sáng kiến kinh nghiệm mỹ thuật thcs tham khảo
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài: Nâng cao chất lợng giảng dạy môn vẽ tranh theo
đề tài
A- Đặt vấn đề:
1.lý do chọn đề tài:
vẽ theo đề tài là một hình thức luyện tập dành cho học sinh sáng tác
tranh,hình thức tập vẽ này sẽ tạo điều kiện cho học sinh phát triển đợc năng khiếu vẽ của mình
vẽ theo đề tài là vẽ về những sự kiện,hiện tợng của cuộc sống xum quanh giúp cho học sinh có thóe quen quan sát tìm tòi.,hiểu biết tính chất,quy luật phát triển của những hiện tợng sự kiện ấy,qua đó làm giàu thên kiến thức về cuộc sống,phong phú thêm trí tởng tợng tợng của học sinh.từ đó óc thẩm
mĩ.vốn sống của học sinh ngày càng đợc phát triển,
Vẽ theo đề tài ngoài việc phát triển óc thẩm mĩ,thì vẽ theo đê tài còn có tác dụng giáo dục t tởng cho học sinh:yêu quý bảo vệ những cái tốt ,cái
đúng;ghét ,bài trừ những cái xấu,việc làm không đúng.Vì đề tài để vẽ rất
phong phú,đa dạng,đề cập đến mọi khía cạnh của cuộc sống xã hội đến thiên nhiên,con ngời,nh các đề tài “chào mừng ngày 20-11”,đề tài ngày tết,vui choi, lao động ,phong cảnh,…
Vẽ theo đề tài còn có mối quan hệ quan hệ khang khít với các môn học khác trong trờng tiểu học
2.Cơ sở khoa học:
Tranh vẽ theo đề tài rất phong phú và đa dạng,ngoài việc học sinh có thể tự
do thể hiện ý tởng của mình.thì vẽ theo đề tài cũng yêu cầu học sinh phải có những ý thức bớc đầu về bố cục sắp xếp hình vẽ có xa có gần,có mảng chính mảng phụ.hình vẽ rõ ràng phục vụ cho nội dung, tranh có nhiều hình nhiều dáng thể hiện đợc tình cảm thông qua các t thế của nhân vật.Bớc đầu dùng màu sắc phù hợp với nội dung bài vẽ.Vì vậy việc rèn luyện cho các em khả năng quan sát ,phân tích, tởng tợng ở môn vẽ theo mẫu là rất quan trọng
3.cơ sở thực tiễn:
Theo quan sát của tôi trong quá trình dạy môn mĩ thuật ở trờng tiểu học thì
có rất nhiều học sinh không thực hiện theo các bức vẽ tranh đề tàimà vẽ một
Trang 2trong tranh còn to nhỏ lẫn lộn không theo luật xa gần màu sắc thì còn đơn giản hời hợt,tô màu theo kiểu tô màu cho kín tranh là đợc.Dĩ nhiên mĩ thuật là một ngành nghệ thuật, không phải là khoa học, nhng nếu muốn phát triển đợc năng khiếu thì cần phải ứng dụng các kiến thức khoa học, phải có quá trình rèn luyện – vì nghệ thuật chính là sự sáng tạo của con ngời thông qua cảm xúc nghệ thuật, sự quan sát tinh tế và đôi bàn tay khéo léo
Đồ dùng dành cho vẽ theo đề tài còn thiếu và cha phong phú ảnh hởng đến khả năng tởng tợng của học sinh không tạo đợc hứng thú tìm hiểu đề tài cho học sinh
Một số trờng cha có phòng học riêng cho môn mĩ thuật,hay có nhng không
đáp ứng đủ yêu cầu nh về diện tích,bàn ghế học vẽ,ánh sáng …
Phụ huynh học sinh không coi trọng và cấm con cái vẽ ở nhà
Một số giáo viên cha chuẩn bị đầy đủ bài trớc khi lên lớp
B Giải quyết vấn đề
Qua thời gian giảng dạy môn mĩ thuật ở trờng tiểu học,tôi nhận thấy rằng để cho học sinh có thể vẽ đợc những bức tranh theo đề tài đúng,đẹp và sáng tạo thì ngời giáo viên phải có những phơng pháp giảng dạy có hiệu quả.Vì vậy tôi
đã tìm hiểu rút ra những kinh nghiệm phơng pháp sau đây;
I Chuẩn bị:
Cũng nh các môn học khác,giờ vẽ theo phải là giờ học tự giác và hứng thú của học sinh
Những giờ học vẽ nói chung và giờ học vẽ theo đề tài nói riêng còn cha có
nề nếp do học sinh bỏ quen đồ dùng hay mải nói chuyện.Vì vậy yêu cầu giáo viên cần không chỉ có kiến thức vững vàng mà phải có nghệ thuật giảng dạy nữa.giáo viên phải dành nhiều thời gian suy nghĩ để tìm ra cách dạy phù hợp với từng bài ,sự thành công hay thất bại phụ thuộc nhiều vào sự chuẩn bị của giáo viên Môn vẽ theo đề tài là môn học thuộc lĩnh vực nghệ thuật tạo hình nên tính trực quan trong bài giảng giữ vai trò quan trọng.Giáo viên phải chuẩn
bị đầy đủ bài soạn về nội dung,trình bày rõ ràng,sạch sẽ.Đồ dùng giảng
dạy,cần phải có tranh minh họa,hình hớng dẫn,kí họa,bài vẽ của học sinh,…
II.Tổ chức lớp học:
Giờ học vẽ tranh theo đề tài là giờ học tự giác của học sinh,học sinh có thể tự
do thể hiện bài vẽ vì vậy tổ chức cho học sinh vẽ theo nhóm cùng làm một bài,hoặc học sinh có thể ngồi chung thành các nhóm để làm bài của mình.Để
Trang 3học sinh có thể trao đổi,tìm ra những cái hay cái đẹp trong bài của bạn từ đó
áp dụng vào bài của mình
III.Sự hớng dẫn của giáo viên:
ở bậc tiểu học kết quả của bài vẽ theo đề tài phụ thuộc nhiều vào sự phân tích,hớng dẫn của giáo viên.Giáo viên không cung cấp t liệu đầy đủ,không gợi
ý chu đáo thì bài vẽ của học sinh sẽ nghèo nàn về nội dung,gò bó về bố cục và màu sắc không hài hòa.Vì vậy sự hớng dẫn của giáo viên là rất cần thiết
1.Hớng dẫ học sinh tìm,chọn nội dung đề tài:
đây là bớc chuẩn bị quan trọng và rất cần thiết để học sinh có thể tìm cho mình đợc nhũng nội dung hay phù hợp với đề tài.để hớng dẫn học sinh tốt ở
b-ớc này thì ngời giáo viên trứơc hết phải gây cảm xúc về đề tài cho học sinh thông qua hình ảnh,bài thơ, bài hát,chuyện kể,…
Ví dụ: vẽ về đề tài gia đình đề tài gia diình rất phong phú.phải làm cho học sinh trớc tiên phải có tình cảm chân thực với gia đình: kính trọng yêu mến những ngời trong gia đình những ngời đã sinh ra ,nuôi lớn và dạy dỗ ta
Gây cảm xúc về chủ đề nhằm mục đích lôi cuốn học sinh vào chủ đề và làm cho chủ đề từ chỗ chung chung,cô đọng trở nên cụ thể rõ ràng
Sau khi dẫn dắt học sinh vào chủ đề rồi,giáo viên phải tiếp tục dẫn dắt các
em tìm ra cách thể hiện:có nghĩa là làm cho học sinh biểu hiện tình cảm của mình vào bài vẽ bằng nhiều cách diễn tả khác nhau.giáo viên phải sử dụng tranh ảnh để cho học sinh quan sát,phân tích các hình ảnh đó ,để từ đó tìm ra
đợc nội dung mình sẽ vẽ
Ví dụ:lấy đề tài ‘‘chú bộ đội’’ làm dẫn chứng.giáo viên cho học sinh quan sát những hình ảnh về chú bộ đội trong những hoàn cảnh khác nhau,từ đó đặt câu hỏi dể học sinh có thể tìm ra những nội dung mà mình sẽ thể hiện:có thể
vẽ chân dung chú bộ đội,chú bộ đội bắn máy bay,chú bộ đội hành quân,chú bộ
đội dạy học,chú bộ dội làm nhà,chú bộ đội giúp dân, H… ớng học sinh tìm ra mọi khía cạnh ,hoạt động của chú bộ đội,và làm cho đề tài không gò bó trong một phạm vi nhất định,vừa luyện cho các em óc suy nghĩ sáng tạo.Nh vậy chỉ với đề tài về chú bộ đội mà học sinh có nhiều các khác nhau.Bài vẽ sẽ đa
dạng,sinh động
2.Hớng dẫn học sinh cách vẽ:
ở bớc này giáo viên phải chỉ ra cho học sinh thấy dợc nên làm nh thế nào cho đúng, theo cách bớc vẽ tranh dể bài vẽ đợc cân dối phù hợp:
các bớc vẽ tranh theo đề tài ở thờng tiểu học:
- Xắp xếp bố cục: xắp xếp các mảng chính ,phụ cho hợp lý
- Vẽ hình ảnh chính ,phụ vào mảng chính ,phụ
Trang 4- Vẽ thêm các hình ảnh khác cho sinh động
- Vẽ màu theo ý thích
Tuy nhiên tùy từng vào nhóm tuổi mà áp dụng cách vẽ không nên dập khuôn ,các lớp khối nhỏ thì yêu câù không cao
3.Thực hành:
Giờ học vẽ ồn ào hơn các giờ học khác vì:
- Do học sinh chuẩn bị không chu đấo nên thiếu đồ dùng học tâp,hay quay ngang quay ngửa làm mất trật tự
- Trong giờ vẽ học sinh có thể hỏi nhau ,bàn luận nhỏ về ý định của mình Giáo viên cần nắm đợc những đặc điểm đó việc theo dõi giúp đỡ học sinh làm bài nhằm:
- Kiểm tra đợc sự tiếp thu của học sinh
- Tìm ra những bài điển hình để khích lệ động viên cả lớp,hoặc những thiếu sót học sinh còn mắc phải để kịp thời uốn nắn sửa chữa.Nếu thiếu sót đó có nhiều học sinh mắc phải thì giáo viên phải hớng dẫn, phân tích lại cho học sinh hiểu.Nếu là lỗi nhỏ một số học sinh mắc phải thì giáo viên chỉ giảng giải cá biệt
đối với từng học sinh.giáo viên không nên sửa giúp bài cho học sinh mà chỉ nên hớng dẫn các em để các em tự sửa bài của mình.Nh vậy mới phát huy tính tích cực , tự giác trong học tập của học sinh.Đối với cấp 1 yêu cầu này hơi khó thực hiện,vì khả năng t duy của các em còn yếu,nhất là tu duy hình tợng nên các em cha nhận ra đợc cái sai sót của mình.Hơn nữa các em có lòng tin vào thầy cô giáo nên thích đợc các thầy cô giáo sửa giúp bài.Từ đó dần dần sinh ra tính ỷ lại,tự ti vào khả năng của mìnhvà gây thói quen ít động não suy nghĩ để tìm tòi sáng tạo -Giáo viên tiếp tục bổ xung thêm một số kiến thức phục vụ cho nội dung
bài,giúp cho học sinh làm bài tốt,đây cũng là nghệt thuật giảng dạy và là đặc trng của phơng pháp dạy vẽ
Lúc học sinhlàm bài giáo viên những u điểm thiếu sót trong baì tập của học sinh
để động viên hay sửa chữa kịp thời thì các em nhận ra ngay, tiếp thu tốt hơn, kiến thức sẽ thấm sâu hơn.Qua đó qiáo viên đánh giá bài tập của học sinh chính sác hơn,khách quan hơn
Bài tập vẽ và vẽ theo đề tài có u thế hơn các bộ môn khác là phần lý luận ngắn ngọn, thời gian dành nhiều cho thực hành.Bài thực hành thờng tiến hành ngay sau phần lý thuyết vì thế giáo viên có điều kiện bổ sung,uốn nắn ngay những sai lệch ,và học sinh vân dụng ngay những điều đã học vào thực tế, kịp thời củng cố
và sửa chữa những thiếu sót, làm cho những kiến thức nắm đợc ở phần lý thuyết chật chẽ sâu sắc hơn
4.Nhận xét ,đánh giá:
Đánh giá đúng kết quả bài vẽ thì động viên đợc tinh thần học tập của học sinh.ngựoc lại ,đánh giá chung chung hoặc không phản ánh đúng khả năng của
Trang 5học sinh sẽ làm các em mất hứng thú, lơ là, chán nản trong học tập.Vì vậy đánh giá học sinh phải chú ý những đặc điểm sau:
-Động viên khích lệ tinh thần học tập của học sinh
-Làm cho học sinh thấy đợc sái đúng cái sai từ đó nâng cao năng lực thởng thức cái đẹp.Muốn vậy thì sự nhận xét của giáo viên phải;
+Thật khác quan
+ Dựa vào đặc điểm lứa tuổi và nội dung bài học để đánh giá
+ Đánh giá có sự phân loại rõ ràng,tìm ra những u điểm ,sai sót để
động viên khích lệ học sinh hay nhắc nhở góp ý
C Kết thúc vấn đề
Qua một thời gian áp dụng phơng pháp dạy học trên, tôi nhận thấy hiệu quả dạy học khá cao và cần phát huy Cụ thể:
- Học sinh hứng thú hơn với các tiết học vẽ theo đề tài
-Học sinh tiến hành bài vẽ đúng trình tự các bớc, bố cục hình vẽ,màu sắc,tốt hơn
- Bài vẽ của học sinh chất lợng cao hơn,học sinh tìm đợc nhiều nội dung hay
- Hàng ngày các em có thói quen quan sát mọi vật xung quanh, phân tích và ghi nhớ, khi giáo viên hỏi thì các em trả lời tơng đối chính xác
Có thể nói Vẽ theo đề tài là một phân môn đặc biệt quan trọng của môn mĩ thuật Bởi vậy việc hớng đẫn học sinh nâng cao khả năng vẽ ở phân môn này là
điều nhất thiết phải thực hiện đối với ngời giảng dạy môn mĩ thuật
Để làm tốt hơn điều này, bản thân tôi mạnh dạn đa ra một vài kinh nghiệm
nh trên, rất mong các đồng nghiệp và bạn đọc cùng quan tâm cũng nh đóng góp ý kiến để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện
D Những ý kiến đề xuất
- Đối với ngành cũng nh Nhà trờng cần quan tâm hơn nữa đến môn mĩ thuật, coi
mĩ thuật là một môn học chính, độc lập nh những môn học khác
- Cần đâù t thêm các đồ dùng nh tranh, ảnh, các tài liệu tham khảo, đặc biệt là các vật mẫu để phục vụ tốt hơn cho việc dạy và học môn mĩ thuật
Trang 6
- hiện nay việc sử dụng máy chiếu trong giờ học ngày càng phổ biến.đặc biệt với môn mĩ thật thi máy chiếu là công cụ hỗ trợ tích cực có hiệu quả giúp giáo viên nhanh chóng đa ra đợc nhiều nội dung, hình ảnh cho học sinh quan sát,phân tích Vì vậy tôi đề nghị cấp ngành tạo điều kiện cho mỗi phòng mĩ thuật một máy chiếu
E Tài liệu tham khảo
- Tâm lý học cá nhân
- Tâm lý học lứa tuổi học sinh tiểu học
- Một số phớng pháp dạy học trong trờng tiểu học
-
*****************************************************************