NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG dạy môn ĐƯỜNG lối CÁCH MẠNG của ĐẢNG CỘNG sản VIỆT NAM THEO TINH THẦN của NGHỊ QUYẾT 29 về đổi mới GIÁO dục và đào tạo THỜI kỳ mới

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM THEO TINH THẦN CỦA NGHỊ QUYẾT 29 VỀ ĐỔI MỚI GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỜI KỲ MỚI.. Theo Nghị quyết 29 trọng t

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY

MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM THEO TINH THẦN CỦA NGHỊ QUYẾT 29

VỀ ĐỔI MỚI GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỜI KỲ MỚI

Nguyễn Thùy Dương *

I Tinh thần chủ yếu của Nghị quyết 29

Nghị quyết 29 diễn đạt một cách đầy đủ là Nghị quyết số

29 của Hội nghị TƯ lần thứ 8 khóa XI (Ngày 04/11/2013) về đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập kinh tế quốc tế

Đây là một nghị quyết thể hiện quyết tâm lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam về đổi mới lĩnh vực giáo dục và đào tạo, đổi mới từ quan điểm chỉ đạo đến mục tiêu nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện đảm bảo thực hiện giáo dục và đào tạo Đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cấp cơ sở giáo dục đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người đi học, đổi mới ở tất cả các bậc học

Mục tiêu của Nghị quyết là xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt học tốt, quản lý tốt, phấn đấu đến năm 2030 đưa nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực

Các yêu cầu của Nghị quyết 29

- Yêu cầu chuẩn hóa

Theo Nghị quyết 29 trọng tâm đầu tiên là chuẩn hóa mới về nội dung, chương trình giáo dục ở tất cả các bậc học, đồng thời nghiên cứu các chuẩn khác về quản lý Nhà nước, quản lý chuyên môn, nghiệp vụ đào tạo, chuẩn mới về giảng viên, cán bộ quản lý,

cơ sở vật chất kỹ thuật cho giáo dục, chuẩn hóa đúng, khoa học và hợp lý sẽ là cơ sở quan trọng để đảm bảo chất lượng đào tạo, cơ sở

để thực hiện liên thông trong giáo dục đào tạo và hợp tác hội nhập

-Yêu cầu hiện đại hóa

Chuẩn hóa gắn với hiện đại hóa vì chuẩn hóa phải theo hướng hiện đại Hiện đại hóa giáo dục vừa đòi hỏi phải có tính vượt trước so với trình độ phát triển đương thời nhưng đồng thời phải đáp ứng có hiệu quả với yêu cầu thực tế của đất nước, vì vậy phải có bước đi, lộ trình phù hợp Đồng thời xác định hiện đại hóa giáo dục đào tạo là một quá trình liên tục

Hiện đại hóa giáo dục trước hết là hiện đại hóa nhận thức,

tư duy về giáo dục trong điều kiện kinh tế thị trườngvà hội nhập quốc tế, hiện đại hóa nội dung chương trình và phương pháp giảng dạy ở các bậc giáo dục đào tạo, hiện đại hóa quản lý giáo dục, từng bước hiện đại hóa có hiệu quả các cơ sở giáo dục đào tạo

-Yêu cầu dân chủ hóa

Dân chủ hóa trong giáo dục đào tạo vừa là yêu cầu vừa là mục tiêu, vừa là nội dung, vừa là đông lực phát triển đào tạo trong giai đoạn mới Dân chủ hóa đòi hỏi xác định rõ quyền, quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể tham gia giáo dục và của người học, phải công khai, minh bạch các hoạt động giáo đục đào tạo, có cơ chế kiểm tra đánh giá từ nội bộ và từ xã hội, nhằm ngăn ngừa và khắc phục các tiêu cực nảy sinh, phát huy mặt tích cực

-Yêu cầu xã hội hóa

Là huy động sự quan tâm, tham gia đầu tư, đóng góp trí tuệ, nhân lực, vật lực của mọi chủ thể Xã hội hóa giáo dục đào tạo còn thể hiện bản chất xã hội của nền giáo dục đang chuyển mạnh sang đại chúng hóa, trong đó kết hợp lợi ích và trách nhiệm cá nhân của người học với lợi ích và trách nhiệm của đơn vị, của cộng đồng, của Nhà nước và của toàn xã hội

-Yêu cầu hội nhập quốc tế

Hội nhập quốc tế về giáo dục và đào tạo là xu thế khách quan mang tính toàn cầu Hội nhập quốc tế mang lại những cơ hội lớn để tạo ra một sức mạnh tổng hợp cho Việt Nam trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội và an ninh quốc phòng

Tuy nhiên đó cũng là một quá trình đầy khó khăn và thách thức, đòi hỏi Việt Nam phải nâng cao chất lượng và hiệu quả của nền giáo dục quốc dân phải phát huy được nội lực, những giá trị nội lực và bản sắc dân tộc và phải có một chiến lược hợp tác hội nhập quốc tế về giáo dục và đào tạo đúng, phải căn cứ vào yêu cầu được đặt ra do quá trình hội nhập quốc tế ở các lĩnh vực để xác định định hướng mục tiêu, nội dung phương thức và đối tác trong

hội nhập quốc tế về giáo dục và đào tạo

II Nâng cao chất lượng giảng dạy môn đường lối cách mạng của đảng cộng sản việt nam theo tinh thần của nghị quyết 29

Môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam là một môn học được giảng dạy ở bậc đại học, đây là môn học đòi hỏi sự vận dụng kiến thức Triết học, Kinh tế chính trị học, Chủ nghĩa XHKH, Tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như những hiểu biết

về Lịch sử ĐCSVN, phải cập nhật tin tức thời sự và những nhận thức mới nhất của Đảng cộng sản Việt nam.Yêu cầu tối thiểu của môn học đối với giảng viên là phải truyền đạt đúng đường lối chính sách, quan điểm của Đảng đồng thời phải truyền đạt sao cho

dễ tiếp nhận nhất đối với sinh viên Ngoài ra, giảng viên Bộ môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam còn phải là người góp phần bổ sung và phát triển đường lối của Đảng Tất cả yêu cầu đó cho thấy trách nhiệm của giảng viên Bộ môn Đường

Cần nhận diện những mâu thuẫn và khó khăn hiện nay của giảng viên Bộ môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam để cùng nhau giải quyết vấn đề, nâng cao chất lượng giảng dạy, làm tròn trách nhiệm xã hội của giảng viên

A Những mâu thuẫn cần giải quyết

1 Mâu thuẫn giữa thời gian giảng dạy và thời gian nghiên cứu

Hiện nay, phần lớn giảng viên của Bộ môn này ở các trường đại học phải đảm nhận một khối lượng giảng dạy tương đối lớn (thường trên 600 tiết/1năm) do đó thời gian dành cho nghiên cứu cá nhân có hạn chế hơn nhiều các bộ môn chuyên ngành khác

Do đó, có nhiều trường hợp các giảng viên không dành thời gian thích đáng cho nghiên cứu khoa học, thực trạng đó làm cho việc giảng dạy dễ rơi vào một lối mòn có sẵn, kiến thức chưa sâu và cập nhật thông tin còn khá hạn chế

2 Mâu thuẫn giữa những vấn đề nghiên cứu rất rộng với độ sâu cần có của từng vấn đề

Chương trình dạy môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam bao gồm 8 chương đòi hỏi giảng viên phải hiểu biết sâu về các chủ đề : Đường lối của Đảng trong Cương lĩnh đầu tiên; Đường lối đấu tranh giành chính quyền (1930-1945); Đường lối chống xâm lược, thống nhất đất nước (1945-1975); Đường lối Công nghiệp hóa; Đường lối Xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN; Đường lối xây dựng hệ thống chính trị; Đường lối xây dựng và phát triển văn hóa; Đường lối giải quyết vấn đề xã hội; Đường lối đối ngoại… Trong khi đó thì sách tham khảo cho Bộ môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam còn thiếu thốn - hầu như chỉ có giáo trình của Bộ giáo dục và đào tạo là chủ yếu Điều thực tế này đòi hỏi giáo viên phải

tự nghiên cứu bổ sung kiến thức của mình bằng cách nghiên cứu văn kiện, nghị quyết của Đảng và các tài liệu liên ngành khác Do

đó, nếu giảng viên không nổ lực, không chủ động tìm kiếm tài liệu, học hỏi thì kiến thức của giảng viên có thể dễ dàng tụt hậu

3 Mâu thuẫn giữa khối lượng kiến thức cần chuyển tải của môn học với thời gian quy định hạn hẹp của chương trình Chương trình của Bộ môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam bao quát nhiều lĩnh vực (kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, đối ngoại), quỹ thời gian cho các hệ đào tạo cho môn này nhìn chung là hạn hẹp, thường chỉ có 45tiết , trong khi đó trong từng lĩnh vực điều có sự biến chuyển theo dòng sự kiện Điều này, đòi hỏi giảng viên phải có bản lĩnh và kinh nghiệm tổ chức giảng dạy để đảm bảo chương trình

4 Mâu thuẫn giữa môn học có tính lý luận hàn lâm, chương trình pháp quy với yêu cầu về sự tích cực, sự hứng thú của thầy và trò trong quá trình giảng dạy

Đây là một môn học mà ở mỗi chương đều phải giải thích nhiều khái niệm (có khái niệm sinh viên mới lần đầu làm quen) mỗi vần đề đều phải được nhìn nhận trong lịch sử phát triển của

nó, đồng thời phải cập nhật nhận thức mới nhất của Đảng cộng sản Việt Nam Do đó khó tránh khỏi sự khô khan, nặng nề và nếu không nắm được tâm lý lứa tuổi, đối tượng giảng dạy cũng dễ gây

ra sự nhàm chán trong sinh viên - nhất là trong điều kiện hiện nay, khi mạng internet rất gần gũi, sinh động và hấp dẫn

B Một số kinh nghiệm & giải pháp

- Giải pháp cho việc giải quyết mâu thuẫn thứ nhất

Giảng viên phải thực sự coi trọng công tác tự nghiên cứu, chủ động nhận giờ giảng theo hướng trải rộng để có thời gian cho bản thân mình trong việc đọc tài liệu và cập nhật thông tin Cán bộ quản lý cần nắm vững từng giảng viên trong đội ngũ giảng dạy, không mời cộng tác những giảng viên có số lượng giờ tải giảng quá lớn, cũng chú ý phân công theo hướng dành thời gian cho giảng viên vừa giảng dạy vừa tự nghiên cứu nâng cao trình độ

- Giải pháp cho việc giải quyết mâu thuẫn thứ hai

Động viên các giảng viên bám sát giáo trình mới nhất, cập nhật các tài liệu có liên quan và nổ lực xây dựng kho tư liệu của cá

nhân Cán bộ quản lý cần đặt hàng , đề nghị mỗi giảng viên nghiên cứu sâu hơn, lâu dài hơn ở một số chuyên đề, trở thành chuyên gia về các chuyên đề đó Điều này giúp bộ môn có điều kiện sử dụng lợi thế so sánh của từng giảng viên để trao đổi thông tin Có cơ chế tổ chức sinh hoạt khoa học để các giảng viên có thể cung cấp thông tin , kiến thức để hỗ trợ nhau Có cơ chế để các giảng viên thường xuyên tham gia các buổi sinh hoạt khoa học, cũng như tham gia các buổi hội thảo trong ,ngoài trung tâm lý luận chính trị của Đại học quốc gia để lắng nghe những ý kiến trao đổi

về các vấn đề có liên quan Những hoạt động này tạo điều kiện cho các giảng viên có được một độ sâu rộng nhất định ở các vấn

đề mà chương trình giảng dạy đang đòi hỏi

- Giải pháp cho việc giải quyết mâu thuẫn thứ ba

Để đảm bảo chương trình giảng dạy trong thời gian hạn hẹp ,giảng viên của Bộ môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam cần xây dựng đề cương chi tiết và công khai cho sinh viên ngay từ đầu, hướng dẫn các tài liệu học tập, công khai các yêu cầu của chương trình để sinh viên tích cực và chủ động trong quá trình học Phần nào sinh viên tự nghiên cứu, phần nào giảng viên sẽ trình bày, phần nào thảo luận thuyết trình, giờ nào đi học ngoại khóa ở bảo tàng được quy định một cách rõ ràng và báo trước cho sinh viên Đồng thời, giảng viên của Bộ môn phải tích cực giúp sinh viên nghiên cứu học tập bằng nhiều hình thức như: trao đổi trực tiếp, trao đổi qua điện thoại, qua email, giới thiệu trang web… Với mục đích cuối cùng là sinh viên phải nắm được kiến thức của chương trình một cách tích cực, thoải mái và tự nhiên nhất

- Giải pháp cho việc giải quyết mâu thuẫn thứ tư

Mỗi giảng viên, kể cả giảng viên lâu năm lẫn những giảng viên còn trẻ tuổi trong nghề đều có những sáng tạo riêng của cá nhân mình khi tổ chức giảng dạy, thực tế đi dự giờ của các giảng viên gần đây chúng tôi thấy mỗi giảng viên đã cải tiến phương pháp giảng dạy rất nhiều so với đội ngũ giảng dạy lý luận trước đây một thập kỷ Đó là điều đáng mừng, lối dạy áp đặt, độc thoại hầu như không còn Tuy nhiên nâng cao chất lượng và hiệu quả

giảng dạy vẫn là vấn đề phải đặt ra hiện nay Cần phải tổ chức dự giờ cho các giảng viên trong bộ môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam với tinh thần học hỏi lẫn nhau và tự rút kinh nghiệm cho cách thức giảng dạy của mỗi cá nhân Cán bộ quản lý nên có cơ chế, tạo điều kiện cho các giảng viên đi dự giờ, quan điểm chung là dự giờ để tự học hỏi những điểm tích cực, không phê bình cá nhân nào mà để tự mỗi cá nhân tự rút ra bài học cho cá nhân mình khi đi dự giờ của các giảng viên khác Coi

dự giờ là một hoạt động thường xuyên trong hoạt động giảng dạy

để từng giảng viên chọn lọc được những kiến thức tốt và những phương pháp giảng dạy tốt của nhau, phương pháp quản lý lớp và đánh giá môn học cũng có nhiều điều hay ở mỗi giảng viên Có sự đồng tâm vì nghề nghiệp như vậy, phương pháp và chất lượng giảng dạy bộ môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam có nhiều cơ hội để nâng cao hơn nữa

Kết luận

Bộ môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam là một môn khoa học về đường lối, tính khoa học, tính thời

sự và tính chiến đấu của bộ môn này rất cao Đây cũng là một môn học mới được xây dựng theo xu hướng đổi mới giáo dục lý luận chính trị và đưa vào giảng dạy cách đây không lâu, tuy nhiên do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân từ sự ổn định tương đối của kiến thức môn học nên các đợt tập huấn hàng năm của Bộ Giáo dục và Đào tạo thường không đặt trọng tâm là tập huấn môn học này (thường các đợt tập huấn dành cho các môn “Những nguyên lý của Chủ nghĩa Mác”) Chính vì thế, sự quan tâm của cán bộ quản lý và nỗ lực tự thân của các giảng viên Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam cần phải được nhấn mạnh hơn, chú trọng hơn để môn học Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam đáp ứng được việc nâng cao chất lượng giảng dạy theo tinh thần của Nghị quyết 29 với yêu cầu: chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế trong thời gian tới