Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.. *Tục ngữ : là những câu nói dân gian ngắn ngọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân
Trang 1Giáo viên thực hiện: Trần Thị Xuyến
Trường THCS Phả Lại
Trang 2KiÓm tra bµi cò
Ca dao là gì ? Trong những câu sau câu nào không phải là ca dao ?
Đáp án
1 Anh em như thể chân tay Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.
2 Trăng quầng trời hạn, trăng tán trời mưa
3 Bầu ơi thương lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
4 Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
Trang 31 Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
2 Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
3 Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ
4 Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt
5 Tấc đất tấc vàng
6 Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền
7 Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống
8 Nhất thì, nhì thục
Văn bản:
Trang 4*Tục ngữ : là những câu nói dân gian ngắn ngọn, ổn định, có nhịp
điệu, hình ảnh thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội), được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hằng ngày Đây là một thể loại văn học dân gian
Trang 51 Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
2 Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
3 Ráng mỡ gà có, nhà thì giữ
4 Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt
5 Tấc đất tấc vàng
6 Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền
7 Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống
Trang 6Câu 1:
- Phép đối, nói quá, cách nói giàu hình ảnh
Giúp chúng ta biết nhìn nhận, sử dụng thời gian để sắp xếp công việc cho phù hợp
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
Tháng năm: đêm ngắn, ngày dài; tháng mười: đêm dài, ngày ngắn
Trang 7-Tháng bảy kiến đàn, đại hàn hồng thuỷ.
- Quạ tắm thì ráo, sáo tắm thì mưa
2.Nhìn sao trên trời để nhận biết nắng, mưa
3.Nhìn trời có ráng mây màu mỡ gà thì biết sắp có bão.4.Tháng 7 thấy kiến bò lên cao là sắp có lũ lụt
Trang 8Câu 2, 3, 4:
- Đối, vần lưng, lập luận chặt chẽ
-Quan sát thiên nhiên để dự đoán thời tiết
Giúp con người nắm trước được sự thay đổi thời tiết, chủ động trong công việc, phòng chống thiên tai, bão lũ
Trang 9Câu 5:
-So sánh, hàm súc
Khẳng định giá trị của đất đối với con người
Nhắc nhở chúng ta biết trân trọng giá trị của đất; phê phán hiện tượng lãng phí đất
Tấc đất tấc vàng.
Trang 10Câu 6,7,8: 6.Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền
7.Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống
8.Nhất thì, nhì thục
-Số từ chỉ thứ tự, đối
Khẳng định thứ tự lợi ích các nghề; tầm quan trọng của các yếu tố nước, phân, cần, giống; thời vụ trong lao động sản xuất
Trang 11A Câu tục ngữ
B Giá trị kinh nghiệm
c.Giúp con người nhận biết vị trí, tầm quan trọng của các yếu tố trong trồng trọt
d.Giúp con người biết đối tượng canh tác
và khai thác tốt điều kiện, hoàn cảnh tự nhiên để tạo ra của cải vật chất
Nối A với B
Trang 121 Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
2 Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
3 Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ
4 Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt
5 Tấc đất tấc vàng
6 Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền
7 Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống
8 Nhất thì, nhì thục
Văn bản:
Trang 13Ngắn gọn, hàm súc, có nhịp điệu, hình ảnh các vế đối xứng với nhau; sử dụng biện pháp tu từ; so sánh, hoán dụ, ẩn dụ
*Ghi nhớ: Bằng lối ngắn gọn, có vần, có nhịp điệu, giàu hình
ảnh, những tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất đã
phản ánh, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu của nhân dân
trong việc quan sát các hiện tượng thiên nhiên và trong lao
động sản xuất Những câu tục ngữ ấy là túi khôn của nhân dân
nhưng chỉ có tính tương đối chính xác vì không ít kinh nghiệm
được tổng kết chủ yếu dựa vào quan sát
Trang 14Ai nhanh h n? Ai gi i h n? ơn? Ai giỏi hơn? ỏi hơn? ơn? Ai giỏi hơn?
Trang 178
Trang 20HÕt giê
Trang 21HÕt giê
Trang 23Câu 2: Có thể coi mỗi câu tục ngữ trong bài là một văn bản được không? Vì sao?
A.Khoai ruộng lạ, mạ ruộng quen
B.Một nắng hai sươngC.Chớp đông nhay nháy, gà gáy thì mưa
D.Thân em như tấm lụa đào, Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai
Bài tập 3:
Trang 24H íng dÉn vÒ nhµ
-Học thuộc lòng các câu tục ngữ, ghi nhớ-Sưu tầm các câu tục ngữ thuộc chủ đề thiên nhiên và lao động sản xuất
-Sưu tầm ca dao tực ngữ địa phương, chuẩn bị bài “Chương trình địa phương”