yếu vào quân đội của Nga hoàng Tiêu biểu là ở miền Nam nước Nga cóquân đội Nga hoàng do Đênikin (tên đầu sỏ bạch vệ) chỉ huy Ở vùng Uran,Xibêri, Viễn đông có sự nổi dậy của đội quân Côntsắc (đô đốc hạm đội Ngahoàng, một thủ lĩnh chủ yếu của bọn phản cách mạng Nga) Ở mặt trận TâyBắc có các lực lượng quân đội Nga hoàng do Inđêních (tướng của quân độiNga hoàng tổng chỉ huy quân đội Tây Bắc của bọn bạch vệ)
Bọn chúng dựa vào các lực lượng phản cách mạng như: bọn dân chủlập hiến, bọn Mên-sê-vích, bọn xã hội chủ nghĩa cách mạng, bọn dân tộc chủnghĩa tư sản, dựa vào tất cả những kẻ chống chính quyền Xô viết Chúng tấncông mãnh liệt vào các lực lượng Hồng quân, vào các mục tiêu quan trọngcủa đất nước Chúng tiến sâu vào đất nước, chiếm được một phần lãnh thổquan trọng, chia cắt đất nước, uy hiếp trực tiếp Mátxcơva và Pêtrôgrát Tìnhhình cực kỳ nguy hiểm đối với nước Nga xô viết Đảng cộng sản đã phái ramặt trận những đội quân công nhân đông đảo gồm phần lớn là Đảng viêncộng sản và đoàn thanh niên cộng sản Đó là một trong những nguyên nhânchính làm Hồng quân được củng cố vững mạnh và giành được thắng lợi
Tình hình kinh tế ở trong nước: nền kinh tế nước Nga giai đoạn đó hoang tàn kiệt quệ Tình trạng thiếu lương thực, thiếu nhiên liệu diễn ra triền
miên trên khắp đất nước Đất nước bị chia cắt, giao thông rối loạn, dịch bệnhhoành hành khắp trong nước Đời sống nhân dân cực kỳ khó khăn và hỗnloạn Những năm đầu tiên thời kỳ quá độ: thù trong giặc ngoài, nhà nướcchuyên chính vô sản đầu tiên trong lịch sử bị bao vây kinh tế, không có sựgiúp đỡ ở bên ngoài chỉ dựa vào kinh nghiệm bản thân
Trong hoàn cảnh lịch sử đó, quần chúng lao động đoàn kết chặt chẽxung quanh Đảng cộng sản, họ tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Quầnchúng lao động tỏ rõ lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh quên mình trong cuộcđấu tranh bảo vệ thành quả cách mạng xã hội chủ nghĩa ở tiền tuyến cũng như ởhậu phương Nhân dân Xô viết đã đẩy lùi được các cuộc tiến công mãnh liệtcủa địch trong hoàn cảnh kinh tế sức khó khăn Chế độ Xô viết đã tạo ra một
Trang 5khẳ năng chưa từng có cho phép động viên được tất cả các nguồn lực kinh tế
độ, về lý luận xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực Lênin cũng chống lại cóhiệu quả sự xuyên tạc chủ nghĩa Mác của bọn cơ hội, xét lại
Lê nin có một giai đoạn dài để chuẩn bị cho việc viết tác phẩm này
Những tác phẩm chuẩn bị cho việc thai nghén tác phẩm là " Bàn về chuyên chính vô sản", " Những bản nháp và đề cương cuốn bàn về chuyên chính vô sản" Nội dung của tác phẩm "Kinh tế và chính trị trong thời đại chuyên chính vô sản" gắn liền với tác phẩm "Sáng kiến vĩ đại ", " Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền xô viết ", "Bệnh ấu trĩ tả khuynh và tính tiểu tư sản".
Tác phẩm: " Kinh tế chính trị trong thời đại chuyên chính vô sản" gồmlời mở đầu và 5 phần Nội dung của tác phẩm được thể hiện thông qua bốnchương của cuốn sách: Thời kỳ qúa độ và bản chất của nó; kết cấu kinh tế- xãhội của thời kỳ quá độ và nhiệm vụ chủ yếu của nhà nước chuyên chính vôsản; tình hình sản xuất và phân phối lương thực: những con số nói lên đặcđiểm kinh tế- giai cấp chủ yếu của nước Nga trong thời kỳ quá độ; đấu tranhxoá bỏ sự khác biệt giai cấp và chính sách của nhà nước chuyên chính vô sản;kết cấu giai cấp - xã hội và nhiệm vụ cơ bản của chuyên chính vô sản Sựkhác nhau giữa dân chủ nghĩa vô sản và chủ nghĩa tư sản, ý nghĩa lịch sử củachuyên chính vô sản
Thông qua nghiên cứu tác phẩm, tác giả bóc tách nội dung chủ yếu củatác phẩm là lý luận về thời kỳ quá độ, tạp trung vào một số nội dung chính:tính tất yếu, bản chất của thời kỳ quá độ; kinh tế trong thời kỳ quá độ; giai cấp
và đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ Thực chất đây cũng là những nộidung toàn diện của tác phẩm, nhưng với phương pháp tiếp cận tư tưởng chủyếu, tác giả sẽ đưa ra một số nội dung về phương pháp luận chủ yếuểtongnhận thức thopừi kỳ quá độ ở nước ta hiện nay
Trang 6Một là: Bằng phương pháp tiếp cận biện chứng duy vật, Lê nin đã luận giải tính tất yếu và bản chất của thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.
Trong lịch sử tư tưởng của triết học, trong tác phẩm Phê phán cươnglĩnh Gô ta, Mác là người đầu tiên trình bày tư tưởng về thời kỳ quá độ Trongtác phẩm này, Mác đã tiên đoán những nét bản chất nhất của thời kỳ quá độ vìchưa có kinh nghiệm lịch sử
Bằng phương pháp tiếp cận biện chứng duy vật và bằng quan điểm duyvật lịch sử, Lê nin đã trung thành với những tư tưởng của Mác về thời kỳ quá
độ và phát truiển những tư tưởng ấy trong một giai đoạn mới của cách mạng
Lê nin đã nghiên cứu toàn diện thời kỳ quá độ với tính cách là một thời đạilịch sử mở đầu hình thái kinh tế cộng sản chủ nghĩa Những tư tưởng nàyđược thể hiện sâu sắc trong tác phẩm Nhà nước và cách mạng Trong tácphẩm này, Lênin tiếp tục nghiên cứu thời kỳ quá độ trên cơ sở tổng kết kinhnghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội trên đất nước Xô viết
Về tính tất yếu của thời kỳ quá độ, Lênin viết: “Không thể nghi ngờ gì
được rằng giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa cộng sản có một thời kỳ nhấtđịnh Thời kỳ đó không thể bao gồm những đặc điểm hoặc những đặc trưngcủa cả hai kết cấu kinh tế – xã hội ấy”2
Lê nin đã phê phán một cách sâu sắc tư tưởng của quốc tế 2, phủ nhậnthời kỳ quá độ, mà bản chất là phủ nhận những cơ sở kinh tế và đấu tranh giaicấp trong thời kỳ quá độ: “Tuy nhiên, tất cả những lập luận về bước chuyểnsang chủ nghĩa xã hội mà chúng ta nghe thấy ở cửa miệng những đại biểuhiện đại của phái dân chủ tiểu tư sản (tất cả những đại biểu của Quốc tế II, kể
cả những người như Mácđônan, Giănglôngghê, Cauxky và Phriđrich Átlơmặc dầu mang cái nhãn hiệu giả danh xã hội chủ nghĩa những cũng vẫn cứ lànhững đại biểu hiện đại của phái dân chủ tiểu tư sản), đều tỏ ra là đã hoàntoàn quên mất chân lý hết sức hiển nhiên đó”3 Lê nin luận giải nguyên nhânsâu sa của sự từ bỏ lý luận về thời kỳ quá đọ đó là do “bản chất vốn chán ghétđấu tranh giai cấp” của phái dân chủ tiểu tư sản, họ mơ tưởng rằng có thểkhông cần phải đấu tranh giai cấp “cố gắng tìm cách xoa dịu, dàn hoà, làmcho cuộc đấu tranh bớt gay gắt Cho nên những người dân chủ này, hoặc là họ
từ chối dứt khoát không thừa nhận cả một giai đoạn lịch sử quá độ từ chủnghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản, hoặc là họ cho rằng nhiệm vụ của họ là
2 Lê nin Toàn tập, tập 39 Nhà xuất bản Tiến bộ Mátxcơva 1977 Tr.309.
3 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.310.
Trang 7nghĩ ra những kế hoạch điều hoà hai lực lượng chiến đấu, chứ không phải làlãnh đạo cuộc đấu tranh của một trong hai lực lượng ấy”4.
Quá trình luận giải bản chất, cơ sở kinh tế, giai cấp, đấu tranh giai cấp,
Lê nin rút ra kết luận “Tính tất yếu của một thời đại lịch sử mang những đặcđiểm của một thời kỳ quá độ tự nó cũng đã là hiển nhiên rồi”5
Về bản chất của thời kỳ quá độ: Dựa trên tính tất yếu của thời kỳ quá
độ, Lê nin đã khẳng định bản chất của thời kỳ quá độ “Thời kỳ quá độ ấy
không thể nào lại không phải là một thời kỳ đấu tranh giữa chủ nghĩa tư bảnđang giẫy chết và chủ nghĩa cộng sản đang phát sinh, hay nói một cách khác,giữa chủ nghĩa tư bản đã bị đánh bại nhưng chưa bị tiêu diệt hẳn và chủ nghĩacộng sản đã phát sinh những vẫn còn rất non yếu”6 Bản chất của thời kỳ quá
độ bị quy định bởi cơ sở kinh tế xã hội của thời kỳ đó, cuộc đấu tranh “aithắng ai” giữa chủ nghĩa xã họi và chủ nghĩa tư bản được quy địng bởi bvảnchất của thời kỳ này
Hai là, Luận giải về bản chất của thời kỳ quá độ, Lê nin đã đề cập đến đặc trưng về kinh tế của thời kỳ này Tư tưởng then chốt: Thời kỳ quá
độ bao gồm nhiều thành phần kinh tế khách nhau
Trước đây trong tác phẩm:" Bệnh ấu trĩ tả khuynh ", Lê nin đã phântích và chỉ ra cơ sở kinh tế của thời kỳ quá độ bao gồm cả những mảnh củachủ nghĩa tư bản lẫn những mảnh của chủ nghĩa xã hội Đến tác phẩm này,một lần nữa Lê nin khẳng định, thời kỳ quá độ, bao gồm 2 kết cấu kinh tế cơbản, đó là kết cấu kinh tế xã hội của chủ nghĩa xã hội và kết cấu kinh tế xã hộicủa chủ nghĩa tư bản Đây là một đặc điểm cơ bản và phổ biến của tất cả cácnước đi lên chủ nghĩa xã hội Từ cơ sở phân tích nền kinh tế nhiều thành phầntrong điều kiện nước Nga ở tác phẩm" Bệnh ấu trĩ tả khuynh và tính tiểu tưsản” Lênin chỉ ra ở nước Nga có 5 thành phần kinh tế: thành phần kinh tế xãhội chủ nghĩa, thành phần kinh tế chủ nghĩa tư bản nhà nước, thành phần kinh
tế tư bản tư nhân, thành phần kinh tế sản xuất hàng hoá nhỏ, thành phần kinh
tế nông dân gia trưởng
Danh từ quá độ vận dụng vào kinh tế trong chế độ hiện nay có nhữngthành phần, bộ phận, vững mảnh của cả chủ nghĩa tư bản lẫn chủ nghĩa xãhội Như điểm then chốt của vấn đề lại chính chẳng phải chỗ phải suy nghĩxem các thành phần, kết cấu kinh tế- xã hội khách nhau hiện có ở Nga Trongtác phẩm này, Lênin tiếp tục phân tích nền kinh tế của thời kỳ quá độ vạch rõ 3thành phần kinh tế cơ bản, nhất thiết phải có đối với tất cả các nước Những
4 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.310.
5 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.310.
6Lê nin Toàn tập, tập 39 Nhà xuất bản Tiến bộ Mátxcơva 1977 Tr.309.
Trang 8thành phần kinh tế đó là: chủ nghĩa tư bản, tiểu sản xuất hàng hoá, chủ nghĩacộng sản: “Nền kinh tế của Nga, ở thời đại chuyên chính vô sản, chỉ là cuộcđấu tranh của những bước đầu của lao động liên hợp theo nguyên tắc cộngsản chủ nghĩa – trong phạm vi một quốc gia rộng lớn – chống lại nền tiểu sảnxuất hàng hoá và chống lại chủ nghĩa tư bản đang còn được duy trì cũng nhưđang được phục hồi trên cơ sở nền tiểu sản xuất”7.
“Nền kinh tế nông dân hiện vẫn còn là một nền tiểu sản xuất hàng hoá
Đó là một cơ sở vô cùng rộng lớn của chủ nghĩa tư bản, một cơ sở của nhữngcội rễ rất sâu và rất chắc Chính trên cơ sở ấy mà chủ nghĩa tư bản được duytrì và phục hồi lại trong cuộc đấu tranh ác liệt chống chủ nghĩa cộng sản”8
Ở nước Nga tồn tại 5 thành phần là do đặc điểm đặc thù: cụ thể là dotình trạng kinh tế lạc hậu của một nước tiểu nông, hỗn tạp Tỷ trọng các thànhphần kinh tế cũng do đặc thù mỗi nước quy định (xem 310 (5) (xem thêm
kỳ quá độ.
Về kết cấu giai cấp: Tương ứng với các thành phần kinh tế là 3 lực
lượng cơ bản đại biểu: giai cấp tư sản, giai cấp tiểu tư sản (nhất là ở nôngdân), giai cấp vô sản Những hình thức cơ bản của nền kinh tế xã hội quyđịnh những giai cấp của xã hội Nga
Các giai cấp tồn tại trong thời kỳ quá dộ là một tất yếu lịch sưt, nhưngquan hệ của các giai cấp thay đổi, Lê nin viết: “Trong thời đại chuyên chính
vô sản, các giai cấp vẫn tồn tại, nhưng bộ mặt của mỗi một giai cấp đều thayđổi, quan hệ qua lại giữa các giai cấp cũng biến đổi”9
Về giai cấp tư sản: “Giai cấp của bọn bóc lột, tức là giai cấp của bọnđịa chủ và tư bản đã không biến mất và không thể nào biến mất ngay lập tứcdưới thời chuyên chính vô sản Bọn bóc lột đã bị đánh bại nhưng chưa bị tiêudiệt”10 Nguyên nhân làm cho giai cấp của bọn bóc lột, tức là địa chủ, tư bảnkhông biến mất “Chúng vẫn còn có một cơ sở quốc tế, tức là bọn tư bản quốc
7 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.311.
8 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.312.
9 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.318.
10 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.319.
Trang 9tế, mà chúng là một chi nhánh, chúng vẫn còn có một phần tư liệu sản xuất,vẫn còn có tiền, vẫn còn có những mối liên hệ hết sức rộng rãi”11.
Về giai cấp vô sản: Giai cấp vô sản từ địa vị nô lệ bước lên vũ đàichính trị nắm chính quyền “Dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, giai cấp vô sản làmột giai cấp bị áp bức, một giai cấp bị tước đoạt mất một quyền sở hữu tưliệu sản xuất, là giai cấp duy nhất trực tiếp và hoàn toàn đối lập với giai cấp tưsản và do đó, là giai cấp duy nhất có khả năng làm cách mạng đến cùng Saukhi đã lật đổ giai cấp tư sản và giành được chính quyền, giai cấp vô sản đã trởthành giai cấp thống trị, nó nắm chính quyền nhà nước, nó sử dụng những tưliệu sản xuất đã được xã hội hoá, nó lãnh đạo các phần tử và các giai cấp daođộng, trung gian, nó trấn áp sức phản kháng ngày càng tăng của bọn bóclột”12 “Giai cấp vô sản – không phải giai cấp vô sản nói chung, không phảigiai cấp abstracto, mà là giai cấp vô sản ở thế kỷ XX sau chíên tranh đế quốcchủ nghĩa Sự phân liệt với bọn lớp trên là không tránh khỏi”13
Đối với giai cấp nông dân, Lê nin đã phân tích sâu sắc sự tồn tại vàphát triểne, sự phân hoá của giai cấp nông dân trong thời kỳ quá độ “Nôngdân, cũng như mọi giai cấp tiểu tư sản nói chung, vẫn giữ một địa vị đứnggiữa, một địa vị trung gian”14 Về tính hai mặt của nông dân: “Một mặt họ làmột số quần chúng lao độngkhá đông đảo (vô cùng đông đảo trong nước Ngachậm tiến) đoàn kết với nhau vì lợi ích chung của những người lao động làgiải thoát khỏi bọn đại chủ và tư bản” 15; “Mặt khác, họ là những tiểu chủ riêng
lẻ, tiểu tư hữu và tiểu thương Địa vị kinh tế như thế tất nhiên sẽ làm cho họdao động, ngả nghiêng giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản”16
Từ sự luận giải về cơ cấu xã hội – giai cấp, Lê nin đã luậnh giải tính tát yếu đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ
Lê nin viết: “Cuộc đấu tranh giai cấp chưa chấm dứt dưới thời chuyênchính vô sản, nó chỉ diễn biến ra dưới những hình thức khác mà thôi”17.Nguyên nhân của cuộc dấu tranh giai cấp xuất phát từ nhiều lý do cụ thể.Trước hết, do chủ nghĩa tư bản tăng cường chống phá về mọi mặt: “Chính vìchúng đã thất bại nên sự phản kháng của chúng ngày càng tăng lên, gấp trăm,gấp ngàn lần “Nghệ thuật” quản lý nhà nước, quân đội, kinh tế tạo cho chúng
11 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.319.
12 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.319.
13 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.517.
14 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.319.
15 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.319, 320.
16 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.320.
17 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.318.
Trang 10một ưu thế sâu và rất lớn, khiến cho tác dụng của chúng vô cùng to lớn hơn”18.
Về phía giai cấp vô sản “nó trấn áp sức phản kháng ngày càng tăng của bọnbóc lột”19 Vì vậy “Chủ nghĩa xã hội là sự xoá bỏ giai cấp” “Muốn xoá bỏ giaicấp trước hết cần phải đánh đổ bọn địa chủ và bọn tư bản Phần nhiệm vụ đó,chúng ta đã hoàn thành rồi, nhưng đây mới chỉ là một phần, và hơn nữa cũngkhông phải là phần khó khăn nhất”20
Do đó cuộc đấu tranh giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản trở nên vôcùng ác liệt (nói đến cách mạng phải hiểu điều đó nếu không hiểu chỉ là ảotưởng cải lương) Cuộc đấu tranh giai cấp diễn ra trong suốt thời kỳ quá độ vớihình thức mới Một hình thức biểu hiện là đấu tranh chống bọn buôn lâụ, đầu cơlương thực Tác động lãnh đạo giai cấp tiểu tư sản cũng là một hình thức đấu tranhđặc biệt
Bốn là: đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến chuyên chính vô sản, Chuyên chính vô sản là tiếp tục cuộc đấu tranh giai cấp trong giai đoạn mới Chuyên chính vô sản sẽ trở nên vô ích khi không còn các giai cấp Như vậy, chuyên chính vô sản là đặc thù trong thời kỳ quá độ.
Muốn xoá bỏ giai cấp, trước hết cần phải đánh đổ bọn địa chủ và bọn tưbản Phần nhiệm vụ đó, chúng ta đã hoàn thành rồi, nhưng đấy mới chỉ là mộtphần, và hơn nữa cũng không phải là phần khó khăn nhất và vì vậy cần phảixây dựng chuyên chính vô sản để thực hiện các chức năng chủ yêu Một trongnhững chức năng chủ yếu đó là trấn áp kẻ thù Cơ sở khách quan của chuyênchính vô sản xuất phát từ sự tồn tại các giai câp: “Vì các giai cấp vẫn tồn tại
và sẽ tồn tại trong suốt thời đại chuyên chính vô sản Chuyên chính sẽ trở nên
vô ích, khi các giai cấp không còn nữa Các giai cấp sẽ không biến mất, nếukhông có chuyên chính vô sản”21
Chuyên chính vô sản là sự xóa bỏ nền dân chủ tư sản và thiết lập nền
dân chủ vô sản Lênin vạch trần thực chất của dân chủ tư sản: dân chủ hình
thức, dân chủ cho giai cấp bóc lột Phê phán quan điểm tư sản về- quan niệmchung chung về tự do bình đẳng, dân chủ Quan niệm dân chủ tuyệt đối, siêugiai cấp Quan niệm có thể kinh qua con đường dân chủ nói chungđể tiến tớichủ nghĩa xã hội Đó là những quan niệm lừa bịp che dấu bản chất giai cấp tưsản, nên dân chủ tư sản " quan niệm trừu tượng về dân chủ" Lênin vạch trầnbản chất giai cấp của dân chủ tư sản về : Bình đẳng, Tự do chính trị, Vì nềncộng hoà tư sản (với nghị viện, hội họp, quyết định theo đa số) Vạch trần
18 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.319.
19 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.319.
20Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.315.
21 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.318.
Trang 11quan điểm theo đa số, bằng cách biểu quyết thức chất quyết định bằng tiềnbạc, tư bản, tư hữu "Lừa bịp người lao động bằng cái bình đẳng hình thứctrong khi vẫn giữa nguyên gông, ách, chế độ tư bản chủ nghĩa = dân chủ tưsản "Đó là thực chất dân chủ tư sản ( trang 517) Do đó, giai cấp vô sản muốnquyết định bằng biểu quyết = tất cả đến bình đẳng, không kể tiền bạc, tư hữu,
tư bản Phải quyết định bằng đấu tranh giai cấp Xong nhiệm vụ thứ 1, sangnhiệm vụ thứ 2 (trang 516)."Trước hết quyết định"sau mới biểu quyết hoàbình (trước phải phát triển đấu tranh giai cấp) Phá huỷ hoàn cảnh tư sản vànhững điều kiện thực tế của hoàn cảnh đó đối với việc diễn đạt ý chí " (trang303)
Để thực hiện chuyên chính vô sản, cần phải liên minh công nông Liênminh công nông là động lực để thực hiện chuyên chính vô sản Trong cáchmạng vô sản, cả hai giai cấp vô sản và nông dân đã được giải phóng khỏiquan hệ tư hữu, giải phóng khỏi ách áp bức bóc lột Đó là một bước tiến chưatừng có trong lịch sử Chuyên chính vô sản đã đem lại lợi ích cho giai cấpnông dân Họ được chia ruộng đất, lao động cho mình, được cải thiện về đờisống vật chất, được tư do thật sự Từ trước đến nay họ đều có kẻ thù chungvơi giai cấp vô sản (bọn tư bản, địa chủ, con buôn, đầu cơ ) họ có cùngnguyện vọng chống áp bức bóc lột Liên minh công nông là tất yếu, đây làliên minh của hai giai cấp lao động có cùng lợi ích chung, có cùng kẻ thùchung Liên minh công nông là tiếp tục đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá
độ
Những số liệu Lê nin dẫn ra về việc sản xuất lương thực, lúa mì đãchứng minh người nông dân lao động “một người có đủ tư cách là đồng chícủa người công nhân xã hội chủ nghĩa, người bạn đồng minh chắc chắn nhất
và người anh em ruột thịt của công nhân xã hội chủ nghĩa trong cuộc đấutranh chống ách tư bản”22, và “Hàng bao thế kỷ người nông dân lao động đãnuôi dưỡng cho mình chí căm thù và lòng oán ghét đối với những kẻ áp bứcbóc lột đó, và “sự nuôi dưỡng” do đời sống thực tế đem lại ấy buộc nông dânphải tìm cách liên minh với công nhân chống lại bọn tư bản, bọn đầu cơ, bọncon buôn”23
Tuy nhiên, trong thực hiện liên minh công nông, giai cấp công nhâncần phải nhận thức đầy đủ tính chất hai mặt của giai cấp nông dân Cần phảichú ý phân biệt các tầng lớp của giai cấp nông dân “Giai cấp vô sản phải phânbiệt và phân định rõ ranh giới giữa ntgười nông dân lao động với người nôngdân tư hữu, giữa người nông dân lao động với người nông dân con buôn, giữa
22 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.317.
23 Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.317.
Trang 12người nông dân cần lao với người nông dân đầu cơ ”24 Cần pghải phân định
sự hai mặt của giai cấp nông dân, vì đối với giai cấp nông dân, trong cuộc đấutranh giai cấp thì “trong số những người đó, có những kẻ nhảy từ bên nàysang bên kia, những kẻ dao động, đổi chiều chuyển hướng, lưỡng lự ”25
Vận dụng vào Việt Nam: Nghị quyết của Đảng đã chỉ ra các thành phầnkinh tế- xã hội Các nhà lý luận nghiên cứu: Kết cấu xã hội tiền tư bản (thuộcđịa, phong kiến, sản xuất nhỏ tiến lên chủ nghĩa xã hội)
* Mâu thuẫn cơ bản: Lần đầu tiên Lênin nêu mâu thuẫn cơ bản đó là
mâu thuẫn giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội
Khẳng định đấu tranh giai cấp là tất yếu, đó là đấu tranh để giải quyếtvấn đề " ai thắng ai " giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản
Vấn đề nghiên cứu ở Việt Nam kết cấu kinh tế-xã hội tiền tư bản thìđây có phải muẫu thuẫn cơ bản không nghiên cứu
*Về trạng thái xã hội trong thời ký quá độ:
- Chủ nghĩa tư bản bị đánh bại như chưa bị tiêu diệt hẳn
- Chủ nghĩa cộng sản đã phát sinh nhưng còn non yếu, còn lợi ích chogiai cấp vô sản Chống tư tưởng cơ hội: Điều hoà 2 lực lượng, phủ nhận vaitrò lãnh đạo của giai cấp vô sản (giai cấp tiêu biểu cho chiều hướng tiến bộ)[Thừa nhận cái mới (chủ nghĩa xã hội ra đời phát triển từ đó thừa nhận vai tròlãnh đạo của giai cấp vô sản)]
Qua đó Lênin xác định cho giai cấp vô sản và Đảng cộng sản:
- Nhận thức tính tất yếu khách quan và tính phổ biến của thời kỳ quá độđối với tất cả các nước.Vấn đề tính chất, độ dài từng nước là do đặc điểm hoàncảnh lịch sử cụ thể chi phối và còn phụ thuộc vai trò chủ quan của Đảng, Nhànước
24Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.517.
25Lê nin Toàn tập, tập 39 Sđd Tr.320.
Trang 13- Khẳng định đấu tranh giai cấp là tất yếu và khẳng định vai trò lãnhđạo thuộc về giai cấp vô sản, chống tư tưởng hoà bình chủ nghĩa, cải lương
Vận dụng ở Việt Nam: Đảng cộng sản [ĐH6] khẳng định ở Việt Nam
có 5 thành phần kinh tế và tỷ trọng của nó: phổ biến sản xuất nhỏ
ĐH7: (Việt Nam cũng nhiều thành phần)
- Từ kết cấu kinh tế đó, Lênin khẳng định đấu tranh kinh tế ở Nga làđấu tranh của bước đầu lao động theo nguyên tắc cộng sản chủ nghĩa cáchmạng chống lại nền phát triển sản xuất hàng hóa và chủ nghĩa tư bản đượcduy trì và phục hồi trên cơ sở nền tiểu sản xuất (xem 311( 6))
Như vậy Lênin đặc biệt chú ý đặc thù Nga: Nền tiểu sản xuất hàng hoá
và tác dụng của nó trong thời kỳ quá độ [là một cơ sở vô cùng rộng lớn, rất sâu,rất chắc để chủ nghĩa tư bản duy trì, phục hồi chiến tranh chống chủ nghĩa cộngsản]
Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với Nhà nước chuyên chính vôsản trong việc tổ chức xây dựng nền kinh tế theo hướng xã hội chủ nghĩa đấutranh chống tính tự phát sản xuất nhỏ (có ý nghĩa thiết thực đối Việt Nam)
* Về kết cấu giai cấp trong thời ký quá độ ( vấn đề Lênin đặc biệt chú
ý)
Lênin phân tích kết cấu giai cấp trong thời ký quá độ, nhận thức đượctính tất yếu đấu tranh giai cấp trong thời ký quá độ, điều kiện mới của cuộcđấu tranh giai cấp Đáng giá đúng so sánh lực lượng, từ đó có chính sách phùhợp để cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội
- Phân tích cơ cấu giai cấp trong thời ký quá độ
+ Trong thời ký quá độ sự tồn tại các giai cấp là tất yếu:
Sự tồn tại của giai cấp là lâu dài cùng thời kỳ quá độ Dùng các biệnpháp lập pháp hành chính hấp tấp không thận trọng chỉ làm cho thời kỳ quá
độ lâu dài thêm, khó khăn thêm mà thôi (xem 318 (8) và 316 (25) " Giai cấpcủa bọn bóc lột, tức là giai cấp của bọn địa chủ và tư bản đã không biết mất
và không thể nào biết mất ngay lập tức dưới thời chuyên chính vô sản (trang319)
Vận dụng Đảng cộng sản Việt Nam: Khẳng định nền kinh tế nhiềuthành phần và cơ cấu giai cấp- xã hội tồn tại lâu dài trong thời ký quá độ ởViệt Nam chính sách phát triển kinh tế nhiểu thành phần phát triển sản xuấthàng hoá khẳng định đấu trang giai cấp trong thời ký quá độ
Trang 14Vấn đề có ý nghĩa thực tiễn hiện nay khi xem xét giai cấp vô sản hiệnđại (có sự phân hoá) đồng thời xem xét tỷ trọng củ thể trong từ mức (ở ViệtNam giai cấp công nhân 6% dân số giai cấp nông dân hơn 80%).
* Nhiệm vụ của chuyên chính vô sản
- Nhiệm vụ chung của chuyên chính vô sản: là xoá bỏ giai cấp (xem
trang 315(24) trang 318(32)) bao gồm đánh đổ giai cấp địa chủ tư bản (làmđược một phần) Xoá bỏ sự khác nhau về giai cấp (lâu dài)
Nhiệm vụ cơ bản: Hai nhiệm vụ bạo lực trấn áp và tổ chức xây dựng
chủ nghĩa xã hội (xem thêm:" Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xôviết” T 36, " Sáng kiến vĩ đại" T.39)
+ Vì sao phải thiết lập chuyên chính vô sản, phải tiến hành trấn áp (kẻthù rêu rao: chuyên chính đồng nghĩa với bạo lực, vi phạm dân chủ)
Do 2 nguyên nhân chủ yếu:
- Trấn áp sự phản kích của kẻ thù giai cấp bóc lột âm mưu lật đổ chínhquyền của nhân dân lao động (T 36, trang 38-39)
- Trấn áp những hoạt động tội ác, lưu manh, hối lộ, đầu cơ v.v…Do đóphải có một bàn tay sắt "Chuyên chính là một chính quyền sắt, có dũng khícách mạng và nhanh chóng thẳng tay khi cần trấn áp bọn bóc lột cũng nhưbọn lưu manh (T 36, trang 240)
+ Nhiệm vụ tổ chức quản lý: Là nhiệm vụ sáng tạo ra xã hội mới, khókhăn nhất (xây dựng phương thức sản xuất cơ sở kinh tế đời sống nhân dân)
“Sáng kiến vĩ đại” (trang 20); " Đó là con đường kiến thiết kinh tế mớicon đường tạo ra quan hệ xã hội mới, một kỷ luật lao động mới, một tổ chứclao động mới, tạo ra nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa"
- Nhiệm vụ cao cả nhất (quyết định sự thắng lợi chủ nghĩa xã hội ởNga) Nhiệm vụ chủ yếu, trọng tâm (tất cả khó khăn là ở bước chuyển này,lần đầu tiên trong lịch sử một Đảng xã hội chủ nghĩa trực tiếp bắt tay nhiệm
vụ này, nhiệm vụ tổ chức trong lĩnh vực thực tiễn) ( T 36 trang 209, 210) Nhànước là một công cụ xây dựng kinh tế (trang 311) (28)
Vấn đề ý nghĩa quyết định thắng lợi chủ nghĩa đó là tạo được một năngsuất lao động cao hơn hẳn chủ nghĩa tư bản, đem sản xuất lớn xã hội chủnghĩa thay cho tư bản chủ nghĩa
Trang 15"Xét đến cùng, thì năng suất lao động là cái quan trọng nhất, chủ yếunhất cho thắng lợi của chế độ xã hội mới Chủ nghĩa tư bản đã tạo ra mộtnăng suất chưa từng thấy dưới chế độ nông nô Chủ nghĩa tư bản có thể bịđánh bại hẳn, và sẽ bị đánh bại hẳn, vì chủ nghĩa xã hội tạo ra một năng suấtlao động mới cao hơn nhiều Đó là sự nghiệp rất khó khăn và lâu dài, nhưng
sự nghiệp đó đã bắt đầu và đấy là điều chủ yếu (SKVĐ trang25)
[Tính chất khó khăn, lâu dài và ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi củachủ nghĩa xã hội của nó thực tiễn đang chứng minh]
+ Về quan hệ giữa hai nhiệm vụ: Nhiệm vụ bạo lực trấn áp là điều kiện
để “thiết lập và củng cố chủ nghĩa xã hội " (trang 20) nhiệm vụ 1: " chưa thểhoàn thành xong xuôi và không thể coi thường được nó" (T 36, trang 209)
Nhiệm vụ tổ chức xây dựng " trọng yếu hơn, tức là tích cực xây dựngchủ nghĩa cộng sản, sáng tạo ra những quan hệ kinh tế mới, sáng tạo ra một xãhội mới " (SKVĐ trang 15)
So với nhiệm vụ 1, nhiệm vụ 2 là chủ yếu: " Không phải chỉ là bạo lựcđối với bọn bóc lột, và là không phải chủ yếu là bạo lực Cơ sở kinh tế củabạo lực cách mạng đó, cái bảo đảm sức sống và thắng lợi của nó chính là việcgiai cấp vô sản đưa ra được và thực hiện được kiểu tổ chức lao động xã hộicao hơn so với chủ nghĩa tư bản Đấy là thực chất của vấn đề Đấy là nguồnsức mạnh, là điều kiện bảo đảm cho thắng lợi hoàn toàn và tất nhiên của chủnghĩa cộng sản" (SKVĐ trang 16)
So nhiệm vụ 1 thì nhiệm vụ 2 khó khăn hơn: "Nhiệm vụ thứ 2 này khókhăn hơn nhiệm vụ thứ nhất, vì tuyệt nhiên không thể giải quyết được nhiệm
vụ đó bằng một hành động anh hùng nhất thời, nhiệm vụ đó đòi hỏi phải cótinh thần dũng cảm lâu dài nhất, bền bỉ nhất, khó khăn nhất của công tác quầnchúng hàng ngày Nhưng nhiệm vụ đó quan trọng hơn nhiệm vụ thứ nhất vì,xét đến cùng thì nguồn lực lượng to lớn nhất để chiến thắng giai cấp tư sản vàcái bảo đảm duy nhất cho những thắng lợi đó được bền vững và không gì phá
vỡ nổi, chỉ có thể là một phương thức sản xuất xã hội mới, cao hơn, chỉ có thể
là việc đem sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa thay thế cho sản xuất tư bản chủnghĩa và tiểu tư sản (SKVĐ trang 20- 21)
Như vậy: những nhiệm vụ của chuyên chính vô sản chính là nội dungmới của đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ
Đảng cộng sản Việt nam vận dụng đề ra hai nhiệm vụ chiến lược củacách mạng Việt Nam ( )
1 Trấn áp sự kháng cự của bọn bóc lột.