BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG TP HỒ CHÍ MINH KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ---MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KH
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG TP HỒ CHÍ MINH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
-MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN THEO
PHƯƠNG THỨC FCL/FCL TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TIẾP VẬN CÁT LÁI
Giáo viên hướng dẫn: TS TẠ THỊ KIỀU AN
Sinh viên thực hiện: ĐOÀN NGUYỄN NGỌC HÂN
Lớp: 08QKNT2 MSSV: 854010823
-
Niên khóa 2008 - 2012
Trang 2MỤC LỤC Trang
LỜI CẢM ƠN i
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN ii
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN iii
MỤC LỤC iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ix
DANH MỤC BẢNG x
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ xi
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 5
QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU THEO PHƯƠNG THỨC NGUYÊN CONTAINER 5
1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU 5
1.1.1Khái niệm giao nhận, người giao nhận và các tổ chức giao nhận 5
1.1.1.1 Giao nhận 5
1.1.1.2 Người giao nhận 5
1.1.1.3 Các tổ chức giao nhận 6
1.1.2 Phạm vi dịch vụ giao nhận 8
1.1.3 Vai trò của người giao nhận 10
1.1.3.1 Môi giới Hải quan (Customs broker) 10
1.1.3.2 Đại lý (Agent) 10
1.1.3.3 Lo liệu chuyển tải và gửi tiếp hàng hóa (Transhipment and on carriage) 10
1.1.3.4 Lưu kho hàng hóa (Warehousing) 11
1.1.3.5 Người gom hàng (Cargo consolidator) 11
iv
Trang 31.1.3.6 Người chuyên chở (Carrier) 11
1.1.3.7 Người kinh doanh vận tải đa phương thức (MTO 11
1.1.4 Quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm của người giao nhận 12
1.1.4.1 Khi người giao nhận là đại lý 12
1.1.4.2 Khi người giao nhận là người ủy thác 13
1.1.5 Quan hệ của người giao nhận với các bên có liên quan 13
1.1.5.1 Chính phủ và các nhà đương cục khác 13
1.1.5.2 Các bên tư nhân 14
1.2 QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU THEO PHƯƠNG THỨC NGUYÊN CONTAINER 14
1.2.1 Phương thức gửi hàng FCL bằng đường biển 14
1.2.1.1 Khái niệm 14
1.2.1.2 Phân loại 14
1.2.2 Quy trình giao nhận hàng hóa Nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL tại công ty giao nhận 17
1.2.3 Các chứng từ giao nhận 19
1.2.3.1 Bảng lược khai hàng hoá (Cargo manifest) 19
1.2.3.2 Vận đơn (B/L) 19
1.2.3.3 Lệnh giao hàng (D/O) 19
1.2.3.4 Giấy báo nhận hàng 19
1.2.3.5 Lệnh xuất kho 19
1.2.3.6 Phiếu vận chuyển 20
1.2.3.7 Biên bản kết toán nhận hàng với tàu 20
1.2.3.8 Biên bản thừa thiếu 20
1.2.3.9 Chứng nhận hư hỏng 20
1.2.3.10 Hóa đơn thương mại (Commercial I nvoice) 21
1.2.3.11 Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin - C/O) 21
v
Trang 41.2.3.12 Giấy chứng nhận kiểm dịch động vật (Vaterinary certificate) 21
1.2.3.13 Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary certificate) 21
1.2.3.14 Giấy chứng nhận vệ sinh (Sanitary Certificate) 22
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 22
CHƯƠNG 2 23
THỰC TRẠNG VỀ QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN THEO PHƯƠNG THỨC FCL/FCL TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TIẾP VẬN CÁT LÁI 23
2.1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH KINH DOANH CỦA CÔNG TY 23
2.1.1 Giới thiệu khái quát về tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn và Công ty cổ phần Kho Vận Tân Cảng 23
2.1.1.1 Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn 23
2.1.1.2 Công ty cổ phần Kho Vận Tân Cảng 25
2.1.2 Giới thiệu khái quát về Công ty cổ phần Tiếp Vận Cát Lái 26
2.1.2.1 Quá trình hình thành và phát triển 26
2.1.2.2 Lĩnh vực kinh doanh 27
2.1.2.3 Cơ cấu tổ chức 28
2.1.2.4 Các nguồn lực của công ty 30
2.1.2.5 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty 31
2.2 THỰC TRẠNG VỀ QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN THEO PHƯƠNG THỨC FCL/FCL 34
2.2.1 Giới thiệu chung về phòng kinh doanh giao nhận 34
2.2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ của bộ phận giao nhận với với các bộ phận khác 34
2.2.1.2 Tình hình hoạt động của bộ phận giao nhận tại công ty 35
vi
Trang 52.2.2 Tình hình kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng Nhập khẩu theo
phương thức FCL/FCL của công ty 36
2.2.2.1 Doanh thu 36
2.2.2.2 Khách hàng - Thị trường và đối thủ cạnh tranh 37
2.2.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển 38
2.2.3 Quy trình giao nhận hàng Nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL của công ty 42
2.2.3.1 Khi công ty đóng vai trò là đại lý cho hãng tàu 42
2.2.3.2 Khi công ty đóng vai trò là đại lý cho công ty giao nhận quốc tế 44
2.2.3.3 Khi công ty đóng vai trò là người vận chuyển 45
2.2.3.4 Khi công ty đóng vai trò là người được chủ hàng ủy thác 46
2.2.4 Tình hình cung cấp các dịch vụ có liên quan 47
2.2.4.1 Tiếp nhận bộ chứng từ nhận hàng Nhập khẩu 47
2.2.4.2 Dịch vụ khai thuê Hải quan 49
2.2.4.3 Giao hàng cho chủ hàng Nhập khẩu 49
2.2.4.4 Thanh lý hợp đồng 51
2.2.4.5 Giao trả Container rỗng 51
2.2.4.6 Giám định hàng Nhập khẩu tổn thất 52
2.2.5 Đánh giá chung về thực trạng quy trình giao nhận 52
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 55
CHƯƠNG 3 56
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH QUY TRÌNH
GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN THEO
vii
Trang 6PHƯƠNG THỨC FCL/FCL TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TIẾP VẬN CÁT
LÁI 56
3.1 MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN CHUNG CỦA CÔNG TY 56
3.1.1 Mục tiêu và phương hướng phát triển chung của công ty trong 5 năm tới 56
3.1.1.1 Mục tiêu phát triển Công ty nhiệm kỳ tới 56
3.1.1.2 Phương hướng họat động nhiệm kỳ tới 57
3.1.2 Mục tiêu và phương hướng trong lĩnh vực giao nhận hàng hóa Nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL của công ty trong 5 năm tới 58
3.1.2.1 Mục tiêu phát triển của công ty trong nhiệm kỳ tới 58
3.1.2.2 Phương hướng họat động của công ty trong nhiệm kỳ tới 58
3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN THEO PHƯƠNG THỨC FCL/FCL TẠI CÔNG TY 59
3.2.1 Giải pháp 1: Khắc phục những vấn đề chậm trễ liên quan về chứng từ 59
3.2.1.1 Mục tiêu của giải pháp 59
3.2.1.2 Cách thức thực hiện giải pháp 59
3.2.1.3 Dự kiến hiệu quả giải pháp có thể mang lại 61
3.2.2 Giải pháp 2: Hạn chế rủi ro do sơ suất của nhân viên, đào tạo bồi dưỡng và nâng cao nghiệp vụ cho nhân viên giao nhận 61
3.2.2.1 Mục tiêu của giải pháp 61
3.2.2.2 Cách thức thực hiện giải pháp 61
3.2.2.3 Dự kiến hiệu quả giải pháp có thể mang lại 63
viii
Trang 73.2.3 Giải pháp 3: Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng đồng thời thiết
lập mối quan hệ của công ty đến các cơ quan có liên quan đến nghiệp
vụ giao nhận của công ty 63
3.2.3.1 Mục tiêu của giải pháp 63
3.2.3.2 Cách thức thực hiện giải pháp 64
3.2.3.3 Dự kiến hiệu quả giải pháp có thể mang lại 66
3.2.4 Giải pháp 4: Hoàn thiện công tác vận chuyển hàng nhập khẩu cho chủ hàng 66
3.2.4.1 Mục tiêu của giải pháp 66
3.2.4.2 Cách thức thực hiện giải pháp 66
3.2.4.3 Dự kiến hiệu quả giải pháp có thể mang lại 68
3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ 68
3.3.1 Kiến nghị đối với các hãng tàu 68
3.3.2 Kiến nghị đối với cảng 68
3.3.3 Kiến nghị đối với các cơ quan chức năng Nhà nước 68
3.3.4 Kiến nghị đối với Tân Cảng Sài Gòn 69
3.3.5 Kiến nghị đối với Công ty 69
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 70
KẾT LUẬN 71 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Việt Nam đang trong quá trình chuyển mình để hội nhập vào nền kinh tế thế giới Các doanh nghiệp Việt Nam cần phải tăng khả năng cạnh tranh, cung cấp cho thị trường các loại hàng hoá phù hợp Điều này đòi hỏi người vận chuyển phải đảm bảo chất lượng và chi phí vận tải hợp lý, đúng thời điểm, chính xác và an toàn Muốn như vậy, không có cách nào khác là các doanh nghiệp giao nhận, vận tải của ta phải làm quen, áp dụng và hoàn thiện hơn trong hoạt động cung cấp dịch
vụ của mình nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp, đặc biệt là trong hoạt động vận tải biển vì khối lượng hàng hoá chuyên chở bằng đường biển luôn chiếm
tỷ trọng rất lớn trong toàn bộ khối lượng hàng hoá xuất nhập khẩu được chuyên chở
Hiện nay trên 24 tỉnh thành vùng duyên hải Việt Nam có trên 200 cảng biển lớn nhỏ, chỉ riêng hệ thống cảng biển TP.HCM lượng hàng hóa đã lên tới 50 triệu tấn/ năm, lượng hàng hóa ra và vào các cảng miền Nam trong năm qua vẫn tăng hơn 10% Là một ngành quan trọng trong vận tải quốc tế, có thể nói ngành giao nhận đặc biệt là giao nhận hàng hóa bằng đường biển đã có bề dày lịch sử và khẳng định sự tồn tại cũng như vai trò của mình trong sự phát triển của nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng
Trong thành tựu chung của hệ thống cảng biển Việt Nam có sự đóng góp to lớn của Tân Cảng Sài Gòn (Sai Gon New Port) , một cảng lớn mạnh bậc nhất trong cả nước Hơn 20 năm xây dựng và trưởng thành Tổng Công ty Tân cảng Sài Gòn đã trở thành thương hiệu mạnh trong lĩnh vực khai thác cảng - “Nhà khai thác cảng container hàng đầu Việt Nam” Và sự ra đời của Công ty cổ phần Tiếp Vận
Trang 9Cát Lái - công ty con của Công ty Cổ phần Kho vận Tân Cảng trực thuộc Tổng Công ty Tân cảng Sài Gòn đã góp phần mở rộng thêm và phát triển các loại hình dịch vụ nhằm chuyên nghiệp hoá lĩnh vực vận chuyển, giao nhận phục vụ khách hàng Do đó đòi hỏi Công ty Cổ phần Tiếp Vận Cát Lái phải cố gắng chủ động triển khai hàng loạt các giải pháp, biện pháp quản lí điều hành, chuẩn hóa quy trình giao nhận theo hướng chuyên môn hóa để đưa chất lượng dịch vụ khách hàng đến tầm cao hơn
Trong thời gian thực tập tìm hiểu và nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Cát Lái em nhận thấy với ưu thế có một ban lãnh đạo và đội ngủ nhân viên nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực giao nhận hàng hóa thì việc gia nhập vào thị trường giao nhận đông đảo và cạnh tranh khốc liệt như hiện nay trở nên bớt gay gắt hơn Tuy nhiên công ty cũng cần có những giải pháp để phát triển và hoàn thiện hơn hoạt động giao nhận hàng hóa của mình, đặc biệt là hoạt động giao nhận hàng hóa bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL là một trong những hoạt động chiếm tỉ trọng chủ yếu hiện nay
Bên cạnh việc ứng dụng và củng cố những kiến thức đã học tại trường cũng như tiếp cận và học hỏi các nghiệp vụ chuyên môn một cách thực tế em còn muốn tìm hiểu kỹ hơn về hoạt động giao nhận hàng hoá và đưa ra một số giải pháp kiến nghị nhằm hoàn thiện hơn nữa hoạt động này của công ty trong thời gian sắp tới, góp phần vào công cuộc phát triển dịch vụ giao nhận của Công ty cổ phần Tiếp Vận Cát Lái nói riêng và Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn nói chung Chính vì
vậy em đã quyết định chọn đề tài: “HOÀN THIỆN QUY TRÌNH GIAO NHẬN
HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN THEO PHƯƠNG THỨC FCL/FCL TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TIẾP VẬN CÁT LÁI” cho Khóa luận
tốt nghiệp của mình
2 Mục tiêu của đề tài
Trang 10Đề tài được thực hiện nhằm đạt mục tiêu:
- Tìm hiểu chung về Công ty Cổ phần Tiếp Vận Cát Lái và nghiên cứu những vấn đề cốt lõi của quy trình và thực trạng giao nhận hàng hóa Nhập khẩu của công ty Trên cơ sở đó rút ra những mặt mạnh cũng như những tồn tại chủ yếu trong quy trình giao nhận hàng hoá, kết hợp giữa lý luận và thực tiển từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa hoạt động giao nhận hàng hóa Nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL tại công ty
- Ngoài ra với mong muốn bài Khóa Luận Tốt Nghiệp này có thể giúp Công
ty Cổ phần Tếp vận Cát Lái có một cái nhìn tổng thể hơn về thực trạng công tác giao nhận đồng thời bài khóa luận có tác dụng như một bản nghiên cứu, tham khảo, hổ trợ và giúp công ty hoàn thiện hơn công tác giao nhận của mình, góp phần định hình chiến lược phát triển ngắn hạn hoặc lâu dài cho công ty để công ty
có thể cạnh tranh tốt hơn trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu
3 Đối tượng của đề tài
Hoạt động giao nhận hàng Nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL
4 Phạm vi của đề tài
Phần lớn bài Khóa Luận Tốt Nghiệp được thực hiện qua việc tìm hiểu cách thức làm việc thực tế tại bộ phận giao nhận của công ty Cổ Phần Tiếp Vận Cát Lái, dựa vào các số liệu tài chính, kinh doanh của công ty trong vòng 3 năm trở lại đây (2009 – 2011)
Mặt khác việc tìm hiểu những tài liệu chuyên về giao nhận và nhập khẩu thông qua mạng internet, sách báo, giáo trình, tạp chí chuyên ngành, thư viện, những bài giảng của giảng viên bộ môn đã góp phần hoàn thiện lý luận cơ sở cho bài Khóa Luận
Trang 115 Phương pháp thực hiện đề tài
Kết hợp các cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác giao nhận hàng hóa, phân tích, tổng hợp và đối chiếu các số liệu từ báo cáo hoạt động kinh doanh hàng năm của công ty cũng như tổng hợp những số liệu từ các phòng ban khác, để từ đó đưa
ra nhận xét về tình hình hoạt động của công ty Thực hiện quan sát thực tế các nghiệp vụ của nhân viên trong công ty từ khâu hoàn thiện bộ chứng từ đến khâu làm thủ tục thông quan tại cảng
6 Tóm tắt nội dung của đề tài
Đề tài bao gồm 3 chương:
CHƯƠNG 1: Quy trình giao nhận hàng hóa Xuất Nhập khẩu theo phương thức
nguyên Container
Trong chương này trình bày một cách tổng quan những cơ sở lý luận về nghiệp vụ giao nhận hàng hóa Xuất nhập khẩu nói chung và Nhập khẩu nói riêng như: khái niệm, phạm vi của hoạt động giao nhận, quy trình giao nhận cùng với vai trò quyền hạn nghĩa vụ và trách nhiệm của người giao nhận đồng thời chỉ ra mối quan hệ của người giao nhận với các bên có liên quan
CHƯƠNG 2: Thực trạng về quy trình giao nhận hàng hóa Nhập khẩu bằng
đường biển theo phương thức FCL/FCL tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Cát Lái
Trong chương này trình bày về:
- Khái quát lịch sử hình thành, phát triển của Công ty Cổ phần Tiếp Vận Cát Lái và tình hình kinh doanh của công ty trong 3 năm (2009-2011)
- Thực trạng về quy trình giao nhận hàng hóa Nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Cát Lái từ đó rút ra ưu điểm và một số hạn chế của công ty
Trang 12- Qua phân tích thực trạng quy trình giao nhận hàng hóa Nhập khẩu hàng hóa bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL rút ra đánh giá chung về những ưu điểm và những tồn tại, hạn chế tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Cát Lái làm cơ sở để đưa ra những giải pháp ở Chương 3
CHƯƠNG 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hóa
Nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Cát Lái
Trong chương này trình bày mục tiêu, phương hướng phát triển chung của công ty trong 5 năm tới trong lĩnh vực giao nhận hàng hóa Nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL đồng thời đề ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hóa Nhập khẩu bằng đường biển theo phương thức FCL/FCL tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Cát Lái