LÀM GÌ ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THUỐC BVTV VÀ GÓP PHẦN BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG • Áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp IPM, chương trình 1 phải 5 giảm- Công nghệ sinh thái • Sử dụng thuốc c
Trang 1SỬ DỤNG AN TOÀN, HIỆU QUẢ
THUỐC BVTV- BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
(VĂN HÓA NÔNG NGHIỆP)
Trang 2Sự đe dọa
• Thiếu lương thực
• Giá cả lương thực gia tăng
• Nhu cầu chất đốt từ lương thực
• Môi trường ô nhiễm
• Hiệu ứng nhà kính
• Kính tế suy thoái
Trang 3• Hiện nay trung bình có 850 triệu người
hàng đêm đi ngủ ở trạng thái đói
Trang 4Cơ hội
Bảo vệ nguồn tài nguyên, sản
xuất nhiều lương thực theo hương bền vững để tránh sự nghèo đói và xã hội rối loạn
Trang 6PHA CHẾ THUỐC CHƯA ĐÚNG KỸ
THUẬT
• Quan niệm sai lầm khi chọn thuốc: thích dùng thuốc rất độc để trừ sâu vì cho rằng hiệu quả tốt hơn.
• Nồng độ thuốc pha ước lượng là chính, nên không đảm bảo theo yêu cầu.
• Pha thuốc sai cách: đổ thuốc vào bình rồi đổ nước sau nên khi phun thuốc ở đầu vòi gây cháy cây.
• Pha trộn tùy tiện nhiều loại thuốc khi phun.
• Dùng thuốc hạt hoà nước phun…
Trang 7DỤNG CỤ PHUN XỊT CHƯA TỐT
Trang 8SỬ DỤNG THUỐC CHƯA THEO
NGUYÊN TẮC 4 ĐÚNG
Trang 9SỬ DỤNG THUỐC CHƯA THEO
NGUYÊN TẮC 4 ĐÚNG
Trang 10CHƯA QUAN TÂM ĐẾN AN TOÀN
SỬ DỤNG THUỐC BVTV
Trang 11CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
HIỆU QUẢ THUỐC BVTV
Trang 12SỬ DỤNG HIỆU QUẢ THUỐC BVTV
Trang 13HIỆU QUẢ TRỪ DỊCH HẠI CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LƯỢNG THUỐC VÀ LƯỢNG NƯỚC
Trang 14ĐÚNG CÁCH
Trang 15MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP ĐIỂN HÌNH SỬ DỤNG THUỐC CHƯA ĐÚNG CÁCH
Trang 16Sử dụng thuốc không theo “4 đúng”
Pha trộn nhiều loại thuốc, gốc lân hữu cơ + Pyrethroids
Chết cá
Cháy rầy
Trang 17HIỆN TƯỢNG BỘC PHÁT VÀ TÁI PHÁT
Trong thực tế có nhiều trường hợp sử dụng thuốc trừ dịch hại song hiệu quả đạt được không cao
như mong muốn do:
• Dịch hại kháng thuốc gây tái phát
• Thuốc tiêu diệt thiên địch nên dịch hại không
bị kìm hãm dễ gây bộc phát
• Mất sự cân bằng quần thể, dịch hại thứ cấp trở
Trang 18Target pest resurgence
van den Bosch et al 1973
Trang 19Secondary pest outbreak
van den Bosch et al 1973
Predators Pest B
Before treatment Just after treatment
Pest A
Secondary pest outbreak
Trang 20Insecticide resistance van den Bosch et al 1973
Predators
Target pest
Before treatment Repeated spraying Insecticide resistance
Insecticide resistant target pest
Trang 21Chọn béc phun
Sử dụng trên cỏ và bệnh Sử dụng trên côn trùng
Trang 23LÀM GÌ ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THUỐC BVTV
VÀ GÓP PHẦN BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• Áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), chương trình 1 phải 5 giảm- Công nghệ sinh thái
• Sử dụng thuốc chỉ khi thật sự cần thiết và phải tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng
• Không phun quá nhiều lần nhất là cùng một loại
Trang 24P oisons (độc chất)
E arth (trái đất)
PESTICIDE
Trang 26NHẬN DIỆN MỐI NGUY
Các mối nguy Nguyên nhân
Hoá chất BVTV
+ Sử dụng các loại thuốc BVTV cấm;
+ Sử dụng thuốc BVTV không đăng ký sử dụng trên cây rau;
+ Không đảm bảo thời gian cách ly;
+ Sử dụng thuốc BVTV không đúng qui định (hỗn hợp nhiều loại, tăng liều lượng so với khuyến cáo);
+ Công cụ phun, rải kém chất lượng (rò rỉ, định lượng sai,
…);
+ Thuốc BVTV trôi dạt từ vùng liền kề;
+ Thuốc BVTV phun gần sản phẩm đã thu hoạch hoặc các vật liệu đóng gói;
+ Dư lượng thuốc BVTV tích lũy trong đất từ các lần sử dụng trước;
+ Thuốc BVTV bám dính trong dụng cụ chứa sản phẩm.
26
Trang 27Mối nguy đối với nước tưới
+ Nước mặt từ sông, suối có thể bị nhiễm bẩn hóa học (thuốc tồn dư, KLN do chảy qua KCN, bãi rác hoặc khu vực ô nhiễm tồn dư hóa chất
+ Nước giếng khoan có thể bị ô nhiễm KLN đặc biệt là Asen (As), Thủy ngân (Hg), Chì (Pb), Cadimi (Cd)
+ Tưới nước bị ô nhiễm trực tiếp vào các phần ăn được gần ngày thu
Trang 28 Phương pháp xử lý
Hiệu lực của thuốc
Cách tác động của
thuốc đối với dịch hại
Sự kháng thuốc của dịch hại
Trang 29MUA, VẬN CHUYỂN, VÀ LƯU TRỮ
THUỐC BVTV
• Mua đúng loại thuốc BVTV cần thiết
• Không mua thuốc BVTV cấm sử dụng, không
rõ nguồn gốc và có bao bì hư hỏng, rách
Trang 30• Cất trữ thuốc nơi riêng biệt, xa tầm tay trẻ
em, xa nguồn thực phẩm, nơi sinh hoạt
MUA, VẬN CHUYỂN, VÀ LƯU TRỮ
THUỐC BVTV
Trang 31BAO BÌ THUỐC BVTV
• Không sang, chiết thuốc BVTV sang những
vật chứa khác;
Trang 32BAO BÌ THUỐC BVTV
• Không sử dụng lại bao bì đựng thuốc BVTV
để đựng nước hay lương thực và thực phẩm
Trang 33Không tái sử dụng các bao bì, thùng
chứa hoá chất
Trang 34BAO BÌ THUỐC BVTV
Trang 35Sử dụng thuốc BVTV và lượng bao bì lưu tồn
• Sử dụng trung bình 35 – 37 ngàn tấn/năm
• Năm 2006: 71.345 tấn, 2008: 110.000 tấn
• Lượng bao bì chiếm 14.86% lượng thuốc tiêu thụ
• Thải ra môi trường 10.550 tấn bao bì/ năm (IAE)
• Lượng thuốc bám dính vỏ bao bì chiếm 1.85%, thải
ra môi trường # 195 tấn thuốc BVTV (NIPP)
• Ở An Giang năm 2010: Lượng nông dược sử dụng: 5.693 tấn thải ra # 845.9 tấn bao bì (AGU)
Trang 36BAO BÌ THUỐC BVTV
Không nên tiêu hủy
hay chôn bao bì
thuốc BVTV sau khi
sử dụng xong
Trang 39Bao Bì Thuốc BVTV
định
Trang 40Nhãn Thuốc BVTV
Trước khi sử dụng thuốc BVTV, quan trọng nhất là
phải đọc thật kỹ và phải hiểu thật rõ ràng, cặn kẽ tất cả các thông tin, hướng dẫn trên nhãn thuốc.
Trang 41Thông Tin Trên Nhãn Thuốc BVTV
Hoạt chất: zzz 12.3
TÊN SẢN PHẨM ® 123 XX
:: Thuốc dạng lỏng:
EC: Nhũ dầu
SC (FL): Huyền phù
Theo danh mục thuốc BVTV
được phép sử dụng tại Việt
Nam (số
10/2012/TT-BNNPTNT ngày 22/2/2012) do
Bộ NN & PTNT ban hành:
•Có tổng cộng 942 hoạt chất
với hơn 3.490 tên thương
mại.
•Thuốc trừ sâu (662) 1549
•Thuốc trừ bệnh (468) 1098
•Thuốc trừ cỏ (195) 584
LUÔN LUÔN ĐỌC KỸ NHÃN THUỐC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG LUÔN LUÔN ĐỌC KỸ NHÃN THUỐC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG
Trang 42Thông Tin Trên Nhãn Thuốc BVTV
Số đăng ký
Số ĐKCLHH Hạn sử dụng
Tên, địa chỉ nhà SX
NGUY HIỂM BẢO QUẢN XA TRẺ EM Rất Độc
Bảo Quản Xa Trẻ Em
Độc Cao Bảo Quản Xa Trẻ Em Nguy Hiểm Bảo Quản Xa Trẻ Em
Cẩn Thận Bảo Quản Xa Trẻ Em
TÊN SẢN PHẨM ® 123 XX
Hoạt chất: zzz 12.3%
LUÔN LUÔN ĐỌC KỸ NHÃN THUỐC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG LUÔN LUÔN ĐỌC KỸ NHÃN THUỐC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG
Trang 43NHÓM ĐỘC, VỆT MÀU VÀ BIỂU TƯỢNG
Trang 44Thông Tin Trên Nhãn Thuốc BVTV
Tên, địa chỉ nhà SX
NGUY HIỂM BẢO QUẢN XA TRẺ EM
Hoạt chất: zzz 12.3%
TÊN SẢN PHẨM ® 123 XX
LUÔN LUÔN ĐỌC KỸ NHÃN THUỐC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG LUÔN LUÔN ĐỌC KỸ NHÃN THUỐC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG
Trang 45Thông Tin Trên Nhãn Thuốc BVTV
HƯỚNG DẪN AN TOÀN
•Thuốc phải luôn được chứa trong nguyên
bao Cất giữ nơi khô ráo, xa trẻ em, lương thực và gia súc.
•Mang đồ bảo hộ lao động khi phun thuốc
Không phun thuốc ngược chiều gió Tránh để thuốc dính vào mắt, mũi, miệng.
•Không ăn, uống, hút thuốc trong khi đang
phun thuốc Tắm rữa, thay quần áo sạch sau khi phun thuốc.
•Không rữa bình phun và dụng cụ pha thuốc
dưới kênh rạch, ao hồ hoặc các nguồn nước khác Sau khi dùng hết thuốc, phải hủy và chôn bao bì Không được đốt.
SƠ CỨU
•Nếu thuốc dính vào da: cởi bỏ quần áo Xối
nước liên tục lên vùng da dính thuốc Tẩy rửa
da và tóc thật kỹ với xà phòng.
•Nếu thuốc dính vào mắt: Nhanh chóng rửa
mắt bằng nước sạch Giữa mắt mí mở và rửa mắt dưới dòng nước chảy trong 15 phút.
•Nếu nuốt phải thuốc: đưa nạn nhân đến cơ
quan y tế gần nhất, nhớ mang theo nhãn thuốc.
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
:: Cây trồng
:: Dịch hại
:: Liều lượng
:: Phương pháp pha thuốc
:: Lượng nước sử dụng
:: Thời điểm xử lý
:: Số lần xử lý/vụ
:: Thời gian cách ly
:: Một số chú ý quan trọng
Số đăng ký
Số ĐKCLHH Hạn sử dụng
Tên, địa chỉ nhà SX
NGUY HIỂM BẢO QUẢN XA TRẺ EM
Hoạt chất: zzz 12.3%
TÊN SẢN PHẨM ® 123 XX
LUÔN LUÔN ĐỌC KỸ NHÃN THUỐC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG LUÔN LUÔN ĐỌC KỸ NHÃN THUỐC TRƯỚC KHI SỬ DỤNG
Trang 46Tên chung Pretilachlor
Tên thương mại Hàm lượng thuốc nguyên chất
Sofit 300EC có tên hoá học :
2- Chlo - 2,6 - Diethyl N - (2- Propoxiethyl) - acetamid
- Tên thương mại - Tên hoá học - Tên chung - Chất phụ gia
Trang 47Hướng dẫn sử dụng Công dụng Hướng dẫn an toàn Sơ cấp cứu
Biểu tượng an toàn
ĐỌC TÌM HIỂU THÔNG TIN TRÊN NHÃN THUỐC
Trang 48CÁC BIỂU TƯỢNG CẢNH BÁO VỀ AN TOÀN
48
Găng tay Mặt nạ hoặc kính Khẩu trang Quần áo dài tay
Ủng cao su Tắm rửa sau phun Thuốc độc với cá Thuốc độc với gia súc
Trang 49Đọc nhãn thuớc khi nào?
Lần 1 :: Trước khi quyết định mua
Lần 2 :: Trước khi pha
Lần 3 :: Trước khi sử dụng ( phun, rải) phun, rải
Lần 4 :: Trước khi tiêu hủy bao bì
Trang 50CHUẨN BỊ PHUN THUỐC
• Khi phun thuốc phải đi 2 người
• Không sử dụng bình phun bị rò rỉ, hư hỏng, chất
lượng kém
Trang 51Rửa sạch bình phun thuốc trước và sau phun
• Chùi rửa và kiểm tra các bộ phận của bình phun
sau mỗi ngày làm việc
Trang 52Phun thuốc trên đồng ruộng
Trang 53Áp Dụng Trên Đồng Ruộng
Trang 54Áp Dụng Trên Đồng Ruộng
Không phun rãi thuốc BVTV khi trời nắng to
hay sắp mưa
Trang 55An toàn trước phun
Nhìn trời, nhìn đất, nhìn cây trước khi đi phun thuốc BVTV Không phun trước khi trời mưa
Trang 56Không phun thuốc khi gió to,
Không phun thuốc ngược chiều gió
Áp dụng kỹ thuật phun thuốc an toàn
Trang 57Các chú ý khi tiếp xúc với thuốc BVTV
Thuốc BVTV xâm nhiễm
vào cơ thể qua ba đường
chính:
Qua da
Qua miệng
Qua thở
Trang 58Các chú ý
Không làm ô nhiễm môi trường do sử dụng
thuốc BVTV không đúng
Trang 59Pha chế thuốc để xử lý an toàn và hiệu quả
- Chỉ pha trộn thuốc vừa đủ để sử dụng cho diện tích cần xử lý
- Không sử dụng các thuốc đã pha nước từ hôm trước cho ngày hôm sau
Các hỗn hợp hóa chất và thuốc BVTV dùng không hết cần được xử lý đảm bảo không làm ô nhiễm môi trường.
Nếu có lượng thuốc không sử dụng hết, cần thu gom và xử lý theo đúng quy định, không đổ bừa bãi xuống đất canh tác và nguồn nước
Trang 60Chú ý c n th n khi ti p xúc v i thu c BVTV ẩn thận khi tiếp xúc với thuốc BVTV ận khi tiếp xúc với thuốc BVTV ếp xúc với thuốc BVTV ới thuốc BVTV ốc BVTV
• Mặc đồ bảo hộ lao
động khi sử dụng
thuốc BVTV
Trang 61Các Chú Ý
Rửa tay, mặt sạch sẽ
trước khi ăn, uống
Trang 62Các chú ý
Giặt, rữa sạch quần áo và đồ bảo hộ sau mỗi
ngày làm việc
Trang 63Các chú ý
thông vòi bằng nước hay que mềm.
BVTV.
Trang 64Trang bị dụng cụ bảo hộ lao động khi
tiếp xúc với thuốc BVTV
Trang 65Các vị trí cần bảo vệ trên cơ thể
Tay
Chân
Trang 66Vùng Đầu
Trang 67Thân Thể
Trang 68Tay
Trang 69Chân
Trang 70Trang Bị Bảo Hộ (Ruộng Lúa)
Trang 71Các Biện Pháp Sơ Cứu
Trang 72Hít Phải Hơi Thuốc
:: Nếu nạn nhân còn trong vùng có hơi
thuốc, khi vào phải mang khẩu trang.
:: Đưa nạn nhân đến vùng không khí sạch
(không được để nạn nhân đi) Nới lỏng quần áo.
:: Giữ nạn nhân càng yên tĩnh càng tốt.
Trang 73Hít Phải Hơi Thuốc
:: Nếu nạn nhân bị co giật, bảo vệ nạn nhân
không bị ngã và đập đầu Giữa cho cằm nạn nhân cao.
:: Tránh để nạn nhân bị nhiễm lạnh Không
được cho nước uống có cồn dưới bất cứ dạng nào.
Trang 74Nuốt Phải Thuốc
:: Điều quan trọng nhất là phải làm cho nạn
nhân nôn Phải làm thật nhanh và chính xác, điều này quyết định mạng sống của nạn nhân Đây là cách nhanh nhất để giải thoát nạn nhân.
Trang 75Nuốt Phải Thuốc
• Các trường hợp sau đây không được gây nôn:
– Khi nạn nhân bất tỉnh hay trong tình trạng hôn
mê Nạn nhân có thể bị nghẹt thở và chết nếu gây nôn.
– Không gây nôn nếu nạn nhân nuốt phải hóa chất có tính ăn mòn.
– Không gây nôn nếu nạn nhân nuốt phải các sản phẩm có chứa dầu (tức là các loại thuốc
ở dạng EC hay S)
Trang 76SƠ CỨU CHO NGƯỜI BỊ NGỘ ĐỘC khi
tiếp xúc và sử dụng THUỐC BVTV
Thay ngay hoặc bỏ quần áo dính độc Đưa nạn nhân ra khỏi khu vực có độc
Dùng khăn ẩm thấm nơi dính thuốc và rửa bằng
xà phòng, không dùng bàn chải để cọ rửa Khi thuốc bắn vào mắt, dùng nước sạch rửa liên tục 15 – 20 phút
Trang 77Một vài động tác cấp cứu
Trang 78Khi Ngộ Độc Thuốc BVTV
nhãn thuốc
Trang 79Five golden Rules for Safe Use of Crop Protection Products (pesticides) 5 NGUYÊN TẮC VÀNG
• Exercise caution at all times
• 1 Hãy thận trọng ở tất cả các lần tiếp xúc thuốc.
• 2 Đọc và hiểu nhãn sản phẩm.
• 3.Thực hành tốt vệ sinh cá nhân.
4 Hãy chăm sóc và bảo trì thiết bị phun xịt.
Equipment (PPE).
• 5 Mặc thích hợp quần áo bảo hộ và thiết bị cá
nhân.
Trang 80Đừng lạm dụng thuốc hóa học!
Trang 81Luật bảo vệ môi trường
Chương V
• Điều 46 Bảo vệ môi trường trong sản xuất nông
nghiệp
• 1 Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh
phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y phải thực hiện đúng các quy định của pháp luật về bảo vệ môi
trường và các quy định khác của pháp luật có liên quan
• 2 Không được kinh doanh, sử dụng các loại thuốc bảo
vệ thực vật, thuốc thú y đã hết hạn sử dụng hoặc ngoài danh mục cho phép
• 3 Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y đã hết hạn sử dụng; dụng cụ, bao bì đựng phân bón, thuốc bảo
vệ thực vật, thuốc thú y sau khi sử dụng phải được xử lý theo quy định về quản lý chất thải
Trang 82THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
QUYẾT ĐỊNH 1216/QĐ-TTg, ngày 5.9.2012 Phê duyệt chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia
đến năm 2020 và tầm nhìn đến 2030
VĂN PHÒNG CHÍNH PHỦ
CV số: 7838/VPCP-KTN, ngày 14/11 năm 2008,
V/v xử lý tiêu hủy thuốc BVTV tồn đọng, cần tiêu hủy ở các tỉnh
1 Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung
ương chỉ đạo các Sở: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn,
phương án thu gom, tiêu hủy các loại thuốc, bao bì thuốc bảo vệ thực vật tồn đọng, cần tiêu hủy, xử lý vùng đất ô
nhiễm thuốc bảo vệ thực vật, trên cơ sở đó xác định rõ
trách nhiệm và bố trí nguồn kinh phí tiêu hủy như sau:
Trang 83• a) Kinh phí tiêu hủy thuốc, bao bì thuốc bảo vệ thực vật tồn đọng cần tiêu hủy của các doanh nghiệp, hộ kinh doanh thì các doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động bố trí để tiêu hủy Chi phí tiêu hủy được tính vào chi phí hợp lý loại trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
• b) Kinh phí tiêu hủy thuốc, bao bì thuốc bảo vệ thực vật của
chủ động bố trí từ nguồn kinh phí sự nghiệp bảo vệ môi
• c) Kinh phí tiêu hủy thuốc, bao bì thuốc bảo vệ thực vật của
quản lý thì Bộ NN&PTNT có trách nhiệm sử dụng dự toán
Trang 84• 2 Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối
hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn cụ thể phương án tiêu hủy.
Văn phòng Chính phủ xin thông báo để các Bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc
Trung ương biết, thực hiện./.
KT BỘ TRƯỞNG, CHỦ NHIỆM
PHÓ CHỦ NHIỆM Phạm Viết Muôn
Trang 85Trách nhiệm người sử dụng thuốc BVTV
Người sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phải chịu trách nhiệm
trước pháp luật về những hành vi sau:
1 Sử dụng thuốc tùy tiện, không đúng kỹ thuật được khuyến cáo, không đảm bảo thời gian cách ly, để lại dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong nông sản vượt mức cho phép
2 Sử dụng thuốc cấm, sử dụng thuốc ngoài danh mục, sử
dụng thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ
3 Vứt bỏ bao gói đã đựng thuốc, đổ thuốc, nước thuốc bừa bãi gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người, vật nuôi, môi sinh và môi trường
Nếu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật gây thiệt hại về vật chất cho người khác thì phải bồi thường
(TT 38 /2010/TT-BNNPTNT)
Trang 86TIÊU HỦY THUỐC, BAO BÌ THUỐC BẢO VỆ
THỰC VẬT
Chương VIII
1 Quá trình thu gom
2 Việc tiêu hủy thuốc, bao bì thuốc bảo vệ thực vật thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường
3 Tổ chức, cá nhân có thuốc, bao bì thuốc bảo vệ thực vật buộc tiêu hủy phải chịu mọi chi phí cho việc tiêu hủy Nếu không có chủ sở hữu trên địa phương nào thì Ủy ban nhân dân tỉnh
thực hiện trích ngân sách tiêu đúng theo quy định
(TT 38 /2010/TT-BNNPTNT)
Trang 87HỘI THẢO, QUẢNG CÁO THUỐC BẢO VỆ
THỰC VẬT
Chương XI (Điều 38)
thuốc bảo vệ thực vật của các đơn vị kinh
doanh phải có chương trình giới thiệu về
“An toàn trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ” Nội dung của chương trình này do Cục Bảo vệ thực vật hướng dẫn
(TT 38 /2010/TT-BNNPTNT)